OPKOMST EN ONDERGANG VAN VROOM EN DREESMANN; V&D HAARLEM

Tags

, ,

 

De opkomst en ondergang van een familiebedrijf

DE GLORIEUZE BEGINJAREN VAN V & D HAARLEM EN DE TRIESTE FINALE VAN EEN LANDELIJK WARENHUISCONCERN

Eind 2016 ging Vroom en Dreesmann failliet, een warenhuisconcern met 62 winkels en exploitatie van ongeveer 250 La Place-restaurants. Dat betekende een banenverlies van meer dan 8.000 werknemers. De omzet in het najaar van met name textiel viel tegen, evenals eerder in maart het traditioneel succesvolle ‘prijzencircus’. Sun Capital, een private equity fonds gevestigd in Florida, sinds eind 2010 eigenaar van V&D, wilde in verband met de jarenlange verliesgevendheid geen geld meer steken in het warenhuisconcern en claimt zelf bij de curatoren een bedrag van 80 miljoen euro. De totale schuldenlast van V & D, aanvankelijk geraamd op 124 miljoen euro zou volgens de laatste gegevens ver boven de 200 miljoen euro kunnen uitkomen (1). In Haarlem heeft/had Vroom en Dreesmann 2 winkels, in de Grote Houtstraat/Verwulft en een filiaal in winkelcentrum Schalkwijk aan de Rivièradreef. Het monumentale hoofdgebouw zal na een interne verbouwing door het Canadese winkelconcern Hudson’s Bay in gebruik worden genomen – naar verwachting in het derde kwartaal van 2017.

Ongeveer 20 jaar geleden ontving ik van een vroegere chef inkoop confectie bij V en D, de heer Henri Soullié uit Bennebroek, een intussen zeldzaam geworden Herdenkingsuitgave ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van Vroom & Dreesmann Haarlem, getiteld; ‘1896-1946 50 jaar V & D Haarlem’. In het 40 pagina’s tellende boekje met veel illustraties wordt het wel en wee van het Haarlemse winkelbedrijf gedurende de eerste halve eeuw uiteengezet.

Vooromslag herdenkingsuitgave Vroom en Dreesmann Haarlem, 1946

Vooromslag herdenkingsuitgave Vroom en Dreesmann Haarlem, 1946

Noot

(1)Volgens de Raad van Bestuur van Vroom en Dreesmann hebben de malaise in de retail en de ‘indian summer’ van 2015 voor dusdanig tegenvallende inkomsten gezorgd dat er meer snel geld bij moest om te kunnen overleven. Sun Capital zou op dat moment al 212 miljoen dollar in het warenhuisconcern hebben gestoken en weigerde nog meer geld in een volgens hen bodemloze put te gooien. Sinds 2010 maakte V&D verlies, de rode cijfers hielden aan met een totaal geschat verlies van circa 135 miljoen dollar. Het management hield rekening met een liquiditeitsprobleem op de korte termijn, maar op de lange termijn verwachtte men een kloppend verdienmodel. Die tijd is V&D niet gegeven en de kredietkraan van de banken werd gestopt. In 2015 kon naar schatting voor 35 miljoen euro geleverde goederen niet betaald worden. Het gevolg is bekend: surséance van betaling, gevolgd door een faillissement, een mislukte doorstart [de laatste CEO zei dat V&D als een paling uit zijn handen was geglipt], een opheffingsuitverkoop, definitieve sluiting van de warenhuizen op 14 februari 2016, ontslagaanvrage voor enige duizenden teleurgestelde vaak vele jaren bij het concern werkende personeelsleden en ten slotte vermoedelijk nog jarenlange werkzaamheden en verslagen van de bewindvoerders.

Eerder was het bedrijf in 1991 in grote financiële problemen gekomen omdat V&D tijdelijk niet aan betalingsverplichtingen kon voldoen en aan het personeel is gevraagd salaris in te leveren. Dat liep toen uiteindelijk nog goed af en vanaf 1997 werd het conglomeraat Vendex opgesplitst in kleinere onderdelen, waarvan het onderdeel Vroom & Dreesmann in 1999 is samengevoegd met Koninklijke Bijenkorf Beheer (KBB), waartoe ook de HEMA behoorde. De met V&D verbonden restaurantketen La Place, in 2010 ook verkocht aan Sun European Partners, is in 2016 voor zover niet inpandig bij V&D-vestigingen in januari 2016 overgenomen door supermarktketen Jumbo.

Het begin: Willem Vroom (V) en Anton Dreesmann (D); grondleggers van een familieimperium

Geschilderde portretten van de oprichters Anton Dreesmann en rechts Willem Vroom

Geschilderde portretten van de oprichters rechts Anton Dreesmann en links Willem Vroom

De zakenlieden Anton C.R.Dreesmann (1854-1934) [die al in 1878 met geleend kapitaal van een familielid een zaak was begonnen in de Tweede Rozendwarsstraat 24 in de Jordaan, gevolgd door een tweede winkel in de Rozenstraat 143-145] en de Groninger Willem H.Vroom (1850-1925) (1) realiseerden een idee: een winkel beginnen waar men tegen lage en vaste prijzen inkopen kon doen. Tevens namen ze het besluit om partijen goederen bij fabrikanten in het buitenland te kopen. Dat leidde 1 mei 1887 tot de oprichting van Vroom & Dreesmann manufacturenzaak in de hoofdstad, in de Weesperstraat, aanvankelijk nog bijgenaamd ‘Magazijn De Zon’. De familiezaak bleek een succes, in 1892 telde men al vijf zaken in Amsterdam en in de daarop volgende jaren zijn filialen gesticht in heel Nederland, zoals Rotterdam (1892), Den Haag (1893), Nijmegen (1894), Haarlem (1896), Utrecht (1898)’s-Hertogenbosch (1899), Tilburg (1899) etc. De winst die in 1895 circa ƒ50.000,- bedroeg was 5 jaar later opgelopen tot ƒ 110.000,- en in 1917 gestegen tot ruim 23,5 miljoen gulden. In 1901 liet Anton Dreesmann een prachtige villa bouwen ‘Looverhof’ genoemd in Bussum. De groei van het winkelbestand nam verder toe. Alleen al in 1905 zijn dertien zaken opgericht, waar overal gelieerde familieleden de topfuncties innamen. [naast Amsterdam (A.Dreesmann/W.Vroom), Rotterdam (W.Vinke), Leeuwarden (G.Tombrock), Leiden (G.Berentzen), ’s-Gravenhage (D.Holt), Utrecht (R.Dreesmann), Breda (H.Witte), Haarlem (B.Rosenmöller,W.Vehmeijer), ’s-Hertogenbosch (L.Vehmeijer), Nijmegen (N.Dreesmann), Tilburg (J.Huer), Deventer (R.Muller), gevolgd in 1916 met als oprichters-directeuren; Alkmaar (F.Berentzen), Maastricht (R.Rosenmöller) en Zwolle (J.Vroom). Bij alle vermelde n.v.’s met Anton Dreesmann en Willem Vroom als medeoprichters en tot 1919 commissaris, nadien opgevolgd door W.J.R.Dreesmann en B.H.Vroom. Voor de oprichters gold in de praktijk als stelregel dat ‘de klant koning is’. Als uitvloeisel van de 19e eeuw heeft nog een aantal jaren begin 20ste eeuw het V&D-personeelsinternaat gefunctioneerd waarbij werknemers intern werden gehuisvest, voortkomend uit wensen van de directie een stabiel personeelsbestand te rekruteren en discipline bij te brengen. De plaatselijke oprichters-directeuren van de naamloze vennootschappen waren aandeelhouder, de andere aandelen waren in handen van de grondleggers Vroom en Dreesmann. Verwacht werd dat de directeuren dankzij hard werken zich volledig inzetten om van hun winkel een succes te maken. De familiebanden en een juridisch overkoepelende structuur moesten de eenheid van het concern garanderen (2). In 1912, toen van een bloeiende onderneming kon worden gesproken met filialen in 24 Nederlandse steden, opende V&D het eerste echte moderne warenhuis van ons land in de Kalverstraat. Voor die tijd een gigantisch pand dat bol stond van technische snufjes met meerdere liften, een lichthal en een telefooncentrale.

