BOEKEN OP NEDERLANDSE, BELGISCHE, FRANSE, DUITSE EN BRITSE PASSAGIERS- EN CRUISESCHEPEN

Op 17 februari 1970 opende minister Marga Klompé van CRM een drijvende jeugdbibliotheek in Amsterdam, die ongeveer 10.000 boeken bevatte (zie bijlage 1). Ten gevolge van de bezuinigingen begin jaren tachtig van de vorige eeuw sneuvelde de boekenboot. Dergelijke drijvende voorzieningen bestaan nog in o.a. Toulouse en Suriname. In laatstgenoemd land vaart deze op de Boven-Suriname rivier dankzij een initiatief van de Stichting Projecten Christelijk Onderwijs. In ons land is enkele jaren geleden de Stichting Biebboot in Zaanstad opgericht, bedoeld voor de waterrijke Zaanstreek en ter vervanging van een Bibliobus. Architect Jord den Hollander ontwierp een fraai ontwerp, maar gelet op de kosten, geraamd op 1.6 tot 2 miljoen Euro zal het vrij zeker bij een fraaie brochure en folder blijven, nu de subsidies voor openbare bibliotheken vanwege de gemeenten drastisch worden verlaagd. Voor zeevarenden en binnenschippers is in 1912 een bibliotheek van Varenden ofwel Schepelingenbibliotheek opgericht, met kantoor in Rotterdam, maar in 1974 opgeheven. De historie is met veel illustraties samengevat in een prachtig boek ‘Boeken aan Boord’, geschreven door Wulfred G.C.Hofland, 2004 (zie: bijlage 2)

Ontwerp van de Biebboot voor de Zaanstreek

Ontwerp van de Biebboot voor de Zaanstreek

In de loop van 40 jaar verzamelde ik wereldwijd ongeveer 200 ansichtkaarten met afbeeldingen van bibliotheken/leessalons op pakketboten en passagiersschepen. Over ‘Boeken aan Boord; luxe en leescultuur op Nederlandse en Britse passagiersschepen, 1900-2011’ publiceerde drs. Ron Brand, conservator van de bibliotheek van het Maritiem Museum Rotterdam (1).

Interieur bibliotheek van het maritiem museum Rotterdam die meer dan 1,5 eeuw bestaat en ruim 30.000 boektitels en meer dan 1.300 lopende en afgesloten periodieken, jaarboeken e.d. bevat.

Interieur bibliotheek van het maritiem museum Rotterdam die meer dan 1,5 eeuw bestaat en ruim 30.000 boektitels en ruim 1.300 lopende en afgesloten periodieken, jaarboeken e.d. bevat. De grootste en meest historische boekencollectie bevindt zich in de bibliotheek van het Scheepvaartmuseum in Amsterdam met meer dan 60.000 boeken.

In deze bijdrage beperk ik me in eerste instantie voornamelijk tot fotoafdrukken van een aantal Nederlandse, Belgische, Franse en Britse pakketboten en passagiersboten/ cruiseschepen. Aangevuld met afbeeldingen van hypermoderne bibliotheken op internationale cruiseschepen. Onder pakketboten werd verstaan in geregelde dienst varende schepen tot vervoer van personen, post en goederen. Van belang is de overgang van zeilschepen naar stoomschepen geweest. In 1839 vond oprichting plaats van de nog bestaande Cunard Line, welke maatschappij een jaar later de eerste transatlantische scheepvaartlijn ter wereld begon. In ons land was Prins Hendrik, bijgenaamd ‘de Zeevaarder’, broer van koning Willem III, in 1870 één van de initiatiefnemers van de Stoomvaart Maatschappij Nederland (SNN), opgericht voor de vaart naar Nederlands-Oost-Indië. In 1970 gefuseerd en sinds 1977 bekend als Nedlloyd tot in 2000 een fusie plaatshad met de Britse P & O. De Kon. Rotterdamse Lloyd startte in 1883 met een geregelde dienst naar NOI. Na een fusie in 1970 vanaf 1977 ook bekend als Nedlloyd, gevestigd in Rotterdam en in 2000 gefuseerd met P & O.  In 1981 is ook de Koninklijke Nederlandse Stoomboot Maatschappij (KNSM) uit Amsterdam, opgericht in 1856, door Nedlloyd overgenomen. De Holland America Lijn (HAL), vanouds met Totterdam als thuishaven is in  1989 overgenomen door de Amerikaanse Carnival Corporation & plc., gevestigd in Seattle, en bevat cruiseschepen met namen als Rotterdam, Nieuw Amsterdam, Prinsendam, Rysdam, Maasdam, Volendam, Statendam, Veendam e.d. Vrijwel alle boten beschikken over een bibliotheek.

