JOOST SWARTE (*1947 Heemstede), veelzijdig Haarlems en internationaal ontwerper

Tags

, , ,

Multitalent JOOST SWARTE (*1947 Heemstede), veelzijdig Haarlems èn internationaal ontwerper, noemt zich liever uitvinder

“Ik heb geen beroep, ik ben loslopend creatief. Ik ga alle kanten op” (Joost Swarte in Haarlems Dagblad van 25 mei 2002); ‘Joost Swarte: “Ik omschrijf mezelf maar liever niet. In mijn paspoort staat: ‘ontwerper’. Maar ik zou mezelf liever ‘uitvinder’ noemen Of, om die ‘uitvindingen iets duidelijker te plaatsen: design-kunstenaar”. ‘(Nieuwsblad van het Noorden, 20-12-1985)

promotiekaart Joost Swarte, bijna compleet (Oog & Blik / De Bezige Bij)

Joost Swarte op de Frankfurter Buchmesse 2018. Uit: The Art of Illustration; 30 Dutch illustrators. Bevat tevens werken van Dick Bruna, Charlotte Dermatons, Annette Fieinieg, Harrie Geelen, Alice Hoogstad, Yvonne Jagtenberg, Jan Jutte, Annemarie van Haeringen, Wim Hofman, Philip Hopman, Mies van ’t Hout, Joke van Leeuwen, Ted van Lieshout, Martijn van er Linden, Sanne te Loo, Enzo Pérès-Labourdette, Sieb Posthuma, Harriët van Reek, Daan Remmerts de Vries, Ingrid & Pieter Schubert, Noelle Smit, Thé Tjong-Khing, Marije Tolman, Marit Tornqvist, Max Velthuijs, Ludwig Volbeda, Fleur van der Weelen Sylvia Weve en Fiep Westendorp.

Swarte Kunst op een stripmuur in Antwerpen
Vanwege zijn geboorte in Heemstede heb ik tussen 1972 en 2002 van Joost Swarte een collectie van zijn werk verzameld voor de bewaarcollectie van de Heemsteedse bibliotheek, in 2003 vanwege betere bewaarcondities overgebracht naar het bibliotheekdepot van het Noord-Hollands Archief, locatie Kleine Houtweg; boeken veelal in de collectie aan de Jansstraat.
In het verleden kwam ik al regelmatig in de Sinjorenstad, om de jaarlijkse boekenbeurs in EXPO-Antwerp te bezoeken, één van de gezelligste beurzen die ik ken [naast de Buchmesse in Leipzig], waarbij dan ook veelal het boekenantiquariaat van Marcel Brocatus, de openbare bibliotheek Permeke, erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience, het Felix stadsarchief en museum Plantijn Moretus werden bezocht. Sinds twee jaar vinden de bezoeken aan Antwerpen gemiddeld een keer per kwartaal sinds een dochter en schoonzoon met intussen twee van hun kinderen daar woonachtig zijn. Het oude Antwerpen is gezellig, een probleem is wèl dat de halve stad al lange tijd overhoop ligt, onder meer wegens de aanleg van een metro. Op cultureel gebied heeft de bouw en openstelling van museum het MAS [=Museum aan de Stroom], naast het bestaande Rubenshuis, een boost gegeven. Prettig is verder dat Antwerpen nog altijd over een De Slegte-boekenzaak/antiquariaat beschikt [De Slegte had ooit 8 winkels in Vlaanderen, tegenwoordig nog vier: in Antwerpen, Gent, Leuven en Mechelen]. Persoonlijk mis ik nog altijd De Slegte in de Amsterdamse Kalverstraat, méér dan de gesloten winkel in de Grote Houtstraat. De Antwerpse boekenbeurs vindt in 2018 plaats van zondag 28 oktober tot en met zondag 11 november, met tussentijds 3 sluitingsdagen op 5, 6 en 7 november. Vanwege stimulering vanuit de scholen – zoals dat ook in Leipzig plaatsvindt; niet in Frankfurt – bezoeken veel scholieren de beurs en krijgen behalve de schoolboeken de strips veel aandacht. Talrijke kinderboeken- en striptekenaars zijn tijdens de beursdagen aanwezig om de koper naast een signatuur met een origineel tekeningetje te verrassen. In het verleden zag ik lange rijen wachtenden staan voor o.a. schrijver, maar in Vlaanderen bekender als voetbalcommentator, Jan Mulder [die met iedereen die dat vraagt breed lachend op de foto gaat], toptennisser Kim Clijsters, sexuoloog Goedele Liekens, een mij verder onbekende kookboekenschrijver en van de striptekenaars o.a.: Marc Sleen [in 2016 overleden], Jan Bosschaert en Steven de Rie. Laatstgenoemde is in 1968 in Amsterdam geboren maar sinds jonge leeftijd in Vlaanderen woonachtig. Hij heeft Antwerpen in beeld bracht met zijn stripboek ‘Allemaal op het plein’: het De Coninckplein ofwel Koningsplein, waar tegenwoordig de centrale openbare bibliotheek is gehuisvest.

Hans Krol in 2018 bij het beeld naar de stripfiguur van Jef Nys bij de bibliotheek van Temse in de provincie Antwerpen

De stad Antwerpen heeft onder auspiciën van ‘Antwerpen Boekenstad’, opgericht in 2003, het initiatief genomen voor een stripmurenproject. De hiervoor opgerichte organisatie ‘Muurvast’ wil daarmee Vlaamse striptekenaars, cartoonisten en illustrators op de kaart zetten. Daarvoor zijn veelal grauwe, slecht onderhouden of zwaar belaagde muren in de Scheldestad uitgekozen. De monumentale muurschilderingen zijn bedoeld als blikvangers. Oktober 2018 telt de stad intussen 13 stripmuren ofwel striptieken,12 van Belgen, waartoe kennelijk ook Dick Matena (*1943) wordt gerekend, die weliswaar in Nederland is geboren maar sinds zijn verhuizing als Belg wordt beschouwd. Sinds 2009 één buitenlander, onze internationale landgenoot èn Haarlemmer Joost Swarte [op 24 december 1947 geboren in Heemstede].
Het is de grootste stripmuur, naast die in de plaats Wilrijk (provincie Antwerpen) waarop van Jef Nys (1927-2009) op een muur van 23 meter de Wilrijkse avonturen van zijn favoriet Jommeke zijn uitgebeeld. Een beeld van Jommeke is door Valeer Peirsman 31 juli 1997 onthuld op het Epernayplein in Middelkerke. Van dezelfde beeldhouwer is bovendien in opdracht van Nys een bronzen beeld van Jommeke geplaatst voor de openbare bibliotheek van Temse op 27 september 1998. Van deze Valeer Peirsman is ook een bronzen standbeeld van Willy Vandersteen, dat sinds 2007 is te vinden op het Willy Vandersteenplein in Kalmthout.

‘Belgische stripmuren: een middel tegen verloedering tot cultureel erfgoed ’(Bor Beekman, 2017)

13 striptieken sieren Antwerpen
Onderstaand een overzicht van naam, plaats en voorstelling van de tot op heden bestaande stripmuren, die overigens in een speciale strip wandelroute zijn opgenomen, waarbij mij door de toeristische dienst van de stad is verzekerd dat de deugden- en ondeugden- muur van Joost Swarte tot de meest gefotografeerde behoort:

stripmuur Hendrik Conscience, door Jan Bosschaert in de Wolstraat nabij erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience in Antwerpen

Jan Bosschaert; Wolstraat; Hendrik Conscience
-Willy Vandersteen in de Korte Ridderstraat en Seefhoek Vandersteenplein: Suske en Wiske op de rug van Sus Antigoon.
-in 2015 is nog een strip van Willy Vandersteen toegevoegd in de passage tussen het Handelsplein en het Willy Vandersteenplein.[Willy Vandersteen, bedenker van de stripreeks Suske en Wiske overleed in 1990, die andere befaamde Belgische striptekenaar Hergé (pseudoniem van George Prosper Remi , de schepper van de avonturen van Kuifje (Tintin) zeven jaar eerder, in 1983].
Merho in de Paradijsstraat: Kiekeboe
Ilah in de Keizerstraat: column Cordelia
Jan van der Veken op de Eiermarkt; verscheidene figuren
Dick Matena in de Korte Nieuwstraat: Laarmans uit zijn strip Kaas van Willem Elsschot

deel stripmuur om de Korte Nieuwstraat door Dick Matena (naar Willem Ellschot)

Philip Paquet in de Leopold de Waelstraat: jazzmuur gewijd aan o.a. Louis Armstrong
Jef Nys op het Frans Halsplein: Jommeke

stripmuur op het Frans Halsplein naar Jef Nys’ Jommeke

Brecht Evens op de Oever: Avontuur
Marc Sleen in de Kloosterstraat: Nero [in Brussel is een muur op het Sint-Goriksplein met figuren uit Nero en Piet Florijn en Bolleke versierd].

stripmeer Marc Sleen op het Sint-Goriksplein : Nero

Joost Swarte op de Brouwersvliet: 7 deugden en 7 ondeugden
POM in de Renawijk te Deurne: Piet Pienter en Bert Bibber.