Noten

(1)Willem Vroom afkomstig uit een geslacht van welgestelde landbouwers is geboren in Veendam. Eenmaal verhuisd naar Amsterdam huurde hij met van een oom geleend geld in 1881 een winkelhuis op de hoek van de Leliegracht en Keizersgracht. Anton Dreesmann werd geboren in Haselünne (Nedersaksen) en is in 1871 naar Nederland geëmigreerd, naar verluidt om aan de straffe Pruisische dienstplicht te ontkomen. Opmerkelijk is dat met uitzondering van Vroom het merendeel van de 20 aanverwante families [verbonden aan het bedrijf als manager en veelal ook aandeelhouder] uit Haselüne afkomstig was. De vader van Anton Dreesmann werkte aanvankelijk als marskramer en kwam rond 1845 in de textielbranche bij zijn oom en tante Hegge-Dreesmann in een manufacturenzaak. Hij kreeg 10 kinderen, goed voor een uitgebreid netwerk van te creëren relaties zoals die later voortdurend opduiken bij de uitbreiding van de winkels. Zowel Vroom als Dreesmann waren goed rooms-katholiek opgevoed en in Amsterdam lid van een door de paters Jezuïeten geleide mannenvereniging. Thuis bij Dreesmann ontmoette Vroom daar een zuster van Anton met wie hij in 1883 in het huwelijk trad. Vier jaar later besloten de zwagers voortaan als ‘V & D’ zakelijk verder te gaan. Zij kochten daartoe een winkelpand aan in de Weesperstraat, dat vervolgens bekend zou komen te staan als de ‘Manufacturenhandel Vroom & Dreesmann’.

(2)Dat ging redelijk goed tot begin jaren 50 toen Vroom en Dreesmann een begin maakte met een             sanering binnen de intussen elkaar concurrerende winkelbedrijven en is geleidelijk het aantal n.v’s gereduceerd. 1973 betekende een mijlpaal voor het bedrijf. De 23 plaatselijke naamloze vennootschappen zijn toen door Anton Dreesmann bij elkaar gebracht in een nieuwe structuur: Vroom en Dreesmann BV.

Magazijn De Zon, de eerste Vroom en Dreesmann vestiging in Haarlem aan de Korte Veerstraat, 1896

Magazijn De Zon, de eerste Vroom en Dreesmann vestiging in Haarlem aan de Korte Veerstraat, 1896

Haarlem: Magazijn ‘De Zon’; Bernhard Rosenmöller en Wilhelm Vehmeyer

De eerste directeuren vn V&D in Haarlem: links G.B.E.Rosenmöller en rechts W.C.Vehmeijer

De eerste directeuren van V&D in Haarlem: links G.B.E.Rosenmöller en rechts W.C.Vehmeijer

Gerard Bernard Eduard Rosenmöller is in 1840 in het Duitse Bawinkel geboren. In 1895 vestigde hij zich in Hamburg waar hij een baan kreeg bij de firma Huster, destijds toonaangevend in de vrije Hanzestad vooral in dames- en herenstoffen. In 1878 trouwde hij met mej. W.E.M.Dreesmann uit Haselüne – bakermat van verscheidene koopmansgeslachten, o.a. van de familie Vehmeyer die vandaag de dag in dat plaatsje nog over een bedrijf in bouwmaterialen beschikt – uit welk huwelijk 7 kinderen zijn geboren. Via zijn echtgenote kwam Rosenmöller in contact met zijn zwager A.C.R.Dreesmann. Familiebanden en zakelijke intuïtie hebben tot gevolg gehad dat de Amsterdamse vennoten uitzagen naar de oprichting van een zaak in Haarlem (1). Die mogelijkheid deed zich voor in 1896 waar de firma van Vriesland van ‘De Zon’ het pand, inventaris en goederen in de Korte Veerstraat ter overname aanbood. Anton Dreesmann en Willem Vroom betaalden in het tweede halfjaar van 1896 in zes termijnen in totaal liefst ƒ 72.560,00 aan de firma Van Vriesland, voor die tijd een gigantisch bedrag. Op 11 juli 1896 werd de nieuwe zaak met 18 personeelsleden op de nummers 2-4 en het ertegenover liggende pand nummer 1-5 geopend onder de naam Magazijn ‘De Zon’. Tegenwoordig vestiging van een restaurant (brasserie en bar ‘Seymour’, voorheen ‘Componist’). De eerste dag bedroeg de opbrengst in de hoofdwinkel ƒ 532,- en in het tegenover liggende zaak ƒ 122,- . Een vernieuwing was uitbreiding van het assortiment met meubelen zoals ledikanten, matrassen, tapijten, wiegen e.d., later door andere filialen overgenomen. Oorspronkelijk was het de bedoeling het compagnonschap van Haarlem aan Henri Witte aan te bieden, een zwager van Anton en Willem, maar toen deze weigerde kwam Bernard Rosenmöller, gehuwd met de oudste zus van Anton, in beeld. Met voornoemde heren Dreesmann en Vroom als commissarissen kreeg Bernhard Rosenmöller als directeur de leiding van de Haarlemse vestiging met naast hem W.C. Vehmeyer als chef en bedrijfsleider (vervolgens mededirecteur). Wilhelm Carl Vehmeyer is als zoon van een steenfabrikant en houthandelaar op 12 juni 1870 in Haselüne geboren en huwde eenmaal in Nederland met een dochter van Rosenmöller. Zijn vader dreef handel met Nederland en de zoon verhuisde op 17-jarige leeftijd naar ons land – om in de manufacturenbranche bij zijn oom Herman Többen in Edam, afkomstig uit Haselüne, te worden opgeleid en vervolgens een betrekking te vinden bij de firma Peek en Cloppenburg. Een bijkomende reden om naar Nederland te verhuizen zou zijn geweest dat hij wilde voorkomen in de verplichte Pruisische militaire dienst te moeten treden. Na een ontmoeting met de heren Vroom en Dreesmann is hij als chef bij V & D in filiaal de Rozenstraat te Amsterdam aangesteld en vanwege zijn doortastend optreden vervolgens naar Haarlem overgeplaatst als rechterhand van Rosenmöller (intussen 55 en nog weinig bekend met de Nederlandse taal en gewoonten) teneinde voorbereidingen te treffen voor het nieuw te openen bedrijf in Haarlem. Op zaterdag 11 juli 1896 is de zaak in de Korte Veerstraat voor het publiek geopend. De heer Rosenmöller behartigde vanaf het begin het administratieve en financiële gedeelte, bijgestaan door commissaris W.Vroom. Vehmeyer nam voornamelijk de inkoop en organisatie van de verkoop voor zijn rekening, waarbij commissaris A.Dreesmann hem aanvankelijk ondersteunde. Er werd gewerkt volgens het principe ‘lage prijzen en contante betaling’, in tegenstelling tot Van Vriesland die op krediet had verkocht. Hondelink en Otto beschrijven in hun voortreffelijke monografie dat de ingevoerde centrale kassa met 1 kassière om verschillende reden geen succes was, zodat werd teruggekeerd naar de aloude geldlade in de toonbank. ‘Pas jaren later werd dit ouderwetse systeem bij de firma Vroom & Dreesmann vervangen door een verbeterd betalingssysteem met moderne kasregisters.’ Nadat Rosenmöller zijn zaken in Hamburg had afgehandeld kwam hij met zijn gezin naar Haarlem waar hij de bovenwoning van de winkel betrok om in 1903 te verhuizen naar een door V en D gekocht pand aan het Spaarne 72, terwijl de familie Vehmeyer in 1905 een woning betrok aan de Dreef. Op 22 februari 1900 is het huwelijk gesloten van zijn zakelijke partner Willem Vehmeyer met de oudste dochter Antonie Rosenmöller. In de oude vennootschap is de heer Vehmeyer na zijn huwelijk opgenomen. Deze is in 1905 ontbonden en omgezet in de ‘N.V.Haarlemse Manufacturenhandel van Vroom & Dreesmann’ met de heren Rosenmöller en Vehmeyer als directeuren en de oprichters A.C.R.Dreesmann en W.H.Vroom als commissarissen. Van belang bij de eerste ontwikkelingen in Haarlem is ook de heer Tombrock geweest, verwant aan Anton Dreesmann (die was namelijk getrouwd met Helena Tombrock uit Franeker, terwijl zijn compagnon Vroom huwde met een zuster van Helena, Cisca Tombrock) en vervolgens een functie kreeg als directeur van Vroom en Dreesmann in Leeuwarden. In het jaar 1905 zijn bij koninklijk besluit 10 familieleden uit de geslachten Dreesmann, Berentzen, Vehmeyer en Rosenmöller tot Nederlander genaturaliseerd. Het jaar daarop is Rudolf Rosenmöller, zoon van G.B.E.Rosenmöller en Anna W.M.Dreesmann benoemd tot eerste directeur van de Vroom en Dreesmann-vestiging in Maastricht.