Recreatief ontspannen in de bibliotheek van een HAL-cruiseschip

Recreatief ontspannen in de bibliotheek van een HAL-cruiseschip

Vanaf begin 20e eeuw kregen de boten een klassenindeling met eigen voorzieningen, en eigen bibliotheek. In 1938 kwam de Nieuw Amsterdam van de Holland Amerika Lijn (H.A.L) in de vaart, als nationaal vlaggenschip destijds het visitekaartje van Nederland, zoals de ‘Queen Mary’ van de Cunard White Star Line in Engeland en op 1 juli 1946 is de ‘Willem Ruys’ van de Koninklijke Rotterdamse Lloyd te water gelaten. Deze schepen beschikten over een bibliotheek/lees- schrijfsalon. In een handboek voor de passagiers noteerde J.W.J.Baron van Haersolte: “Neem ’s avonds boeken, kleeren enz. mee naar de hut, laat ze niet aan dek of in de salons achter.” Boeken die het meest verdwenen en vervangen moesten worden waren reisgidsen. Een purser of stewart was meestal met het beheer belast. Ron Brand bericht dat hedentendage de cruisewereld – afgezien van Noorwegen met Hurtigruten en Costa Cruises in Italië – met Cunard en HAL (Holland America Line  – dit jaar 140 jaar oud) voor een aanzienlijk deel Brits-Amerikaans is. Op de cruisevaart zijn nog vrijwel uitsluitend Engelstalige boeken, beschikbaar, met nadruk op moderne bestsellers en klassieke werken bevattend. De paradepaardjes ‘Queen Mary 2’, ‘Queen Elizabeth II’, en ‘Prinsendam’ bevatten tegenwoordig comfortabel ingerichte bibliotheken, tegelijk met internetvoorzieningen, koptelefoons om muziek te beluisteren e.d. Uit recente gegevens blijkt dat de hedendaagse passagier op cruiseschepen nog steeds gedrukte boeken wil, ook aan boord. De belangrijkste maatschappijen met moderne cruiseboten zijn: Hapag-Lloyd (int. Duits), Holland America Line, Cunard, Norwegian Cruise Line, Hurtigruten, Costa Cruises (marktleider in Europa uit Italië), MSC (Italiaanse reder), Royal Caribbean en Disney Cruise Line.

Cartoon van Stefan Verwey (De Volkskrant, 13 juli 2013)

Cartoon van Stefan Verwey (De Volkskrant, 13 juli 2013)

(1) In: Nederland-Engeland. Refecteren over zee. Zutphen, Walburg Pers, 2011.

'Serveren van thee op sportdek'. Olieverfschilderij door Evert Jan Ligtelijn, circa 1939 (Het Scheepvaartmuseum, Rotterdam)

‘Serveren van thee op sportdek’. Olieverfschilderij door Evert Jan Ligtelijn, circa 1939 (Het Scheepvaartmuseum, Rotterdam)

Engelstalige reclameplaat van Rijndam en Maasdam van de Holland American Line (los aangetroffen in een boek)

Engelstalige reclameplaat van Rijndam en Maasdam van de Holland American Line (los aangetroffen in een boek)

NEDERLAND

Motorschip Willem Ruys: Library T.Class

Motorschip Willem Ruys: Library T.Class

M.s. Willem Ruys. Library First Class

M.s. Willem Ruys. Library First Class. Ansichtkaart uit 1947

Stoomschip Maasdam (Holland Amerika Lijn): Tourist Class and Writingroom

Stoomschip Maasdam (Holland Amerika Lijn): Tourist Class and Writingroom

De bibliotheek van het passagiersschip 'Marnix van Sint Aldegonde' van de Stoomvaart Maatschappij Nederland. Het achterhouden van boeken door passagiers werd ontmoedigd door alle boeken uniform in te binden en op de boekruggen van een stempel van de maatschappij te voorzien  (biblioth. Maritiem museum Rotterdam)

De bibliotheek van het passagiersschip ‘Marnix van Sint Aldegonde’ van de Stoomvaart Maatschappij Nederland. Het achterhouden van boeken door passagiers werd ontmoedigd door alle boeken uniform in te binden en op de boekruggen van een stempel van de maatschappij te voorzien (biblioth. Maritiem museum Rotterdam)

