LIBRARIANA 2006

Joseph Travies: La critique, 1942

Joseph Travies: La critique, 1842

LIBRARIANA  2008

                              AMSTERDAM WERELDBOEKENSTAD 2008

Eerder berichtte ik dat de gemeente Amsterdam zich kandidaat had gesteld als wereldboekenstad  voor het jaar 2008. De selectiecommissie van de UNESCO onderzocht behalve onze hoofdstad de “bidbooks” van de volgende zes steden: Bangkok (Thailand), Beirut (Libanon), Dublin (Ierland), Havana (Cuba), Rabat (Marokko) en Sao Paulo (Brazilië). Om de volgende redenen is op 8 juni jongstleden vanuit het hoofdkantoor in Parijs de stad Amsterdam genomineerd: ‘- Quality and variety of the proposed programme including numerous specific initiatives for the World Book Capital City period; – International nature of the programme; – Focus on freedom of expression; – Involvement of local, national and international public and private stakeholders in the book center.’ Ook voor 2007 had Amsterdam zich kandidaat gesteld, maar voor dat jaar is de voorkeur gegeven aan Bogota (Colombia). De opening zal op 23 april 2008 plaatsvinden voor de ingang van de nieuwe centrale openbare bibliotheek met een grote manifestatie in het Oosterdok. Aansluitend start de manifestatie ”Library of the future” die met een internationaal congres zal worden afgerond. Een stichting onder voorzitterschap van Judith Belinfante, sinds 2003 hoofdconservator bijzondere collecties van de Universiteitsbibliotheek, worden tal van literaire en bibliofiele activiteiten voorbereid. Op 23 april 2009 zal Wereldboekenstad Amsterdam worden afgerond met het “Pimp my book festival”, een groot intercultureel en creatief gebeuren.

DICK VERKIJK VERSUS HARRY MULISCH CUM SUIS (2)

Vooromslag van boek door Dick Verkijk

Vooromslag van boek door Dick Verkijk

In de laatste aflevering meldde ik ook over de controverse tussen journalist Dick Verkijk en letterkundige Harry Mulisch, wier beider wereldbeeld in (de regio) Haarlem lijkt te zijn gevormd in de periode 1940-1945. Op basis van twee getuigen (van wie één anoniem) en “close reading” van (autobiografische) geschriften van Mulisch komt Verkijk tot de conclusie dat zijn vroegere plaatsgenoot lid van de Jeugdstorm moet zijn geweest, maar dat altijd heeft verzwegen. Tegen journalist Ruide Kagie van Vrij Nederland diende Verkijk een klacht in bij de Raad van de Journalistiek omdat eerstgenoemde zich beledigend zou hebben uitgelaten en ook journalist Emile Fallaux evenals David Barnouw (stafmedewerker NIOD) die Verkijk’s mening niet delen moeten het ontgelden. Tot verrassing van Verkijk komt Mulisch zelf niet met tegenbewijs en volgens uitgever “Aspekt” ontving men (anonieme?) berichten die het verhaal van Verkijk zouden bevestigen. Uit archivalisch onderzoek is intussen ruimschoots gebleken dat Harry Mulisch wèl lid van de padvinderij is geweest (ook gefotografeerd in een groen uniformpje met petje) echter NIET van de Jeugdstorm. Intussen ontving ik ook uitvoerige e-mails vanuit Sandy (USA), behalve Haarlem één van de twee woonplaatsen van Verkijk, waarin echter alle reeds bekende argumenten worden herhaald en geen nieuwe gezichtpunten ter sprake komen. Hij blijft bij zijn mening dat één persoon zich kan vergissen, maar twee is volgens hem onmogelijk. [en vergeet daarbij gemakshalve dat tientallen andere buurt- en klasgenoten het tegendeel beweren]. Het boek “Harry Mulisch ‘Fel Anti-Nazi” vanaf wanneer” is, zoals Mulisch als verweer in de pers zei, “quatsch” en had nimmer mogen verschijnen.

RECORDAANTAL BOEKENLEGGERS VAN  FRANK DIVENDAL NU OOK WERELDWIJD ERKEND  

Het aanleggen van een collectie boekenleggers heeft nog niet de omvang van mensen die bijvoorbeeld postzegels, munten of ansichtkaarten verzamelen. Wèl is de laatste jaren wereldwijd een stijgende trend waarneembaar. Zoals bekend beschikt Willem Kramer over vele duizenden stuks, en zelf, begonnen omstreeks 1970, beschik ik (doubletten uiteraard niet meegerekend) over ruim 20.000 exemplaren. De grootste collectie is momenteel in bezit van Frank Divendal, woonachtig te Alkmaar. Op 14 februari ontving hij vanuit Londen een schrijven en certificaat van de firma “Guinness World Records Limited” op basis van zijn collectie die (op die datum) 71.235 verschillende bladwijzers uit de gehele wereld omvatte. In een recent schrijven van 7 juni was dat aantal alweer uitgebreid tot 73.903 waarbij de circa 50 stuks die ik hem toen van een reis naar Frankrijk toezond nog niet zijn meegerekend. Dagelijks worden zijn aanwinsten geregistreerd. De meeste bladwijzers komen van boekhandels, uitgeverijen en bibliotheken. De oudsten gaan terug tot 1860 toen op grotere schaal is gestart met de vervaardiging van boekenleggers. Op de Mercatorpers van Willem Kramer in Santpoort zijn enkele bibliofiele boekenleggers vervaardigd, onder meer één die betrekking heeft op Bomans en intussen een waarde heeft van 30 tot 40 euro. De door Boekhandel De Vries in Haarlem uitgegeven boekenleggers naar een ontwerp van Joost Swarte zijn in het buitenland erg in trek. Boekenleggers van beeldend- en grafisch kunstenaars zijn vandaag de dag vooral in Frankrijk gewilde verzamelaarobjecten. Zeer zeldzaam is de set van 32 boekenleggers in 1987 gemaakt door “drukkers in de marge” in een glanzend zwarte kunststofcassette en verschenen in een oplage van 90 exemplaren. In Oostenrijk bestaat een serie van zo’n duizend boekenleggers betreffende Oostenrijkse schrijvers. Het heeft  Divendal vijftien jaar gekost die verzameling compleet te krijgen en hij betwijfelt of iemand in dat land over een volledige serie beschikt. In de reeks “Uitgelezen boeken” van uitgeverij De Buitenkant verschenen intussen twee publicaties van zijn hand over het verzamelen van boekenleggers. Thans ruilt hij met een honderdtal buitenlanders, van welke verzamelaars de adressen tegenwoordig eenvoudig via internet zijn te vinden. Frank Divendal, oorspronkelijk afkomstig uit Heemstede en broer van o.a. de Haarlemse wethouder Maarten, kunstenaar/fotograaf Leo en publicist/journalist Joost kan met recht een rasverzamelaar worden genoemd. Zo staan in zijn huis 260 strekkende meters aan boeken, die hij bijna allemaal gelezen heeft. Naast letterkunde en boeken over boeken heeft hij het vooral voorzien op speciale edities, die in beperkte oplagen verschenen. Verder bezit hij een verzameling van enige honderden beeldjes die te maken hebben met lezers en boeken, boeken- en bibliotheekaffiches, circa 10.000 boekhandelzegeltjes en een aanzienlijke ex-librisverzameling. In het huidige tempo is de verwachting dat in het jaar 2010 de honderdduizendste bladwijzer in huize Divendal binnenkomt. Dat zal mogelijk worden gevierd met een tentoonstelling en een publicatie. Ten slotte: de vervaardiging van boekenleggers heeft de laatste jaren een enorme omvang genomen; het aantal ezelsoren in (bibliotheek)boeken is navenant afgenomen. Frank Divendal temidden van zijn megacollectie boekenleggers