Het in 1977 gesloopte pand vh. V&D Haarlem tussen het Spaarne en de Korte Veerstraat (NHA)

Het in 1977 gesloopte pand vh. V&D Haarlem tussen het Spaarne en de Korte Veerstraat (NHA)

Omstreeks 1925 zijn de zonen Willem J.R.Dreesmann (1885-1954) (2) en B.H.Vroom Wzn.(1884-1961) als commissaris in Haarlem aangetreden. Eerder is het winkelhuis van Magazijn De Zon in 1909 in opdracht van Vroom en Dreesmann verbouwd onder architectuur van P.Kleiweg Dijserinck. Een winkelpui van twee bouwlagen met een afgeschuinde hoektravee opgetrokken, vormgegeven met aan de Jugendstil ontleende elementen. Er kwam een centrale, terugliggende ingangspartij. De verlengde etalageruiten op de eerste twee bouwlagen boden door de ligging van het hoekpand een goed zicht op de uitgestalde waren. Bovendien is een verkoopkelder gerealiseerd. Intussen en nadien zijn diverse aangrenzende panden in de omgeving en aan het Spaarne aangekocht. Anegang – Korte Veerstraat – Kleine Houtstraat en Korte en Lange Veerstraat vormden destijds het hart van de winkelstand in de Spaarnestad. In 1914 bedroeg het personeelsbestand rond de 50 personen, zowel dames als heren. De openingstijden waren toen van 9 uur ’s morgens tot 10 uur ’s avonds en op zaterdag sloot de zaak zelfs pas om 11 uur, maar door verschillende werkzaamheden werd het voor het personeel soms nog later. Tussen 1918 en 1923 werd in fasen de historische bebouwing aan de zuidzijde gesloopt en vervangen door een nieuw grootschalig winkelhuis naar een ontwerp van de Amsterdamse architect F.M.J.Caron. Dit grote pand kreeg na de realisering in 1934 van het gigantische winkelpand tussen de Grote Houtstraat/Gedempte Oude Gracht/Gierstraat de naam van het ‘kleine V & D’. Het Spaarne-winkelgebouw is in juli 1977 gesloopt. De directie zorgde goed voor het personeel en velen bleven dan ook 25, 40 of zelfs meer jaren in dienst van het winkelbedrijf.

Naar de Grote Houtstraat in 1911 en in 1934 een gloednieuw monumentaal pand nabij het Verwulft

Omstreeks 1910 kwam een nieuw winkelcentrum in opkomst in de Grote Houtstraat. V en D. speelde hierop in door beslag te leggen op het bestaande pand Grote Houtstraat 70, waar voordien de ijzerzaak van de firma Stolp was gehuisvest. Na een verbouwing verrees hier een modern winkelpand met ingangen aan de Grote Houtstraat en Gierstraat. De opening had plaats 16 september 1911.

Jet eerste V&D pand in de Grote Houtstraat voor de verhuizing naar 'de wolkenkrabber van Haarlem'

Jet eerste V&D pand in de Grote Houtstraat voor de verhuizing naar ‘de wolkenkrabber van Haarlem’

Het publiek durfde aanvankelijk niet zo’n luxe winkel te betreden, waar binnen gratis een landkaart van Nederland werd uitgedeeld met in rode inkt alle plaatsen aangekruist met een V en D winkel. De eerste dag bedroeg de omzet slechts ƒ 199,- en de gratis landkaarten bedoeld als openingsstunt zijn toen maar op straat aan voorbijgangers uitgedeeld. Geleidelijk is de gang naar de nieuwe vestiging door het publiek gevonden. In 1925 kwam uitbreiding van V&D in de Grote Houtstraat aan de orde. Het ene plan volgde na het andere. Blijvende problemen bleven zich voordoen met kruidenier/drogisterij Van der Pigge, gevestigd in de Gierstraat in een 18e eeuws pand, die zich met succes tegen sloop verweerde, dat de geschiedenis is ingegaan als ‘Klein Duimpje tegenover de Reus’. Uiteindelijk heeft men besloten die winkel te handhaven en daaromheen het ‘winkelpaleis’ te bouwen naar een ontwerp van architect J.Kuyt, die naar aanleiding van een prijsvraag de opdracht kreeg en waaraan in drie etappes van 1930 tot 1934 is gewerkt. Voor de nieuwbouw zijn eerst 22 oude panden gesloopt. Een gigantisch bouwwerk kwam tot stand met in totaal negen etages, waarvan twee ondergronds. De hoofdconstructie van het warenhuis bestaat uit een betonskelet met een bekleding van geelkleurige baksteen afgewisseld met decoratieve elementen van mergel en baksteen. Het hoofdtrappenhuis was uitgevoerd in Franse steen geheten Napoleon marmer. Twee liften kregen liftkooien in mahoniehout en esdoornhout. De opening had plaats op 15 mei 1934 ‘als een meesterwerk van architectuur op winkelgebied’. Bij de opening waren alle directie van de V&D filialen in ons land aanwezig, evenals autoriteiten van de gemeente en het bisdom. Zo’n 300 bloemstukken zijn bezorgd en her en der in de 45 afdelingen neergezet. Vernieuwend was een goederenglijbaan naar het voorraadmagazijn in de kelder en de lunchroom op de hoogste verdieping met daktuin en uitzicht op het centrum van Haarlem bleek al direct een groot succes. Nieuw was verder in het assortiment een uitgebreide afdeling levensmiddelen. Op de vijfde afdeling was bovendien een kunstafdeling ingericht waar de Haarlemse kunstschilder zijn werk mocht tentoonstellen en verkopen. Opmerkelijk is dat de opening van een toch bijzonder bouwwerk van belang van groter belang dan Haarlem en omgeving in de pers nauwelijks aandacht kreeg. Jammer is dat de ramen van het pand op een gegeven moment zijn verduisterd. De directie van V&D Haarlem, altijd bedacht op expansie, vatte in 1934-1935 het plan op een filiaal te beginnen in één van de gemeenten in Midden-Kennemerland. Daartoe werd gekozen voor Beverwijk, waar na de openstelling begin 1938 – tot de oorlogsjaren – beschreven door L.G.Mostertman – een bloeiend winkelbedrijf tot stand kwam (3).

Ondanks zijn zwak gestel is oprichter Bernard Rosenmöller op 88-jarige leeftijd in 1928 overleden. De verhuizing naar het grote pand in de Grote Houtstraat in 1934 heeft hij dus niet meer beleefd, in tegenstelling tot Willem Vehmeyer die gedurende 2 jaar de zaak alleen leidde, totdat zijn zoon Bernard Vehmeyer door de vergadering van aandeelhouders tot mededirecteur is benoemd. W.C.Vehmeyer die als ‘de grote stuwende kracht’ van de Haarlemse vestiging werd gezien overleed op 29 april 1944 op 74-jarige leeftijd. De zoon Bernard was de laatste vier jaar vòòr zijn benoeming al in Haarlem werkzaam geweest als chef van de herenmode-afdeling en had voordien zijn opleiding genoten in Engeland en andere V & D zaken in Leeuwarden en Rotterdam. Op 1 februari 1943 is hij als mededirecteur in de n.v. opgenomen. De Tweede Wereldoorlog betekende stilstand en moesten alle plannen die in voorbereiding waren voor uitbreiding wachten op betere tijden. Toch kwam, in 1939 voorbereid door de fungerende directeuren vader en zoon Vehmeijer ondanks de barre tijden in 1942 een pensioenfonds voor het personeel tot stand. Op 1 mei 1943 is V en D door de Duitse bezetter gedwongen de zaken in de Korte Veerstraat en Beverwijk te sluiten, enkel de winkel in de Grote Houtstraat mocht open blijven. Na Bernard Vehmeyer (in 1963 overleden) heeft Wim Vehmeyer, die als 3-jarige de officiële opening verrichtte van de nieuwe V & D vestiging in Beverwijk (4) als zoon en kleinzoon van beide directeuren, alsook op 3 april 1939 de eerste steen heeft gelegd van de Kuyt ontworpen villa Caspar Fagellaan 1 in Heemstede, eenmaal volwassen, in de directie van V en D opgenomen. Voornoemde villa heeft in de oorlog glasschade geleden toen er in de late avond van 11 mei 1941 enkele brisantbommen zijn ingeslagen nabij de kruising Adriaan Pauwlaan met de Caspar Fagellaan, waarbij 1 dode was te betreuren.

In 1954 is aan Willem Dreesmann, de gedoodverfde opvolger van zijn vader, de leiding gegeven van V & D in Haarlem. In 1971 kreeg hij echter de leiding van het V & D moederbedrijf Vendex. Enkele weken na zijn aantreden als algemeen directeur kwam Willem Dreesmann op 28 maart 1971 als gevolg van een hersenbloeding in de auto om het leven en moest zijn tien jaar jongere broer dr.Anton Dreesmann van de familie (lees grootaandeelhouders) die taak overnemen, ofschoon de Raad van commissarissen daarover verre van enthousiast was.