De elfde striptiek van Joost Swarte heeft als thema: 7 deugden en 7 ondeugden

Aankondiging van de inhuldiging van de Joost Swarte (on-)deugdenmuur in Antwerpen

Deel van Swarte’s stripmuur aan de Rouaanse kade, Antwerpen

Informatiebordjes bij de Antwerpse stripmuur van Swarte

vervolg Swarte stripmuur in de Kriekenstraat Antwerpen

Aan 5 buitenlandse striptekenaars is gevraagd in de toekomst een muurschildering te verzorgen. Joost Swarte viel de eer te beurt als eerste buitenlander – zijn moeder is overigens in Antwerpen geboren – een muur voor zijn rekening te nemen, welke 23 juni 2017 onder grote belangstelling is onthuld op een muur, groot circa 300 meter. Gelegen aan de Brouwersvliet op een pand van de firma SDWORX aan de Rouaanse kaai en doorlopend naar de Kriekenstraat. Als thema koos de ontwerper voor 7 christelijke kardinale deugden, zoals beschreven door de wijsgeer-theoloog Thomas van Aquino: geloof, hoop, (naasten)liefde, matigheid, kracht ofwel moed, voorzichtigheid en rechtvaardigheid [de laatste vier gaan overigens terug op de klassieke Griekse wijsgeren; de vanouds Haarlemse deugd: standvastigheid valt hier buiten] en 7 christelijke ondeugden; onkuisheid, gulzigheid, hoogmoed, toorn, afgunst, luiheid en gierigheid. De deugden zijn met groene letters weergegeven, de ondeugden ofwel zonden daarentegen met rode letters. Swarte zei er zelf over in het Vlaamse blad HUMO, waarvoor hij in het verleden talrijke fraaie omslagtekeningen vervaardigde: ‘ Ondeugden zijn sowieso leuk om te tekenen, en de deugden zijn dan weer lang niet altijd deugdelijk: daar kon ik dus wel iets mee. Ik wist van in het begin dat ik ze danig bij elkaar moest plaatsen dat mensen gingen nadenken of die deugd eigenlijk geen klein beetje een ondeugd kon zijn, en omgekeerd. De toeschouwer moest z’n plan er maar mee trekken: dat was de achterliggende gedachte, Er bestaan ontzettend veel abeeldingen van deugden en ondeugden in de christelijke kunstgeschiedenis, maar die zijn toch een tikje anders dan bij mij. Je leerde daar meestal uit dat je vooral God moest eren. In mijn tekening zie je God op een wolk zitten, en iemand die zijn wolk met een laddertje beklimt maar er aan de achterkant weer afvalt – waarmee ik de relativiteit van het geloof even aanraak.

De Rouaanse kaai ligt aan de rand van het zogeheten Schipperskwartier ligt vanouds de rosse buurt van de havenstad. In de jaren zestig, zeventig van de vorige eeuw liep het daar behoorlijk uit de hand met drugshandel, criminaliteit, en de werkwijze van pooiers, die vrouwen, veelal afkomstig uit Oost-Europa, onder dwang lieten werken. Het stadsbestuur nam het ferme besluit de wijk geheel te vernieuwen tot een nieuwe woonwijk met appartementen en lofts. De dames zijn nu elders in het Schipperskwartier ondergebracht in vitrines in een enorme bordeelvilla ‘Tinto’ en in drie omliggende straten. Een aantal prostituées, intussen overleden dan wel voortlevend als oude besjes, heeft zich in 1968 buitengewoon verdienstelijk gemaakt door bij een grote brand in de historische Sint-Pauluskerk aan de Veemarkt hun klanten in de steek te laten om met gevaar voor eigen leven een aantal kunstschatten uit de brandende kerk (met werken van Rubens, Van Dijck en Jordaens) te redden.

Vooromslag van boek over de Sint-Pauluskerk in Antwerpen, in 2001 verschenen na herstel van de brand van 1968. ‘De Sint-Pauluskerk bekleedt een bijzondere plaats in de Sinjorenstad. Van de vijf historische kerken is zij de meest Antwerpse: honderden kunstwerken zijn bijna allemaal door Antwerpenaren gemaakt. Zo is er de triomf van de beeldhouwkunst met meer dan 200 beelden waaronder de beste werken van Quellinus, Verbruggen en Kerricx. Er zijn meer dan 60 schilderijen, waaronder drie van Pieter Paul Rubens, en verder werken van Antoon van Dijck, Jacob Jordaens, David Teniers, Cornelis de Vos, Hendrik van Balen, Frans Francken. De Antwerpse Sin-Pauluskerk is de enige locatie waar zich nog kunstwerken van Rubens, van Dijck en van Jordaens op hun originele plaats bevinden. Zij bezit een der grootste hoogaltaren, de mooiste kerkmeubelen en het belangrijkste orgel van het Vlaams cultuurgebied. Bovendien is er nog de nieuwe schitterende schatkamer’.

Tijdens de brand stortte de enorme Piusklok, met een gewicht van 4,5 ton met een daverende klap uit de toren naar beneden; 5 historische klokken smolten geheel of gedeeltelijk. De eerste kerk werd in 1262 gebouwd en in 1571 vond de wijding plaats van de voltooide tweede kerk door de Dominicaner bisschop Godfried van Mierlo, (tweede) bisschop van Haarlem. In 1441 had een grote brand plaats, een tweede brand op Sacramentsdag 1 juni 1679 toen de bliksem insloeg. Naar aanleiding van de derde brand in de nacht van 2 op 3 april 1968 waarbij het godshuis zwaar verminkt raakte en omwonenden en passanten de brandende kerk inliepen om zoveel mogelijk kunstschatten te evacueren, was aanleiding voor de Ierse dichter Brendan Kennelly (*1936) aan die gebeurtenis het volgende vers te wijden:
‘In gratitude, Old Masters
When fire threatened calm masterpieces
And people thought
The jewels of centuries would be lost,
Men and women ran through flames
To save from burning
Pictures perfectly made.
In gratitude , like refugees, Old masters quietly cry.
Walking these Belgian streets, I rejoice in the spirit
That refuses to die’.

Intermezzo: Marcel Brocatus, nestor van de Belgische boekhandelaren

Vooraanzicht van winkel-woonhuis van Marcel Brocatus in Antwerpen

In de vernieuwde Schipperswijk heeft zich vanaf de Rouaanse kaai om de hoek richting Oude Markt op het adres Oude Beurs op nummer 3 de nestor van de Antwerpse boekhandelaren-antiquaren Marcel Brocatus (88) gehuisvest in een woon-winkelhuis, omgeven door 15.000 boeken. Hierbij dient vermeld te worden dat nog eens zo’n 75.000 boeken in bananendozen liggen opgeslagen in de wijk Borgerhout. Brocatus was voorheen gevestigd in een monumentaal pand aan de Oude Markt nabij het stadhuis, inclusief een koffiebar en humidors. In de loop van de jaren heb ik daar menig bibliofiel vosje op de kop kunnen tikken. Dr. Piet J.Buijnsters schrijft over Brocatus in het standaardwerk ‘Geschiedenis van antiquariaat en bibliofilie in België (1830-2012) ‘(2013) en zelf heb ik op de site ilibrariana een blog aan de man gewijd, die tot zijn eigen verrassing om niet de boekencollectie van antiquaar Hubert Thijs (1900-1976) in de schoot kreeg geworpen.

Marcel Brocatus (88), een leven temidden zijn boeken

Swarte als veelzijdig kunstenaar in bibliografisch perspectief

Link zelfportret en rechts Joost Swarte met een door hem ontworpen bril ‘Quotation Mrks’. Deze artistieke bril bestaat in 2 maten en 3 kleuren en is al voor 249 euro te koop exclusief bij Lukx Optiekspecialisten in Bloemendaal, Haarlem en Heemstede

Joost Swarte staat bekend als striptekenaar, illustrator, cartoonist, grafisch vormgever. Ook als ontwerper van gebouwen (o.a. de Toneelschuur in Haarlem en huizen van Ymere in de Amsterdame Jordaan), glas-in-loodramen, boekenleggers, postzegels, T-shirts, muurchilderingen, plakplaatjes, uitnodigingen (o.a. voor een huwelijk van Bert liggers), ansichtkaarten, telefoonkaarten, affiches, boeken, omslagen voor bladen, lp- en cd-hoesjes (o.a. voor Fay Lovsky), penningen, poppetjes (een Jopo de Pojo-figuurtje bracht via Catawiki 710 euro op), gevelstenen etcetera.

