De feestelijke verbroedering van schrijver Godfried Bomans met een Maastrichtse leeszaalassistente in Helmond 3 en 4 juli 1948

Brieven van Godfried Bomans aan Gerty Kolle (bibliothecaresse), S.J.Robitsch (bibliotheekbestuurder) en Gerard Knuvelder (literatuurhistoricus) uit de periode april – juli 1948.

Ten geleide  Gerty (wisselend ook gespeld als Gertie en Gerti), voluit G.A.M.Th., Kolle was dochter van F.Kolle met een accountantskantoor in het centrum van Maastricht, Witmakersstraat 7.

Advertentie uit Limburgs Dagblad, 1941

Advertentie uit Limburger Koerier, 1941

In 1946 behaalde zij het diploma afdeling gymnasium A van het R.K.Lyceum voor Meisjes in Maastricht. In dezelfde straat waar zij woonde was aan de overzijde op nummer sinds 1946 (tot 1977) de openbare bibliotheek en leeszaal op katholieke basis gehuisvest. Zij kreeg daar een baan en kon tegelijkertijd de opleiding voor assistent-bibliothecaresse aan de Sociale Academie in Sittard volgen. In 1948 slaagde zij voor het examen en solliciteerde naar een functie bij de in dat jaar onder leiding van directeur P.V.de Wit opgerichte openbare bibliotheek met een algemene en katholieke afdeling in het pand ‘De Meerlhorst’, Van Merlenlaan 2, Heemstede.

Het gebouw waar de openbare bibliotheek Heemstede van 1948 tot 1975 was gehuisvest; van 1948 tot 1965 inclusief een rooms-katholieke afdeling

Het gebouw waar de openbare bibliotheek Heemstede van 1948 tot 1975 was gehuisvest; van 1948 tot 1965 inclusief een rooms-katholieke afdeling

Gerty Kolle is vervolgens benoemd als assistente bij de Rooms-Katholieke afdeling waar zij tot 1952 heeft gewerkt om na getrouwd te zijn met de heer Beker te stoppen met werk en terug te keren naar haar roots in Maastricht. Onder de indruk van Godfried Bomans’ geschreven woord, die vooral na ‘Erik of het kleine insectenboek’ landelijke bekendheid had gekregen en furore maakte met zijn Pa Pinkelman en Tante Pollewop-serie in de Volkskrant, schreef zij begin april 1948 een brief naar de in Zonnelaan te Haarlem woonachtige Bomans. Zij deelde hem mede zijn publicaties te waarderen, zelf in de O.L.B. te werken en dat op 3 en 4 juli van dat jaar een landelijke bijeenkomst van bestuurders, directies en personeelsleden van katholieke openbare bibliotheken in Helmond zou plaatsvinden. Het zou interessant zijn wanneer Bomans daar als schrijver een voordracht kon houden. Dat was niet aan dovemansoren gericht. Godfried Bomans regelde onmiddellijk met de secretaris van de overkoepelende Bond van R.K. Openbare Leeszalen en Boekerijen in Nederland dat hij een uitnodiging ontving voor een lezing en kwam met allerlei ideeën om te komen tot een ‘Feestelijke Verbroedering’ (F.V.) van schrijvers met jonge bibliothecaresses. Uiteindelijk resulteerde een en ander in een treffen van hemzelf met Gerty Kolle in Helmond. De bewaard gebleven correspondentie werd door mevrouw Beker-Kolle ongeveer 20 jaar geleden afgestaan aan de Bomans-collectie van de gemeentelijke openbare bibliotheek Heemstede. Deze bevindt zich tegenwoordig in de Heemstede-collectie van het het Noord-Hollands Archief en wordt hieronder integraal weergegeven. Zie verder het naschrift.

Witmakersstraat 7, Maastricht, in 1948 woonhuis-kantoor van de familie Kolle [nu rijksmonument]

Witmakersstraat 7, Maastricht, in 1948 woonhuis-kantoor van de familie Kolle [nu rijksmonument]

Overzicht van gevoerde correspondentie: 1) Godfried Bomans aan Gerty Kolle, 12 april 1948 (typoscript); 2) S.J.Robitsch aan Godfried Bomans, 3 mei 1948 (typoscript); 3) Godfried Bomans aan Gerty Kolle, 8 mei 1948 (handsschrift); 4)Godfried Bomans aan S.J.Robitsch, 12 juni 1948 (typoscript); 5) Godfried Bomans aan Gerty Kolle, 12 juni 1948 (handschrift); 6) S.J.Robitsch aan Gerty Kolle, 14 juni 1948 (handschrift); 7) Godfried Bomans aan Gerty Kolle, zonder datum; juni 1948 (handschrift); 8) Godfried Bomans aan Gerard Knuvelder, zonder datum, juni 1948 (typoscript); 9) Godfried Bomans aan Gerty Kolle, zonder datum, juni 1948 (typoscript); 10) Godfried Bomans aan Gerty Kolle, zonder datum, juli 1948 (typoscript).