Directeur van de Vroom en Dreesmann vennootschappen Den Helder en Haarlem was verder de zoon van de eerste directeur in Haarlem en van Anna W.M.Dreesmann (1856-1929): Georg Engelbert Rosenmöller, op 23 april 1888 in Hamburg-Altona geboren en 21 juni 1976 te Bergen (N.H.) overleden. De volgende directeur werd zoon George R. Rosenmöller Hij is na de militaire dienst en een interne opleiding binnen het V&D-bedrijf in 1955 als directeur van de vestiging in Den Helder [in 1918 opgericht] te hebben gewerkt in 1963 tot directeur benoemd van V&D-Haarlem, woonachtig aan de Bronsteeweg in Heemstede. Hij vervulde die functie tot zijn vervroegde uittreding in 1986 als stafdirecteur van Vroom & Dreesmann Nederland B.V. Als waardering voor zijn bestuursactiviteiten op maatschappelijk, kerkelijk en cultureel terrein in Haarlem en omgeving ontving hij een Koninklijke onderscheiding. G.R.Rosenmöller was het laatste familielid binnen V&D. Met name zijn zoon Paul Rosenmöller had zoals bekend andere ambities als vakbondsbestuurder, stakingsleider en (GroenLinks-)politicus (4).

 

NOTEN

(1)Al in 1839 had de uit Westfalen afkomstige familie Schlatmann een winkel in Haarlem geopend, in de loop van de 19e eeuw uitgebreid tot een modeketen met zaken in Leiden, Schoonhoven, Dordrecht, Woerden en Rotterdam. Via huwelijken raakte de familie verwant met Dreesmann en Rosenmöller en is men gestopt dan wel gedeeltelijk opgegaan in het V&D concern opgegaan. [Catharina Bernardina Elisabeth Schlattmann (geboren in 1884 te Haarlem) trouwde met J.B.A.R.Rosenmöller. Hun zoon Rudolf Bernard (1881 geboren in Hamburg en in 1971 overleden te Maastricht) was oprichter en directeur van Vroom & Dreesmann in Maastricht]. Terug naar de datum 19 november 1906, de dag waarop het notariskantoor van mr.Van de Gracht te Amsterdam de akte tot oprichting van de naamloze vennootschap werd gepasseerd. ‘W.H.Vroom, koopman, wonende te Amsterdam, A.K.R.Dreesmann, koopman, wonende te Bussum, B.H.Vroom, koopman, wonende te Amsterdam, handelende bij deze ingevolge onderhandse akte van volmacht, den tweeden november deezes jaar te Rotterdam getekend, die na den lasthebber in tegenwoordigheid van mij notaris en de getuigen voor echt erkend en ten blijke lasthebber van de Heer J.B.A.R.Rosenmöller’.

(2) Deze Willem Dreesmann verhuisde in 1919 met zijn gezin naar Johannes Vermeerstraat 2 in Amsterdam, waar hij naast zijn werkzaamheden veel van zijn vrije tijd wijdde aan het bijeenbrengen van een grote kunstcollectie in relatie tot Amsterdam en een Vondelboekerij van meer dan 2.500 boeken. De hele inventaris verhuisde tijdens de oorlogsjaren liefst vijf keer maar haalde vrijwel ongeschonden de bevrijding. In 1950 opende burgemeester A.J. d’Ailly in de Vermeerstraat een Dreesmann-museum, maar uiteindelijk is in maart 1960 de unieke verzameling in opdracht van de familie geveild. De totale opbrengst bedroeg ruim 4 miljoen gulden. Eén van de drie dochters van voornoemde Willem Dreesmann was de talentvolle Cécile, die het volgens ingewijden haar hele leven heeft dwarsgezeten dat zij als vrouw geen functie binnen het warenhuisconcern mocht vervullen. Zij heeft naam gemaakt als borduurkunstenares en publiceerde een aantal boeken over borduurkunst en merklappen. In 1979 verscheen bovendien haar boek ‘De Mandersens, roman rond een warenhuisdynastie’ [Mandersen is een anagram van Dreesmann]. De publicatie wekte binnen de familie enige beroering en was lange tijd niet te koop in de boekenafdelingen van de V en D warenhuizen.

(3) Het Vroom en Dreesman filiaal in Beverwijk kwam tot stand nadat hiervoor enkele panden aan de Breestraat en Koningstraat waren gesloopt, waarna de bouw in 1937 kon beginnen naar een ontwerp van de huisarchitect van het warenhuisbedrijf Jan Kuyt Wzn. en begin 1938 tot ingebruikneming kon worden overgegaan met een officiële opening door Wim Vehmeijer, zoon en kleinzoon van de beide directeuren. De afzonderlijke geschiedenis van deze winkel is tot 1946 beschreven in de gedenkuitgave ‘1896-1946 50 jaar V&D Haarlem’.

(4)   Uit een gesprek met Jaap Sluis in het Haarlems Dagblad van 17 september 1988: ‘Heemsteeds jochie knokt in de havens: ‘Hij staat vaak in de publiciteit. Kranten, radio, tv, ze weten de weg naar FNV-bestuurder Paul Rosenmöller (32) uitstekend te vinden. De man die in de Rotterdamse haven stakingen en onderhandelingen leidde is ongewild een bekende Nederlander geworden. Helemaal nu hij, de in Heemstede opgegroeide zoon van een voormalig V&D-directeur, begin deze week te hoop liep tegen de negenhonderd ontslagen die de warenhuizen boven het hoofd hangen. We lunchen in een morsig koffiehuis in Rotterdam. Sommige klanten herkennen Rosenmöller en begluren hem heimelijk. Hij doet alsof hij het niet ziet. Later vertelt hij er een bloedhekel aan te hebben. Een opgewekte jongen. Groen jack, spijkerbroek en makkelijk overhemd. Hij praat graag en snel en houdt daarbij zijn handen geen moment stil. Geboren in Den Helder waar vader Rosenmöller directeur van een V&D filiaal was. Vroom, Dreesmann, Rosenmöller, Vehmeyer, het zijn families die het concern groot hebben gemaakt. Families wier leven vaak volledig in het teken van ‘de zaak’ stond. Zo ook bij de Rosenmöllers. In 1963 klimt vader omhoog op de V&D-ladder. Hij wordt directeur van de vestiging in Haarlem. En later van de regio Noord-Holland. Verhuizen van Den Helder naar Heemstede is onvermijdelijk. “Zoiets werd niet in de familie besproken. Je ging gewoon mee en verder geen gezeur. De loopbaan van de man was toen nog allesbepalend.”, zegt Paul Rosenmöller. In Heemstede gaat hij naar de Jacobaschool op de Lanckhorstlaan en daarna naar het katholieke Sancta Maria in Haarlem in Haarlem. De kerk en het geloof zijn niet aan hem besteed. Hij wordt misdienaar omdat dat beter is dan stijf en verveeld in de kerkbank zitten. Op zijn vijftiende heeft Rosenmöller het wel gezien, maar de komst van de beatmis rekt zijn verblijf in de kerk nog een jaartje. Daarna is het echt afgelopen. ”Ik ben absoluut niet streng opgevoed. Ik heb het geloof al jong meegekregen, maar toen ik besloot er niets mee te doen werd daar liberaal op gereageerd. Mijn ouders waren nooit dwingend of rigide.” Op zijn achttiende begint hij in Amsterdam aan een studie sociologie. Hij heeft dan al een heftig kloppend, rood hart “Ik wist dat de V&D-wereld niet klopte. Te beperkt en te veel gericht op succes. Ik zat meer in de PPR-sfeer. Groen en geen brommer, weet je wel. Op het Sancta in Haarlem ontstond mijn maatschappelijke en politieke bewustwording en die is in Amsterdam alleen mar sterker geworden”. Maar ondanks dat bleef huize Rosenmöller in Heemstede gespaard voor hartverscheurende twisten. Geen overspannen ouders of gesmijt met deuren, maar discussies. “Op verkiezingsavonden zat ik samen met mijn ouders voor de tv. Zij blij met winst van CDA of VVD, ik blij met winst van links. Wat ik altijd heb gewaardeerd is mijn sterk anti-fascistische opvoeding. De 4e en 5e mei hakten er emotioneel behoorlijk in. Mijn moeder heeft in de oorlog veel familie verloren. Vandaar. Die sterke traditie bij ons thuis van gelijkheid ervaar ik nog steeds als een verrijking.”(…)’. Elders zegt hij van de Jacobaschool vooral goede herinneringen te bewaren aan schoolmeester van Tongeren. In 2003 verscheen van zijn hand het boek ‘Een mooie hondenbaan’ met persoonlijke observaties over de Haagse politiek. Een zuster van Paul, Els Rosenmöller, woonachtig in Heemstede, zet zich in bij de verzorging en begeleiding van stervenden en publiceerde in 1977 het boek ‘Mijn stille kind; ze leefde haar leven in zes maanden’. Dat gaat over de geboorte van een gehandicapte baby die uiteindelijk 6 maanden oud overleed en de spanningen die dat allemaal in de thuissituatie teweeg  bracht.

