Tags

Advertentie uit Kleine Courant: het nieuws van den dag, 10 oktober 1887

Advertentie uit Kleine Courant: het nieuws van den dag, 10 oktober 1887

“HET GRAF VAN ROUSSEAU”  EN DE VILLA “SOEKA BRENTIE”

“Soeka Brentie” in het Keukenduin (1), later Dennenheuvel genoemd.

Op een uithoek van de hofstede “Meer en Berg”, aan de oostzijde van de Herenweg in het destijds zogeheten “Keukenduin” tegenover landgoed het Manpad, is de villa “Soeka Brentie” (2) gebouwd in de vorm van een chalet door Jan David Zocher jr.voor de industrieel Paul van Vlissingen  (1797-1876). Op 14 januari 1863 verkocht de heer L.M.Beels van Heemstede aan Paul van Vlissingen een strook grond beplant met iepenbomen gelegen op de hoek van de Prinsenlaan/Haagse Straatweg, in eigendom van Dirk de Vos, kadastraal Sectie C no. 811.  Uit de nalatenschap van de heer Beels 31 december 1859 en opgemaakt door notaris De Booy te Haarlem.  F.Allan schreef in zijn uitvoerige geschiedenis van Haarlem en omgeving, na Huis te Manpad te hebben verlaten: ‘Hoe schilderachtig ligt dáár aan onze linkerhand, op het Keukenduin (dus noemt men die hoogte en hare naaste omgeving), de villa “Soekabrentie”, waarvan de eerste steen op den 11den Juli 1863 gelegd werd door den eigenaar, den Heer P. van Vlissingen.’

Paul van Vlissingen (1797-1876). Schilderij van Jacobus van Koningsveld uit 1855 (foto RKD-Den Haag)

Paul van Vlissingen (1797-1876). Schilderij van Jacobus van Koningsveld uit 1855 (foto RKD-Den Haag)

Vlissingen

Nog een (anoniem) geschildertd portret van industrieel Paul van Vlissingen (1825-1899) (RKD-iconografisch bureau)

Dat grote herenhuis is reeds een kwart eeuw later afgebroken toen elders in het bos de villa “Dennenheuvel” + tuinmanswoning aan de Kadijk (1888)  is gebouwd.  In 1902 werden aan de zuidzijde van het landgoed een koetshuis met stal, koetsierswoning en pomphuis toegevoegd.

Kaart bij veiling buitenplaats Dennenheuvel in 1903 (bibliotheek Universiteit Wageningen)

Kaart bij veiling buitenplaats Dennenheuvel in 1903 (bibliotheek Universiteit Wageningen)

Helaas ontbreekt een afbeelding van het oorspronkelijke huis Soeka Brenti. Voornoemde Van Vlissingen was oprichter van de Amsterdamsche Stoomvaart Maatschappij en van een machinefabriek, het latere “Werkspoor”. P.H.Witkamp berichtte in het tijdschrift “Nederlandsch Magazijn” van 1863: ‘(…) Geen nood echter, zoo lang Holland mannen bezit als de wakkere Paul van Vlissingen, de eerste nijvere in ’t nijver Amsterdam. Soeka Brentie is zijne stichting, en door hem toebetrouwd aan de leiding van den verdienstelijken tuin-architect Zocher, belooft het een sieraad te worden in Heemsteê’s lustwarande. Moge Soeka Brentie – rust na arbeid – voor den stichter een werkelijk soeka brentie zijn!’

Olieversfschilderij van Paul van Vlissingen (1797-1876) door Jan Braet van Uberfeldt (coll. Werkspoormuseum Amsterdam)

Olieverfschilderij van Paul van Vlissingen (1797-1876) door Jan Braet van Uberfeldt (coll. Werkspoormuseum Amsterdam)

Bericht van overlijden Paul van Vlissingen op Manpadshoek, Heemstede. Uit: Java-bode, 11-5-1876

Bericht van overlijden Paul van Vlissingen op Manpadshoek, Heemstede. Uit: Java-bode, 11-5-1876