T.S.S. Rotterdam (Holland America Line): library

T.S.S. Rotterdam (Holland America Line): library

Over de ‘Rotterdam’ schreef de Katholieke Illustratie van 1897/98,  nummer 48: “(…) Het laatste vertrek, dat om een beschrijving vraagt, is de bibliotheek. Terwijl de tweede klasse evenals de eerste klasse een damessalon en een rookkamer bezit, die, hoewel eenvoudig en niet zoo kostbaar, toch zeer behaaglijk en huiselijk zijn ingericht, moet de tweede klasse een bibliotheek missen. De bibliotheek is gelegen boven de eerste klasse eetsalon, waarin ze door de ramen van den koepel een aardig kijkje gunt. De bekleeding van sofa’s en schrijfstoelen is van blauw trijp, waarmede de wanden van mahoniehout met paneelen van satijnhout een welgeslaagd geheel vormen. Acht keurige schrijflessenaars, ruimschoots van allerlei schrijfgereedschap voorzien, geven den passagiers gelegenheid hun dagboek bij te houden, hun correspondentie af te maken en verschillende reisindrukken op te teekenen. Een wèl gevulde boekenkast, wier inhoud, zoover ik weet, niemand aanstoot geven kan, biedt den passagiers ruimschoots stof tot lectuur. En heerlijk moet het zijn, als buiten de wind giert, en de golven hoog opbruisen, als het water spattend springt tegen den boeg, zich kalm en rustig te vermeien in een boeiend en leerzaam boek, verzekerd als men is,  dat hoe ook het noodweer raast, hoe hol de zee ok staat, de ‘Rotterdam’ haar tocht vervolgen en met Gods hulp ongedeerd de veilige haven bereiken zal.”

Interieur bibliotheek van de 'Rotterdam', uit de Katholieke Illustratie, nummer 48, 1897/98.

Interieur bibliotheek van de ‘Rotterdam’, uit de Katholieke Illustratie, nummer 48, 1897/98.

Het 'Explorations Café'van het moderne cruiseschip 'Prinsendam' van de Holland America Line, 2011

Het ‘Explorations Café’ van het moderne cruiseschip ‘Prinsendam’ van de Holland America Line, 2011

Lloyd Royal Holland: writingroom/library

Lloyd Royal Holland: writingroom/library

 

Achterzijde van bovenstaand Lloyd-kaart

Achterzijde van bovenstaand Lloyd-kaart

Geschilderd paneel in 'Nieuw Amsterdam' (1938) voor de bibliotheek in de kajuitklasse, vervaardigd door Joan Nicolaas Coenraad Colette (1889-1958). Het was architect Sybold van Ravesteyn die de inrichting van de bibliotheek/leeszaal in de toeristenklasse verzorgde

Geschilderd paneel in ‘Nieuw Amsterdam’ (1938) voor de bibliotheek in de kajuitklasse, vervaardigd door Joan Nicolaas Coenraad Colette (1889-1958). Het was architect Sybold van Ravesteyn die de inrichting van de bibliotheek/leeszaal in de toeristenklasse verzorgde

Stoomschip Statendam (Holland Amerika Lijn): vestibule between lounge and library

Stoomschip Statendam (Holland Amerika Lijn): vestibule between lounge and library

Bibliotheek van de Statendam IV van de Holland-Amerika Lijn. 1957

Bibliotheek van de Statendam IV van de Holland-Amerika Lijn. 1957

Catalogus van t.s.s Volendam (Holland America Line), circa 1935 (Maritiem museum Rotterdam)

Catalogus van t.s.s Volendam (Holland America Line), circa 1935 (Maritiem museum Rotterdam)

Titelblad van boek afkomstig van

Titelblad van boek afkomstig van bibliotheek Koninklijke Pakketvaart Maatschappij

Salon 1e klas annex bibliotheek op stoomschip 'Colombia' van de KNSM

Salon 1e klas annex bibliotheek op stoomschip ‘Colombia’ van de KNSM

Leeszaal op s.s.r. Van Hasselt

Leeszaal op s.s.r. Van Hasselt

Passagiersschip 'Vrede' van Jan en Mieke Tolsma voer enkel op de Nederlandse rivieren en kanalen

Passagiersschip ‘Vrede’ van Jan en Mieke Tolsma voer enkel op de Nederlandse rivieren en kanalen

Bibliotheek op passagiersboot 'Vrede'