 

remise

Joos Swarte: stripgevelsteen in nieuwbouwproject de Remise in Haarlem, 2017

 

Glas-in-loodraam door Joost Swarte ontworpen voor de openbare bibliotheek van Alphen aan den Rijn

Swarte-bieb

Joost warte: het alfabet hotel. expositie in de bibliotheek

Swarte heeft het logo ontworpen voor ‘Bibliotheek.nl’ en bedacht in het kader van het project ‘Bibliotheken 2040’ Hotel Alfabet, een openbare bibliotheek die 24 uur per etmaal is geopend en die is gevestigd in een openbare maar eer gastvrije ruimte, de lounge van een hotel. Drie weken lang was een dergelijke bibliotheek ingericht in hotel Van der Valk (Toekan) te Vught, met door Swarte ontworpen boekenkasten.

Vooromslag Boekenweektest 2005 met tekeningen van Joost Swarte, verspreid via de openbare bibliotheken

Achteromslag van Joost Swarte: boekenweektest 2015

Joost Swarte: illustratie uit: Boekenweektest 2005

Joost Swarte illustreert Boekenweektest 2005 (Haarlems Dagblad, 21 oktober 2004)

vervolg (H.D. 21-10-2004)

Op verzamelaarsplatform Catawiki telt ‘Joost Swarte’ per september 2018 in totaal 1467 items, als volgt onderverdeeld: strips (586), tijdschriften en kranten (114), boeken (87), strip ex-libris en prenten (84), ansichtkaarten (252), postzegels (41), speldjes, pins en buttons (117), Stickers (7), markclips (2) overig (97), affiches en posters (59), tekeningen/schilderijen (23), emaille borden (1), prenten/grafiek (1), platen en cd’s (52), telefoonkaarten (15), minicards (1), beeldjes en figuren (6), spellen (3), keramiek (2), glas/kristal (1)), alcoholica/drank (1), bierviltjes (1), horloges (2). Ook op de site van Pinterest is Joost Swarte met zijn werk ruim vertegenwoordigd; zie aldaar ook op de trefwoorden ‘The New Yorker’, ’Comic’, ’ Posters’. En ‘Joost Swarte 1947’. De site ‘Europeana’ telt bijna 100 afbeeldingen van Swarte’s werk. Digitaal krantenarchief Delpher bevat 700 vermeldingen in kranten. Zoekmachine Bing geeft in totaal liefst 24.00 resultaten; tegenover zijn oudere broer Guust Swarte (sinds 1989 CEO Swarte Innovation Development): 258 en jongere broer Rieks (theatermaker): 2.860. Op ‘Flickr’ zijn 595 foto’s te vinden en op Instagram 775 afbeeldingen. De site ‘Boekwinkeltjes’ vermeldt gemiddeld 250 publicaties van enige tientallen boekhandels/ antiquariaten. Bol.com biedt aan: 33 gedrukte boeken, 2 e-books en 1 luisterboek. ABE.books.com geeft 302 resultaten (79 nieuw en 223 antiquarisch). Op Catawiki internetveilingen worden elke week Swarte-items aangeboden. Als voorbeeld tussen 1 en 10 oktober 10 items,te weten: 1) box met 7 litho’s uit 1990, 2) zeefdruk Le Corbusier (2012), 3) zeefdruk De Voorstelling (1999) en 4) een kavel met o.a. L.H.Wiener,Moederziel met illustraties van Joost Swarte (2006), 5) Ray,omd Quenaeau (zeefdruk), 6) 20 items van Joost Swarte (1988/2017), 7) Sériegraphie – Comix Factory (1988) prent, 8) Le Restaurant – sculpture (2012/2018), 9) Kuifje in Rotterdam 1 t/m4 – Complete – Paperback. Eerste druk (19770, 10) Titeuf. Portaits de Titeufs par 30 auteurs, o.a. Joost Swarte + ex-libris (2004). Het aantal Swarte-items op Marktplaats variëert van dag tot dag maar draagt gemiddeld 163.
Op mijn blog Librariana, deel 19, heb ik tot op heden circa 125 scans geplaatst van grotendeels materiaal uit de Heemstede-collectie van het Noord-Hollands Archief. De webwinkel Griffioen geeft van Joost Swarte de volgende aantallen: grafiek (941), originelen (243), collectibles (243), boeken en tijdschriften (192) en vintage prenten (64). Genoemde webwinkel heeft per 1 oktober 2018 de volgende aantallen in voorraad voor prijzen die variëren van 1 euro tot 2.000 euro: grafiek (251), collectibles (144), boeken en tijdschriften (55) en originelen (35). Uitgeverij De Harmonie, postbus 3547 Amsterdam gaf 19 drukwerken uit van Joost Swarte, o.a. Leporello, Krolse Katten speelkaarten, Jopo in Mono, Niet zo, maar zo! In 5 delen, Plano, Cultuur en Techniek, en ‘Glas en Lood [met 34 glas-in-lood ramen ontworpen voor de Amsterdamse Woningstichting ‘Zomers Buiten’] Een bibliografie is te vinden op de site van de uitgeverij. Om bij al die aantallen slechts 1 minpuntje te noemen: de Haarlemse stripwinkel Jopo de Pojo bleek bij navraag door mij geen enkele kaart van Swarte in voorraad te hebben en verwees me naar antiquariaat Hovingh…. Een goede service wordt overigens verleend door Henk van der Does van de Black Olive Press, die ik verzamelaars van harte aanbeveel. In het verleden bestelde ik ook documenten bij de ‘Real Free Press’en ‘Het Raadsel’ in Amsterdam, onder meer drukwerk in de jaren 80 vervaardigd door Lenoir, Schuring & Taverne.

Beeldmerk van Haarlemse strpboekenwinkel Jopo de Pojo

Joost Swarte op Worldcat

Joost Swarte: New York Boek

Joost Swarte: The New Yorker, aug 10-17, 2015

Op de website WORLDCAT (wereldcatalogus) van OCLC (met materiaal van J.S. voor een aanzienlijk deel in de Koninklijke Bibliotheek, maar ook in buitenlandse bibliotheken) zijn primair [van Joost Swarte zelf] en secundair [tevens door anderen] komen we in totaal 360 materiaalsoorten tegen, te weten 269 boeken [gedrukte boeken 266, eBoeken 6 en scripties/proefschriften 3], Artikelen 41, Afbeeldingen 15, video 12 [DVD 6, VHS 4], Archiefmateriaal 7, Tijdschriften/magazines 5, muziek 5 [cd 2], KIT 2, CD 1, Interactieve multimedia 1, Object 1, geluidsopname 1, visueel materiaal 1.