VROUWEN PROMOTEN BOEK MET ZOMERLEZEN 2006

Van 27 juni tot 24 juli zien automobilisten én treinreizigers vijf BN’ers lezen in parken en op andere zomerse plekjes via de affiche-campagne Zomerlezen van de CPNB. Isa Hoes, Neelie Kroes, ‘Tante Es’, Simone Kleinsma en Samira Abbos hebben zich in een vakantieomgeving laten portretteren. Neelie Kroes zien we bijvoorbeeld met een boek op schoot in het centrum van Brussel op een terrasje zitten met een kop koffie onder handbereik. Uit recent onderzoek van de CPNB blijkt dat 67% van de Nederlanders de vakantieperiode de ideale tijd vindt om een boek te lezen. De leesbevorderingscampagne is bedoeld de mensen te stimuleren deze zomer daadwerkelijk een boek te gaan lezen en ze te attenderen op het plezier van lezen tijdens de vakantie. Zomerlezen is geïnspireerd op de succesvolle Amerikaanse campagne “Get Caught Reading”, waarbij bekende Amerikanen lezend worden geportretteerd. Sinds het jaar 2000 intussen enige tientallen “celebrities” als First Lady Laura Bush, “Batman”, George Foreman, Gloria Estevan, Dolly Parton, Don King en Michael Bloomburg, burgemeester van New York NS is in ons land hoofdsponsor van Zomerlezen. De affiches hangen op de NS-perrons en langs de snelwegen bij tankstations. [CPNB]

BART CHABOT OPENT HERMAN BROOD-VERGADERZAAL IN AMSTERDAM

Op 16 mei openden de schrijvers Bert Chabot en Jules Deelder, in aanwezigheid van Broods weduwe Sandra, de “Herman Brood-vergaderzaal” op de eerste verdieping in de centrale Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA), Keizersgracht 440. Hoewel de overleden zanger niet echt een doorsnee bibliotheektype was, kwam hij er volgens vriend Chabot regelmatig. ‘Vooral in de tijd dat hij nog veel aan portiek- en geveltoerisme deed, was de bibliotheek een fijn dak boven je hoofd. Maar hij las ook regelmatig in medische boeken.’ Tijdens de onthulling werden diverse schilderijen, foto’s en andere memorabilia van Herman Brood tentoongesteld. Behalve de Herman Brood-vergaderzaal lanceerde de OBA ook MuziekWeb, een samenwerkingsverband met de Centrale Discotheek Rotterdam (CDR). De CDR beschikt over de grootste muziekcollectie van Europa met maar liefst 300.000 cd’s, ongeveer evenzoveel lp’s en ruim 10.000 muziek dvd’s. Via de Amsterdamse bibliotheek kunnen leden putten uit de Rotterdamse collectie zonder tussenkomst van een bibliothecaris, 24 uur per dag, zeven dagen in de week.

EEN TOUR DE FRANCE LANGS DERTIG BIBLIOTHEKEN IN FRANKRIJK

Hans Krol voor de Stadsbibliotheek van Grenoble met een tentoonstelling gewijd aan de schrijver Stendhal

Hans Krol voor de Stadsbibliotheek van Grenoble met een tentoonstelling gewijd aan de schrijver Stendhal

In de maand mei reisde ik met Yvonne 4.910 kilometer gedurende vijftien dagen door Frankrijk. Uiteraard niet met de fiets maar in een luxe touringcar, in aanwezigheid van nog 31 reizigers en begeleid door een echtpaar als chauffeur en deskundige reisleidster. Onder de reizigers waren twee dames uit Krommenie en toen ik tijdens het diner in Rennes “Spinderspad” noemde was de reactie bijna gezamenlijk: “Erik Schots!”, hen als naam welbekend vanwege zijn bindwerkzaamheden voor het Historisch Genootschap Crommenie. Uit Ede afkomstig is de heer Nijhoff, verzamelaar van ansichtkaarten en samensteller van enkele fotoboeken. Hij beschikte ooit over een zeldzame historische publicatie van Haarlem, die met succes tegen betaling aan Ab van der Steur was aangeboden. Voor zijn echtgenote blijft deze Haarlemse antiquaar in herinnering “als een buitengewoon goed geklede heer”. De (culturele) reis startte in Amiens en verliep via Rouen, Bayeux, Saint-Malo, Rennes,La Rochelle, Bordeaux, Pau, Lourdes, Carcassone, Nîmes, Orange, Arles, Avignon, Gap, Barcelonette, Grenoble, Chalons sur Saône naar Gérardmer en Colmar in de Vogezen. Op de terugweg werd als verrassing nog enkele uren het  Trier in Duitsland bezocht, een nette prachtstad met Porta Nigra, de Basilica, St. Petersdom, het voormalig vorstelijk paleis met een bijzondere historische beeldentuin en de Academische boekhandel “Interbook” aan de Korenmarkt, tijdens de Frankfurter Buchmesse in 2005 uitgeroepen tot “Duitse Boekhandel van het Jaar”. [Duitsland is sowieso rijk aan goed gesorteerde boekhandels] In de schatkamer van de Stadsbibliotheek in Trier was een tentoonstelling gewijd aan de “Egbert-codex” uit de 10e eeuw, rijk geïllustreerd met kunstzinnige miniaturen. Enkele hoogtepunten tijdens onze “Ronde van Frankrijk” waren de kathedralen van Amiens, Bayeux en Rouen [fraai vanwege beeldhouwwerk maar van binnen erg donker], het door nonnen geweven wandtapijt uit de elfde eeuw in Bayeux (waarop70 meterlang als een stripverhaal een levendig beeld wordt gegeven van de overwinning van Willem de Veroveraar, Hertog van Normandië die in 1066 de Engelse troon besteeg), de granieten stad Saint-Malo, het klooster op de Mont Saint-Michel, menhirs in Bretagne, Romeinse overblijfselen in Nîmes, Orange, Arles en het indrukwekkende aquaduct Pont du Gard, de middeleeuws ommuurde stad Carcassone, het vroegere Pauzenpaleis in Avignon, het schitterende natuurfenomeen in Gorges du Verdon,  alsmede de wijnstreek Médoc. De moeite van een bezoek waard is de stad Colmar met talrijke historische vakwerkhuizen en het beroemde uit de middeleeuwen stammende retabel van Matthias Grünewald. Een openbaring was verder het in diverse reisgidsen (zoals ANWB Navigator) ten onrechte onvermelde stadje Chalon-sur-Saône. Daar troffen we in het stadhuiscomplex een ouderwetse bibliotheek aan met enkel leren- en perkamenten banden met een entresol en balustrade in kasten van de vloer tot zeer hoge plafond. In Lourdes waren we op Hemelvaartsdag en bedroeg het aantal deelnemers aan de lichtprocessie die avond ongeveer 40.000 mensen. Voorop lag een zeer bejaarde non, meer dood dan levend, op een mobiele brancard, gevolgd door een paarhonderd rolstoelers en vervolgens groepen mensen uit diverse landen, waaronder Nederland. Alles verliep zeer sereen, maar wonderen bleven uit. Onze ervaring is dat wanneer men een lang bezoek aan musea overslaat het mogelijk is de meeste steden, van welke vrijwel altijd alleen de binnenstad voor toeristen interessant is, binnen enkele uren te bezoeken. In alle ongeveer 25 bezochte plaatsen kon de bibliotheek worden bezocht. Enkele waren vanwege avond of weekend gesloten en konden daarom enkel van buiten worden gefotografeerd. Naast de kleine “Bibliothèque pour Tous” van een particuliere organisatie in talrijke gemeenten bezochten we antieke gemeentelijke (openbare) bibliotheken tot zeer moderne mediatheken, zoals inLa Rochelle(in één gebouw met de Universiteitsbibliotheek), Nîmes, Bordeaux, maar ook in kleinere plaatsen. De stadsbibliotheek van Orange zag er zo shabby en onderkomen uit, dat ik daarvan voor het eerst geen foto wilde. In dit voormalige “prinsdom” treffen we een stadspoort en theater uit de Romeinse tijd aan, maar herinneringen aan onze titeldrager Willem van Oranje Nassau heb ik niet kunnen ontwaren. De stadsbibliotheek van Avignon bevindt zich in het voormalige paleis uit 1330 van kardinaal Annibal Ceccano en na 1350 van andere kardinalen. In Arles is de mediatheek gevestigd in het ziekenhuis waar Vincent van Gogh werd opgenomen nadat hij zijn oor(lel) had afgesneden. Bij gebrek aan origineel werk van de Hollands-Franse schilder die hier in 1888-1889 veel van zijn mooiste doeken maakte doet de middenstand het noodgedwongen met naschilderingen, affiches, ansichtkaarten e.d. In Lourdes is de stadsbibliotheek gehuisvest in de vroegere pastorie van priester Peyramale, waar Bernadette Soubirous na de Maria-verschijningen veelvuldig is geweest en via een gedenksteen wordt herdacht. Bij de bibliotheek staat ook een vrouw in het brons (Maria voorstellend?) met een boek in de hand. In Colmar is de stadsbibliotheek gehuisvest in het vroegere Domicanerklooster. In de centrale bibliotheek van Grenoble was een tentoonstelling gewijd aan de schrijver Stendhal en in de stadsbibliotheek van Amiens een expositie over kabouters, elfen en feeën, waarbij de boeken en illustraties van “onze” Rien Poortvliet een centrale plaats innamen. Qua grootte het meeste indruk maakte de centrale stadsbibliotheek van Bordeaux, tegenwoordig gevestigd  in een modern “glaspaleis” met een vloeroppervlak van zo’n26.000 vierkante meter, waarvan overigens7.200 vierkante metertoegankelijk voor het publiek en het restant ten behoeve van opslag en back-office diensten. De centrale bibliotheek telt 1.100 zitplaatsen en van de ongeveer 1 miljoen boeken en moderne media, zijn er 300.000 die gerekend worden tot het “fonds patrimonal”, met andere woorden oude, zeldzame en waardevolle materialen. Behalve een bibliobus telt de stad nog elf filialen in de wijken. Een belangrijk minpunt is echter de hoofdbibliotheek op zondag en maandag is gesloten. Wie Bordeaux bezoekt kan ik ten slotte de megaboekhandel Mollat in de rue Vital-Charles van harte aanbevelen. Hier zijn meer dan 150.000 titels voorradig en kon ik mijn collectie boekenleggers met succes uitbreiden.