Bibliotheek op passagiersboot ‘Vrede’

In ons land bezit m.p.s. Da Vinci van de Feenstra Rijn Lijn een grote, van gezellige zitjes voorziene, bibliotheek

In ons land bezit m.p.s. Da Vinci van de Feenstra Rijn Lijn een grote, van gezellige zitjes voorziene, bibliotheek

Boek uit de scheepsbibliotheek van stoomschip Limburgia van de Hollandse Ljoyd

Boek uit de scheepsbibliotheek van stoomschip Limburgia van de Hollandse Ljoyd

RMS TITANIC (rederij White Star Line)

De in 1912 vergane Titanic had 2 bibliotheken aan bood voor de 1e klasse en 2e klasse. Op deze foto is de boekerij van de tweede klas afgebeeld.

De in 1912 vergane Titanic had 2 bibliotheken aan bood voor de 1e klasse en 2e klasse. Op deze foto is de leessalon van de tweede klas afgebeeld.

Schilderij van de bibliotheek op de Titanic

Schilderij van bibliotheek op de Titanic

BELGIE

Stoomschip 'Albertville',(Compagnie Maritime Belge S.A.),  salon de lecture

Stoomschip ‘Albertville’, (Compagnie Maritime Belge S.A.), salon de lecture

S.s. 'Anversville', Compagnie Maritime Belge 'Lloyd Royal', salon de lecture 1re classe

S.s. ‘Anversville’, Compagnie Maritime Belge ‘Lloyd Royal’, salon de lecture 1re classe

Paquebot Anvers-Congo, Compagnie Maritime Belge; leeszaal met kapel

Paquebot Anvers-Congo, Compagnie Maritime Belge; leeszaal met kapel

M.v. 'Elisabethville', Compagnie Maritime Belge; leeszaal (ansichtkaart uit 1958)

M.v. ‘Elisabethville’, Compagnie Maritime Belge; leeszaal (ansichtkaart uit 1958)

Alle stoomboten van de in Antwerpen gevestigde Red Star Line beschikten over een bibliotheek met zowel moderne als klassieke literatuur

Alle stoomboten van de in Antwerpen gevestigde Red Star Line beschikten over een bibliotheek met zowel moderne als klassieke literatuur

FRANKRIJK

Bibliotheek van pakketboot 'France', Le Havre

Bibliotheek van pakketboot ‘France’, Le Havre

Paquebot 'France', bibliothèque

Paquebot ‘France’, bibliothèque

Interieur van transatlantische boot 'Paris' met bibliotheek eerste klasse

Interieur van transatlantische passagiersboot ‘Paris’ met bibliotheek eerste klasse

Pakketboot 'Flandre', Compagnie Générale Transatlantique; leeszaal en schrijfruimte 1e klasse

Pakketboot ‘Flandre’, Compagnie Générale Transatlantique; leeszaal en schrijfruimte 1e klasse

'De Grasse' Bibliothèque classe; Le Havre

‘De Grasse’ Bibliothèque classe; Le Havre, Compagnie Générale Transatlantique

Stoomschip 'de Grasse', hal en bibliotheek 1e klasse

Stoomschip ‘de Grasse’, hal en bibliotheek 1e klasse

Pakketboot 'Ile de France', leeszaal

Pakketboot ‘Ile de France’, leeszaal

Bibliotheek aan boord van stoomboot Ile de France, Compagnie Générale Transatlantique, 1930

Bibliotheek aan boord van stoomboot Ile de France, Compagnie Générale Transatlantique, 1930 (Collection French Lines)

Paquebot 'Ile de France', bibliothèque 1re classe

Paquebot ‘Ile de France’, bibliothèque 1re classe

Paquebot 'Liberté', bibliothèque

Paquebot ‘Liberté’, bibliothèque

Tekening in druk van bibliotheek aan boord van het schip Liberté, Compagnie Générale Transatlantique, 1950

Tekening in druk van bibliotheek aan boord van het schip Liberté, Compagnie Générale Transatlantique, 1950 (Collection French Lines)

Reclameplaat van 'Liberté', Compagnie Générale Transatlantique uit 1953

Reclameplaat van ‘Liberté’ met foto’s van ‘bibliothèque, Compagnie Générale Transatlantique uit 1953

Reclame van Compagnie Générale Transatlantique met afbeelding van salon-bibliotheek van s.s. Liberté

Reclame van Compagnie Générale Transatlantique bij gelegenheid van eeuwfeest met afbeelding van salon-bibliotheek van s.s. Liberté, 1955 “qui offre  au voyageur un havre de calme ert de repos”

