HISTORISCHE ACTUALITEITEN HEEMSTEDE EN BENNEBROEK

Archiefaanwinsten

De heer Kees Wijdooge woonde in zijn jeugd aan de Burgemeester van Lennepweg, beoefende de archeologie als hobby en was in 1960 medeoprichter van de Nederlandse Jeugdbond ter Bestudering van de Geschiedenis, tegenwoordig Nederlandse Jeugdbond voor Geschiedenis geheten en bedoeld voor jongeren van 9 tot 26 jaar. Mede vanwege zijn verhuizing van Waddinxveen naar Doetinchem schonk hij de VOHB een drietal bodemvondsten:

1) Een kralenketting uit de 17e eeuw gevonden op de terreinen van Meer en Berg toen daar ten behoeve van de pijpleiding van rivier de Lek naar Castricum in het najaar van 1955 een brede sleuf werd gegraven.

Literatuur: K.Wijdooge. Frankische kralen en het landgoed Meer en Bergh. In: Westerheem, 1960, nummer 9, blz. 8-9.

2) Gevonden bij het archeologisch onderzoek van de fundamenten van het oude kasteel Berkenrode in de vijver achter de Herenweg:

a) een vrij gave wijnkan. Enkel deel van de hals is verdwenen en het oor is afgebroken,

b) Een Duitse Selters-waterkruik met een merk- en nummerteken.

Literatuur: H.Halbertsma. Het oudheidkundig onderzoek van het huis Berkenrode. In: De geschiedenis van de Heerlijkheid Berkenrode. VOHB, 1957, blz. 32-42.

Andere schenkingen betreffen:

– door de heer G.J.Govers, Heemstede: Verslag van de Aktie “Sluit de laan!”[=Laan van Rozenburg] over de periode 1969-1978.

– door mevrouw A.von Glahn-Yzer, Hilversum: foto van optocht leerlingen Dreefschool in 1938 naar aanleiding van het 40-jarig regeringsjubileum van Koningin Wilhelmina (1898).

– Co Peeperkorn: Inventaris van het Archief van de Heerlijkheid Heemstede met kaarten en zegelafbeeldingen; opgemaakt door P.N.van Doorninck. Haarlem, 1911,

– J.E.Baalbergen, Nieuwerkerk a/d IJssel: afdruk kalligrafische oorkonde: ‘Welkom in Heemstede’, afkomstig van mevrouw Nieuwenhuis-Schilpzand dat zij na de oorlog (mei 1945) uit het kamp terugkeerde. Met handtekeningen van alle toenmalige bewoners van de Hugo de Grootlaan.

– G.Rekoert, Heemstede/De Zilk: kalender 2007; 1916-2006  90 jaar Rekoert en een brochure ‘Het Koetshuis’ [van Oud Berkenroede aan de Zandvoortselaan]. Verhalen

Recente literatuur en rapporten

– Slopen? Eerst nadenken! Geïllustreerd artikel over werkzaamheden van de Stichting Bescherming Erfgoed Zuid-Kennemerland in Heemstede en omgeving. In het tijdschrift: Monumentaal, nummer 1/2008, blz. 36-43.

– Jaarboek 2006 Stichting Reünisten Hageveld. Heemstede, 2008. Bevat o.a. bijdrage: ‘Hageveld door de Kriegsmarine bezet’.

– Rapport: ‘De Overplaats van Landgoed Hartekamp’. November 2007. Inrichtingsplan verschenen in opdracht van ‘Landschap Noord-Holland’.

– Plangebied Zusterflat aan de J.Wagenaarlaan, gemeente Heemstede. Archeologisch vooronderzoek: een bureau- en inventariserend veldonderzoek. Weesp, RAAP-notitie 2175.

– ‘Hof van Holland’ door Ilse Hesp. Uitgeverij Diverti, 2008. Fotoboek over de Bollenstreek waarin tevens Bennebroek is opgenomen.

– Van  Olga van der Klooster en Michel Bakker verscheen hun magnum opus: ‘Bouwen op de wind, Architectuur en Cultuur van Aruba’, uitgegeven door de Stichting Libri Antilliani. Voor meer informatie en bestelling kunt u contact opnemen met info@plantagezorgenhoop.nl

Monumentennieuws

– De Rijksdienst voor archeologie, cultuurlandschap en monumenten heeft aan de Raad voor Cultuur in Den Haag begin dit jaar opnieuw advies aangevraagd betreffende het verzoek van o.a. het Cuypersgenootschap om het Kloostercomplex Sint Lucia alsnog aan te wijzen als beschermd monument.