De fraaie mediatheek in het stadscentrum van Nîmes

De fraaie mediatheek in het stadscentrum van Nîmes

Hans Krol voor de médiathèque van Gerardmer in de Vogezen

Hans Krol voor de médiathèque van Gerardmer in de Vogezen

De in klassieke stijl gebouwde bibliotheek van Amiens

De in klassieke stijl gebouwde bibliotheek van Amiens

De bibliotheek in het plaatjes Arromaches, Normandië, met tijdelijk militaire voertuigen op de parkeerplaats

De bibliotheek in het plaatjes Arromaches, Normandië, met tijdelijk militaire voertuigen voor de deur herinnerend aan D-Day.

Tpepaaselijk historisch uithangbord bij de stadsbibliotheek van Saint-Malo, Frankrijk

Toepasselijk historisch uithangbord bij de stadsbibliotheek van Saint-Malo, Frankrijk

Médiathèque van Roubaix

Médiathèque van Roubaix

De stadsbibliotheek van Toulouse

De stadsbibliotheek van Toulouse

Gemeentelijke openbare bibliotheek van Bordeaux, Frankrijk

Gemeentelijke openbare bibliotheek van Bordeaux, Frankrijk

POWELL”S “CITY OF BOOKS” IN PORTLAND BLIJFT IN FAMILIEHANDEN Amazon.com is ‘s werelds grootste internetboekhandel. [Uit recent onderzoek blijkt dat  intussen ruim 10% van de door Nederlanders gekochte boeken via het internet worden besteld]. Barnes & Noble is in de Angelsaksische wereld de grootste boekhandelsketen, gevolgd door Borders Group. Powell’s Books is het grootste familiebedrijf met anno 2006 minstens 4,5 miljoen nieuwe en gebruikte boeken. Het vlaggenschip in Portland, Oregon, heeft een vloeroppervlak van6.370 vierkante meteren bij de ingang deelt een cheerleader een plattegrond van het boekenwarenhuis uit, waar overigens ook nieuwe media’s als dvd’s te koop zijn. Opmerkelijk is verder dat de winkel met uitzondering van de nacht nummer sluit en 365 dagen per jaar open is voor het publiek. De oprichter Michael Powell (65), die in 1970 met een klein boekwinkeltje in Chicago startte, heeft in juni van dit jaar het bedrijf overgedaan aan zijn 27-jarige dochter Emily. In 1994, net voor Amazon.com startte de oprichter ook met een online-boekhandel. Ruim tien jaar later wordt ongeveer eenderde van de inkomsten uit internetverkopen behaald Een sterke groei (met over 1 jaar zelfs 11%) wordt verder bereikt met de verkoop van antiquarische boeken. EU GAAT ZES MILJOEN BOEKEN DIGITALISEREN De Europese Commissie heeft begin maart bekend gemaakt dat ze van plan is tenminste zes miljoen boeken te digitaliseren voor 2010. De commissie geeft hiermee invulling aan het eerder gelanceerde plan om Europa’s erfgoed te bewaren in een Europese bibliotheek. Voor de opzet zal Europa mede financieren, maar het grootste deel van de kosten zal door de lidstaten moeten worden gedragen. De verwachting is dat in eerste instantie vooral oudere en rechtenvrije publicaties gedigitaliseerd worden. In “The European Digital library” worden via een webportaal de verschillende collecties aan elkaar gekoppeld. Daarbij wordt voortgebouwd op de al bestaande “European Library”. Daarbij werken momenteel 13 nationale bibliotheken samen van Nederland, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Portugal, Finland, Italië, Kroatië, Zwitserland, Frankrijk, Servië, Letland en Denemarken, waarbij men nu al toegang heeft tot de verschillende catalogi. Het plan moet worden gezien als het Europese equivalent van het “Google Library Project”. Vorig jaar waarschuwde Jean-Noël Jeanneney, directeur van de Nationale Bibliotheek in Frankrijk voor een anglocentrische visie op de geschiedenis als er geen tegenhanger van het Amerikaanse project zou komen. Een paar maanden later werd “The European Digital Library” aangekondigd. DUIZENDEN eBOOKS GEDURENDE 1 MAAND GRATIS BESCHIKBAAR Project Gutenberg en eBook Library hebben aangekondigd dat tijdens de eerste eBook Fair, die van 4 juli tot en met 4 augustus plaatsvindt, een aantal van ‘a third of a million’ aan digitale boeken gratis beschikbaar gesteld worden. Het overgrote deel van de boeken wordt betrokken bij de World eBook Library, waar normaliter 8,95 dollar per jaar voor betaald moet worden voor een onbeperkte toegang tot ruim 250.000 auteursrechtelijke boeken, artikels en andere documenten. Ook andere digitale bibliotheken zijn betrokken bij deze eerste wereldwijde boekenmaand. De beschikbare boeken variëren van fictie tot non-fictie tot naslag. Deze eerste World eBook Fair wordt gehouden om te vieren dat 35 jaar geleden Project Gutenberg van start ging met het ambitieuze doel zoveel mogelijk boeken voor zoveel mogelijk wereldbewoners toegankelijk te maken. Dit jaar zullen er 330.000 boeken gedownload kunnen worden tijdens de boekenmaand. In 2007 zal weer een eBook Fair gehouden worden en dan moeten er 500.000 boeken beschikbaar zijn. Weer een jaar later ouden dit er in totaal 750.000 moeten zijn en in 2009 een miljoen. Vanaf 4 juli vormt de site van Project Gutenberg de poort tot de beschikbare World eBook Fair-boeken. (Hans Hilders, 4 juni 2006, op basis van www.worldebookfair.com)                       U