zelfportret van de kunstenaar

catalogus Oog & Blik/De Bezige Bij, zomer 2000, met illustratie Joost Swarte

De zoekactie voor Joost Swarte verfijnd komen we bij zijn 140 publicaties nog de volgende personen (tekenaars, schrijvers, musici, filmers) en organisaties tegen; Tuivaii (9), Art Spiegelman (8), Nescio (7), Erich Scheurmann (6), Tuvaii De Toavea (4), Willem (4), Luc Devoldere (3), Toin Dulix (3), Evert Gerardts (3), Steven Heller (3), Grietje Keller (3), Fay Lovsky (3), Pieter van Oudheusden (3), Sam Arthur (2), Maria Blaisse 2), Joost van Breen (2), Job Cieraad (2), Hanneke Groenteman (2), Paul Hefting (2), Helena Maria Van der Hoorn (2), Catherine Lewis (2), George Moormann (2), Charlotte Mutsaers (2), Professeur Choron (2), Swarte (2), en verder een selectie van de volgende namen 1 maal: C.J.Aarts, Aubel, Sorin Alexandrescu, Arling & Cameron (1),H.P.Aschenbrenner, Dirk van Assche, Thijs Asselbergs, Francois Avril, Jan Baetens, Daniele Barbieri, Mirjam Beerman, Carli van Emde Boas, Henze Boekhout, Bonilla P.A.Galindo, Pieter Bouwman, Ernst Braches, S.M.Breathnach, Har Brok, Albrecht Castelli, Nederlands Centraal Museum Utrecht, Centre de Cultura Contemporania de Barcelona, Roman Ciesiewicz, Clerkx, Concorde Vertalingen, Martijn Daalder, Johannes van Dam, Josse de Damhouder, Joost de Damhouders, Rudolf de Vries, Ari Doeser, Christophe Dony, David Garland, Anette Gehrig, Piet Gerbrandy, Jaco Groot, J.L.Hattingh, Mariëtte Haveman, Paul H.Hefting, Steven Heller, Robert E.Howard, Helga Husson, Jan Baetens, Hansje Joustra, Julien, Audrey Julian, Ton Kaal, Kamagurka, Julien Kaeser, Aline Kominsky-Crumb, Barbara van Kooij, Kees van Kooten, Kees Kousemaker, Tim Krabbé, Gerrit Krol, Ricard Kuiters, La Joie Par Les Livres, Le Roux Schalk, Ewan Lenties, Catherine Lewis, Matthieu Lommen, Jacques de Loustal, Ben Maandag Ben, Javier Mariscal, Martin Gomez Cesar, Lorenzo Mattiotti, Max, Jack Meijers, Doeschka Meijsing, Jan Meng, Henk Michielse. Guy Mortier. Musée d’Art Contemporaine, Nelleke Noordervliet, Wijnand Plaizier, Hans Plomp, Thierry Plat, Thierry Raspal, Etienne Robial, Bert Sliggers, Oscar Smit, Art Spiegelman, Stichting, Joost Swart, Laurens Coster, Stichting Ons Erfdeel, Leendert Stofbergen, Alain Tapié, Ed Taverne, Peter van Zonneveld, R.L.Douma, Ewoud Sanders, H. Plomp, John Oomkes, Joost Pollmann vdBj/Communicatie Groep etc. Ons genootschap Het Beschreven Blad komt met betrekking tot Joost Swarte in Worldcat tweemaal voor: 1) ‘Mooi Marginaal’ (Avalon Pers, 2004) en ‘Terug naar Glutonia’, door Kees van Kooten en Joost Swarte. Haarlem, Het Beschreven Blad, 2006. Haarlem als trefwoord treffen we 21 keer aan, o.a. de Toneelschuur, de Zingende Zaag, Frans Halsmuseum/de Hallen, boekhandel H.de Vries, Doeschka Meijsing, Nelleke Noordervliet, Amnesty Haarlem en Thijs Asselbergs. Drukwerkontwerpen voor Haarlem 750 ontbreken weliswaar, maar komen wèl voor in de bibliotheek van het Noord-Hollands Archief.
Naar jaar van publicatie in Worldcat gecatalogiseerd: 1970: 1, 1971: 2, 1972: 1, 1973: 1, 1975: 4, 1976: 7. 1977: 2, 1980: 10, 1982: 2, 1984: 9, 1985: 17, 1986: 12, 1987: 10,1988: 4,1989: 12, 1990: 2, 1991: 15, 1992: 10, 1993: 3, 1994: 2, 1995: 12, 1996: 15, 2000: 9, 2004: 8, 2006: 11, 2007: 8, 2009: 20, 2010; 10, 2012, 2013: 11, 2016: 15, 2017: 9, 2018: 4.

Joost Swarte: wenskaart van (stripliefhebber) André Testa namens het Gemeentevervoersbedrijf Amsterdam 1997

Sotheby’s veilde deze prent van ‘the gentleman’ uit de New Yorker

scratches1

vooromslag van Scratches 1 (2016)

In dit jaar, 2018, zijn tot en met september de volgende vier publicaties in de K.B. gecatalogiseerd:
1) Heinz van H tot Z: juli 1987 – januari 2006. Auteur: René Windig, Eddie de Hong, Cyril Koopmeiners, Wilma Leenders, Paul Bodoni, joost Swarte. Gedrukt boek: fictie. Taal: Nederlands. Uitgever: Amsterdam, Scratch 2018;
2) New York Book: dessins pour “The New Yorker”. Auteur: Joost Swarte. Gedrukt boek: Jeugd. Taal: Frans. Uitgever aris – Barcelona, Bruxelles etc. , Dargaud, DL. 2018;
3) Scratches #2 Auteur: Joost Swarte. Gedrukt boek. Taal: Engels. Uitgever: Amersfoort: Scratchbooks 2018;

Scratches 2

4) Dann kam de Stijl: zu Besuch im Atelier. Auteur: Joost Swarte; Rolf Erdorf. Gedrukt boek. Taal: Duits. Uitgever: Stuttgart Freies Geistesleben 2018.

Joost Swarte: het geheugen / Memory 1998 (detail)

De publicaties, verschenen naar taalgebied zijn: Nederlands (146), Frans (30), Engels (66), Onbepaald (36), Duits (13), Spaans (17), meerdere talen (3) Catalaans (5),voorts 1 in de volgende talen: Esperanto, Hongaars, Italiaans, Portugees en Bokmal (Noors). Geclassificeerd naar inhoud: fictie (290), non-fictie (111), biografie (2). Naar Publiek: Jeugd (10), Volwassenen (130). Naar onderwerp ingedeeld: Art & Architecture (57), Comics (20). Language, linguistics and literature (46), History and auxiliary sciences (2), Music (2), Library science (2), Physical sciences (1), Education (10, Engineering/Technology (1).

vooromslagen van delen 4 en 5 door Joost Swarte: in de serie Niet zo, maar zo!, uitgegeven door De Harmonie/het Raadsel in Amsterdam in respectievelijk 1989 en 1991

De universiteitsbibliotheek van Amsterdam bezit 28 items, de Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA) 36, de bibliotheek van Zuid-Kennemerland in Haarlem 23 en de bibliotheek van het Noord-Hollands Archief 33 titels.

De bibliotheek in het Belgisch Stripcentrum, gevestigd in de voormalige magazijnen van Wauquez door Victor Horta in Brusse,

De bibliotheek van het stripmuseum in Brussel, Belgisch Stipcentrum, telt op basis van de elektronische catalogus 73 documenten van Joost Swarte; de Koninklijke Bibliotheek Albert 1 in Brussel 13, de erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience te Antwerpen 33 titels, tegenover de openbare bibliotheek Permeke 13. De Bibliothèque Nationale de France in Parijs geeft voor Joost Swarte 37 bibliografische notities, de Library of Congress in Washington 14, de New York Public Library 9, de British Library in Londen 10 en de Deutsche National Bibliothek 17 bibliografische eenheden.

Joost Swarte: ‘participatie: in de bibliotheek doe ik inspiratie op’ (1990)

Het mythische paard in Slochteren

Het mythische paard in Slochteren ligt op de route van een wandelroute

In het Groningse Slochteren is Swarte vooral gekend als sculpturaal kunstenaar. Eerder ontwierp hij ten behoeve van het paviljoen van de Nederlandse overheid sculpturen voor de Floriade in de Haarlemmermeer, ‘IJzeren lijnen – stalen vlakken’. In 2009 is op 3 maart 2009 zijn ‘Wind, water en een mythisch paard’ onthuld door Max van den Berg, commissaris van de koningin. Het verrassende beeld verbindt op toepasselijke wijze de hedendaagse thema’s als duurzame energie, welvaart en welzijn, welke bij uitstek Slochteren karakteriseren. Het paard en zijn manen, een zeilboot en de golfjes, dat alles refereert aan energievormen in heden en verleden die op een creatieve wijze zijn verenigd.
Het mythische paard is geplaatst in de Groenedijk, nabij de brug over het Slochterdiep. ‘Vanaf de Slochterhaven is een wandelpad langs het Slochterdiep gemaakt dat langs het kunstwerk loopt. Op een lentedag in 2018 is de sculptuur grondig gereinigd. Thans staat ‘Bogert’ er weer fris en strak bij om toeristen te verblijden. Bij het beeld maakte Herman Sandman de legende van ‘Bogert’, het vliegend paard van Fivelingo [= een streek in de provincie Groningen], ‘uitgegeven door Passage in ‘Het boekje van Bogert’).

Grote schoonmaak van het door weer en wind vuil geworden Swarte-kunstwerk in maart 2018

Biografisch: zijn jeugdjaren

Guust (=Vincent Peter Paul), Joost, Marieke en Rieks Swarte op het ijs van een vaart aan de Wagnerkade in Heemstede