De villa Manpdshoek in Heemstede, circa 1900

De villa Manpadshoek in Heemstede, circa 1900

Uit 1863 dateert eveneens de houten tuinmanswoning in chaletstijl aan de Kadijk op nummer 29, vier jaar later in zuidelijke richting uitgebreid met een paardenstal.  Dat Paul van Vlissingen voor een Indische naam koos is overigens niet vreemd. Hij begon zijn carrière bij de administratie van het Indische leger. In 1821 had de gouverneur-generaal van Soerakarta hem benoemd tot assistent-resident, waarbij hij de opdracht kreeg een studie te maken van taal, zeden en gewoonten van de Javanen en tevens een systeem te ontwerpen om het Javaanse lettertype geschikt te maken voor de drukpers. Daarbij wist Van Vlissingen het aantal lettertypes dat tot die tijd 14.600 bedroeg terug te brengen tot 325. De stempels die nodig waren voor een Javaanse drukkerij zijn destijds gesneden door de firma Joh. Enschedé en Zonen te Haarlem. In 1868 vestigde de Amsterdamse industrieel in ruste zich definitief in zijn nieuwe buitenhuis “Soeka Brentie” te Heemstede. Om onbekende redenen verhuisde hij al na korte tijd naar een ander pand aan de overzijde van de Herenweg, genaamd “Manpadshoek”, dat hem beter leek te bevallen. Allan noemt eveneens in zijn historie van Haarlem en omgeving  (deel 2, 1877) Paul van Vlissingen als bewoner van laatstgenoemd buiten nabij de Manpadslaan. De pionier van de Hollandse stoomvaart was toen echter al op 2 april 1876  op bijna 77-jarige leeftijd in dit woonhuis overleden.

(1) “Keukenduin” was ook de naam van een wildernisse tussen Voorhout en Teylingen.  In dat dicht beboste gebied leefde veel wild. De via jacht gevangen konijnen, hazen, patrijzen e.d. waren in vroeger tijd bestemd voor de keuken en huishouding van het Slot Teylingen.

(2) Soeka Brenti(e) is een Maleis woord voor “Rust na Arbeid” , soms wel vertaald als “Rust wat”.

Een lege lijkbus op piëdestal als kopie van het graf van Rousseau in Ermenonville

Vanaf 1791 tot aan zijn overlijden was Jacob Abraham van Lennep (1752-1828) eigenaar van Meer en Berg. Uit 1730/1732 dateerde het formele ofwel Franse tuinontwerp van Daniel Marot. In 1794 zijn de restanten in diens opdracht tot de in zwang zijnde Engelse landschapsstijl getransformeerd door tuinarchitect Jan David Zocher senior. In dat idee paste in de keukenduinen een nabootsing  van het “Graf van Jean Jacques Rousseau” in het park van Ermenonville uit 1778 te realiseren.

Titelblad van Loosjes’ Hollands Arkadia (1804) met de nabootsing van lijkbus van J.J.Rouseau

Eilandje Rousseau op Meer en Berg tegenover de Hartekamp; door Cornelis van Hem, 1807 (NHA)

Eilandje Rousseau op Meer en Berg tegenover de Hartekamp; door Cornelis van Heurn (1767-1808), 1807 (NHA)

Tombe van Rousseau in Keukenduin Heemstede. Circa 1810 (NHA)

Tombe van Rousseau in Keukenduin Heemstede. Circa 1810 (NHA)

Keukenduin met vervallen tombe van Rousseau. Tekening door J.E.Koning (NHA).

Keukenduin met vervallen tombe van Rousseau. Tekening door J.E.Koning (NHA).

In een natuurlijk vijvertje van het Keukenduin temidden van het begroeide duin, waarin een landtong uitstak met overhangende treurwilgen, berken en een spar beplant, is een gefingeerde urn ofwel “lijkbus” geplaatst , die het op het zogeheten populiereneiland van Ermenonville (tussen Parijs en Arras) in herinnering moest brengen (1). De Heemsteedse situatie is getekend door F.A.Milatz en bij Adriaan Loosjes als titelvignet gebruikt voor zijn boek “Hollands Arkadia of de wandelingen in de omstreken van Haarlem”, (1804). In een tweede wandeling laat Loosjes één van de hoofdpersonen, Cornelis, zeggen:

“Rousseau, een Fransch wijsgeer van grooten naam, die door zijn bevallige en stoutse schrijfwijze de aandacht van geleerden in ongeleerden had opgewekt, op het Buiten van den Marquis Girardin, een zijner grootste hoogachters gestorven zijnde, liet deze zijn overschot, op een Eilandje in die lustplaats, Ermenonville geheten, begraaven. Op dat Eilandje eerst het Populieren-Eilandje daarna Elysium genoemd, heeft dezelfde Marquis een witte marmeren Graftombe doen oprichten met de Lijkbus van de Overledenen… Daar nu de plaats [te Heemstede], welke het Graf van Rousseau hier genoemd wordt, in het kleine vrij wat overeenkomst heeft, met dat Eilandje, heeft dezelve dien naam niet onaartig gekreegen.’