SA TELT TWAALF PRESIDENTIëLE BIBLIOTHEKEN  De Amerikaanse president Franklin Delano Roosevelt (1882-1945) maakte nog tijdens zijn leven plannen om zijn archieven, cadeaus e.d..onder te brengen in een eigen bibliotheek en museum. Nog voor zijn overlijden ging het gebouw  in 1942 open. Roosevelt zette een trend en sindsdien kreeg iedere president een “Presidential Library”, feitelijk bibliotheek, museum en vooral archiefinstelling in één, Op 18 november 2004  werd de 165 miljoen dollar gekost hebbende Clinton-library alle regenbuien ten spijt feestelijk geopend, in aanwezigheid van 30.000 gasten. Sindsdien staan de volgende 12 presidentiële bibliotheken onder beheer van de “National Archives and Records Administration” (NARA): – George Bush Library,College Station,Texas – Jimmy Carter Library,Atlanta,Georgia – William J.Clinton Library,Little Rock,Arkansas

Clinton Presidential Library and Museum, Little Rock

Clinton Presidential Library and Museum, Little Rock

– Dwight D.Eisenhower Library,Abilene,Kansas – Gerald R.Ford library,Ann Arbor,Michigan(1) – Herbert Hoover Library, West Branch,Iowa – Lyndon B.Johnson Library,Austin,Texas – John F.Kennedy Library,Boston,Massachusetts – Nixon Library College Parks,Maryland – Ronald Reagan Library,Simi Valley,California – Franklin D.Roosevelt Library,Hyde Park,New York(2) – Harry S.Truman Library,Independence,Missouri. In 2013 is de nieuwe George Washington Presidential Library in Mount Vernon, Virginia, geopend. P.S. 1. De archiefcollecties uit het presidentschap van Richard M.Nixon worden vooralsnog beheerd door het NARA in College Park, Madison. De Nixon Library in diens geboorteplaats Yorba Linda, California, is een privé-organisatie en bevat alle door Nixon geschonken materiaal uit zijn perioden voor en na diens presidentschap. Sinds de officiële opening op 20 juli 1990 werd al eind juni 2001 de tweemiljoenste bezoeker geregistreerd. Zes van de presidentiële bibliotheken kampen echter met dalende bezoekersaantallen. Vooral de Carter Library met slechts 62.000 (betalende) bezoekers in 2004 en het bezoek aan de Hoover Library, dat in 1975 nog meer dan 100.000 was, nam af tot 66.000 in2005. P.S. 2. Sinds 14 oktober 2004 is in Springfield, Illinois, het “Abraham Lincoln Presidential Library and Museum” voor het publiek opengesteld. P.S. 3. Het enige wat op dit moment vaststaat dat de George W.Bush Presidential Library minstens 200 miljoen dollar gaat kosten en als geboren Texaan in de staat Texas komt. Het gemeentebestuur van Irving heeft al aangekondigd bij toewijzing 50 miljoen dollar aan hotelbelastinginkomsten te zullen spenderen aan de Universiteit van Dallas. Er zijn echter meer kapers op de kust. Curator van de toekomstige instelling is Karl Rove. Op de website “George W.Bush Presidential Library” staat o.a. een oproep “Please visit our sponsors” met direct daaronder een button en toepasselijke tekst: “Billionaires for Bush” (!). Noten (1) Voorts is een Gerald R.Ford Museum gehuisvest in Grand Rapids, Michigan (2) Gebouwd in Hollands-koloniale stijl. Een voorvader van Roosevelt was eind 17de eeuw vanuit Zeeland naar Nieuw Nederland geëmigreerd. JOHN F. KENNEDY PRESIDENTIAL LIBRARY WORDT GEDIGITALISEERD Op 9 juni 2006 is vanuit de JFK Presidentiële Bibliotheek in Boston bekend gemaakt dat het archief van de in1963 inDallas vermoorde president John F.Kennedy volledig ter beschikking komt op het internet. Het zal de eerste keer zijn dat een compleet archief van een voormalige president via het internet raadpleegbaar zal zijn. Het gaat om miljoenen documenten (boeken, nota’s, brieven etc. – naar schatting bijna 50 miljoen pagina’s), minstens 400.000 foto’s, 9.000 audio-opnamen, 1.200 video-opnames en3.000 kilometer filmband. Het veelomvattend project behelst een samenwerkingsverband tussen IT-bedrijf EMC, de Kennedy Presidential Library en de National Archives and Records Administration. Naar verwachting zal het project tien jaar in beslag nemen.

Exterieur John F.Kennedy Library in Boston

Exterieur John F.Kennedy Library in Boston

WIE WAS DE GROOTSTE BIBLIOFIEL CASO QUO BIBLIOMAAN ALLER TIJDEN? Die vraag valt moeilijk te beantwoorden. Als bibliofielen zullen de Engelse bisschop Richard de Bury en de Fransman Jean, hertog van Berry, vermoedelijk hoog scoren, maar ook verscheidene Duitsers, Engelsen, Italianen en Amerikanen komen in aanmerking. In ons land zou ik de trofee postuum willen toekennen aan Willem Noske en een eremedaille aan Boudewijn Büch. Een (bijna) vergeten bibliomaan uit de Gouden Eeuw was de schrijver Suffridus Sixtinus (ca. 1600-1649). Deze had zijn huis aan de Eglantiersgracht in Amsterdam helemaal volgestouwd met kostbare boeken en handschriften, die merendeels gestolen waren. Zeker is dat de volgende drie boekenliefhebbers pur sang – eigenlijk ten onrechte – niet voorkomen in het standaardboek van Holbrook Jackson: “The book about books; the anatomy of bibliomania” (New York, 1950/1981). 1 Iemand met een onuitputtelijke hartstocht voor boeken was de Franse schrijver (vertaler) ANTOINE MARIE HENRI BOULARD (1754-1825), die o.a. notaris en enige tijd burgemeester was van het tweede arrondissement in Parijs. Onder het motto “nooit genoeg” verzamelde hij zijn hele leven onbeperkt boeken, die Boulard uiteindelijk opsloeg in zes ongemeubileerde appartementen, die hij van de vloer tot het plafond vulde. Over het aantal bij zijn dood doen verschillende cijfers de ronde, variërend van 300.000 tot 800.000. François Nodier hield het op 600.000, meer recent onderzoek duidt op ongeveer 500.000 exemplaren.. Interessant is de volgende anekdote. Omstreeks 1820 was Boulard ernstig ziek. Dat was toen zijn echtgenote hem had verboden nog meer boeken te kopen. Boulard werd depressief en moest op een gegeven moment het bed houden. Op zekere dag zette zijn vrouw het raam open en klonk vanuit de straat de stem van een ambulante boekverkoper: “Mooie oude boeken te koop”. Boulard veerde op uit zijn bed en liep ineens vrij gemakkelijk de trap af om vervolgens alle boeken te kopen. Hij bleek plotseling genezen. Achteraf bleek dat de boekverkoper was ingehuurd door de vrouw van Boulard, die inzag dat dit de enige manier was om haar man fysiek en psychisch te genezen. Op zijn sterfbed liet hij zijn familieleden in een razend tempo boeken aanrukken, die hij liefdevol in zijn bed legde. Met een open boek in de hand blies hij zijn laatste adem uit. De verkoop van de verzameling duurde welgeteld 115 dagen.  De verkoop betekende in Parijs een koersval in de waarde van boeken. Volgens J.B.F.Decuret werden gedurende enkele jaren tweedehands boeken voor de helft van hun normale prijs verkocht. 2 Iemand die tijdens zijn leven nimmer afscheid kon nemen van zijn boeken was volgens de overlevering in de tiende eeuw de grootvizier van Perzië, ABDUL KASSEM ISMAEL. Op een gegeven moment telde zijn boekerij 117.000 boekdelen. Waneer hij in Iran op reis ging liet hij deze eerste mobiele bibliotheek vervoeren door een karavaan van ongeveer vierhonderd kamelen. Zijn bibliothecarissen konden welhaast elk moment ieder gewenst werk  lokaliseren omdat de dieren getraind waren om met de in kisten opgeborgen handschriften in alfabetische volgorde van de boeken te lopen. [Edward G.Browne, A Literary History of Persia. 4 dln. London, 1902-1924]. 3 Een in zijn tijd erkend bibliofiel was de Italiaan ANTONIO MAGLIABECHI (1633-1714), die vloeiend Grieks, Latijns en Hebreeuws kon lezen en spreken.