Het pand Witmakersstraat 10 In Maastricht, nu kantoor, waar van 1946 tot 1977 de openbare bibliotheek en leeszaal op katholieke basis wa gevestigd.

Het pand Witmakersstraat 10 In Maastricht, nu kantoor, waar van 1946 tot 1977 de openbare bibliotheek en leeszaal op katholieke basis was gevestigd.

Brief van Godfried Bomans aan Gerty Kolle

Brief van Godfried Bomans aan Gerty Kolle

Schrijven van S.J.Robitsch (secretaris Bond van R.K.Openbare Leeszalen en Boekerijen in Nederland) aan Godfried Bomans

Schrijven van S.J.Robitsch (secretaris Bond van R.K.Openbare Leeszalen en Boekerijen in Nederland) aan Godfried Bomans

Brief van Godfried Bomans aan Gerty Kolle

Brief van Godfried Bomans aan Gerty Kolle

Godfried Bomans voor zijn boekenkast in zijn huis Zonnelaan 17

Godfried Bomans voor de volle boekenkast in zijn huis Zonnelaan 17 in Haarlem

Schrijven van Godfried Bomans aan S.J.Robitsch

Schrijven van Godfried Bomans aan S.J.Robitsch

Brief van Godfried Bomans aan Gerty Kolle

Brief van Godfried Bomans aan Gerty Kolle

Brief van S.J.Robitsch aan mej. Kolle de dato 14 juni 1948  (1)

Brief van S.J.Robitsch aan mej. Kolle de dato 14 juni 1948 (1)

Vervolg schrijven S.J.Robitsch aan mej. Kolle

Vervolg schrijven S.J.Robitsch aan mej. Kolle

De jaarbijeenkomst had na ontvangst op het kasteel-raadhuis plaats in café-restaurant Van Vilsteren. Tevens werd een bezoek gebracht aan de r.k. openbare bibliotheek in het witte gebouw op de Markt (het oude raadhuis) , o.l.v. mej. Schoonhoven, opgericht in 1913 - tegelijk met het geboortejaar van Godfried Bomans

De jaarbijeenkomst van 1948 had na ontvangst op het kasteel-raadhuis plaats in café-restaurant Van Vilsteren. Tevens werd een bezoek gebracht aan de r.k. openbare bibliotheek in het witte gebouw met torentje op de Markt (het oude raadhuis) , sinds 1941 o.l.v. mej. H. Schoonhoven. Opgericht in 1913 – tegelijk met het geboortejaar van zowel Godfried Bomans als Simon Carmiggelt, onlangs vermeld in een lofrede op de bibliotheek vervaardigd door stadsdichter Wim Daniëls. Oud-Helmonder, schrijver Jacques Vriens heeft een theaterproductie gemaakt met als uitgangspunt de sprookjes van Bomans.

De r.k. leeszaal en bibliotheek St. Augustinus is 18 maart 1913 gesticht en op 15 december van dat jaar  feestelijk geopend. Vandaag de dag is de Helmondse openbare bibliotheek gehuisvest in een hypermodern gebouw aan de Watermolenwal. Dit jaar zal ook het eeuwfeest centraal staan.

De r.k. leeszaal en bibliotheek St. Augustinus is 18 maart 1913 gesticht en op 15 december van dat jaar feestelijk geopend. Vandaag de dag is de Helmondse openbare bibliotheek gehuisvest in een hypermodern gebouw aan de Watermolenwal. Dit jaar zal ook het eeuwfeest centraal staan.