Nadat de bus op zekere dag door baldadige knapen van haar voetstuk aan stukken was gesmeten is deze in het Heemsteedse Keukenduin vervangen door een antieke vaas, waarop dansende saters en nimfen waren gebeiteld. De grootvader van schrijver Jacob van Lennep: Cornelis van Lennep schreef ooit op één van de scherven

‘Zie hier het deerlijk overschot

Van een gebroken oliepot’.

Teneinde het verlies tengevolge van vandalisme te markeren zou zijn oom Jacob Abraham  – volgens dezelfde Jacob van Lennep – op het voetstuk de volgende regel hebben aangebracht:

‘Eh! Qui n’a pas pleuré quelque perte cruelle?’

Cornelis van Lennep, bewoner van Huis te Manpad, zou hiernaast geschreven hebben:

‘Zie ’s waerelds wisselvalligheden:

Men lacht omhoog; men treurt beneden.’

Ten slotte zou diens neef, vriend en buurman  J.A.van Lennep het basreliëf hebben overgepleisterd met het een nieuw opschrift:

‘Hoe schielijk snelt, helaas! Alle aardsche vreugde heen;

Het lachen is voorbij: het weenen blijft alleen.’

Ruïime 'graf van Rousseau' op Keukenduin, getekend door J.E.Koning omstreeks 1850 (N.H.A.Haarlem)

Ruïme ‘graf van Rousseau’ op Keukenduin, getekend door J.E.Koning omstreeks 1850 (N.H.A.Haarlem)

De berken rond de vijver zijn bij de hevige Pinksterstorm van 1860 ten dele omgewaaid evenals voornoemde vaas die zwaar geschonden bleek. De hoge spar werd omgehakt. Eén jaar voordien had  J.H. Morrien van de restanten een tekening vervaardigd, die als houtgravure verscheen in “Nederlandsch Magazijn”, 1863. In het Noord-Hollands Archief (locatie Jansstraat 40, Haarlem) bevinden zich behalve de krijttekening van Milatz tevens een krijt- en penseeltekening van C.van Heurn (1807) en een krijttekening uit 1810. Voorts beschikt de topografische atlas van het archief een potloodtekening uit circa 1863 van de omgevallen tombe van Rousseau op het Keukenduin. De schrijver-criticus Conrad Busken Huet vermeldde “Soekabrenti” in zijn roman “Lidewijde” (1861). In 1877 noteerde Allan dat de aanleg intussen totaal was veranderd en van de lijkbus slechts enkele brokstukken resteerden. Over het huis lezen we bij J.Craandijk in zijn “Gids voor Haarlem en omstreken” (1893): ‘Op een hoogte ligt het nieuwgebouwde huis van Soeka Brenti, thans Dennenheuvel, meer uitgestrekt, in dicht bewassen terrein.’  Na de afbraak van Soeka Brentie en bouw elders in het bos op een duin van Dennenheuvel is de benaming geleidelijk Keukenduin verdwenen. Bij een grote brand op de buitenplaats Dennenheuvel in 1901 gingen stal, koetshuis en koetsierswoning verloren.

Advertentie van een houtverkoping op het Keukenduin in de Opregte Haarlemsche Courant van 26 februari 1863

Advertentie van een houtverkoping op het Keukenduin in de Opregte Haarlemsche Courant van 26 februari 1863

Kaartje van Overplaats de Hartekamp. Nr. 9 Zocher-vijver = Keukenhof

Kaartje van Overplaats de Hartekamp. Nr. 9 Zocher-vijver = Keukenduin, dat bij Meer en Berg hoorde.

DENNENHEUVEL EN BLOEMENOORD

De kasteelachtige villa Dennenheuvel is in 1888 in opdracht van M.J.Tiele – vermogend geworden in Ned.Oost Indië – gebouwd onder architectuur van E.Scheltema (Haarlem) en Johannes Wolbers (Heemstede). Op 11 april 1888 werd de eerste steen gelegd door Maria Tiele, de latere kunstenares uit het Gooi. Omdat Tiele in 1889 weer naar Indië vertrok verkocht hij de buitenplaats van jonkheer Ernst Hendrik van Loon (2).

Bericht over aanbesteding Dennenheuvel uit het Algemeen Handelsblad van 4 november 1887

Bericht over aanbesteding Dennenheuvel uit het Algemeen Handelsblad van 4 november 1887

Dennenheuvel te Heemstede in 1920 (NHA)

Dennenheuvel/Bloemenoord te Heemstede in 1920 (NHA)

Vervolgens kwam het in bezit van (weduwe) Marlof (1902) (weduwe) Vrouwe A.C.M. Lucassen-van Benthem van den Berg (periode 1905-1915) (3), en Hirsch-vennoot A.S.Berg (4). Na diens overlijden kwam het in 1925 in bezit van F.R.U. Rhodius Bunge. Sinds de Tweede Wereldoorlog is het niet meer bewoond door de familie Rhodius nadat deze zich in het als logeerhuis gebouwde “Bloemenoord” had gevestigd.