Portretbuste van Antonio Magliabecchi door Antonio Montaiuti (in Biblioteca Nazionale, Florence)

Aanvankelijk opgeleid voor goudsmid ontwikkelde hij zich via het lezen van boeken tot een geleerde die in correspondentie stond met talrijke professoren en auteurs in gans Europa. In ons land met o.a. Nicolaas Heinsius, Petrus Burman, Isaac Vossius en Gijsbert Cuper. De briefwisseling van hem en Cosimo de’ Medici met uitgever Pieter Blaeu (1637-1706) is enige jaren geleden gepubliceerd. In 1673 benoemde de Toscaanse vorst Cosimo III de’ Medici hem tot zijn bibliothecaris. Hij bestelde boeken in Amsterdam, Frankfurt, Wenen etc. voor zijn werkgever, maar ook voor een aantal andere aristocratische boekenliefhebbers in Florence alsmede voor zichzelf. Het is bekend dat hij al zijn aangekochte werken nauwkeurig las. Magliabechi had volgens tijdgenoten een ijzeren geheugen die nog na jaren kon zeggen in welk boek hij een bepaald gegeven had gelezen en vaak zelfs het hoofdstuk of zelfs de pagina kon vertellen.  Toen Cosimo hem ooit om een bepaald zeer zeldzaam boek vroeg antwoordde Antonio: ‘Heer, er is slechts een exemplaar van dat boek bekend in de gehele wereld. Het staat in de bibliotheek van de sultan in Constantinopel als elfde boek in de tweede kast rechts wanneer men binnenkomt.’ Magliabechi had geen tijd voor een vrouw, las altijd onder het eten en op een gegeven moment beschouwde hij zelfs uitkleden vóór het slapen gaan zelfs als tijdverlies. ‘Het leven is zo kort en boeken zijn er zo vele’. Hij stapelde alle verzamelde boeken in zijn huis in Florence op, en toen de kamers vol waren ook in de gangen en op de trap. Lang voordat er een pathologisch instituut was hield Magliabecchi spinnen in zijn huis teneinde het kleinere ongedierte te bestrijden. Bezoekers werd nadrukkelijk gevraagd erop te letten de boeken niet op de aanwezige spinnen te leggen. Toen hij op 81-jarige leeftijd stierf in het klooster van Santa Maria Novella trof men minstens 30.000 boeken aan en een groot aantal manuscripten. Met een geldbedrag is zijn bezit testamentair nagelaten aan de hertog en de stad voor een te stichten openbare bibliotheek ‘ten gunste van de armen van Florence’. Pas in het midden van de 19e eeuw zijn de publicaties met die van de hertogelijke privé-bibliotheek grotendeels terecht gekomen in de intussen gestichte Nationale Centrale Bibliotheek te Florence. Verder is een collectie wetenschappelijke werken van Magliabechi thans voor geleerden beschikbaar in de in 1998 geheel gerestaureerde 18-de eeuwse Uffizi-bibliotheek.

Portretgravure van Antonio Magliabechi (1633-1714)

Portretgravure van Antonio Magliabechi (1633-1714)

                      GROOTSTE BOEKHANDEL VAN EUROPA IN LILLE De grootste boekhandel van Europa is te vinden in het Franse Lille. Deze boeken/mediazaak heeft als naam “Le Furet du Nord” (de snuffelaar van het noorden) en is gehuisvest in een kopie van een zeventiende-eeuws huis [de oude Handelsbeurs uit de periode van de Spaanse Nederlanden] aan het Grand’Place. Op een oppervlakte van bijna acht vierkante kilometer, verspreid over acht verdiepingen, vullen minstens een half miljoen boeken de kasten. Dagelijks wordt de winkel bezocht door gemiddeld 12.000 personen.

Vooraanzicht van boekhandel ‘Le Furet du Nord’ in Lille

De Boekentoren, grootste boekhandel van China in Beijing telt overigens vijftien verdiepingen. Waterstone’s in Gower Street op Piccadilly (Londen), dat zeven verdiepingen telt en bijna 10 strekkende kilometer met ongeveer 400.000 boeken omvat, beschouwt zichzelf nog altijd als de “biggest bookshop in Europe”. Hoe dan ook, vergeleken met “Strand” in New York met “naar men zegt” twee miljoen boeken in voorraad nog altijd een bescheiden aantal. Zoals bekend was Foyles Bookshop decennialang de grootste boekhandel van Groot-Brittannië, met mogelijk ooit 5 miljoen boeken in voorraad. Sedert 1903 gehuisvest aan Charing Cross road in Londen, in verscheidene samengestelde panden op vier of vijf verdiepingen blijft “Foyles for books”. Vandaag de dag nog een attractie voor in boeken geïnteresseerde toeristen. In ons land was vanaf 1974 Broese in Utrecht enige tijd de grootste boekhandel van ons land. Als zodanig worden nu qua boekenaantal De Slegte (Amsterdam) en gelet op het vloeroppervlak Donner in Rotterdam beschouwd. Laatstgenoemde met meer dan 200.000 boektitels [en als multimedia winkel zo’n 325.000 artikelen] in voorraad is tevens de grootste boekhandel van de Benelux. Ter vergelijking: de vermoedelijk grootste en dagelijks drukbeklante boekhandel van Rusland: Biblio-Globus in Moskou beschikt over een assortiment van nog geen 50.000 titels.                                                                ——————– Tot besluit:

Interieurfoto van Biblioteca Capitulare in Verona

Interieurfoto van Biblioteca Capitulare in Verona

De oudste nog bestaande bibliotheek  de “Biblioteca Capitulare” in Verona stamt uit de zesde eeuw. De Kapittelbibliotheek heeft allerlei oorlogen, branden, overstromingen, diefstallen e.d. “overleefd”, maar beleefde ook perioden van bloei zoals in de 10 en 11e eeuw. 16 mei 1797 namen Franse bezetters 30 kostbare manuscripten en 14 incunabelen mee naar Parijs. Nadat Napoleon in Waterloo definitief was verslagen is slechts een deel hiervan teruggekomen. Op 4 januari 1945 gooide een geallieerd vlieger per abuis een aantal bommen op Verona, waarbij de kerkelijke bibliotheek helaas vol werd getroffen en daarmee totaal verwoest. Alleen de meest waardevolle manuscripten, zeldzame boeken en archieven had men voordien ondergronds in zekerheid gebracht, maar alle na circa 1600 gedrukte boeken gingen verloren. Het oudst gedateerde handschrift in de bibliotheek: Sulpicius Severus’ “Leven van St. Martinus”, is A.D. 517 overgeschreven door lector Ursicinus in het scriptorium van Verona. Uit de zesde eeuw stamt ook het manuscript “De Gotica Verenense”, waarin enkele Gotische glossen bij een Latijnse tekst zijn opgenomen. De kapittelbibliotheek bevat tevens werk van de Romeinse jurist en leraar Gaius (circa 110-180). Diens handboek voor het Romeinse recht werd gedurende de zesde eeuw de basis van de “Insitutiones Iustiniana”. Begin negentiende eeuw is het manuscript ontdekt. De tekst ervan was in palimpsest overgeleverd. Met behulp van chemische middelen is getracht de tekst leesbaar te maken, waarbij het manuscript ernstige schade ondervond. De “Gaia Institutiones” vormen uiteindelijk één van de zeer weinige boeken van de klassieke Romeinse juristen die in zijn geheel bewaard bleef. De Biblioteca Capitulare is één van de 32 door Anthony Hobson beschreven “Great Libraries” (London, 1970) Hans Krol  

Prent uit 1842 van interieur Bodleian Library, Universiteit Oxford

Prent uit 1842 van interieur Bodleian Library, Universiteit Oxford

De leeszaal van het Brits Museum op een foto uit 1907

De leeszaal van het Brits Museum op een foto uit 1907

=====================================================

150 FOTO’S VAN LEZENDE MENSEN – READING PERSONS

Lezend tussen de boeken

Lezend tussen de boeken

Lezende monniken in Laos

Lezende monniken in Laos

Lezende monnik in Ladakh, Tibet

Lezende monnik in Ladakh, Tibet

Groep lezende monniken rond een boom in Thailand

Groep lezende monniken rond een boom in Thailand

Toekomstige monniken lezend in uit de Verenigde Staten gedoneerde boeken (Virginia da Silva Veiga)

Toekomstige monniken lezend in uit de Verenigde Staten gedoneerde boeken (Virginia da Silva Veiga)

Lezende nonnen in de trein, Porto Rico 1946

Lezende nonnen in de trein, Porto Rico 1946

Lezen op een rund in Afrika (Laetitia Latil)

Lezen op een rund in Afrika (Laetitia Latil)

Lezen in/achter het raam (Malicia del Thora)

Lezen in/achter het raam (Malicia del Thora)

Kind lezend in jeugdbibliotheek (Debbie Rodgers, pinterest)

Kind lezend in jeugdbibliotheek (Debbie Rodgers, pinterest)

Lezende bergbeklimmers (Improbables Libraries, Improbables Bibliothèques)

Lezende bergbeklimmers (Improbables Libraries, Improbables Bibliothèques)

Al lezende hangende aan een brug boven het water (Improbables Libraries, Improbables Bibliothèques)

Al lezende hangende aan een boom boven het water (Improbables Libraries, Improbables Bibliothèques)

 

Lezen op een rots

Lezen op een rots

Keniaanse vrouw met een gevonden boek op de vuilnisbelt van Nairobi (foto Micah Albert)

Keniaanse vrouw met een gevonden boek op de vuilnisbelt van Nairobi (foto Micah Albert)

Lezen in een hangmat

Lezen in een hangmat

Lezen aan tafel. Foto uit omstreeks 1950

Lezen aan tafel. Foto uit omstreeks 1950

Een lezeres in de metro van Parijs

Een lezeres in de metro van Parijs

Lezen aan het water (Ver.Staten; pinterest)

Lezen aan het water (Ver.Staten; pinterest)

Lezen in ziekenhuisbed, circa 1910

Lezen in ziekenhuisbed, circa 1910

Bibliotheekvoorziening Los Angeles public library in ziekenhuis, 1928

Bibliotheekvoorziening Los Angeles public library in ziekenhuis, 1928

Angie Hiesl promoot de boekenbeurs van Bordeaux (Andrei Vermeiren)

Angie Hiesl promoot de boekenbeurs van Bordeaux (Andrei Vermeiren)

Orthodoxe Jood lezend en biddend bij de Klaagmuur in Jeruzalem

Orthodoxe Jood lezend en biddend bij de Klaagmuur in Jeruzalem

Lezende Broeders in de Broederkamer van Meer en Bosch Heemstede, circa 1930

Lezende Broeders in de Broederkamer van Meer en Bosch Heemstede, circa 1930

Scan0008

'Boekenworm' (foto FStop/GlowImages)

‘Boekenworm’ (foto FStop/GlowImages)

Promotiekaart studie boekwetenschap en handschriftenkunde, Universiteit van Amsterdam

Promotiekaart studie boekwetenschap en handschriftenkunde, Universiteit van Amsterdam

Op de campus van het 'Canadian Bible College/Canadian Theological Seminary in Regina, Saskatchewan omstreeks 1955

Op de campus van het ‘Canadian Bible College/Canadian Theological Seminary in Regina, Saskatchewan omstreeks 1955

Lezende jongen in Amerikaanse jeugdbibliotheek (Philip S.)

Lezende jongen in Amerikaanse jeugdbibliotheek (Philip S.)

Folianten in archiefbibliotheek kasteel van Praag (foto M.Peterka)

Folianten in archiefbibliotheek kasteel van Praag (foto M.Peterka)

Jose Benlliure y Gil (1885-1919): kardinaal studerend in zijn bibliotheek

Jose Benlliure y Gil (1885-1919): kardinaal studerend in zijn bibliotheek

Afghaan leest de koran (Improbables Libraries Improbables Bibliothèques)

Afghaan leest de koran (Improbables Libraries Improbables Bibliothèques)

Een sadhoe lezend op een steiger in de Ganges in India (foto Rudolf Dietrich)

Een sadhoe lezend op een steiger in de Ganges in India (foto Rudolf Dietrich)

Jonge monniken in het Likir Gompa klooster. Noord-India (Tushita)

Jonge monniken in het Likir Gompa klooster. Noord-India (Tushita)

Lezen in een bibliotheek in Taipei

Lezen in een bibliotheek in Taipei

Rabbijn Philip Elte uit Amsterdam een boek lezend in zijn bibliotheek

Rabbijn Philip Elte uit Amsterdam een boek lezend in zijn bibliotheek

Literatuurcriticus Kees Fens (1929-2008), één van Nederlands grootste lezers

Literatuurcriticus Kees Fens (1929-2008), één van Nederlands grootste lezers

Maarten 't Hart (terug)lezend in zijn boek 'Een vlucht regenwulpen' uit 1978 welk boek in 2014 is gekozen in de actie 'Nederland Leest'.

Maarten ’t Hart (terug)lezend in zijn boek ‘Een vlucht regenwulpen’ uit 1978 welk boek in 2014 is gekozen in de actie ‘Nederland Leest’.