Joost (Jozef Willem)  Swarte is 24 december 1947 geboren in Heemstede. Zijn ouders A.H.Swarte, koopman van beroep, en M.J.J.de Klerk zijn 10 juni 1942 in Haarlem getrouwd en vestigden zich in Heemstede in de Landzichtlaan, later verhuisd naar het Sweelinckplein waar vier kinderen zijn geboren: Marieke in 1945, Joost in 1947, Rieks (eigenlijk Henricus Martinus) in 1949 en Guust in 1951. Joost was leerling van de Jacobaschool in Heemstede. Deze generatie Swarte stamt overigens af van enkele eeuwen geleden naar Groningen geëmigreerde joden, wier achternaam Suarto al spoedig tot Swarte werd verbasterd. In de provincie Groningen komt de naam Swarte nog voor. Overigens zijn de directe voorouders van Joost Swarte uit Duitsland en Vlaanderen afkomstig. In een interview vertelde Joost: ‘In mijn jeugd die samenvalt met de jaren 50, begin 60 van de vorige eeuw las ik stripboeken van ‘Sjors en Sjimmie’, ‘Suske en Wiske’, ‘Lucky Luck’ en ‘Asterix’. De meeste indruk heeft echter ‘Kuifje ‘nagelaten en vrijwel alle albums heb ik gelezen. Omstreeks 1965 hield het lezen van stripboeken op en beperkte ik me tot het tijdschrift ‘Donald Duck’ (toen een dochter daarop enkele jaren een abonnement had) evenals op Oliver B.Bommel-verhalen. Naast Frankrijk mag België bij uitstek worden beschouwd, met namen als Willy Vandersteen, Morris (= Maurice de Bevere) en Georges Prosper Remi’ In Bibliotheekblad van 22 september 2000 voegde hij daaraan toe: ‘Als striptekenaar werd ik aanvankelijk vooral beïnvloed door “Pa Pinkelman en Tante Pollewop” van Godfried Bomans, met tekeningen van Carol Voges. Mijn vader las dat altijd voor en ik heb het in die tijd echt verzwolgen. Veel ideeën en beelden uit “pa Pinkelman” zijn altijd in mijn hoofd gebleven. Bijvoorbeeld dat pa Pinkelman en tante Pollewop in een ruimte komen, waar zeven deuren zijn die allemaal een naam hebben: maandag, dinsdag etcetera. Dat is zo’n sterk idee dat ik het nog steeds in mijn hoofd heb. Laatst kwam ik bij mensen in Den Haag, ik sta daar op de overloop, ik tel ineens zeven deuren en ik zeg: Nou dat is maandag, dat dinsdag et cetera. Dat is er niet meer uit te meppen. Later kwamen er op het gebied van het tekenen van strips en cartoons nieuwe voorbeelden: Willem die in Frankrijk werkt, vanwege het licht extreme, bizarre en vernieuwende van zijn werk, Robert Crumb, wiens werk ik als een bevrijding ervoer, dat je kunt tekenen wat je zelf wil, Hergé en Mark Smeets. Er is iets in hun manier van tekenen dat ik interessant vond, dat je eigenlijk alleen maar een lijntje nodig hebt om en contourtje neer te zetten en dat de rest door de lezer in gedachten wordt afgemaakt, het volume wordt eigenlijk ingevuld in het hoofd van de lezer. Ik wilde weten hoe de mensen dat deden en omdat er geen opleiding voor striptekenaar is, kun je het eigenlijk alleen maar leren van je voorbeelden. Ik ben eindeloos gaan overtrekken en natekenen en kijken welke trucjes ze hanteren.’ Op de middelbare school deed ik het behoorlijk slecht en mijn ouders moesten wat met dat kind, dus hebben ze uit de beroepengids de opleiding voor Industriële Vormgeving gepikt, want ze dachten: hij is geinteresseerd’
Na de Jacobaschool volgde het Mendel College (tot en met de vierde klas). Na drie jaar Academie voor Industriële vormgeving breekt hij die opleiding voortijdig af gaat Joost verder met tekenoefeningen en ontwikkelt zich verder via zelfstudie, ook tot theoreticus. Zo is Swarte de bedenker van het algemeen aanvaarde begrip van ‘de klare lijn’: duidelijke contourlijnen en heldere kleurvlakken. Die benaming bedacht hij in 1977 voor het werk van Hergé en Edgar P.Jacobs , die ook voor Kuifje tekende en bekendheid kreeg met de strip ‘Blake en Mortimer’, bij het schrijven van de catalogus bij de eerste grote tentoonstelling over de striptekenaar van ‘Kuifje’. Swarte groeide zelf uit tot een superieur tekenaar van kraakheldere prenten. ‘Joost Swarte is de klare lijn’, aldus een redacteur van NRC in 2012. ‘Ik hou van eenvoud van de lijn, en van het eenvoudige gereedschap. Ik teken altijd met een kroontjespen en met die lijntjes wil ik alles doen. Een penseel heb ik altijd als onwillig gereedschap gevonden. Die pen ligt me wel. Wat ik probeer is de magie van de strip in het fysieke van de tekening te leggen. In de lijn, niet in het verhaal, niet in de tekst’. Naast boeken spelen kunst en muziek een voorname rol in zijn leven. De eerste jaren als ZZP’r waren overigens niet eenvoudig en verdiende Joost minder dan het minimum loon. Na enige tijd kwam de waardering, in Nederland eigenlijk pas écht na zijn postzegelontwerpen in 1984.

Swarte: Dutch Design Daily

De openbare bibliotheek van Gouda is tegenwoordig gevestifd in de chocoladefabriek. Joost Swarte ontwiep in 2014 chocolademunten

Chronologisch overzicht van een selectie werkzaamheden en ontvangen prijzen/bekroningen [1947 geboren in Heemstede, bezocht de Jacobaschool, waarna het Mendelcollege Haarlem 1961-1966, vervolgens Academie Eindhoven en sinds 1972 woonachtig in Haarlem in de Vijfhoek.)
1970 Joost Swarte publiceert zijn eerste stripverhaal in Eindhoven in ‘De Andere Krant’ (debuut)
1971 begin striptijdschrift ‘Modern Papier’, dat het jaar daarop werd opgenomen in ‘Tante Leny Presenteert’. Swarte wordt een van de grondleggers van de undergroundstrip in Nederland
1972-1979 stripseries ‘Anton Makassar’, ‘Katoen en Pinbal’, Jopo de Pojo’ [sinds december 2016 is de enige stripboekenwinkel in Haarlem, maar deze stripfiguur vernoemd. Gevestigd in de Kleine Houtstraat en voorheen Silvester Strips geheten] Swarte tekent in deze periode voor de kinderbladen ‘Okki’ en ‘Jippo’ evenals voor het Franse stripblad ‘Charlie Mensuel’. Verder maakt hij covers voor ‘Vrij Nederland’ en ‘Humo’ en werkt hij mee aan het Amerikaanse stripblad ‘Raw’
1973 Hij makt de eerste van een serie boekomslagen voor de ‘Real Free Press’. Samenstelling van de uitgave ‘Coctail Comix’, waarin een nieuwe generatie Nederlandse tekenaars wordt gepresenteerd.
1974 eerste expositie van zijn werk In Amsterdam, Later volgen Brussel, Genève, Nancy, Parijs, Sevilla, Toronto en andere plaatsen wereldwijd
1975 expositie in het Lijnbaanscreum in Rotterdam, o.a. het tijdschrift Leny en ander werk
1977 ontwerpen voor ‘No Fun Label’en het ‘Torso Label platenlabels en platenhoezen. Werkt mee aan de Kuifje-tentoonstelling in Rotterdam
1980 illustraties in het opinieweekblad Vrij Nederland
1980 stripboek ‘Modern Art, met medewerking van Art Spiegelmans’ magazine ‘Raw!’ [verschenen ook in een Nederlandse, Franse en Duitse versie]
1980 deelname aan ‘Salon International de la Bande Dessinée’ in het Franse Angoulème (nogmaals in 1984)
1980 bekroning van de Duitse uitgave van ‘Modern Art, behorende tot de bestverzorgde boeken van het jaar in Duitsland.
1981 beste buitenlandse artiest bij ‘Prix Saint-Michel’ van de stad Brussel
1982 begin van een reeks voor de kinderkrant van Vrij Nederland
1984 ontwerp kinderpostzegels
1984 Futuropolis in Parijs brengt een overzicht van zijn werk uit.
1985 Internationale Asiago-prijs voor artistieke filatelie, Asiago, Italië
1985 Stripschapspenning voor postzegelontwerpen
1985 Joost Swarte richt met Hansje Joustra de stripuitgeverij Oog&Blik op [in 2010 overgenomen door De Bezige Bij – tot 2014 toen na bezuinigingen van WPG na ontslag van Joustra leegloop plaatshad]
1985-1991 vijf delen van ‘Niet zo, maar zo!’

