UITGELEZEN VONDSTEN IN BOEKEN – DEEL 5

1. Kunst                                                                                                                                                                      

In Den Bosch woont de beeldend kunstenaar Marc Verbeek (1964). Na een bezoek aan Israël raakte deze geïnteresseerd in het proces Eichmann. Daartoe verzamelde hij allerhande documentatie. In afwachting bij de boekhandel van een herdruk van Harry Mulisch’ ‘De zaak 40/61’ leende Verbeek een exemplaar bij de stadsbibliotheek. Ik citeer uit zijn brief aan de leiding van de bibliotheek: Het is een mooi werk dat, ondanks de enorme belangstelling voor het oeuvre van Mulisch, altijd een beetje een buitenbeentje is gebleven. Wat me in het geleende exemplaar aanvankelijk enorm irriteerde, was dat een eerdere lezer op vrijwel iedere pagina passages met potlood had onderstreept. Eén van uw medewerkers heeft aanvankelijk getracht met een gum deze markeringen te verwijderen maar halverwege het boek bleek dat vrijwel onbegonnen werk. Wat me aanvankelijk ergerde begon me gaande het boek steeds meer te intrigeren. Hoewel ik tot dusver geen patroon ontdekte in de belangwekkend geachte zinsdelen kreeg iets mysterieus. Toen ik bovendien aan het eind van het boek nog een aantal notities aantrof van waarschijnlijk de betrokken lezer, werd mijn nieuwsgierigheid blijvend geprikkeld. Dusdanig, dat ik het graag, op de een of andere wijze zou willen aanwenden in mijn werk. Het is om die reden, dat ik me tot u wend om te informeren of er de  mogelijkheid bestaat om in het bezit te komen van het gewraakte exemplaar van De zaak 40/61 (barcode nr. 730 0266142). Indien u er op prijs op stelt dat ik een en ander nader toelicht, dan ben ik daar uiteraard van hare toe bereid. In afwachting van uw reactie, Hoogachtend, Marc Verbeek”. Als aanvulling op bovenstaande schreef de kunstenaar nog het volgende aan auteur Harry Mulisch: “Toen ik in  het boek nog een aantal notities aantrof, afkomstig waarschijnlijk van de betrokken lezer, werd mijn nieuwsgierigheid blijvend geprikkeld. Bijgaand vindt u hiervan kopieën. Het betreft, voor zover ik dat kan inschatten, een tamelijk particuliere kabbalistische variant, maar naar mijn idee beslist niet minder interessant. Ik vond het in ieder geval opmerkelijk genoeg u hiervan op de hoogte te brengen”. Na het bibliotheekboek nogmaals in handen te hebben ontvangen is de kunstenaar aan de slag gegaan als inspiratiebron voor een nieuw kunstwerk. Via het internet worden we van toekomstige ontwikkelingen op de hoogte gehouden.

Via het wereldwijde netwerk zijn de gevonden (kabbalistische) notities opgenomen van o.a.  Adolf Hitler, Heinrich Himmler en Adolf Eichmann.

2. Drugs

Al in vroeger eeuwen zijn met name bijbels en korans gebruikt om in de binnenzijde smokkelwaar te verstoppen. Deze methode voor het vervoer van drugs al tientallen jaren in gebruik.  Meest recente ontdekking door de douane betreft een exemplaar van het Spaanstalige boek ‘1000 imagines de aviones’ van de schrijver Francois Gross. Het vanuit Venezuela verzonden boek bleek bij controle 800 gram cocaïne te bevatten. Daarmee bleek de inhoud circa 300 x zo groot als de prijs van het boek  ter waarde van ongeveer 11 euro.

3. het hart (of de lever?) van een romanticus

Het kan nog gekker. Toen de grote Engelse dichter Percy Bysshe Shelley overleed heeft Edward Trelawny diens hart uit het lichaam genomen alvorens de crematie plaatshad op het strand van het ItaliaanseViareggio. Hij gaf dit orgaan aan Mary Shelley die het hart bewaarde in een drukvel van Shelleys gedicht ‘Adonais’.(Volgens Ian Ousby, in diens ‘Literary Britain and Ireland’, zou het hierbij niet zijn gegaan om het hart maar de lever…). Hoe dit ook zij, na het overlijden van Mary Shelley is het orgaan tegelijk met haar stoffelijk overschot begraven in de Britse badplaats Bournemouth.