Sonja Gaskell bij tuinfeest op Dennenheuvel, Heemstede Uit: Java-bode, 12-1-1957

Sonja Gaskell bij tuinfeest op Dennenheuvel, Heemstede Uit: Java-bode, 12-1-1957

Dennenheuvel werd in 1977 met 3 hectare verkocht. Het enorm grote pand bevond zich in een desolate staat en is uiteindelijk gesloopt, teneinde plaats te maken voor het in 1987/1988 opgetrokken (gelijknamige) appartementencomplex, ontworpen door de Heemsteedse architect W.J.Vercouteren.

Het nieuwe Dennenheuvel als appartementencomplex. Bericht uit de Heemsteedse Koerier van 23-12-1987

Het nieuwe Dennenheuvel als appartementencomplex. Bericht uit de Heemsteedse Koerier van 23-12-1987

Het in 1987 gebouwde appartementencomplex Dennenheuvel, Herenweg 8.

Het in 1987 gebouwde appartementencomplex Dennenheuvel, Herenweg 8.

Wat nog resteert is het vroegere koetshuis/stal/koetsierswoning op de hoek van de Herenweg en Prinsenlaan, in 1902 gebouwd onder architectuur van J.Bakker. Dat pand is tegenwoordig een gemeentelijk monument.

Advertentie van verkoop Dennenheuvel de dato 23-11-1902 uit het Algemeen Handelsblad. De buitenplaats is aangekocht door de de heer Marlof uit Amsterdam. Die overleed in 1902, maar desondanks heeft zijn vrouw in november van dat jaar Dennenheuvel betrokken.

Advertentie van verkoop Dennenheuvel de dato 23-11-1902 uit het Algemeen Handelsblad. De buitenplaats is aangekocht door de heer Marlof uit Amsterdam. Die overleed in 1902, maar desondanks heeft zijn vrouw in november van dat jaar Dennenheuvel betrokken.

Alweer in 1903 is Dennenheuvel aan de Haagsche Straatweg te koop aangeboden en omdat aankoop uitbleef wederom op 9 mei 1904 (annonce uit de Tijd)

Alweer in 1903 is Dennenheuvel aan de Haagsche Straatweg te koop aangeboden en omdat aankoop uitbleef wederom op 9 mei 1904 (annonce uit de Tijd). Toen opgehouden maar vervolgens verkocht aan mw. Lucassen

Kaartje van zuidelijk deel Heemstede met Dennenheuvel, gelegen tussen Huis te Manpad en Meer en Berg

Kaartje van zuidelijk deel Heemstede met Dennenheuvel, gelegen tussen Huis te Manpad en Meer en Berg

Het historische vinkenhuisje van Dennenheuvel nabij Bloemenoord, Kadijk, Heemstede

Het historische vinkenhuisje van Dennenheuvel nabij Bloemenoord, Kadijk, Heemstede

Luchtfoto uit 1925 van Dennenheuvel aan de Herenweg, tussen Kadijk en Prinsenlaan. (Noord-Hollands Archief)

Luchtfoto uit 1925 van Dennenheuvel aan de Herenweg, tussen Kadijk en Prinsenlaan. Gelegen op heuvelachtig hoogland en met daarachter Bloemenoord in het vlakke laagland. (Noord-Hollands Archief)

In 1925 is Dennenheuvel door de erven Berg verkocht via een makelaarsbureau aan de familie Rhodius Bunge (Algemeen Handelsblad, 29-4-1925)

In 1925 is Dennenheuvel inclusief Bloemenoord door de erven Berg verkocht via een makelaarsbureau aan de familie Rhodius Bunge (Algemeen Handelsblad, 29-4-1925)

Dennenheuvel in Heemstede op een prentbriefkaart uit 1909

Dennenheuvel in Heemstede op een prentbriefkaart uit 1909

Het voormalige huis Dennenheuvel op een ansichtkaart uit cira 1920. Bennebroek moet feitelijk Heemstede zijn.

(1) In Ermenonville bestaat de tombe en lijkbus nog altijd, echter zonder de stoffelijke resten van de Franse wijsgeer en pedagoog, die overgebracht zijn naar het Pantheon in Parijs.