De bibliotheek van Helmond timmert na een eeuw aan de weg

De bibliotheek van Helmond timmert na een eeuw aan de weg

 

Brief van Godfried Bomans aan Gerty Kolle

Brief van Godfried Bomans aan Gerty Kolle

Vervolg brief van Godfried Bomans aan Gerty Kolle

Vervolg brief van Godfried Bomans aan Gerty Kolle

Brief van Godfried Bomans aan Gerard Knuvelder, hoofdredacteur van 'De Nieuwe Eeuw'

Brief van Godfried Bomans aan Gerard Knuvelder, hoofdredacteur van ‘De Nieuwe Eeuw’

Vervolg brief van Godfried Bomans aan Gerard Knuvelder

Vervolg brief van Godfried Bomans aan Gerard Knuvelder

Gerard Knuvelder (1902-1982) in zijn werkkamer

Gerard Knuvelder (1902-1982) in zijn werkkamer

Brief van Godfried Bomans aan Gerty Kolle kort voor de bijeenkomst op 3/4 juli in Helmond geschreven

Brief van Godfried Bomans aan Gerty Kolle kort voor de bijeenkomst op 3/4 juli in Helmond geschreven

Brief van Godfried Bomans eind juli 1948 na de benoeming van Gerty Kolle als bibliothecaresse in Heemstede

Brief van Godfried Bomans eind juli 1948 na de benoeming van Gerty Kolle als bibliothecaresse in Heemstede

Naschrift: De heer S.J.Robitsch, secretaris van de Bond van R.K. Openbare Leeszalen en Boekerijen – voorzitter was de heer P. v.d. Putt uit Eindhoven – schreef in de leeszaalkroniek van het vakblad ‘Bibliotheekleven’ een bericht over de in het weekend van 3 en 4 juli 1948 gehouden jaarvergadering, terwijl ook de Maasbode van 6 juli 1948 een verslag publiceerde. “De gedelegeerden van de 34 aangesloten leeszalen met een groot deel van het daaraan verbonden personeel verenigden zich Zaterdagmiddag op het Helmondse kasteel-raadhuis waar het gezelschap officieel door het gemeentebestuur werd ontvangen Burgemeester Moons hield daarbij een toepraak, waarin hij verzekerde, dat Helmond de allergrootste belangstelling voor het R.K.leeszaalwerk bezit, dit al sedert de dagen van 1913 toen deze stad een R.K.openbare leeszaal geopend werd, de tweede in Nederland [na Tilburg]. De eigenlijke vergadering verliep niet zo vlot als verwacht mocht worden. Een groot deel van de beschikbare tijd ging heen met een debat over een procedure-kwestie, die de gedelegeerde van Zwolle in het leven had geroepen. Deze wilde, in tegenstelling met het bestuur en in afwijking van de agenda, de ‘lectuurvoorziening ten plattelande’ aan de kop van de agenda geplaatst zien; bovendien wilde hij de zaak behandelen buiten aanwezigheid van de directrices die het laatste deel van de vergadering zouden bijwonen. Het bleek dat ‘t overgrote deel van de vergadering de dames niet aan de deur wenste te laten staan. Van een bespreking over de lectuurvoorziening ten plattelande kwam ten slotte ook niets terecht, aangezien er een zeer uitvoerige gedachtenwisseling plaats had over de verhouding, welke bestaat tussen de bond en de in wording zijnde bisschoppelijke advies-commissie inzake lectuurvoorziening. Daarbij kwam ook de band van de bond met de Centrale Vereniging ter sprake. (…) De H.Mis op Zondagmorgen werd opgedragen door drs. H. Zürig, geestelijk adviseur; de St. Jozefzangertjes van Theo Driessen zongen daarbij. Voor fijngeestige afwisseling zorgde daarna Godfried Bomans, die door het oog van zijn bekende meikever de wereld liet zien. Het gezelschap maakte des middags een trip naar het oologsmuseum van Overloon.”

De heer S.J.Robitsch was 33 jaar bibliotecaris van de Eerste en Tweede Kamer. Hier op een foto uit 1952 met v.l.n.r. mr.L.G.Kortenhorst, mr. P.J.Oud, mw. Robitsch, S.J.Robitsch en J.Schouten in de rookzaal van de Tweede Kamer (foto Friezer-Stokvis, Haagse Beeldbank)

De heer S.J.Robitsch was 33 jaar bibliothecaris van de Eerste en Tweede Kamer. Hier op een foto uit 1952 met v.l.n.r. mr.L.G.Kortenhorst, mr. P.J.Oud, mevrouw Robitsch, S.J.Robitsch en J.Schouten in de rookzaal van de Tweede Kamer (foto Friezer-Stokvis, Haagse Beeldbank)