Lezen op bed (The Reading Room)

Lezen op bed (The Reading Room)

Lindsay Stirling, violiste, lezwnd in het park (Ar Eleji)

Lindsay Stirling, violiste, lezend in het park (Ar Eliji)

'A Library is Infinity Under a Roof' (The ReaDING rOOM)

‘A Library is Infinity Under a Roof’ (The Reading Room)

Pablo Picasso: vrouw met boek

Pablo Picasso: vrouw met boek

Fernando Botero: de lezeres

Fernando Botero: de lezeres

Botero: lezende vrouw

Botero: lezende vrouw

Auguste Renoir (1841-1919): VROUW LEZEND IN BOSLANDSCHAP (voor 1.683.750 dollar geveild bij Christie's)

Auguste Renoir (1841-1919): VROUW LEZEND IN BOSLANDSCHAP (voor 1.683.750 dollar geveild bij Christie’s)

Turkse kinderen met jeugdboeken (Karine-Karima Tribur Otb)

Turkse kinderen met jeugdboeken (Karine-Karima Tribur Otb)

Lezen tijdens popfestival in Woodstock 1969 (Samuel Venière)

Lezen tijdens popfestival in Woodstock 1969 (Samuel Venière)

Rust aan het front met een boek

Rust aan het front met een boek

Lezen op een rots in Portugal

Lezen op een rots in Portugal

Jongedame lezend voor de webcam

Jongedame lezend voor de webcam

Lezend skelet op een gravure uit 1779

Lezend skelet op een gravure uit 1779

skelet1

Braille lezen ('De Witte Stok', Huis der Blinden, Brussel)

Braille lezen (‘De Witte Stok’, Huis der Blinden, Brussel)

Lezen in bad in de boekenkamer (Improbables Libraries, Improbables Bibliothèques)

Lezen in bad in de boekenkamer (Improbables Libraries, Improbables Bibliothèques)

Lezend in een bo ekhandel

Lezend in een boekhandel

Lezen met boeken in bad

Lezen met boeken in bad

Met een boek van William Faulkner in bad (Pauline Picot in: Improbables Libraries, Improbables Bibliothèques)

Met een boek van William Faulkner in bad (Pauline Picot in: Improbables Libraries, Improbables Bibliothèques. Par Sabrino Grasso)

Liggend lezen (Ysengrimus Lupus)

Liggend lezen (Ysengrimus Lupus)

Staande lezen op het strand (Improbables Libraries, Improbables Bibliothèques)

Staande lezen op het strand (Improbables Libraries, Improbables Bibliothèques)

Lezend aan het stand

Lezend aan het stand

Marilyn Monroe in haar woning lezend in bed

Marilyn Monroe in haar woning lezend in bed

Brigitte Bardot in een film van Godot, 1963

Brigitte Bardot in een film van Godot, 1963

Lezende vrouw in de jaren 50

Lezende vrouw in de jaren 50

Lezen in de hoogte, New York (2008)

Lezen in de hoogte, New York (2008)

Lezende Benedictijner monnik in de kloosterbibliotheek van Admont, Oostenrijk

Lezende Benedictijner monnik in de kloosterbibliotheek van Admont, Oostenrijk

Kinderen lezen in een jeugdbibliotheek, 1935 (Wiel van der Randen)

Kinderen lezen in een jeugdbibliotheek, 1935 (Wiel van der Randen)

Bon Dylan en Allen Ginsberg lezend bij het graf van Kerouac (Elsa Parsiflore)

Bon Dylan en Allen Ginsberg lezend bij het graf van Kerouac (Elsa Parsiflore)

Oude foto van een lezende schrijver Victor Hugo

Oude foto van een lezende schrijver Victor Hugo

Alexis Rykoff, opvolger van Lenin, een boek lezend in de bibliotheek van het Kremlin. Moskou, 1924

Alexis Rykoff, opvolger van Lenin, een boek lezend in de bibliotheek van het Kremlin. Moskou, 1924

Igor Strawinsky in New York City, 1960 (Sam Dhaw)

Igor Strawinsky in New York City, 1960 (Sam Dhaw)

Franse schrijver Paul Bourget (1852-1935) aan zijn lessenaar

Franse schrijver Paul Bourget (1852-1935) aan zijn lessenaar

De Indiase auteur Sirajuddin Chougle lezend in zijn nieuwe boek 'Shadows of life'.

De Indiase auteur Sirajuddin Chougle lezend in zijn nieuwe boek ‘Shadows of life’.

Sean Connery leest ober James Bond in een boek van Ian Fleming

Sean Connery leest ober James Bond in een boek van Ian Fleming

Jacqueline Kennedy leest dochter Caroline voor (Improbables Libraries, Improbables Bibliothèques)

Jacqueline Kennedy leest dochter Caroline voor (Improbables Libraries, Improbables Bibliothèques)

Anna Maria Moix 'La Nena', dichteres (1947-2014)

Anna Maria Moix ‘La Nena’, Spaanse dichteres (1947-2014)

Buster Keaton zittend voor een boek kijkt om (Marie Aimée Canteras)

Buster Keaton zittend voor een boek kijkt om (Marie Aimée Canteras)

Koningin Elizabeth en prins Charles bladeren in een zojuist van auteur William Shawcross ontvangen biografie over 'Queen Elizabeth the Queen Mother'

Koningin Elizabeth en prins Charles bladeren in een zojuist van auteur William Shawcross ontvangen biografie over ‘Queen Elizabeth the Queen Mother’

Albert Einstein verdiept in een boek

Albert Einstein verdiept in een boek

Gerrit Komrij op de voorzijde van zijn boek 'Halfgod verzamelaar'

Gerrit Komrij op de voorzijde van zijn boek ‘Halfgod verzamelaar’

Redmond O'Hanlon in UCF Wetenschapscafé Natuurmuseum Leeuwarden (foto Erik Hijweege)

Redmond O’Hanlon in UCF Wetenschapscafé Natuurmuseum Leeuwarden (foto Erik Hijweege)

Koningin-moeder en kleindochter Juliana

Koningin-moeder en kleindochter Juliana

Koningin Wilhelmina met een platenboek

Koningin Wilhelmina met een platenboek

Prinses Margriet en haar echtgenoot Pieter van Vollenhoven in hun privéboekerij

Prinses Margriet en haar echtgenoot Pieter van Vollenhoven in hun privéboekerij

Prins Bernhard met zijn favoriete boek (Spaarnestad fotoarchief)

Prins Bernhard met zijn favoriete boek (Spaarnestad fotoarchief)

Lezen in een boek als leesfauteuil (The Reading Room)

Lezen in een boek als leesfauteuil (The Reading Room)

Lezen voor het antiquariaat Shakespeare and Company, Parijs

Lezen voor het antiquariaat Shakespeare and Company, Parijs

Lezen in 'The Golden Fifties' (uitgave van Plaizier, België)

Lezen in ‘The Golden Fifties’ (uitgave van Plaizier, België)

Lezen in een bibliotheek op Cuba

Lezen in een bibliotheek op Cuba

Lezen tussen boeken

Lezen tussen boeken

Lisa Hsia met een open boek op boeken van steen in Toronto, Canada

Lisa Hsia met een open boek op boeken van steen in Toronto, Canada

Inge, lid van de club van echte lezers, opgericht door uitgeverij Atlas Contact

Inge, lid van de club van echte lezers, opgericht door uitgeverij Atlas Contact

Lezende vrouw met hond die ook boeken verkoopt voor een boekwinkel (Juan Fritz)

Lezende vrouw met hond die ook boeken verkoopt voor een boekwinkel (Juan Fritz)