Als eigen vondsten in boeken  ditmaal 2 (originele) tekeningen afkomstig uit jeugdboeken. In het kinderboek ‘Paljas en de bij’ van F.H.N.Bloemink vond ik een anonieme pentekening zoals weergegeven in de vierde bijlage Opmerkelijker is een “zwart-witje” van Jan Wiegman: ‘Winkeltje spelen’ met daaronder het volgende rijmpje:

“ik moet twee pond suiker halen,

twintig cent moet ik betalen,

twintig cent dat is geen beetje,

daar werkt vader hard voor, weet je!”

Gevonden in een leesboek voor het Voortgezet Leesonderwijs (tweede deeltje): ‘Jeugd en Vreugd’ door Th.J.A.Hilgers en H.J.Stomp; geïllustreerd door Jan Wiegman. Een uitgave van n.v.Joh.Ykema, ’s-Gravenhage, uit 1927.

Hans Krol

Selectie van eigen vondsten in de periode 1970 tot 2016:

rechnung1

Rechnung Buchhandlung/Buchdruckerei/Buchbinderei ROBERT KLEINERT, Quakenbrück, 1921

rechnung2

Rekening van Alfred Lorentz, Leipzig uit 1913

 

 

 

Vers van Elisabeth Reitsma op briefhoofd van café-restaurant Gebr. Brinkmann en 'de Kroon'  op de Grote markt in Haarlem

Vers van Elisabeth Reitsma op briefhoofd van café-restaurant Gebr. Brinkmann en ‘de Kroon’ op de Grote markt in Haarlem

Elisabeth  Maria Reitsma (1897-1982) was een Groningse dichter, prozaïst en jeugdboekenschrijver. Foto uit Nieuwsblad van het Noorden, 15 februari 1936.

Elisabeth Maria Reitsma (1897-1982) was een Groningse dichter, prozaïst en jeugdboekenschrijver. Foto uit Nieuwsblad van het Noorden, 15 februari 1936.

Vondst in boek: briefhoofd Nederlandsche Handel-Maatschappij

Vondst in boek: nota van een slagerij uit de jaren 30 in Raalte

Vondst in boek: religieus plaatje met een bijbeltekst uit het evangelie van Mattheus

Vondst in boek: Russische uitnodiging uit 1960

Vondst in boek: kwitantie van verzekering R.V.S., 1949

Vondst in boek: voorzijde bestelformulier E.N.S.I.E.

Vondst in boek: los plaatje in boek Dr. Vlimmen van auteur mr. Roothaert

Vondst in boek: los plaatje in boek van Marjorie Bowen, Een heldenkoning

Vondst in boek: formulier voor adreswijziging, uit 1935 en gericht aan Edelachtbare Heer K.van Lutterveld, burgemeester van Lochem (Gelderland)

Vondst in boek: anoniem memorandum waarbij opbrengst ten goede komt van een actie “tegen het mensonterende concentratiekanp systeem”

Vondst in boek: waarschuwing van Federatie van Bloemist-werkliedenvereenigingen

Vondst in boek: bidprentje ter herinnering aan Heilige Priesterwijding 3 februari 1957 van pater Gerard Giezeman SVD.

Vondst in boek: Noodgeld van de gemeente Schmiedefeld 25 pfennig.

Vondst in boek: Noodgeld van de gemeente Schmiedefeld 25 pfennig.

 

Vondst in boek: achterzijde noodgeld gemeente Schmiedefeld.

Vondst in boek: achterzijde noodgeld gemeente Schmiedefeld.

Reclameplaat nieuwe Rijndam en Maasdam, passagiersschepen van de Holland America Line

Reclameplaat nieuwe Rijndam en Maasdam, passagiersschepen van de Holland America Line

Reclameplaat boekhandel Van Benthem & Jutting uit Middelburg

Reclameplaat boekhandel Van Benthem & Jutting uit Middelburg

 

Nota met opmerkelijk briefhoofd uit 1912 van zeepfabriek Het Klaverblad uit Haarlem,

Nota met opmerkelijk briefhoofd uit 1912 van zeepfabriek Het Klaverblad uit Haarlem,

 

Vondst in boek Katholieke Illustratie, Spaarnestad Haarlem