Het treffen van Godfried Bomans en Gery Kolle had plaats bij zalencentrum Van Vilsteren en vm. café Atgier op de Markt. Van Godfried Bomans is bekend dat hij verschillende gelegenheden Helmond heeft bezocht. O.a. in december 1941 gaf hij daar een lezing en ging na afloop naar Antoon Coolen in Waalre. Op 24 december 1949 publiceerde hij een kolderiek stuk in Elsevier: ‘Ongelooflijkheden in Helmond; van wippers en drentelaars’ over de biljartkunst van “de lange, benige Piet van de Pol en de kleine driftige Keesje de Ruiter” [opgenomen in de bundel ‘Capriolen’].  Verder bezocht hij in 1966 in diens huis te Helmond mr. Frans-Joseph van Thiel, voorzitter van de Tweede Kamer, beiden  oud-bestuurslid van de Nijmeegse Studenten Vereniging Carolus Magnus. Tevens had Bomans verscheidene malen contact met de directeur van uitgeverij Helmond, die (vertaald) werk van hem in druk uitgaf. Bomanskenner Frank van der Voordt wees me bovendien op de volgende twee columns waarin Helmond wordt genoemd: ‘De kunst van het reizen; overpeinzingen in Londen’, in: Elsevier van 8 december 1951 en ‘Arme kinderen’, in: De Volkskrant van 16 maart 1960.

Zaal de Beurs Van Vilsteren, Markt 20, Helmond waar Godfried Bomans op 4 juli 1948 het r.k.biblotheekcongres toesprak. In 1981 is het restaurant door barnd verwoest en in 1984 adgebroken (deweblog vanhelmond)

Zaal de Beurs Van Vilsteren, Markt 20, Helmond waar Godfried Bomans op 4 juli 1948 het r.k.bibliotheekcongres toesprak. In 1981 is het restaurant door brand verwoest en in 1984 afgebroken (foto: deweblogvanhelmond) Zie: http://www.deweblogvanhelmond.nl

Toff, voormalig café Atgier op de Markt in Helmond.

Toff, voormalig café Atgier op de Markt in Helmond (foto: deweblogvanhelmond) Zie: http://www.deweblogvanhelmond.nl

In 1982 ging de toen 54-jarige mevrouw Gertie Beker-Kolle, tegelijk met haar zoon Jeroen Beker, rechten studeren aan de Universiteit in Maastricht. Aan Jacques Herraets (1) zei zij daarover: “Ik had vroeger na het gymnasium de bibliotheekopleiding gedaan en ook een baan bij een bibliotheek gevonden, maar in die tijd was het nog een goed gebruik dat je ontslagen werd op de dag dat je trouwde. Het stond voor mij altijd vast dat ik nog een keer opnieuw een studie zou beginnen. Ik heb eerst vijf kinderen grootgebracht en toen de jongste, Jeroen dus, de deur uitging, kreeg ik eindelijk de kans.” (…) Voor beiden verliep de studie voorspoedig en moeder was zelfs eerder klaar dan de zoon.”

Rechts Gertie Beker-Kolle in 1983

Verkiezingen Universiteitsraad Maastricht 1983 met als kandidaten rechts mw. Beker-Kolle en links mw. Hogervorst

“Gertie Beker was 58 toen ze afstudeerde en kreeg meteen een baan aangeboden als medewerkster criminaliteitspreventie bij de politie in Weert. Ze weigerde omdat het een halve baan was waarvoor ze vijf dagen in de week naar Weert moest. Vervolgens somt ze een waslijst op van onbetaalde banen die ze wel heeft aanvaard: het lidmaatschap van het Burgerlijk Armbestuur, van de Elisabeth Strouvenstichting (2) van de Ouderenraad, van het Gilde, van de bondsraad van de Consumentenbond en de ledenraad van de Ohra-Nutsverzekeringen. ‘Zeker gezien de generatie waar ik uit kom, ben ik heel tevreden over het verloop van mijn leven, eerst het opvoeden van de kinderen, daarna het vervolg in de studie. Ik beb het gedaan om te leren, niet om de prestatie te leveren’.” Mevrouw Gerty Beker-Kolle is in 2006 overleden.

Noten

(1)  Portretten: ‘De kerkdirecteur en zijn moeder’ in Unimaas, jaargang 2, nummer 3, oktober 1988.

(2) Lid van de Raad van Toezicht van Vivre (Stichting Elisabeth Strouven), financiële ondersteuning verlenend aan organisaties en verenigingen in Maastricht en omgeving. Ook verleende mw. Beker-Kolle medewerking aan de in 1991 gepubliceerde uitgave: ‘Jeanne d’Arc College 1916-1991: gedenkboek uitgegeven ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan.

About these ads