1987 behorende tot de best verzorgde boekn: de Nederlandstalige uitgave van Plano
1988 wereldtentoonstelling in de Vishal (Frans Hals Museum), later in Arnhem, Parijs, Brussel, Barcelona, Genève en Barcelona
1988 Max und Moritz Preis voor ‘Niet zo, Maar zo!’
1988 ‘Plano volgens de Stichting CPNB een van de Best Verzorgde Boeken van 1987
1990 Swarte-expositie in galerie/stripwinkel Lambiek van Kees Kousenmaker in Amsterdam; neent initiatief tot de stripdagen
1990 Stripschapspenning voor Bijzondere Verdiensten van het Stripschap
1991 boek ‘Cultuur en Techniek’’, uitgave van de Harmonie/het Raadsel

Joost Swarte: vooromslag boek Cultuur en Techniek (uitgave van de Harmonie/het Raadsel, 1990)

1991 ontwerp decemberpostzegels

Joost Swarte: ontwerp december-postzegels 1991

1992 ontwerp kindermeubilair voor het Van Reekum museum in Apeldoorn
1992 Eerste (tweejaarlijks) internationaal stripevenement in Haarlem
1993 Tijdschriftomslag voor Nozone wint prijzen van de Art Directors Club Society for Publication Designers
1993 ‘Jopo in Mono’ een van de Best Verzorgde Boeken van 1992 (Stichting CPNB)
1992 initiatiefnemer stripdagen in Haarlem

1994 3 objecten voor de tentoonstelling ‘Las Ciudades illustradas’, Barcelona, 1994
1994 ontwerp erepenning gemeente Haarlem (uitgereikt aan burgemeester mr.E.M.A.Schmitz)
1995 debuut in het Amerikaanse blad ‘The New Yorker’
1995 illustraties voor Boekenweektest, uitgave van de openbare bibliotheken
1995 omslag jubileumprogramma Haarlem 750
1995 Crumb The Record Cover Collection’ bekroond door CPNB
1995 Prix Jules Chéret voor het affiche van het Holland Animation Film Festival 1994
1996 Ballonstrip, Achter het nieuws, katoen + Pinbal
1997 illustreert nieuwe uitgave van Nescio’s ‘Dichtertje’
1997 ontwerp Swatch horloges
1997 Ballonstrip, Tussen de wielen
1998 Stripschapsprijs voor het gehele oeuvre
1995/2003 ontwerp Toneelschuur (met architect Henk Döll, destijds Mecanoo Architecten)

Joost Swarte: Toneelschuur: final design

1999 J.S. stelt fototentoonstelling samen over de jaren ’50 en ’60 (samen met Moving and Roaring)
1999 glas-in-lood ramen sociale woningbouw, Marnixstraat Amsterdam

Joost Swarte: Haarlem Punt Uit! met filmer Gerrit van Dijk

2000 ‘Haarlem Punt Uit’; film door Gerrit van Dijk en Joost Swarte

promotiekaart filmdocumentaire Swarte & Swarte

achterzijde ansichtkaart Swarte & Swarte

2001 Grietje Keller brengt documentaire uit over de broers Joost en theatermaker Rieks Swarte, getiteld: ‘Swarte & Swarte’ [uitgezonden in het Uur van de wolf, NPS, 2 september 2001, Nederland 3]
2001 Glas-in-loodraam; ‘platdak’ voor openbare bibliotheek Alpen aan den Rijn
2002 illustreert ‘Titaantjes’ van Nescio
2002 boekontwerp ABC van openbare bibliotheken

vooromslag van in 2001 verschenen boek over de Toneelschuur: Joost Swarte / Mecanoo Architecs (Rotterdam, NAi uitgevers)

2004 maakt muurtekeningen voor Rotterdams Oogziekenhuis
2004 glas-in-lood ramen paleis van Justitie in Arnhem
2004 studiereis naar China [leidt tot o.a. de prent Shanghai Promenade in 2006]
2004 ontwerp voor een in India geknoopt tapijt ten behoeve van de Gravenzaal, stadhuis Haarlem met 18 pictogrammen gebaseerd op de geschiedenis van de Spaarnestad. [omdat het tapijt teveel ploos is het vervangen door een nieuw kleed ‘Swarte 2’]
2004 Officier in de Orde van Oranje Nassau
2005 Joost Swarte illustreert Boekenweektest 2005 voor de openbare bibliotheken
2006 illustreert ‘de Uitvreter’ van Nescio

Joost Swarte JS48 René Descartes, gepubliceerd in The New Yorkers, Nov. 20, 2006 Kaart uitgegeven door Black Olive Press – Amstelveen/Corfu. 2013

2007 ontwerp Johan Enschedé Hofje in Haarlem
2007 bekroond door Amerikaanse tijdschrift ‘Communication Arts’ met ‘Award of excellence’ voor omslag van ‘The New Yorker Summer Reading’
2007 expositie in La Louvière: Chapitres – Hoofdstukken

Expositie Joost Swarte: Chapitres – Hoofdstukken in La Louvière

2007 Als voormalig scout ontwerpt Joost Swarte de Europazegel met als thema 100 jaar scouting
2007 (Paul Hefting) Nescio
2008 interieurontwerp, scenografie voor Hergé museum in Louvain-la-Neuve
2009 sculptuur ‘Het mythische paard’ in Slochteren
2009 Glas-in-loodraam in het Coornhert Lyceum Haarlem
2010 tentoonstelling van zijn werk in het Hergé museum
2010 Opening Joost Swarte-huis, Willemsstaat 210 Amsterdam (Ymere)
2011 ‘Bijna compleet’, boekuitgave van ‘Oog&Blik/de Bezige Bij
2012 Swarte Comics 1 en 2
2012 Marten Toonder Prijs

Joost Swarte: uitnodigingskaart Marten Toonderprijs, 2012

2014 Kop en Staart (uitgave van De Bezige Bij)
2014 Nieuw glas-in’-lood raam in rijksmonumentale Bakenesserkerk [het zesde en laatste in stripsfeer].
2014 Olifantwinnaar van Haarlems Dagblad: Joost Pollmann; winnaar van de nieuwe oeuvreprijs:  Joost Swarte
2015 illustreert ‘Mene Tekel’ van Nescio
2016 deelname met 40 tekeningen en een glas-in-loodkunstwerk ‘Cartoon Windows No.1’aan de dubbeltentoonstelling over de klare lijn in Brussel en Parijs bij de galerieën Champaka
2016 presentatie plan De Vierhoek (met HER-architecten)
2016 uitgave Scratches 1 (Editors Joost Swarte en Hansje Joustra2016
2016 op 30 september overleed de Franse striptekenaar Thierry ‘Ted’ Benoît in Parijs, In de jaren 80 veranderde hij zijn tekenstijl onder invloed van Joost Swarte naar de klare lijn.
2017 initiatief ‘Scratches’, een nieuw striptijdschrift met werk van Nederlandse en Vlaamse tekenaars
2017 uitgave New York Boek (met ruim 450 tekeningen
2017 En toen de Stijl: op bezoek in het atelier (kinderboekenweek- geschenk)
2017 deelname aan de tentoonstelling ‘Humor, 101 jaar lachen om kunst’ in Frans Hals Museum/De Hallen [tevens verschijning van een boek en kwartetkaarten]
2017 Opening Print Pakt Live op Dutch Design Week in Eindhoven
2017 Jost Swarte 70 jaar ‘blijft onverdroten voortgaan op zijn weg: het creëren van mooie dingen’
2018 uitgave Scratches 2
2018 jubileumtegel met prent bij gelegenheid van 50 jaar Toneelschuur
2018 J.S. neemt weer ontwerp en inrichting van Print Pakt Live voor zijn rekening.

Speciale jubileumtegel 50 jaar Toneelschuur van Joost Swarte (Haarlems Dagblad, 15 oktober 2018)

2018 medewerking aan tentoonstelling ‘Veni Vidi Vinci’in Architectuurcentrum Haarlem

uitnodiging tentoonstelling in Architectuurcentrum Haarlem, 21 oktober 2018 16.00 uur.

BREAKING NEWS: JOOST SWARTE ERELID BEROEPSORGANISATIE NEDERLANDSE ONTWERPERS (BNO)
‘ De Beroepsorganisatie Nederlandse Ontwerpers (BNO) heeft op 21februari 2018 besloten om Joost Swarte te benoemen tot erelid van de BNO, vanwege zijn grote verdiensten voor het vak.
MULTITALENT
Joost Swarte is een multi-ontwerptalent: grafisch ontwerper, stripmaker, industrieel ontwerper en architect. Na een afgebroken studie industrieel ontwerpen in Eindhoven, begon Swarte met het maken van trips en grafiek aan het einde van de roerige jaren zestig. Naast tekeningen verschenen van zijn hand postzegels, ansichtkaarten, lp- en cd-hoesjes en illustraties voor gerenommeerde tijdschriften als Vrij Nederland, Humo en The New Yorker. Hij ontwerpt ook meubels en woningen. In samenwerking met Mecanoo Architecten tekende hij het ontwerp van de Toneelschuur in Haarlem. Joost Swarte is vooral bekend van zijn illustraties, maar zijn activiteiten zijn veelzijdig en leveren een grote bijdrage aan de ontwikkeling van het vak: zo begon hij tijdschriften over strips, was hij initiatiefnemer van de Haarlemse Stripdagen en betrokken bij de Illustratie Bieënnale. Hij is gastdocent in verschillende landen en in Nederland gaf hij op vrijwel alle kunstopleidingen les. Vele beeldmakers liepen stage bij hem.
DE BNO EN HET ERELIDMAATSCHAP
De BNO verbindt en vertegenwoordigt een unieke diversiteit aan professionele ontwerpers en ontwerpbureaus in Nederland, en draagt op allerlei manieren bij aan de groei van ontwerpers en hun vak. De BNO kent ereleden: mensen die vanwege hun grote verdiensten voor het vak en/of de verenging worden benoemd tot erelid. Daarmee wordt voor alles eer betoond, en fungeren ereleden als iconen en ambassadeurs van het ontwerpvak. Als groot vakman met een indrukwekkende veelzijdigheid en produktie behoort Joost Swarte tot de imposante parade van ereleden die de BNO al kent, waaronder Wim Crouwel, Friso Kramer, Paul Mijksenaar en Renny Ramakers. (Robert van Rixtel, 27-02-2018)’

Joost Swarte: ‘investeer in je eigen relatie met de creatieve wereld'(KVG), 7 september 2018 n.a.v. de manifestatie Print Pakt Live in Eindhoven

Nota Bene
Door thans de nadruk te leggen op bibliografische overzichten is nog buiten beschouwing gebleven in welke musea Joost Swarte’s werk aanwezig is, bleven tentoonstellingen voor een groot deel onvermeld evenals dat hij als gastdocent optrad op academies in Amsterdam, Brussel, Barcelona, Bologna en New York.