Het gebrandschilderd glas-in-lood raam 0 jaar V&D Haarlem

Het gebrandschilderd glas-in-lood raam 0 jaar V&D Haarlem

Nostalgie In dit verband noem ik slechts het fraaie driedelig gebrandschilderd gedenkraam dat bij het 50-jarig bestaan van V&D Haarlem in 1946 door het gezamenlijke personeel van de vestigingen Grote Houtstraat, Korte Veerstraat en Beverwijk aan de directie werd aangeboden en een plaats kreeg in het monumentale gebouw aan het Verwulft. Daarin is diverse symboliek verwerkt zoals een rijzende zon etc. Ontwerp en uitvoering zijn van de sierkunstenaar Huib de Ru en de drie ramen werden vervaardigd op het atelier van de firma Sabelis en Kerrebijn te Haarlem.

De teloorgang van de landelijke V & D (1980-2015)

Op het hoogtepunt rond 1980 met circa 33.000 werknemers bedroeg de omzetwaarde van V&D/Vendex en de diverse divisies in binnen- en buitenland een rond de 7,5 miljard gulden met als onbetwiste (solistische) leider [intern ‘Anton de Doordouwer genoemd en door de vakbonden als een dictator beschouwd] de fysiek grote Anton Dreesmann. Toch is met de geleerde professor dr.drs. Anton Dreesmann, kleinzoon en naamgenoot van de oprichter van het V&D concern het begin van de neergang begonnen. Hij deed zijn studies rechten en economie (beide in twee jaar), promoveerde in 1963 cum laude tot doctor in de economische wetenschappen met een lijvig proefschrift ‘Evolutie en expansie’, had op zijn 18de al 6.000 boeken gelezen en verzamelde naast een kunstcollectie (o.a. Degas, Renoir, Toulouse-Lautrec en Van Gogh), een exquise muntenverzameling, Nederlands zilverwerk en miniaturen evenals een bibliotheek van bijna 60.000 boeken op de gebieden van geschiedenis, literatuur, kunst èn detectives. Met een abonnement op meer dan 100 tijdschriften en catalogi had hij zich een effectieve methode van snellezen aangeleerd. Hij kocht allerlei bedrijven wereldwijd en beperkte zich niet tot een conglomeraat van winkelformules. Voorts corporeerde hij V & D in 1973 binnen Vendex en in 1982 was deze warenhuisdivisie nog maar een klein onderdeel van een enorm concern, omgedoopt tot Vendex International N.V.

Logo van Vendex International

Logo van Vendex International

In de Verenigde Staten nam Dreesmann een 51% belang in Dillards warenhuizen waarvoor meer dan een half miljard gulden werd overgemaakt en in Brazilië zijn grote investeringen in Ultralar gedaan, een bedrijf gespecialiseerd in meubelen, elektrotechnische en huishoudelijke artikelen. Na een aantal goede goede jaren – 1986 werd afgesloten met een recordwinst van 302 miljoen gulden, maar in 1987 daalde de winst al tot ƒ 226 miljoen en 1988 tot 172 miljoen gulden – begon steeds verder de achteruitgang. Winkelketen V en D maakte overigens in het jubileumjaar van het eeuwfeest, door alle familieleden gevierd, in het boekjaar 1986/1987 een verlies van 36 miljoen euro. Bij het eeuwfeest verscheen een jubileumuitgave 100 jaar Vroom en Dreesmann, is een speciale penning geslagen. Tevens kwam een videoband uit : een vervolgverhaal met medewerking van o.a. dr. A.C.R.(Ton) Dreesmann (als voorzitter van de bedrijfsdirectie en cabaretiers/acteurs zoals o.a. Robert Paul, André van Duin, Cees Brusse Paul van Vliet, Astrid Joosten, Kees Brusse, Tineke Schouten, Pleuni Touw, Coen Flink en Ivo Niehe, welke video tijdens het eeuwfeest 13 maart 1987 in het nieuwe muziektheater van Amsterdam in première ging. Tevens liet men bij die gelegenheid een videoband over de beginperiode van het bedrijf zien, voerde het BBC-showballet ‘de dans der winkelmeisjes’ op, schitterde Ton van Duinhoven als chauffeur van de directeur, is een speelfilm met een fictief verhaal over het keven in het warenhuis in de Kalverstraat vertoond en werd als verrassing aan Anton Dreesmann door staatssecretaris Evenhuis als commandeur in de Orde van Oranje-Nassau benoemd. Daarnaast is in de regio’s voor het personeel het eeuwfeest gevierd.

Voorzijde van jubileumuitgave Vroom en Dreesmann 1887 1987

Voorzijde van jubileumuitgave Vroom en Dreesmann honderd jaar: 1887 1987

Het economische tij was nochtans al beginnen te keren en met Vendex ging veel geld verloren o.a. als gevolg van verkeerde aankopen in Brazilië. Nadat Anton Dreesmann in 1987 werd geveld door een beroerte ontstond korte tijd later een conflict binnen de top van de onderneming. Dat leidde er toe dat Willem Dreesmann om gezondheidsredenen terugtrad als voorzitter van de hoofddirectie. Zijn beoogde opvolger professor Arie van der Zwan kreeg de leiding, maar vanwege diens beoogde saneringen en reorganisatieplannen, zoals 2.100 aangekondigde ontslagen, van wie 1.400 gedwongen en het afstoten van de Braziliaanse activiteiten moest hij al snel het veld ruimen. Dreesmanns naaste medewerker A.J.Verhoef nam het roer over als nieuwe CEO, op zijn beurt opgevolgd door Jan-Michiel-Hessels, van 1992 tot 2003 voorzitter Raad van Bestuur Vendex KBB, met alleen al uit Nederland intussen vrijwel alle grote winkelketens omvattende zoals de Bijenkorf, V&D, Hema, Hans Anders etcetera. Laatstgenoemde verkocht verschillende winkelformules en na enige jaren is het restant opgekocht door participatiemaatschappij KRR [=Kohlberg Kravis Roberts, een Amerikaanse multinational private equity firma, gevestigd in New York]] die Vendex, dat sinds eind 1995 beursgenoteerd was van de beurs haalde. [Pas in 2014 zijn de laatste twee winkelketens van Vendex verkocht; de Praxis en Formido]. De vier zonen van Anton Dreesmann ambieerden geen loopbaan binnen Vendex maar bleven wel grootaandeelhouder naast ongeveer 650 andere familieleden-aandeelhouders. Verdere saneringen zijn doorgevoerd. Juni 2000 was drs.P.E.Hamming mr.J.M.Hessels opgevolgd als bestuursvoorzitter van Vroom en Dreesmann.

Anton Dreesmann ('voor de duivel niet bang' die in karakteristieke houding de vakbonden aanspreekt. Vooromslag boek

Anton Dreesmann (‘voor de duivel niet bang’ die in karakteristieke houding de vakbonden aanspreekt. Vooromslag boek

Sun Capital, in Florida gevestigd, kocht eind 2004 V&D voor naar schatting 70 miljoen euro van Maxeda: het oude Vendex-concern dat in 2004 door private equity-collega’s van KRR en Alpinvest voor 2,4 miljard euro op behoorlijk winstgevende wijze van de beurs was gehaald en opgesplitst. In 2005 is het vastgoed voor 1,4 miljard euro verkocht en weer teruggehuurd. Een restyling door Jan de Bouvrie in 2003, sluiting van een aantal filialen, een interne herindeling, een nieuw logo in 2007 en een webwinkel sinds 2008 hebben niet mogen baten, in 2013 bedroeg het verlies al 42 miljoen euro. De per 1 maart 2015 als CEO van V&D benoemde John van der Ent heeft nog gepoogd Vroom en Dreesmann weer winstgevend te maken, door het personeel te vragen salaris een deel van in te leveren (5,8%), 450 werknemers te ontslaan, huurverlagingen te vragen, een kapitaalinjectie van Sun Capital te wensen en vernieuwingen in de collecties aan te brengen. In het televisieprogramma Nieuwsuur zei de topman in 2015 nog optimistisch: ‘Over 127 jaar bestaat V&D nog’. Edoch, het kan verkeren. Na jarenlange rode cijfers en geen verwachtingen ten aanzien van toekomstige winstgevendheid trok Sun Capital, een investeringsmaatschappij gericht op hoge rendementen voor de aandeelhouders, de stekker eruit. Men was niet langer bereid meer geld in het bedrijf te steken na de tegenvallende verkoopresultaten in het najaar van 2015. Na surséance van betaling volgde eind december 2015 het faillissement. De curatoren hebben nog vergeefse pogingen gedaan bedrijven te vinden om een doorstart mogelijk te maken. Roland Kahn, oprichter van o.a. CoolCat en enkele andere winkelketens, die belangstelling toonde V&D over te nemen kreeg de zaak echter financieel niet rond. De banken weigerden aan zijn constructie financieel mee te werken en de eigenaren van de panden hadden geen fiducie in hem. Uiteindelijk heeft Kahn, nadat een nazaat Vroom zijn bezwaren introk, enkel de merknaam ‘Vroom en Dreesmann’ – samen met zakenvriend Jaco Scheffers en voormalig Hema-topman Ronald van Zetten – voor een half miljoen euro gekocht om hiermee in de toekomst een webwinkel ‘Het nieuwe V & D’ te beginnen. [Kortgeleden is Kahns’ winkelketen H & M Mode in ons land failliet gegaan].Verder heeft supermarktketen Jumbo van de familie van Eerd uit Veghel de winstgevende sector van de restaurants La Place, voor zover niet in V&D panden aanwezig, voor naar wordt verondersteld 45 miljoen euro overgenomen. [Op 23 augustus is bekend gemaakt dat van de 5.000 werknemers van La Place onder V&D vlag, intussen 1.500 een baan hebben gekregen via de nieuwe eigenaar Jumbo]. Ten aanzien van het V&D-gebouw in de Grote Houtstraat, eigendom van ASR-vastgoed, is bekend dat Hudson’s Bay uit Canada in het pand een eigentijds warenhuis gaat vestigen. Wat de toekomst van het gesloten filiaal in Schalkwijk zal zijn is de toekomst nog onzeker.