Gravure van het graf van Rousseau op een eilandje in de tuinen van Ermenonville, nagebootst op Meer en Berg in Heemstede

(2) Eigenaar jonkheer Ernst Hendrik van Loon was lid van het bankiershuis Hope & Co, geboren op 28 april 1863 in Amsterdam, zoon van de vermogende jonkheer Hendrik Maurits Jacobus van Loon en Louise Catharine Antoinette Borski. Hij trouwde op 9 juli 1889 in Den Haag met barones Schimmelpenninck van der Oye, geboren op 24 oktober 1868 in ‘s-Gravenhage, dochter van mr. Willem Assueer Jacob baron Schimmelpenninck van der Oye en jonkvrouw Cornelia Maria Steengracht. In datzelfde jaar kocht hij Dennenheuvel van de bouwheer M.J.Tiele. Uit het huwelijk zijn twee kinderen bekend, geboren op 15 februari 1891 in Heemstede (huize Dennenheuvel) en jonkvrouw Antoinette Cornelie van Loon, geboren op 5 juni 1893 te Haarlem. Het huwelijk is in 1904 ontbonden. Jonkheer Ernst (Hendrik) van Loon is na Dennenheuvel gaan wonen op het adres Florapark 56 te Haarlem. Hier deed hij zich kennen als een groot liefhebber van windhondenrennen waaraan hij ook meedeed. Hij hertrouwde 9 september 1913 in Frankfurt am Main met Albertine Marie van Hangest barones d’Yvoy. Uit dit huwelijk zijn geen kinderen geboren. Ernst van Loon kocht in 1913 het huis Lange Voorhout 28 in Den haag (nu de Zweedse ambassade) welke hij tot 1930 in zijn bezit had. In 1932 verhuisde hij naar landgoed Klein Avegoor te Ellecom. Jonkheer Ernst Hendrik van Loon is op 3 mei 1944 overleden in ‘s-Gravenhage. [Met dank voor genealogische informatie aan Ewoud Linthorst Homan].

Jonkheer Ernst Hendrik van Loon in vol ornaat geportretteerd door de schilder Anton van Welie in 1909 (Museum van Loon, Amsterdam)

Jonkheer Ernst Hendrik van Loon in vol ornaat geportretteerd door de schilder Antoon van Welie in 1909 (Museum van Loon, Amsterdam)

(3) Mevrouw Adriana C.M.Lucassen-van Benthem van den Berg is op 13-1-1916 overleden en begraven op de Algemene Begraafplaats in Heemstede.

(4) A.S.Berg was oprichter en directeur van het internationale modehuis Hirsch en liet in 1920 ‘Bloemenoord’ bouwen door de Heemsteedse aannemer J.Verheus na een aanbesteding ten bedrage van 59.863 gulden. Architecten van het vierkante logeerhuis waren A.Jacot en August H. Zinsmeister. Bloemenoord werd voorzien van centrale verwarming en bevatte o.a. een prachtige, kostbare badkamer met Romeins bad en mooie hal. Bij de nieuwe villa is een fraaie rotstuin aangelegd. Voor 1920 was in het laagland al een geometrische tuin aanwezig met terrassen ter overbrugging van het niveauverschil met het hoger gelegen Dennenheuvel. In 1925 was Leonard Springer bij de tuinaanleg van Dennenheuvel betrokken, in opdracht van de nieuwe eigenaar F.R.U.Rhodius, gehuwd met Sophie Bunge. Albert Sally Berg, geboren op 16 januari 1857 is op 16 juni 1924 op Dennenheuvel overleden. Hij werd gecremeerd en zijn as werd overgebracht naar zijn geboorteplaats Warburg in Westfalen. Berg was aanvankelijk in dienst van Modemagazijn Maison Hirsch te Brussel van 1873 tot 1882 en vervolgens van 1882 tot zijn overlijden in 1924 directeur van de firma Hirsch & Co te Amsterdam. In 1912 kwam het grote winkelcomplex van Hirsch & Cie aan het Leidseplein in Amsterdam gereed. In die periode stichtte hij ook een parfumeriefabriek in Neuilly sur Seine. Sally Berg liet een aanzienlijk vermogen na, waarvan een deel bestemd was voor het familiefonds (‘Berg Stichting’, gesticht in 1911) en een ander deel ten goede kwam aan verschillende joodse en andere sociale organisaties.

Bericht van het overlijden van A.S.Berg uit De Tijd van 16 juni 1924

Bericht van het overlijden van A.S.Berg uit De Tijd van 16 juni 1924. In 1925 is ‘Dennenheuvel’  inclusief ‘Bloemenoord’, groot ruim 8 hectare, verkocht voor ƒ 121.100,-.