Schip Liberté (Compagnie Générale Transatlantique); bibliotheek eerste klasse

Schip Liberté (Compagnie Générale Transatlantique); bibliotheek eerste klasse

Stoomschip Normandie; bibliotheek en schrijfzaal

Stoomschip Normandie; bibliotheek en schrijfzaal

Nog een ansichtkaart van bibliotheek op schip 'Normandie'

Nog een ansichtkaart van bibliotheek op schip ‘Normandie’

Paquebot  Normandie; la bibliothèque

Paquebot Normandie; la bibliothèque

Leessalon van de 'Lutetia' , Compagnie de Navigation Sud-Atlantique

Leessalon van de ‘Lutetia’ , Compagnie de Navigation Sud-Atlantique

Paquebot SGTH 'Florida', bibliothèque

Paquebot SGTH ‘Florida’, bibliothèque

Passagiersboot Renaissance, Marseille, de leessalon

Passagiersboot Renaissance, Marseille, de leessalon

Pakketboot 'Rousillon', de scheepsbibliotheek. Ansichtkaart uit 1936

Pakketboot ‘Rousillon’, de scheepsbibliotheek. Ansichtkaart uit 1936

Pakketboot 'Suffren' , de bibliotheekruimte

Pakketboot ‘Suffren’ , de bibliotheekruimte

DUITSLAND

Motorschip 'Monte Cervantes': schrijfkamer en bibliotheek met een  doorkijk naar de rookkamer. (Hamburg Südamerikanische Dampfschifffahrts-Gesellschat)

Motorschip ‘Monte Cervantes': schrijfkamer en bibliotheek met een doorkijk naar de rookkamer. (Hamburg Südamerikanische Dampfschifffahrts-Gesellschaft)

Eet- en leeskamer van stoomboot 'Monte Sarmiente' van de Hamburg-Zuid Amerika lijn

Eet- en leeskamer van stoomboot ‘Monte Sarmiento’ van de Hamburg-Zuid Amerika lijn

Lesezimmer der M.S. 'Monte Sarmiento' (Hamburg-Südamerikanische Dampfschiffahrts-Gesellschaft)

Lesezimmer der M.S. ‘Monte Sarmiento’ (Hamburg-Südamerikanische Dampfschifffahrts-Gesellschaft)

Santa-Schiffe: Gesellschaftsräume/Bücherei (Hamburg-Südamerikanische Dampfschifffahrts-Gesellschaft Eggert & Amsick

Santa-Schiffe: Gesellschaftsräume/Bücherei (Hamburg-Südamerikanische Dampfschifffahrts-Gesellschaft Eggert & Amsick)

Stoomboot 'Hamburg' van de Hamburg-Ameriika lijn: bibliotheek

Stoomboot ‘Hamburg’ van de Hamburg-Amerika lijn: bibliotheek

M.S. Monte Pascoal; Schreibzimmer mit Bibliothek

M.S. Monte Pascal; Schreibzimmer mit Bibliothek

MS 'Santa Ursula', Hamburg-Südamerikanische Dampfschifffahrts-Gesellschaft)

MS ‘Santa Ursula’, Hamburg-Südamerikanische Dampfschifffahrts-Gesellschaft)

Norddeutscher Lliyd Bremen. M.S. 'Bayernstein' Schreibzimmer und Bibliothek

Norddeutscher Lloyd Bremen. M.S. ‘Bayernstein': Schreibzimmer und Bibliothek

Norddeutscher Lloyd Bremen M.S. Berlin. Schreibzimmer und Bibliothek 1. Klasse

Norddeutscher Lloyd Bremen M.S. Berlin. Schreibzimmer und Bibliothek 1. Klasse

Norddeutscher Lloyd Bremen. Turbinen-Schnelldampfer 'Europa' Bibliothek 1. Klasse

Norddeutscher Lloyd Bremen. Turbinen-Schnelldampfer ‘Europa’ Bibliothek 1. Klasse

Turbinen-Schnelldampfer 'Bremen' Bibliothek 1. Klasse

Turbinen-Schnelldampfer ‘Bremen’ Bibliothek 1. Klasse

Nog een ansicht van bibliotheek op turbine-stoomboot Bremen uit 1930

Nog een ansicht van bibliotheek op 4 schroeventurbine-stoomboot Bremen uit 1930. Schip van de Noordduitse Lloyd Bremen, met gaven Bremerhaven. Bruto register ton 49.864, lengte 283 meter, breedste 31 meter. Hoogte van de masten 74 meter. Met 1.060 personeelsleden destijds goed voor 2.227 passagiers.