Vroom en Dreesmann-gebouw in Amsterdam wordt in 2017 Hudson's Bay

Vroom en Dreesmann-gebouw in Amsterdam wordt in 2017 Hudson’s Bay

Nadat de doorstart van V&D was mislukt zei Vincent Vroom, achterkleinzoon van de oprichter, in een interview met journalist Peter de Waard van De Volkskrant, 16 februari 2016, dat het voor hem pijnlijk zal zijn als direct de namen van de gevel gaan. ‘Dat wordt slikken. Maar de tijden zijn veranderd’. Hij erkende dat hij zelf niet meer geloofde in een toekomst voor V & D. ‘Economisch bood het concept geen perspectief. Je zou kunnen zeggen dat de familie moreel iets had moeten doen. Maar dat is ieders individuele beslissing Financieel gezien hadden de familie Dreesmann, Vroom plus de aangetrouwde families Barge, de Vehmeijers, Rosenmöllers, Peek en Berentzen hun voormalige imperium probleemloos kunnen redden. Zij zijn samen steenrijk geworden van de beursgang van Vendex in 1995, aldus Vincent Vroom. (1).

Ansichtkaart met tekening van V&D Haarlem door Joost Veerkamp

Ansichtkaart met tekening van V&D Haarlem door Joost Veerkamp

V&D wordt van de gevel gehaald in Haarlem

V&D wordt van de gevel gehaald in Haarlem

Noot

(1)Het vermogen van de familie Dreesmann, tegenwoordig om fiscale redenen merendeels in Vlaanderen woonachtig, wordt door Quote geraamd op 1,6 miljard euro, van de familie Vehmeijer op circa 480 miljoen euro.

Literatuur

-1896-1946 50 jaar V&D Haarlem. Haarlem, 11 juli 1946. (1)

-Genealogische informatie via het internet.

-Philippe Hondelink & Ricard Otto. Vroom & Dreesmann; de opkomst en ondergang van het warenhuis (1887-2006). Tens Media, 2016.

Vooromslag van in 2016 verschenen standaardwerk over de geschiedenis van bijna 129 jaar Vroom en Dreesmann

Vooromslag van in 2016 verschenen standaardwerk over de geschiedenis van bijna 129 jaar Vroom en Dreesmann

-J.Kok. 100 Jaar Vroom en Dreesmann. 1887-1987.

-Hans Krol. V&D Haarlem begin en einde. In: Beschreven Bladen, jaargang 26, nummer 3, 2016.

-Quote 2013: 500 rijkste Nederlanders.

-Willem Hogendoorn. Van vader op zoon. Nederlandse familiebedrijven. Haarlem, 1981.

-Philippe Hondelink. De Amsterdamse Dreesmann. In: Ons Amsterdam, 1995.

-Frederik Melle, Anton Dreesmann: geen warenhuisman. 2010.

-J.Bart Uittenhout. ‘Klein Duimpje en de Reus’, in: Jaarboek Haerlem 1992.

'Klein Duimpje (drogisterij Van der Pigge) en de Reus (het om de 18e eeuwse winkel gebouwde megawarenhuis van V&D

‘Klein Duimpje (drogisterij Van der Pigge) en de Reus (het om de 18e eeuwse winkel gebouwde megawarenhuis van V&D

-Wim de Wagt. Architectuurgids Haarlem. 2005.

Een selectieve bibliografie is te vinden in een bijlage: ‘Geraadpleegde literatuur’ van het huidige standaardwerk over de historie van V&D door Hondelink en Otto, p. 416-419.

Het archief van Vroom & Dreesmann is overgedragen aan het Stadsarchief Amsterdam (toegangsnummer 30633) en beslaat bij aanvang circa 200 meter documenten etcetera. Daar is tevens een archief van de familie Vroom (toegangsnummer 30634).

Noot

(1) Een los bijlage-briefje bevat de volgende informatie: ‘De tekening en layout van dit Jubileumboek zijn van M.Kooymans. De foto’s werden vervaardigd door J.Voerman, de cliché’s door Clichéfabriek ‘Chemez’. De typografische verzorging werd verzorgd door de drukkerij van het St. Jacobs Godshuis, allen te Haarlem.’

ILLUSTRATIES:

Portretten van de eerste commissarissen van V&D Haarlem, vanaf 1896 en van na 1919

Portretten van de eerste commissarissen van V&D Haarlem, vanaf 1896 en van na 1919

1. VROOM EN DREESMANN HAARLEM

Vroomopeningsstunt

Kritiek in een ingezonden brief naar aanleiding van een minder geslaagde openingsstunt (Haarlem’s Dagblad, 3 december 1896)

 

Magazijn 'De Zon' in de Korte Veerstraat omstreeks 1900

Magazijn ‘De Zon’ in de Korte Veerstraat omstreeks 1900

Foto van het personnel van magazijn d'De Zon'(V&D). Op de bovenste rij derde van links de heer Tombrock, de latere directeur van V&D Leeuwarden, die het in Haarlem heeft geleerd. Op de tweede rij derde van rechts mw. Agatha Spijkers-Koster die zoals veel anderen haar hele werkzame leven met hart en ziel aan V&D verbonden was.

Foto van het personnel van magazijn d’De Zon'(V&D). Op de bovenste rij derde van links de heer Tombrock, de latere directeur van V&D Leeuwarden, die het in Haarlem heeft geleerd. Op de tweede rij derde van rechts mw. Agatha Spijkers-Koster die zoals veel anderen haar hele werkzame leven met hart en ziel aan V&D verbonden was.

Tekeningetje van wat rond 1900 met duidelijke letters op de toombanken was geschi'lderd: 'vaste prijzen à contant

Tekeningetje van wat rond 1900 met duidelijke letters op de toombanken was geschi’lderd: ‘vaste prijzen à contant

 

Tekening van de zogeheten mantelzaal van V&D in de Veerstraat

Tekening van de zogeheten mantelzaal van V&D in de Veerstraat

Vroombranddezongerestaureerdnha.png

Foto van een brand bij V&D in de Korte Veerstraat (NHA). Vroom en Dreesmann is landelijk diverse malen geteisterd door min of meer grote branden. Goed verzekerd is de herbouw steeds op zo kort mogelijke termijn gerealiseerd.

 

Vroommagazijndezon

Tegenwoordig een brasserie zijn de vroegere opschriften van De Zon damesconfecctie – kinderconfectie – mantels  in het vroegere V&D pand van de Korte Veerstraat in stand gebleven.