Van 27-11-2015 tot 27-2-210 vond een tentoonstelling ‘Tafels en feesten’ van Joost Swarte plaats in de universiteitsbibliotheek van Grenoble.

Joost Swarte: Parijs in geabstraheerde vorm, 2011 (Cartoonmuseum Basel)

Bij de heropening van het vernieuwde Rijksmuseum vervaardigde Typex een getekende roman over Rembrandt van Rijn. Joost Swarte hield op 14 april 2013 in Paradiso een inleiding en zorgde Lex Reitsma voor een filmisch verslag over de totstandkoming van Typex’ creatie.

Voor verdere informatie verwijs ik naar de sites: WIKIPEDIA, de officiële website van Joost Swarte en het blog over Joost Swarte, alsmede naar Lambiek Comiclopedia: stripgeschiedenis Joost Swarte.

Jan Kuys: Joost Swarte in Parijs (Haarlems Dagblad 1 maart 2012)

Jaap Timmers: 5e cover van New Yorker door Joost Swarte (Haarlems Dagblad, 4 juni 2014)

Uitnodiging BILDERDIJK SUPERSTAR, vrijdag 12 december 2014 in de Grote Kerk Haarlem. Flyer met logo Sichting Willem Bilderdijk van Joost Swarte

Familiefoto Swarte thuis in Haarlem. Uit: Klare lijnen; Volkskrantmagazine nummer 49, door Margot C.Pol met foto’s van Anouk de Kleermaeker, 2017 Thuis in Haarlem met op de foto Joost Swarte (69) en Joan Koops (65) met hun dochter Loulou (24 op de grond), schoonzoon Jord (27) en dochter Suze (27) . De kinderen waren toen al uithuizig. Suze Swarte (*1990) is grafisch ontwerper met een eigen studio.

BIJLAGE: Beschreven Bladen, jaargang 22 nummer 6

Bij gelegenheid van de toekenning van de MARTEN TOONDERPRIJS 2012 verscheen een Joost Swarte nummer van het blad ‘Beschreven Bladen’, orgaan van het bibliofiel en grafisch genootschap Het Beschreven Blad. Het omslag werd gerealiseerd door Kees Thomassen (pers de Uitvreter)

In het blad zijn de volgende bijdragen opgenomen: Michèle Baudet & Marlies Visser: Dansen op de Klare Lijn; Jeffrey Bosch: De klare lijn van het surrealisme; Jan Dekker: multitalent tekent multitalent; George Moormann: J.S.; Karin Ottenhoff: “Ode aan Toonder”; Dick Jakink/Kalamos Pers: Ere, wie ere toekomt, als ik zo vrij mag zijn!; Debbie Saul: Toast op Joost; Wim Vogel; Het bank-stel van Joost Swarte; Paulien van Wensveen: Niet Zo – maar Zo; uitnodiging Marten Toonder prijs; artikel: ‘Joost Swarte ontwerpt raam boven publieksentree [Bakenesserkerk]; “Interessant en eervol” (De Haarlemmer 2 augustus 2012). In Beschreven Bladen, jaargang 2018, nummer 1 verschenen nog: Jan Schnerr: De klare lijn; Nop Maas: Een klare lij; begeleidend schrijven bij de bijlage ‘De Schietpartij’ van Erik Voermans

bijdrage Jan Dekker

Uit bijdrage van Paulien van Wensveen: Niet zo, maar zo.

Uit: Dansen op de klare lijn; door Michèle Baudet en Marlies Visser

vooromslag van ‘Toost op Joost’ door Debbie Saul

binnenzijde van ‘Toost Op Joost’ van Debbie Saul

achteromslag van ‘Toost op Joost’ door Debbie Saul (2012)

‘J.S.’, vers van George Moormann (2012)

Joost Swarte toont in zijn atelier een affiche ‘Leven op orde’, uitgebracht bij gelegenheid van het winnen van de Marten Toonderprijs 2012

ILLUSTRATIES:

Joost Swarte: stripfiguur Jopo de Jojo, 1980

Citaat: ‘Bij die ogenschijnlijke toegankelijkheid zit altijd een addertje onder het gras. Je moet nog eens kijken en dan pas dringt de milde satire zich op. Dit is humor op het tweede gezicht, een handelsmerk van Joost Swarte. Hij maakt zijn tekeningen als korte verhalen: alle ingrediënten reikt hij aan, het complete plaatje vormt zich in ons eigen hoofd’. (Rob van Scheers, De Volkskrant, 27 november 2017)

Selectie illustraties

Recordbelangstelling voor tentoonstelling Joost Swarte (Haarlems Dagblad, 6-1-1988)

vooromslag programma Haarlem 750, 1994, door Joost Swarte

Swarte signeer ion de Haarlem-winkel in aanwezigheid van wethouder Cornelis Mooij en rechts naast hem Ed de Leeuw,  1994

ontwerp van Swarte: Verse FrietHoes wagen, Haarlem

Joost Swarte boekenlegger voor Boekhandel Bloemendaal

Voor boekhandel H.de Vries in 2005 door Joost Swarte ontworpen boekenleggers

illustratie uit: Een eeuw H.de Vries Boeken. Haarlem 2005

Swarte: verhuiskaart boekhandel De Vries in Haarlem (1999)

Strip in Lood, Bakenesserkerk Haarlem (Rijksdienst voor het Cultureel erfgoed, 2, 2014)

vervolg Kunst in Lood

Joost Swarte bij het oor hem ontworpen glas-in-loodraam in het Coornhertlyceum Haarlem

Tapijt van Swarte In Gravenzaal oogst louter bewondering (Haarlems Dagblad, 4-11-2004)

Joost Swarte: omslag van gemeenterapport Haarlem 2000. De Kunst en de Baat

Joost Swarte: ontwerp gevelsteen voor Bos en Vaart school Haarlem, 2006

Haarlemse stadsglossy met een illustratie (en interview) in het 50ste nummer van mei 2017

Vooromslag van boek door Doeschka Meijsing: ‘Ik ben niet in Haarlem geboren’, ontworpen door Joost Swarte. Haarlem, De Vrieseborch, 1995 In de publicatie zijn ook enkele tekeningen van Swarte opgenomen.

Twee creatieve talenten bij elkaar: Rieks en Joost Swarte

Ko van Leeuwe: Fragmenten uit het leven van Swarte & Swarte (Haarlems Dagblad, 27-7-2000)

vervolg van Swarte & Swarte (Haarlems Dagblad, 25-7-2000)

Joost Swarte in zijn Haarlemse atelier, omgeven door boeken en bij het ontwerpen veelal luisterend naar muziek, echter niet bij het schrijven van teksten

afficheontwerp:  bezoek van prins Willem Alexander en prinses Máxima aan Haarlem 1 november 2001 (Catawiki)

wijnetiket van Joost Swarte met Haarlems tafereel. 2006

Joost Swarte: stripdagen Haarlem 2-3 juni 2000

kaart Holland dada, Joost Swarte: Kurt Schwitters (Humor 101 jaar lachen om kunst. Frans Hals Museum/de Hallen 2017)

Joost Swarte: introductie lezersbon 2009

Krolse katten kaartenspel, ontworpen door Joost Swarte

boekenlegger Tentoonstelling in Joost Swarte-huis  annex verjaardagskalender en ansichtkaartenset (Ymere)

Hoost Swarte geeft boeiend architectuurcollege in Delft (Haarlems Dagblad, 15 februari 1992)

Ánton Makasser post een brief’ Joost Swarte 1987. Voor- en achteromslag. Verscheen oorspronkelijk in de bijlage van Vrij Nederland van 1 augustus 191. Vervolgens is een versie uitgegeven voor de cursus ‘Lezen zonder letters’ van het instituut Schoevers. Druk: Lenoir, Schuring & Taverne Haarlem.