Lezen op een vuilnisbelt in Nairobi, Kenya (Improbables Libraries Improbables Bibliothèques)

Lezen op een vuilnisbelt in Nairobi, Kenya (Improbables Libraries Improbables Bibliothèques)

'Leren lezen' van een baby in Indonesië

‘Leren lezen’ van een baby in Indonesië

Koranles in Cairo, Egypte

Koranles in Cairo, Egypte

Grootmoeder leest met kleinkind uit Madagascar de catechismus

Grootmoeder leest met kleinkind uit Madagascar de catechismus

Lezen in Zuid-Oost Azië

Lezen in Zuid-Oost Azië

15 juni 2013 is voor de tweede maal een succesvolle manifestatie in een park van de stad Algiers in Algerije georganiseerd om het lezen van boeken te stimuleren

15 juni 2013 is voor de tweede maal een succesvolle manifestatie in een park van de stad Algiers in Algerije georganiseerd om het lezen van boeken te stimuleren

Lezers in een bibliotheek bij de Klaagmuur in Jeruzalem (Richard Bauerman)

Lezers in een bibliotheek bij de Klaagmuur in Jeruzalem (Richard Bauerman)

Lezen in een schoolklas in Ghana (Improbables Libraries Improbables Bibliothèques)

Lezen in een schoolklas in Ghana (Improbables Libraries Improbables Bibliothèques)

Keuze genoeg (The Reading Room)

Keuze genoeg (The Reading Room)

Leesuurtje in een verpleeghuis te Arnhem

Leesuurtje in een verpleeghuis te Arnhem

Lezend bij een vrije openbare minibibiotheek (Improbables Libraries, Improbables Bibliothèques)

Lezend bij een vrije openbare minibibiotheek (Improbables Libraries, Improbables Bibliothèques)

Vrouwen lezen wereldwijd in het algemeen meer romans dan mannen (Los Angeles Review of Books, 1913)

Vrouwen lezen wereldwijd in het algemeen meer romans dan mannen (Los Angeles Review of Books, 1913)

Circusartieste oefent in bibliotheek (Fred Marc Roussel)

Circusartieste oefent in bibliotheek (Fred Marc Roussel)

'Zwevend lezen' (Sacha Samygin)

‘Zwevend lezen’ (Sacha Samygin)

Jong geleerd (The Reading Room)

Jong geleerd (The Reading Room)

Kind lezend in een boom (Improbables Libraries, Improbable Bibliothèques)

Kind lezend in een boom (Improbables Libraries, Improbables Bibliothèques)

Lezen op het platteland in Afrika

Lezen op het platteland in Afrika (Improbables Libraries, Improbables Bibliothèques)

Lezend in Liverpool (Roxane Verne)

Lezend in Braamfontein, Johannesburg, Zuid-Afrika (Improbables Libraries, Improbables Bibliothèques)

Noe Sendars verzonken in een boek

Noe Sendars verzonken in een boek

Meelezen (Weber)

Meelezen (Weber)

Lezende zusjes (foto Kim Cambia)

Lezende zusjes (foto Kim Cambia)

Moeder leest haar twee kinderen voor (John Ball, Boise, USA, 2009)

Moeder leest haar twee kinderen voor (John Ball, Boise, USA, 2009)

(Columbia University Library)

(Columbia University Library)

'Bouquiniste' bij zijn boekenstalletje aan de Seine gefotografeerd voor o.a. prentbriefkaarten door Yvon

‘Bouquiniste’ bij zijn boekenstalletje aan de Seine gefotografeerd voor o.a. prentbriefkaarten door Yvon

Ten gevolge van Duitse bombardementen verwoeste boekhandel in Londen

Ten gevolge van Duitse bombardementen verwoeste boekhandel in Londen

Op zoek naar het onderste boek (Improbables Libraries, Improbables Bibliothèques)

Op zoek naar het onderste boek (Improbables Libraries, Improbables Bibliothèques)

Boekhandelaarster uit Shirza, Iran

Boekhandelaarster uit Shirza, Iran

Lezende achter boek en boom (Improbables Libraries, Improbables Bibliothèques)

Lezende achter boek en boom (Gertrude Gentside)

Lezende toiletdame in Santa Clara, Cuba (Claudio Soto Mansilla)

Lezende toiletdame in Santa Clara, Cuba (Claudio Soto Mansilla)

Willem Kloos lezend in zijn bibliotheek (1908)

Willem Kloos lezend in zijn bibliotheek (1908)

Boeken genoeg en nog lang niet uitgelezen (Christopher Lowell, 2006)

Boeken genoeg en nog lang niet uitgelezen (Christopher Lowell, 2006)

Bevrijde slaven in de Verenigde Staten leren lezen

Bevrijde slaven in de Verenigde Staten leren lezen

Fietsend lezen in Azië

Fietsend lezen ofwel lezend fietsen in Azië (Gisèle di Gregorio)

Kinderen van een lagere school in Laos lezen met de onderwijzeres hun eerste boek (Wikipedia Commons)

Kinderen van een lagere school in Laos lezen met de onderwijzeres hun eerste boek (Wikipedia Commons)

Boekhandelaar in Marokko (Valérie Lascar Elfassy)

Boekhandelaar in Marokko (Valérie Lascar Elfassy)

Lezend tegen een olifant in Thailand

Lezend tegen een olifant in Thailand (Steve Mac Curry)

Liggend lezen

Liggend lezen

Ondersteboven liggend lezen op het strand

Ondersteboven liggend lezen op het strand (Improbables Libraries, Improbales Bibliothèques)

Oefening baart kunst (Improbables Libraries, Improbables Bibliothèques)

Oefening baart kunst (Improbables Libraries, Improbables Bibliothèques)

Lezende met poezen in Noord-Afrika (Marilla Tangredi)

Lezende met poezen in Noord-Afrika (Marilla Tangredi)

Lezen in plaats van kijken naar Picasso (Kazuhiro Yokozeiki)

Lezen in plaats van kijken naar Picasso in Madrid (Kazuhiro Yokozeiki)

Telefonerend lezen tussen de boekenkasten van De Slegte in Amsterdam (Roger Cremers)

Telefonerend lezen tussen de boekenkasten van De Slegte in Amsterdam (Roger Cremers)

Tegelijkertijd twee boeken lezen (William Wegman)

Promotiekaart van uitgeverij Oxford-boeken

Lezen in de bibliotheek

Lezen in de bibliotheek

Lezen in boekenstad Deventer (fotografie en beeldbewerking reclamestudio Artpollo)

Lezen in boekenstad Deventer (fotografie en beeldbewerking reclamestudio Artpollo)

Boekenlegger 'Erlesene Reisen' van Welttagbuch Oostenrijk

Boekenlegger ‘Erlesene Reisen’ van Welttagbuch Oostenrijk

Der Startpunkt meiner Karriere: Lesen in Münster (Lars Wentrup, AGD)

Der Startpunkt meiner Karriere: Lesen in Münster (Lars Wentrup, AGD)

Nicolas Bernard Lépicié: woman reading

Nicolas Bernard Lépicié: woman reading

Voor bibliotheken geldt ten aanzien van het aantal uitleningen minstens eenzelfde percentage

Voor bibliotheken geldt ten aanzien van het aantal uitleningen minstens eenzelfde percentage

Recente onderzoeken in de Verenigde Staten en Engeland wijzen uit dat het lezen van papier beter beklijft dan elektronisch van het computerscherm

Recente onderzoeken in de Verenigde Staten en Engeland wijzen uit dat het lezen van papier beter beklijft dan elektronisch van het computerscherm

Boekenwand (Mart Kleppe)

Boekenwand (Mart Kleppe)