 

Winkelinterieur V&D Haarlem omstreeks 1921

Winkelinterieur V&D Haarlem omstreeks 1921

Winkel van Vroom en Dreesmann in de Korte Veerstraat Haarlem

Winkel van Vroom en Dreesmann in de Korte Veerstraat Haarlem

Vroombouw1930

Bericht over de bouw van een winkelpaleis Vroom en Dreesmann uit 1930

 

Bouw 1932 van de kelder voor het nieuwe V&Dgebouw,

Bouw 1932 van de kelder voor het nieuwe V&Dgebouw,

Vroom en Dreesmann-warenhuis in aanbouw, 1933

Vroom en Dreesmann-warenhuis in aanbouw, 1933

Het hoogste punt van V&D in de Grote Houtstraat bereikt met architect J.Kuyt, aannemer en directieleden

Het hoogste punt van V&D in de Grote Houtstraat in 1932 bereikt met architect J.Kuyt (1884-1944) , aannemer en directieleden, derde van links. Kuyt ontwierp behalve Haarlem de V&D winkelpanden in o.a. Den Haag (1930), Dordrecht (1931), Maastricht (1932), Arnhem (1932-1934), Utrecht (1939) en Enschede (1939)

Interieurfoto V&D Haarlem in 1934

Interieurfoto V&D Haarlem in 1934

Vroom1934advertentienieuwpersoneel

Bij de opening van het grote pand aan het Verwulft/Grote Houtstraat/Gierstraat in 1934 verschenen advertenties in de kranten voor personeel

 

Een reclamewagen van Vroom en Dreesmann Haarlem passeert de Grote Houtstraat in 1935

Een reclamewagen van Vroom en Dreesmann Haarlem passeert bioscoop Palace in  de Grote Houtstraat (1935)

Vroompensioenfonds

Oorkonde uit september 1952 van personeel opgedragen aan directie van Vroom en Dreesmann Haarlem + reproductie van het beeld dat door het personeel van het gehele V&D werd aangeboden en toen een plaats kreeg in de hal van het hoofdkantoor te Amsterdam.

 

Personeel van Vroom en Dreesmann, althans van wat er nog van over was, 1 mei 1943, toen het filiaal in de Korte Veerstraat op last van de Duitse bezetters moest worden gesloten

Personeel van Vroom en Dreesmann, althans van wat er nog van over was, 1 mei 1943, toen het filiaal in de Korte Veerstraat op last van de Duitse bezetters moest worden gesloten

Afbeeldingen van V&D Haarlem in de Grote Houtstraat uit 1946

Afbeeldingen van V&D Haarlem in de Grote Houtstraat uit 1946

Collage Vroom en Dreesmann Haarlem na 50 jaar, 1946

Collage Vroom en Dreesmann Haarlem na 50 jaar, 1946

Bij het gouden jubileum van V&D Haarlem in 1946 zijn de pioniers niet vergeten. Velen waren 25, 40 of zelfs meer jaren in dienst van V&D.

Bij het gouden jubileum van V&D Haarlem in 1946 zijn de pioniers niet vergeten. Velen waren 25, 40 of zelfs meer jaren in dienst van V&D.

Ook gepensioneerde V&D'ers kregen met een portret aandacht in de hedenkingsuitgave van 1946

Ook gepensioneerde V&D’ers kregen met een portret aandacht in de herdenkingsuitgave van 1946

Tekenaar-illustrator tekende dit tafereeltje in de lunchroom van de Haarlemse V&D.

Tekenaar-illustrator tekende dit tafereeltje in de lunchroom van de Haarlemse V&D.

Het populaire dakterras van V&D met uitzicht over het centrum van Haarlem

Het populaire dakterras van V&D met uitzicht over het centrum van Haarlem

Vroomlaplace

La Place op bovenverdieping V&D Haarlem met uitzicht op de Oude Bavo en omgeving

Vroomlaplacedakerrashaarlem.jpg

EDakterras La Place (V&D)  Haarlem

 

Vroomlaplacehoogsteverdieping

La Place, gevestigd op de hoogste verdieping van V&D Haarlem

 

 

 

Het V&Dgebouw Haarlem als grafisch kunstwerkje

Het V&Dgebouw Haarlem als grafisch kunstwerkje

Vroom12

Interieurfoto van V&D Haarlem uit 1954

 

Interieurfoto van V&D Haarlem uit 1955

Interieurfoto van V&D Haarlem uit 1955 (foto Jan Eijk)

Gezicht op Vroom en Dreesmann vanaf een hogere verdieping, 1960

Gezicht op Vroom en Dreesmann vanaf een hogere verdieping, 1960

Vroom13

Interieurfoto Vroom en Dreesmann Haarlem omstreeks 1960

 

Vroom en Dreesmann Haarlem, 1965. Jongeren beluisteren muziek (foto Ton Damstra)

Vroom en Dreesmann Haarlem, 1965. Jongeren beluisteren muziek (foto Ton Damstra)

Interieurfoto Vroom en Dreesmann Haarlem uit 1967 (afdeling fotografie)

Interieurfoto Vroom en Dreesmann Haarlem uit 1967 (afdeling fotografie)

Vroom1

Foto van V&D vanaf het Verwulft.  Te betreuren is dat op een gegeven moment de ramen zijn verduisterd met uitzondering van de bovenste verdieping met vm. lunchroom

Vroom5.jpg

Vroom en Dreesmann vanaf de Gierstraat met daartussen drogisterij van der Pigge met een uithangbord en gaper aan de voorgevel

 

 

 

Vroomhudson

Recente foto van V&D vanaf de Botermarkt met  in de etalage links nog reclame voor de vroegere leren handschoenenfirma Laimböck

 

 

VroomVenDHaarlemvoorgevel

Voorgevel en hoofdingang van Vroom en Dreesmann Haarlem in de Grote Houtstraat

 

 

 

 

Voorgevel Vroom & Dreesmann Haarlem uit 2007(V&D).ANP PHOTO KOEN SUYK

Voorgevel Vroom & Dreesmann Haarlem uit 2007(V&D).ANP PHOTO KOEN SUYK

Vroom9

Beschrijving gebouw Magazijn De Zon, Vroom en Dreesmann. Uit: Architectuurgids Haarlem van Wim de Wagt en Jos Fielmich, 2005

 

Vroom8

Beschrijving Vroom en Dreesmann gebouw in de Grote Houtstraat 70, uit: Architectuurgids Haarlem, 2005

Vroom&deigendom van ASRvastgoed

Overzicht van Vroom en Dreesmann gebouw Haarlem, eigendom van ASR vastgoed, waar in 2017 een vestiging van Hudson’s Bay uit Canada wordt verwacht

 

VroomzichtvanuitrestaurantopdestadAriannaArdia

Duizenden  foto’s zijn gemaakt van de lunchroom, later La Place met een gezicht op het centrum van Haarlem

 

 

 

Entree V&D filiaal Schalkwijk gevestigd in het overdekte winkelcentrum

Entree V&D filiaal Schalkwijk gevestigd in het overdekte winkelcentrum

Vroomschalkwijk

Gebouw van V&D filiaal in winkelcentrum Schalkwijk

2. VROOM EN DREESMANN, filiaal BEVERWIJK

Bever

Afbeelding van Vroom & Dreesmann filiaal, vanuit Haarlem (Vehmeijer) gesticht  kort na de opening in 1938

Vroominterieurbeverwijk

Interieurfoto’s V&D Beverwijk, 1946

 

 

Vroombeverwijk2

Simon de Wit en Vroom en Dreesmann in de Breestraat op een ansichtkaart uit circa 1950 te Beverwijk (Catawiki)

 

 

 

 

Vroombeverwijk1

Recente foto van Vroom & Dreesmann te Beverwijk

3. ROSENMOLLER EN VEHMEIJER: OPRICHTERS EN DIRECTEUREN V&D HAARLEM

Vroomrosenmoller

Anton Dreesmann, vader van de oprichter Anton jr., met dochters en schoonzonen omstreeks 1895. Van links naar rechts: Margaretha Dreesmann en Johann Rohenkohl, Henriëtte Dreesmann en Engelbert Berentzen, Anna Dreesmann en Bernard Rosenmöller

Vroomnaturalisatie

Naturalisatiebericht van het Nederlanderschap verleend aan Gerard Bernard Rosenmöller en Wilhelm Carl Vehmeijer, 1910 (De Tijd 17 juni 1905. De naturalisatie is op 7 juni 1905 tevens verleend aan Hubertus Laurentius Augustus Vehmeijer, geboren te Haselünne

 

Ropsenmoller1928

Overlijdensbericht van oprichter G.B.E.Rosenmöller uit 1928

Rosenmöller1976

Overlijdensadvertentie (zoon) G.J.E.Rosenmöller uit 1928

Vroom22vaderenzoon

Vader George en zoon Paul Rosenmöller die gezamenlijk optraden in een Heemsteedse talkshow (Heemstede Centraal 15-11-1987)Een bijschrift invoeren

Vroomeenmooiehondenbaan

Vooromslag van boek door politicus Paul Rosenmöller

Vroompaulrosenmollervendex

Applaus voor Paul Rosenmöller van aandeelhouders Vendex

Vehmeyer1

In Haselünne (Nedersaksen), herkomstplaats van de familie bevindt zich vandaag de dag nog een bedrijf voor bouwmaterialen Vehmeijer

 

 

naturalisatie

Vooorstel tot naturalisatie van W.C.Vehmeijer en negen anderen . Staatscourant 7 juni 1905

 

 

 

 

Vroom21

Wilhelm Carl Vehmeijer, mede-oprichter van V&D Haarlem

Vehmeyer

Overlijdensbericht W.C.Vehmeijer, 1944

 

Vroomzoonoprichter

Zoon Bernard Vehmeijer die het werk van zijn vader als directeur V&D Haarlem voortzette

Vroom2directieledenophet dakterras

De twee directieleden van Vroom en Dreesmann in overleg op het dakterras

 

Vroomcasparfagellaan1

Het vroegere woonhuis van Vehmeijer in de Caspar Fagellaan te Heemstede, gebouwd naar een ontwerp van V&D (huis)architect J.Kuyt en dat tijdens WO11 bij een bominslag 11 mei 1941 nabij de kruising van de Adriaan Pauwlaan met de Caspar Fagellaan schade opliep.