Wandspreuken in de bibliotheek van de boot 'Bremen'

Wandspreuken in de bibliotheek van de boot ‘Bremen’

M.S. 'Monte Rosa': Schreibzimmer mit Bibliothek. Hamburg - Zuid Amerika lijn

M.S. ‘Monte Rosa': Schreibzimmer mit Bibliothek. Hamburg – Zuid Amerika lijn

Norddeutscher  Lloyd Bremen 'Columbus' Bibliothek 1. Klasse

Norddeutscher Lloyd Bremen ‘Columbus’ Bibliothek 1. Klasse Kart uit 1935

Stoomboot Europa: bibliotheek

Stoomboot Europa: bibliotheek

ENGELAND

Zowel de Campania als de Luciana van de Cunrard Lijn hadden een bibliotheek aan boord.

Zowel de Campania als de Luciana van de Cunrard Lijn hadden een bibliotheek aan boord.

Oude foto van bibliotheek op ss. Southsampton

Oude foto van bibliotheek op ss. Southampton

Bibliotheek van stoomschip 'Southern Cross, Shaw Savill Line

Bibliotheek van stoomschip ‘Southern Cross, Shaw Savill Line

Bibliotheek op stoomschip 'Teutonic' (1889), van de White Star L:ine, in 1845 opgericht in Liverpool

Bibliotheek op stoomschip ‘Teutonic’ (1889), van de White Star Line, in 1845 opgericht in Liverpool

Empress of Britain: tourist class library. Ansichtkaart uit 1955. (Liverpoolships: Canadian Pacific Line)

Empress of Britain: tourist class library. Ansichtkaart uit 1955. (Liverpoolships: Canadian Pacific Line)

Stoomschip 'Cardonia', de bibliotheek voor passagiers eerste klasse

Stoomschip ‘Cardonia’, de bibliotheek voor passagiers eerste klasse

Lees- en schrijfzaal van het schip 'Maloja' van de firma P & O

Lees- en schrijfzaal van het schip ‘Maloja’ van de firma P & O

Bibliotheek op r.m.s. 'Mauretania', 1906, Cunard Line

Bibliotheek op r.m.s. ‘Mauretania’, 1906, Cunard Line

'Accra', Elder Demster Lines. First Class Library

‘Accra’, Elder Demster Lines. First Class Library

Bibliotheek op cruiseschip Solstice van rederij Celebrity

Bibliotheek op cruiseschip Solstice van rederij Celebrity

Bibliotheek aan boord van cruiseschip Eclipse van rederij Celebrity

Bibliotheek aan boord van cruiseschip Eclipse van rederij Celebrity

Italië

Lees- en schrijfzaal derde klasse van transatlantische boot 'Roma'

Lees- en schrijfzaal derde klasse van transatlantische boot ‘Roma’

Stoomboot 'Esperia' (lijn Sitmar): de bibliotheek

Stoomboot ‘Esperia’ (lijn Sitmar): de bibliotheek

Bibliotheek op stoomboot Dvilio, Italië

Bibliotheek op stoomboot Dvilio, Italië

Scandinavië

Bibliotheek op motorschip Gripsholm. Swedish-American Line Gothenburg - New York

Bibliotheek op motorschip Gripsholm. Swedish-American Line Gothenburg – New York

Hurtigruten: biblioteket

Hurtigruten: biblioteket

Bibliotheek op een cruiseschip van Hurtigruten

Bibliotheek op een cruiseschip van Hurtigruten

Verenigde Staten

First class library steamship New York, American Line

First class library steamship New York, American Line

Steamship 'New England': library

Steamship ‘New England': library

Steamship Golden Bear Library. Pacific East Line

Steamship Golden Bear Library. Pacific East Line

Library Seven Seas Navigator (Montys)

Library Seven Seas Navigator (Montys)

Library on the Jewel of the Seas (Royal Caribbean Cruises)

Library on the Jewel of the Seas (Royal Caribbean Cruises)