Joost Swarte: vooromslag van TIKKER ‘De Toekomst’/ Nummer 7.2 van Wolters-Noordhoff, magazine voor jeugdliteratuur. 1984.

Pagina uit artikel over Joost Swarte  door Paul Onkenhout en foto’s van Els Zweerink: Avontuurles. In: De Volkskrant, bijlage sir Edmund, jaargang 3, nummer 46. p.62-67.

Joost Swarte: plaatje in verband met kinderpostzegels 1985

De in 1984 door Joost Swarte ontworpen kinderpostzegels waarmee hij meer landelijke bekendheid kreeg

reclameplaat kinderpostzegels PTTpost

vooromslag van gouden voetbalgids 1994-1995 uitgegeven door het blad HUMO

Joost Swarte door de postzegels ontdekt… (uit Nieuwsblad van het Noorden, 20-12-1985)

uitnodigingskaart tentoonstelling in Joost Swarte-huis in Amsterdam, 2010

Het moment van Joost Swarte: Nederlandse journalisten proberen Willem Elsschot een interview af te nemen (Vrij Nederland, 20 oktober 1984)

omslag boekenbijlage Joost Swarte voor Vrij Nederland, 28 januari 1984

illustratie Joost Swarte voor ‘De jonge Republiek der Letteren, Vrij Nederland, 27 november 1983

wenskaart ontworpen door Joost Swarte

Joost Swarte: Monsieur Hulot metzijn onafscheidelijke pijp

Joost Swarte: Buster Keaton kijkt vooruit op een locomotief die door de stootblokken van een Frans station is gereden

Joost Swarte: Traffic Groucho Marx

Joost Swarte

Joost Swarte:  ‘How was the traffic?'”din’t notice, had a book with me’. (The Walrus)

Joost Swarte: illustración

Koost Swarte: een single vrouw heeft meer kans op een succesvolle loopbaan dan een getrouwd stel

Joost Swarte: ontwerp voor ProBiblio boekcassette ‘de bibliotheek van de 100 talenten’.

Joost Swarte: wenskaart

voorzijde van vriend(in)bestelkaart Joost Swarte T-kaart (Kunst en Cultuur Noord-Holland)

Eén van de kaarten door Joost Swarte ontworpen voor CAR projectmeubelen Katwijk in Orgatec-Keulen

Illustratie Joost Swarte ‘Lacht en huilt om alles wat misgaat, de zwakheden van de mens’

Joost Swarte: Leven in boeken (NRC)

kunstschrift

vooromslag van Kunstschrift, 53e jaargang. nummer 2, april/mei 2004, grotendeels gewijd aan ‘Swarte Kunst’ door Mariëtte Haveman en ‘het klare vlak’ door Jeroen Stumpel

kaart uit de set: Lezen werkt zeer verslavend (Black Olive Press)

ansichtkaart uit et: Reading is highly addictive (Black Olive Press)

Joost Swarte. uitnodigingskaart, in serie Industrieel Erfgoed (transformatorstation in Santpoort-Noord, gebouwd in 1931 naar een ontwerp van architect J.B.van Loghem , oorspronkelijk een zeefdruk voor het project InduStrip ’96 uitgegeven door Griffoen Grafiek te Hilversum

Joost Swarte: logo Island International Bookstore, 1984

Joost Swarte: ‘There is no frigate like a book to take us lands away’ E.Dickinson , 1984

Joost Swarte: every saturdaynight, 1984

Joost Swarte: kunst te koop – art for sale, 1993

Joost Swarte: een gespreid bedje, 1988

Joost Swarte: ‘There’s nothing to writing, all you do is sit down at a typewriter and open a vein’ (Red Smith’, 1984

Joost Swarte: de zwembadpas uit Kees de Jongen van Theo Thijssen (kaart 6 uit een serie van 12 PARELS VAN DE JORDAAN)

Joost Swarte

2 kaarten uit set tekeningen Joost Swarte, Nescio: Titaantjes (uitgeverij Nijgh & Van Ditmar)

Nescio. Titaantjes met illustraties van Joost Swarte. Amsterdam, Nijgh en van Ditmar, 2002

Joost Swarte: 100 jaar de Stijl 1917-2017

Joost Swarte: 2017 jaar van de ontmoeting

Joost Swarte: par cette voie qui m’est desagréable (International Bookstore, 1994)

Joost Swarte: T-shirt ontwerp voor het Griekse eiland (Korfoe) fietsvakanties/cycletours. 1987

Art

Joost Swarte in de Art Shop Brussel 1986

Joost kaart, kaart Baby-Boom Bicycling Agios Ioannis, Korfoe, 1993

Joost Swarte: kinderzonvakanties.nl 2001 (Does, Amstelveen)

Joost Swarte, kaart Kurt Schwitters, 1993-1994 (Humor, 101 jaar lachen om kunst, 2017)

Joost Swarte (Volkskrant Magazine, 16 januari 2016)

Joost Swarte: De ijzeren lijn, 25 tekeningen voor het paviljoen van de Nederlandse overheid op de Floriade 2002 in Haarlemmermeer (Amsterdam, Oog&Blik, 2002)

Joost Swarte: ABC van openbare bibliotheken. Den Haag, NBLC, 2002

Hotel Alfabet. Uit ABC van openbare bibliotheken. 2002

Bibliotheekblad, 22 september 2000

Joost Swarte, in: Bibliotheekblad september 2002 (foto Gerrit Serné)

Joost Swarte: prent Leraars aan de Klaagmuur DE NIEUWE WANORDE. 1987 Voor omslag weekblad HUMO.

Joost Swarte: Transplantatiekinderen. 1989

De publieke werkn van Joost Swarte & Co (deel, uit: Vrij Nderland, 10 oktober 1998)

Joost Swarte en vier van zijn ontwerpen voor glas-in-loodramen in de Amsterdamse Marnixstraat. Uit: De publieke werken van Joost Swarte (Vrij Nederland, 10 oktober 1998). J.S. zei er bij: ‘Als de Amsterdammers erop uitgekeken zijn, moeten ze het weghalen’.

Joost Swarte: zwwefdruk Katoen + Pinbal Achter het Nieuws

Monnikenwerk Joost Swarte ontmoet Robert Crumb (Hollands Diep, november/december 2009)

vervolg Monnikenwerk (Hollands Diep, november/december 2009)

de vakbroeders Joost Swarte en Robert Crumb ontmoeten elkaar en bekijken samen de Amerikaanse verse van Genesis (Hollands Diep, november/december 2009)

RAW. 2 May 1990 Art Spiegelman. illustration Joost Swarte

Joost Swarte, ansichtkaart 2001 (Randstad Holding)

Joost Swarte, 2001 (Randstad Holding)

Joost Swarte, 2000 Hanje (Joustra) 50 jaar Het Raadsel/Oog&Blik

sierbord met stripfiguren Joost Swarte

Joost Swarte: gevelsteen ingemetseld in woonhuis Papentorenvest 2 Haarlem (uit: Rondom de Adriaan; Scheepmakersdijk 1990-2008).

prent van ‘Shanghai Promenade’, verbeeldend de architectuurgeschiedenis van de stad. In 2004 maakte Joost Swarte een studiereis naar China.

Joost Swarte: ontwerp roosvenster universiteitsbibliotheek Grenoble

Joost Swarte: affiche voor tijdschrift de Boekenwereld: de 20ste eeuwse stad

Overvloedige nieuwe Swarte-oogst (Haarlems Dagblad, 8-11-1992)

Joost Swarte: illustratie voor het M.I.T. Review, juni 2015

vooromslag VPRO gids, van 18 maart t/m 24 maart 2017 met prent ‘Holland Animation Film Festival; door Joost Swarte

achteromslag: ‘Holland Animation Film Festival’ door Joost Swarte (VPRO gids 2017)

swartehandschrift

Handschrift Joost Swarte, tekst bij illustratie  voor Denkend aan Haarlem, 1995. (Heemstede-collectie, archief Ted van Turnhout)

Joost Swarte met zijn nieuwe tijdschrift SCRATCHES (Haarlems Dagblad, 1 oktober 2018)

Scratches voor eigenwijze cartoons DROOM VAN JOOST SWARTE; door Jaap Timmers (Haarlems Dagblad, 1 oktober 2016)

vervolg DROOM VAN JOOST SWARTE

Joost Swarte erelid ontwerpersbond (Haarlems Dagblad, 28 februari 2018)

“Joost is de Da Vinci van Haarlem” (Rogier Polman) (Haarlems Dagblad, 20 oktober 2018)

Een kijkje in de studiebibliotheek van het Belgisch stripmuseum in Brussel

altijd lezers in de leesruimte van de Belgische stripbibliotheek