Geschilderd portret van Sally Berg in 1923 vervaardigd door Baruch Lopes de Leao Laguna (coll. Joods Historisch Museum)

Geschilderd portret van Sally Berg in 1923 vervaardigd door Baruch Lopes de Leao Laguna (coll. Joods Historisch Museum)

Het fraaie Hirsch-gebouw aan het Leidseplein in Amsterdam, tegenwoordig Apple-store, dat evenals Bloemenoord is ontworpen door de sinds 1919 samenwerkende architecten A.M.L.J.Jacot (1864-1927) en A.H.Zinsmeister (1867-1941).

Het fraaie Hirsch-gebouw aan het Leidseplein in Amsterdam, tegenwoordig Apple-store, dat evenals Bloemenoord is ontworpen door de sinds 1919 samenwerkende architecten A.M.L.J.Jacot (1864-1927) en A.H.Zinsmeister (1867-1941).

Bericht over aanbesteding van Bloemenoord. Uit: Algemeen Handelsblad van 20-10-1920.

Bericht over aanbesteding van Bloemenoord. Uit: Algemeen Handelsblad van 20-10-1920. De ontwerpers waren feitelijk A.Jacot en A.H.Zinsmeister.

Uit: Provinciale Monumenten Noord-Holland; concept-register, 1987.

Uit: Provinciale Monumenten Noord-Holland; concept-register, 1987.

De villa Bloemenoord op een foto uit 1920 (Bonas/NAi)

De villa Bloemenoord op een foto uit 1920 (Bonas/NAi)

Tuinaanleg van Bloemenoord, Kadijk Heemstede, 1920/1921 (NHA).

Tuinaanleg van Bloemenoord, Kadijk Heemstede, 1920/1921 (NHA).

Veiling van Dennenheuvel + Bloemenoord. Uit Algemeen Handelsblad, 14-4-1925. Aangekocht door Rhodius

Veiling van Dennenheuvel + Bloemenoord. Uit Algemeen Handelsblad, 14-4-1925. Aangekocht door koopman F.R.U.Rhodius

Bloemenoord bewoond door familie H.Rhodius in 1950

Bloemenoord bewoond door familie H.Rhodius in 1950.Sinds 1999 is het landgoed eigendom van projectontwikkelaar en vastgoed-directeur Jan van Vlijmen, die een nieuw ‘Bloemenoord’ als woonhuis annex kantoor bouwde

Ter gelegenheid van de 80ste verjaardag van componist, dirigent en musicoloog professor Hendrik Andriessen werd door mr.H.Rhodius op Bloemenoord een tuinfeest georganiseerd. Op deze foto uit het Haarlems Dagblad van 4 september 1972 zien we Hendrik Andriessen en zijn echtgenote luisterend naar de serenade van 'Kunst na Arbeid' uit Bennebroek.

Ter gelegenheid van de 80ste verjaardag van componist, dirigent en musicoloog professor Hendrik Andriessen werd door mr.H.Rhodius op Bloemenoord een tuinfeest georganiseerd. Op deze foto uit het Haarlems Dagblad van 4 september 1972 zien we Hendrik Andriessen en zijn echtgenote luisterend naar de serenade van ‘Kunst na Arbeid’ uit Bennebroek.

Portret van Hans Rhodius (1912-1988)

Portret van Hans Rhodius (1912-1988)

Hans Rhodius schreef een standaardwerk over de op Bali levende kunstschilder Walter Spies (1895-1942).

Hans Rhodius schreef een standaardwerk over de op Bali levende kunstschilder Walter Spies (1895-1942).

Overlijdensbericht Hans Edouard Richard Rhodius (1912-1988). Uit: Haarlems Dagblad, 5 mei 1988

Overlijdensbericht Hans Edouard Richard Rhodius (1912-1988). Uit: Haarlems Dagblad, 5 mei 1988

40-jarig jubileum van tuinbaas Evert van Wieringen bij Dennenheuvel/Bloemenoord. Uit de Heemsteedse Courant van 4-4-174 door Alice Verwey.

40-jarig jubileum van tuinbaas Evert van Wieringen bij Dennenheuvel/Bloemenoord. Uit de Heemsteedse Courant van 4-4-174 door Alice Verwey.

Vervolg van artikel over 40-jarig jubileum als tuinbaas van Dennenheuvel bij de familie Rhodius, 4-4-1974.

Vervolg van artikel over 40-jarig jubileum als tuinbaas van Dennenheuvel bij de familie Rhodius, 4-4-1974.