Stoomschip 'Adriatic': lees- en schrijfzaal

Stoomschip ‘Adriatic': lees- en schrijfzaal

Stoomschip Leviathan: bibliotheek en schrijfzaal

Stoomschip Leviathan: bibliotheek en schrijfzaal

Bibliotheken en leessalons op hedendaagse cruiseschepen

Bibliotheek in de 'Nieuw' Amsterdam van de Holland Amerika Lijn

Bibliotheek in de ‘Nieuw’ Amsterdam van de Holland Amerika Lijn

Bibliotheek op de Prinsendam van de Holland America Line

Bibliotheek op de Prinsendam van de Holland America Line

Cruiseschip 'Eurodam' van de Holland Amerika Lijn. De bibliotheek heeft zowel boeken als muziek (dvd's e.d.) beschikbaar

Cruiseschip ‘Eurodam’ van de Holland Amerika Lijn. De bibliotheek heeft zowel boeken als muziek (dvd’s e.d.) beschikbaar

Nog een foto van de Eurodam bibliotheek

Nog een foto van de Eurodam bibliotheek

Bibliotheek op de 'Zuiderdam' (Holland America Line)

Bibliotheek op de ‘Zuiderdam’ (Holland America Line)

Bibliotheek op de Statendam

Bibliotheek op de Statendam

Erasmusbibliotheek op paasagiersschip de Statendam

Erasmusbibliotheek op passagiersschip de Statendam

Leeshoek op de Statendam

Leeshoek op de Statendam

Bibliotheek op de Westerdam van de Holland America Line

Bibliotheek op de Westerdam van de Holland America Line

Een rijk gevulde bibliotheek op de 'Marco Polo'

Een rijk gevulde bibliotheek op de ‘Marco Polo’, een Duits cruiseschip van de firma Hapag-Lloyd Cruises)

In de bootbibliotheek van Norwegian Sun zijn behalve Engelse boeken en tijdschriften ook Nederlandstalige boeken beschikbaar

In de bootbibliotheek van Norwegian Sun zijn behalve Engelse boeken en tijdschriften ook Nederlandstalige boeken beschikbaar

Bibliotheek op schip Reflection

Bibliotheek op schip Reflection

Hypermoderne bibliotheek in cruiseschip 'Reflection'

Hypermoderne bibliotheek in cruiseschip ‘Reflection’

De recent geheel vernieuwde bibliotheekruimte van 'Pacific Sun' (P & O) bevat ook bordspelen

De recent geheel vernieuwde bibliotheekruimte van ‘Pacific Sun’ (P & O) bevat ook bordspelen

Bibliotheek op cruiseschip 'Boudica' (Fred Olsen Cruises)

Bibliotheek op cruiseschip ‘Boudica’ (Fred Olsen Cruises)

Leeszaal in passagiersboot Queen Mary 2 (Cunard Line)

Leeszaal in passagiersboot Queen Mary 2 (Cunard Line)

Met naast tijdschriften meer dan 8.000 boeken aan boord geldt de Queen Mary 2 als één van de grootste varende bibliotheken op zee.

Met naast tijdschriften meer dan 8.000 boeken aan boord geldt de Queen Mary 2 als één van de grootste varende bibliotheken op zee.

Hal (links) en bibliotheek (rechts) van de 'Queen Elizabeth II' (Cunard Lijn)

Hal (links) en bibliotheek (rechts) van de ‘Queen Elizabeth II’, die twee verdiepingen omvat (Cunard Lijn)

Bibliotheekinterieur  cruiseschip Queen Elizabeth 2

Bibliotheekinterieur cruiseschip Queen Elizabeth 2

Grote bibliotheek op de Queen Victoria (foto Matt Chapman)

Grote bibliotheek op de Queen Victoria (foto Matt Chapman)

Bibliotheekhoek in 'Queen Victoria 2'

Bibliotheekhoek in ‘Queen Victoria 2′

Bibliotheek in passagiersschip 'Brillance of the Seas'

Bibliotheek in passagiersschip ‘Brillance of the Seas’

Bibliotheek aan boord van de Costa Deliziosa

Bibliotheek aan boord van de Costa Deliziosa

Bibliotheek op cruiseschip Costa Favolosa, Italië

Bibliotheek op cruiseschip Costa Favolosa, Italië

Bibliotheek op cruiseschip Crystal Symphony

Bibliotheek op cruiseschip Crystal Symphony

Bibliotheek op cruiseschip Ventura van P & O

Bibliotheek op cruiseschip Ventura van P & O

Bibliotheek in Norwegian Gem Cruise line. Bevat meer dan 3.000 boeken en zitruimte voor 24 personen

Bibliotheek in Norwegian Gem Cruise line. Bevat meer dan 3.000 boeken en zitruimte voor 24 personen