4. VROOM EN DREESMANN, DE OPRICHTERS EN AMSTERDAM

Vroodreesmannstartweesperstraat1887

Winkel van Vroom en Dreesmann in de Weesperstraat Amsterdam, 1887

Vroomeerstegezenlijkewinkelinweesperstraatdezon

Een kar met 1 matras en een kar met melkbussen gefotografeerd voor Vroom en Dreesmann in de Weesperstraat

 

Vroomamsterdamuitverkoop1907rozenstraat

Grote uitverkoop Vroom en Dreesmann in de Rozenstraat wegens verbouwing, 1907

VroomAmsterdam1912fmjcaronarchitect

Tekening van het eerste grote warenhuis van Vroom en Dreesmann in de Kalverstraat/het Rokin  te Amsterdam, 1912, naar een ontwerp van architect F.M.J.Caron

 

Vroomuitnodinginboekamsterdam1919

Een uit een afgeschreven bibliotheekboek uit de eminariebibliotheek Hageveld gevonden uitnodigingskaart voor de heropening in 1919 van de V&D magazijnen Kalverstraat/Rokin

 

 

 

vroomvillalooverhofbussumantondr.1901

De in 1901 door Anton Dreesmann gebouwde villa ‘Looverhof’ in Bussum

VroomWoverleden

Overlijdensbericht W.Vroom, 1925, in de pers geroemd om zijn charitas ten aanzien van katholieke doelen

 

 

 

Vroomcatalogusamsterdam

Algemene catalogus van V&D (Amsterdam) uit 1926

VroomenDreesmannplaquette1937

Plaquette door het personeel van V&D bij het halve eeuwfeest in 1937 aangeboden ter herinnering aan de oprichters W.Vroom en A.C.R.Dreesmann, geplaatst in de hoofdvestiging te Amsterdam

 

Vroomoudenotaamsterdam

Nota van Vroom en Dreesmann filiaal Bilderdijkstraat hoek de Clercqstraat uit 1927

 

5. VROOM EN DREESMANN ALGEMEEN (INCLUSIEF VENDEX, VENDET)

Vroom15

Oprichters V&D 1905-1912 naast W.Vroom en A.Dreesmann als mede-oprichters/aandeelhouders/commissarissen. Uit: Willem Hogendoorn, Van vader op zoon. 1981

 

Vroomlogo

V&D logo op een winkelgevel

 

 

vedlogoexit

V&D logo exit met de winkelfilialen

Vroomlogo's

Collage van V&D logo’s

Vroomanton

De warenhuisman versus zijn broer megaondernemer Anton Dreesmann

Vroomceciledreesmann

Cécile Dreesmann ontwikkelde zich tot een geslaagd borduurkunstenares, schreef boeken en stelde haar werk incidenteel tentoon zoals in het gemeentehuis van Bloenendaal, op bovenstaande foto met burgemeester Peereboom Voller gefotografeerd.

 

 

Vroomvernieuwingmetvendetwinkelsinjaren7080

Vernieuwing in de jaren 70-80 met Vendet zelfberdieningswinkels

 

Vroomhalvevendkuijtdenhaagspui

Een van de grootste V*D vestigingen, in Den Haag, Spuistraat

 

consoles

Consoles in bovengevel V&D Den Haag, vervaardigd door leden van het r.k. genootschap van beeldhouwers als Termote, Brouwer en van Remmen

Vroomdenbosch1931

Openingsplechtigheid 10-11-1931 van Vroom en Dreesmann in Den Bosch.Groep met links  dames en heren Vehmeijer, midden W.Dreesmann, rechts directeur Fokkelman (Stadsarchief ‘s-Hertogenbosch

Luns

Gebrandschilderd raam Vroom en Dreesmann Den Bosch door Huib Luns

 

VroomUtrecht1933rene vallentgoed

Wagenpark met chauffeurs in uniform voor het filiaal van V&D in Utrecht, 1933

VroomDenHelder

Vroom en Dreesmann in Den Helder waar G.R.Rosenmöller in 1955 zijn loopbaan begon alvorens in 1963 tot directeur in Haarlem te worden benoemd

Vroomheerlen

Vroom en Dreesmann in Heerlen waar 2 familieleden van mijn vrouw tot hun pensionering hebben gewerkt

Vroomarnhem2egebouwroggestraat1930

Vroom en Dreesmann in Arnhem op een foto uit 1930. Een oom van mij Albert (Appie) Meiners, zoon van een immigrant uit Westfalen zo’n 40 jaar met plezier heeft gewerkt als chef magazijn

Meiners1

Bericht over Hermann Heinrich Meiners (ov. 1923), als handelsreiziger afkomstig uit Ankum (Westfalen) en naar Nederland verhuisd; in 1894 genaturaliseerd.. Hij begon een textielatelier in Helmond, en vervolgde met confectiefabriek in Den Bosch, die in 1915 failliet ging. Bericht uit Prov. Noordbrabantsche Courant van 17-2-1906

 

 

Vroomvendexbeursnotering

De eerste beursnotering van Vendex op de beurs 1 juni 1995 met Vendex-topman J.M.Hessels en links beursvoorzitter jonkheer B.F. van Ittersum. De eerste notering van ƒ 41,30 liep snel op naar bovem ƒ 42,-.

 

 

 

 

 

 

 

 

Vroomvestigingen1

Overzicht van alle Vroom vestigingen tot de sluiting in 2016. Uit: Vroom en Dreesmann; door Philippe Hondeling & Richard Otto

Vroomvestigingen2

Vervolg overzicht van alle 62 V&D vestigingen tot de sluiting in 2016; uit: Vroom en Dreesmann, door Philippe Hondelink & Richard Otto

Vroomvernieuwingmetvendetwinkelsinjaren7080

vroomgrafischevormgving1973

Op grafisch gebied heeft V&D in de reclame nooit voorop gelopen, i.t.t. bijv. de Bijenkorf. Uitzonderingen daargelaten, zoals ontwerpen uit 1973 (overigens anoniem vervaardigd) waarmee Anton Dreesmann zich persoonlijk bemoeide (Uit: Holland in Beeld 1895-2008, samengesteld door Toon Lauwen. Bussum, uitgeverij Thoth, 2007

 

Vroomschatkamer

Bekende najaarsreclameplaat van Vroom & Dreesmann: de schatkamer van St.Nicolaas

Vroomschoolcampus

Bij scholieren was V&D jarenlang populair met de Schoolcampus

 

 

Vroomreclame

Voorbeeld van V&D reclame

 

Vroomjubileumkaartalkmaar

Jubileumkaart Vroom en Dreesmann in Alkmaar (Delcampe)

Vroomfelicitatiekaart

Monopoly-felicitatiekaart Vroom en Dreesmann Den Haag

Vroomjubileumspeldenhaag18931953

Jubileumspel 60 jaar Vroom en Dreesmann Den Haag 1893-1953

Vroomlaplacehaarlem

Reclameplaat van La Place Haarlem:  HAARLEM IS HOT

 

Vroommodelmercedesecoliner

Vroom en Dreesman model Mercedesvrachtwagen ecoliner met de leus ‘Altijd iets nieuws onder de zon

VroommodelvolkswagenT1

Model V&D Volkswagenbestelauto T1

 

 

 

Vroom23suikerzakje

Suikerzakje lunchroom V&D Haarlem

 

 

Vroomplaatjevancuratorenspijtgeendoorstart

Bericht van de curatoren van Vroom en Dreesmann die tot hun spijt geen doorstart hebben kunnen realiseren

VroomuitgekleedfiliaalAlkmaarkeesFloor

Een vrijwel uitgeklede paspop bij V&D in Alkmaar als afsluiting van betere tijden weleer (foto Kees Floor)

 

 

Vroomsymbolischegeschenkenboomopheffingsuitverkoop.png

Opheffingsuitverkoop Vroom & Dreesmann in februari 2016  met in de etalage de zogeheten geschenkenboom van Vroom en Dreesmann ‘al 125 jaar jouw warenhuis’ uit 2012

Vroomvaarweleerbetoon

Een laatste groet aan V&D van Sensusmedia

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 220 andere volgers