Scan1569

Vanaf 1942 waren Duitse militairen (marinemensen) van de Kriegsmarine (met boten in Velsen) in Hageveld gelegerd

– Een 19e eeuwse Duitse lijnwaadpers die omstreeks 1970 door wijlen de heer Nico Peeperkorn aan de VOHB is geschonken en in 1995 in opdracht van het Wasch- en Strijkmuseum naar Vught verhuisde moet door omstandigheden naar elders worden verplaatst. Momenteel wordt onderzocht hiervoor een plek te vinden nabij de Blekersvaartweg.

Scan1568

De Duitse ‘Wacht am Rhein’ voor kleinseminarie Hageveld in Heemstede

– Door wasserij Newasco Van Houten is een bronzen sculptuur van ‘De Bleeker’ aan de gemeente Heemstede geschonken. De plaatsing op een sokkel wordt betrokken bij de inrichting van het aan te leggen Bleekveld aan de Wasserij Annalaan.

– Op verzoek van de heer P.Servatius uit Amsterdam zal op de gevel van rijksmonument ‘De Dorstige Kuil’ aan de Koediefslaan een nieuwe plaquette worden aangebracht, waarop zal worden vermeld dat op dit adres vanaf 1918 tot diens overlijden leefde en werkte de beeldend kunstenaar Herman Heuff. (1875-1945)

– Driemaal een ‘Eerste steen’.

Bij de ‘Molen van Höcker, vroeger ‘de Nachtegaal’ geheten, is in 1760 werd een steen in de molen gemetseld met volgende tekst:

“De Nachtegaal is heel playsant

 Door Cornelis Breek geplant

 Pieter en Nijsbrand Breek met vlijt

Hebben de eerste steen gelijt”

In 1914 legde de toen 1,5 jarige Herman Höcker de eerste steen voor de elektrische meelfabriek en 11 januari 2008 is door de driejarige Elisa Höcker, vijfde generatie, een gedenksteen gelegd voor een te bouwen complex met 12 appartementen, toepasselijk ‘Molenstaete’ genoemd.

Varia

– De heer Jan van Doorn stuurde een verbetering en aanvulling op nummer 135, bladzijde 15, van HeerlijkHeden waarin geschreven is over het terrein waar nu de Pinksterkerk is gelegen.  Notaris J.Commelin is in 1882 te Heemstede gestorven. Zijn buitenverblijf aan de Camplaan werd in 1883 door de erfgenamen verkocht aan George Henri Jacobus Eschauzier, commissionair te Amsterdam. In 1897 werd de buitenplaats in kavels verkocht. Het herenhuis werd de woning van bloembollenkweker Qurinus van den Berg, later hotel-café Van Ree. De grond ertegenover, waar eertijds het tuinmanshuis van de hofstede ‘Valkenburg’ had gestaan, is toen als bouwgrond verkocht. De timmerman-aannemer Willem Adrianus van Amstel bouwde hier de drie witte villa’s tegenover de huidige Pinksterkerk. Als aanvulling op de nu als Healthclub ingerichte vroegere bollenschuur, en later als garage gebruikt pand, laat Van Doorn weten dat Piet Nelis de oprichter was van het thans aan de Herenweg 39 gelegen bedrijf P.Nelis en Zoon’s Bloembollenkwekerij en Handel B. De zoon was Cornelis Petrus Nelis (1872-1939) en deze had twee zonen, van wie Gerardus Josephus (Gerrit) in de meidagen van 1940 bij de Grebbeberg sneuvelde en Petrus Cornelis (Piet) (1914-2000) tot het eind van zijn leven bij het bedrijf betrokken is geweest.

–  Het park van Huis te Manpad is weer tot 15 oktober op zaterdag om 10.00 uur in excursieverband opengesteld. Tot 31 met bovendien op dinsdag om 14.00 uur.

– In 2007 is met medewerking van acteurs aangesloten bij ‘Living History Kennemerland’ gestart met een historisch theaterspel over het Oude Slot in Heemstede en het leven van Adriaan Pauw. De verhaallijn werd vervaardigd door theatermaker Marijke Kots.

Het Nationaal Archief heeft een lijst van VOC-opvarenden uit de periode 1700-1794 op het internet geplaatst. Het toeval wil dat ene Jan Tijcken uit Berkenrode in 1728 voer op het schip ‘Berkenrode’. Uit Heemstede afkomstig zijn 15 namen te vinden van opvarenden uit de 18e eeuw en uit Bennebroek 12.

– Door de Stichting Vrienden van het Noord-Hollands Archief is een nieuwe folder uitgebracht, waarin wordt uiteengezet wat de voordelen zijn van het donateurschap ad 15 euro per jaar. Contactadres: Jansstraat 40, 2011 RX Haarlem.

Hans Krol