De bibliotheek van motorschip Thine Princess (Rivercruise Line) is vooraan op het promenadedek gesitueerd. Deze firma vaart met 3 riviercruiseschepen in Duitsland, Nederland en België

De bibliotheek van motorschip Thine Princess (Rivercruise Line) is vooraan op het promenadedek gesitueerd. Deze firma vaart met 3 riviercruiseschepen in Duitsland, Nederland en België

Entree bibliotheek van een Amerikaans cruiseschip

Entree bibliotheek van een Amerikaans cruiseschip

Bibliotheek en bar gecombineerd op een Amerikaans passagiersschip

Bibliotheek en bar gecombineerd op een Amerikaans passagiersschip

Boeken en drank verenigd in de librarybar

Boeken en drank verenigd in de librarybar

Fraaie houten boekenkasten op de Queen Mary 2 (foto Kimli)

Fraaie houten boekenkasten op de Queen Mary 2 (foto Kimli)

Page Turner Library op cruiseschip 'Carnival Dream', Carnival Cruise Lines

Page Turner Library op cruiseschip ‘Carnival Dream’, Carnival Cruise Lines

De 'Star Flyer' van rederij 'Star Clippers' (met 3 zeilboten) is zowel zeilschip als cruiseschip. Het heeft een lengte van 115 meter en kan 182 passagiers vervoeren. Het schip bevat een restaurant, twee zwembaden en een bibliotheekruimte die tevens voor vergaderingen kan worden gebruikt (foto Sebastiaan Peeters)

De ‘Star Flyer’ van rederij ‘Star Clippers’ (met 3 zeilboten) is zowel zeilschip als cruiseschip. Het heeft een lengte van 115 meter en kan 182 passagiers vervoeren. Het schip bevat een restaurant, twee zwembaden en een bibliotheekruimte die tevens voor vergaderingen kan worden gebruikt (foto van Sebastiaan Peeters, genomen tijdens aanleg in Antwerpen).

Bibliotheek aan boord van cruiseschip Europa 2, dek 10/11

Bibliotheek aan boord van cruiseschip Europa 2, dek 10/11

Bibliotheek aan boord van het Australische cruiseschip Sun Princess

Bibliotheek aan boord van het Australische cruiseschip Sun Princess

BIJLAGE 1: DE BOEKENBOOT VAN AMSTERDAM

Foto van de Amsterdamse boekenboot voor het pand van de centrale openbare bibliotheek, Keizersgracht 444, het vroegere bankiershuis Hope & Co.

Foto van de Amsterdamse boekenboot voor het pand van de centrale openbare bibliotheek, Keizersgracht 444, het vroegere bankiershuis Hope & Co.

Artikel over de boekenboot uit Het Parool van 18 december 1970

Artikel over de boekenboot uit Het Parool van 18 december 1970

Boekenboot aan de Amstel (foto Hans Peters, 1970)

Boekenboot aan de Amstel (foto Hans Peters, 1970)

BIJLAGE 2: BIBLIOTHEEK VOOR VARENDEN

Vooromslag van boek

Vooromslag van publicatie ‘Boek aan Boord; de geschiedenis van de bibliotheek voor Varenden’

Uit: Paul Schneiders. Lezen voor iedereen; geschiedenis van de openbare bibliotheek in Nederland. Den Haag, NBLC, 1990, p. 200.

Uit: Paul Schneiders. Lezen voor iedereen; geschiedenis van de openbare bibliotheek in Nederland. Den Haag, NBLC, 1990, p. 200.

BIJLAGE 3: DE NAUTILUS-BIBLIOTHEEK (Jules Verne)

Fantasietekening van kapitein Nemo in de bibliotheek van de Nautilus

Fantasietekening van kapitein Nemo in de bibliotheek van de Nautilus

P.S. Toe en met 8 maart 2015 is in het Maritiem Museum van Rotterdam een tentoonstelling te zien ‘Zeekastelen, op vakantie met een cruiseschip’, gewijd aan luxueuze vaarleven vanaf de jaren dertig van de vorige eeuw. Zie:  www.maritiemmuseum.nl

Bericht over nieuw cruiseschip Queen Victoria (De Telegraaf, 17-11-2007)

Bericht over nieuw cruiseschip Queen Victoria (De Telegraaf, 17-11-2007)

Bibliotheek op de 'Queen Victoria' van Cunard Line

Bibliotheek op de ‘Queen Victoria’ van Cunard Line

 

About these ads