De heer E.van Wieringen (links), tuinbaas van Dennenheuvel, ontvanht een koninklijke onderscheiding opgespeld door burgemeester jhr. mr.W.H.D.Quarles van Ufford, 1974 (NHA)

De heer E.van Wieringen (links), tuinbaas van Dennenheuvel, ontvanht een koninklijke onderscheiding opgespeld door burgemeester jhr. mr.W.H.D.Quarles van Ufford, 1974 (NHA)

V.l.n.r. de heren Rhodius, Van Wieringen en burgemeester Quarles van Ufford, 1974 (NHA).

V.l.n.r. de heren Rhodius, Van Wieringen en burgemeester Quarles van Ufford, 1974 (NHA).

Voorzijde verkoopfolder Bloemenoord. Verkocht door erven Rhodius aan projectontwikkelaar Van Vlijmen

Voorzijde verkoopfolder Bloemenoord. Verkocht door erven Rhodius aan projectontwikkelaar  J. van Vlijmen

Bloemenoord (vervolg 1 )

Bloemenoord (vervolg 1 )

Bloemenoord (vervolg 2)

Bloemenoord (vervolg 2)

Bloemenoord (vervolg en slot)

Bloemenoord (vervolg en slot)

Na afbraak van het helaas niet op een monumentenlijst voorkomende Bloemenoord had afbraak plaats en is een nieuw woonhuis annex kantoorruimte gebouwd in opdracht van Van Vlijmen (foto 2002 door V.C.Klep)

Het helaas niet op een monumentenlijst voorkomende Bloemenoord is afgebroken en op deze plaats is een nieuw woonhuis annex kantoorruimte gebouwd in opdracht van de heer J. Van Vlijmen (foto 2002 door V.C.Klep)

Scan1567

Eigenaar sinds 1999 van Bloemenoord, vastgoedman Jan van V. Zie o.a.: Vasco van der Boon en Gerben van der Marel. De vastgoedfraude; miljoenzwendel aan de top van het Nederlandse bedrijfsleven. Nieuw Amsterdam Uitgevers, 2009; De Ontknoping; de vastgoedfraude voor de rechter (vervolgdeel). Nieuw Amsterdam Uitgevers, 2012. De val van vastgoedmiljonairs. In: Koud Bloed; True crime magazine, nr. 10, 2010.

Vlijmen

(Citaat uit: Vasco van der Boon en Gerben van der Marel. De ontknoping; de vastgoedfroude voor de recghter, 2012, pagina 384) 

Bloemenoord verscholen achter groen en hekken

Bloemenoord verscholen achter groen en hekken. Op hert landgoed bevindt zich een dubbel paardengraf en twee grafopschriften, te weten 1) Collette 29 maart 1939  /26 november 1945 en 2) Max  1922  22 juni 1946.  Voorts een 18e eeuws houten  vinkenhuisje.

Kaartje van Overplaats van De Hartekamp. Nummer 9, links boven Gliphoeve, is Zochervijer, het voormalige Keukenduin in de 18e/19e eeuw. [DS landschapsarchitecten. Amsterdam, 2007].

Bloemenoord

Anno 2016 wordt het landgoed Bloemenoord, Kadijk 28  in Heemstede te koop aangeboden via Christie’s International Real Estate in Aerdenhout. Vraagprijs bedraagt 4.675.000 euro. Het landgoed omvat o.a. een hoofdgebouw uit 2001), garage (2004), oranjerie (2004), zwembadhuis (2004) en tennisbaan (2007). Kavelgrootte: 41.580 vierkante meter. (FUNDA)

VlijmenbeeldFelix Guérain

                                                   Tekening Jan van V. door Guërain

JAN VAN V. is het kunstje nog niet verleerd. Merijn Rengers, in NRC.nl van 6 juli 2016:

‘De veroordeling van Jan van V. tot zeven jaar blijft in stand, bepaalde de Hoge Raad. De hoofdschuldige van de vastgoed-zaak blijft in zijn woonplaats Heemstede bezig met het (her-)ontwikkelen van vastgoed. Het nieuwe huis van Jan van V., sinds dinsdag  de hoofdschuldige in de vastgoedfraudezaak rond Bouwfonds en Philips Pensioenfonds, kijkt uit over een veld vol bloemen. Vroeger was het een bollenschuur, grenzend aan de percelen van de vermaarde Dahliakweker Geerlings – die na de oorlog neerstreek op de Heemsteedse zandgronden, vlak achter de duinen. De oude bollenschuur “met flauw hellend zadeldak” is gesloopt, en vervangen door een bijna afgebouwd woonhuis, met “metselwerk penanten in lichte steen”. Er zijn volop ramen, en in het dak van “vlakke leipan” zijn zonnepanelen verwerkt, zo staat in de verslagen van de Adviescommissie voor Ruimtelijke Kwaliteit Heemstede, van ruim een jaar geleden. Nu nog woont de oud-Bouwfondsdirecteur dertig meter verderop op landgoed Bloemenoord, in een van de weg afgeschermde roze villa met zwembad en tennisbaan. Daar viel de FIOD op 13 november 2007 binnen. De zaak-Klimop, de grootste actie van de opsporingsdienst ooit, was begonnen. Vier auto’s, schilderijen, zelfs de trouwringen van het echtpaar Van V. werden meegenomen door de opsporingsdienst. Vandaag, krap negen jaar later, zijn de veroordelingen van de verdachten definitief geworden. Van V. moet zeven jaar de cel in, zijn medeverdachten drie tot vier jaar. Alleen zijn aangetrouwde oom Nico Vijsma is de dans ontsprongen. Vijsma, de meest kleurrijke figuur in de vastgoedfraude, overleed begin 2004. Zijn rol als metgezel van Jan, en inspirator en mental coach van betrokken vastgoedondernemers is breed uitgemeten en geromantiseerd in de boeken, het toneelstuk en de film over de zaak. Dat de familie Van V. binnenkort naar de overkant van de straat kan verhuizen, is te danken aan aannemer Klaas de Leeuw, grootaandeelhouder van bouwbedrijf Van Wijnen. Jan van V. werkte tot 2007 innig samen met deze grote bouwer. In een keur aan bouw- en vastgoedprojecten in Nederland en Duitsland. De 74-jarige De Leeuw, een van de rijkste mannen van Friesland, leende Jan van V. in januari en oktober 2015 in twee tranches in totaal 1 miljoen euro, zo blijkt uit gegevens van het Kadaster. Zonder deze financiële injectie had Van V. zijn nieuwe huis niet kunnen bouwen. Banken doen geen zaken meer met hem, en Rabo Bouwfonds en het Philips Pensioenfonds laten hem met rust. Begin juni legden zij, ondanks een eerdere mega-schikking – opnieuw beslag bij hem voor 1,4 miljoen euro. Zijn advocaat Willem Koops wil er weinig over kwijt. “Wellicht effectbejag”, zegt hij. over de recente beslagen. Bij Van Wijnen weten ze niet waarom hun grootaandeelhouder en commissaris De Leeuw Van V. 1 miljoen euro leende. Een woordvoerder van de bouwgigant zegt dat het “een privé-kwestie” betreft. Op kantoor bij Mûzel BV  in Heerenveen, het bedrijfje van De Leeuw dat de leningen verstrekte, wordt de telefoon niet opgenomen. De leeuw blijkt “in Portugal, onbereikbaar voor commentaar.” Het was Jan van V. zelf, die samen met architect René Onsia op 5 november 2014 verscheen bij de gemeente Heemstede om zijn plannen voor nieuwbouw op de plek van de bollenschuur toe te lichten, zo staat het in de verslagen. Bij die gelegenheid vertelde hij over het plan om zijn landgoed Bloemenoord – dat op FUNDA te koop staat voor bijna 4,7 miljoen euro – te herontwikkelen tot “toplocatie voor seniorwoningen”, gericht op “het hoge segment van de natiuonale en internationale seniorenmarkt.” “Het onderhoud van een landgoed is voor een enkele particulier zelden op te brengen”, staat in het plan dat het bedrijfje Sincere Investments namens hem indiende bij de gemeente, is Jan van V. ten voeten uit. Als projectontwikkelaar was hij tot zijn aanhouding een meester in het oprekken van de mogelijkheden van bouwprojecten. Sincere Investments is gevestigd in Hoofddorp, en deelt een kantoor met twee andere bedrijven die in het verleden van Van V. waren,. De huidige eigenaar Gert Oorschot zegt dat er nog niets beslist is over de plannen met Bloemenoord. Hij heeft “weinig zin om antwoord te geven” op vragen over zijn relatie met Jan van V. Simon van V, de broer van Jan, heeft de afgelopen jaren Jans positie als projectontwikkelaar overgenomen. Simon, die geldt als de charmante maar minder berekenende versie van zijn broer, werd na de invallen in 2007 uitgebreid aan de tand gevoeld door de FIOD. Hij kreeg onder meer vragen over de betrokkenheid van zijn bedrijf Valens BV bij de vastgoedfraude. Simon werd niet Vervolgd, week uit naar Zwitserland, en timmert sindsdien met zijn gelijknamige Zwitserse bedrijf Calens Entwicklung AG (“meerwaarde door ervaring en competentie”)  aan de weg. De Zwitserse website van Valens rept over zeven grote vastgoedprojecten – drie in Zwitserland en vier in Nederland. Simon van V. wil geen enkele toelichting geven. De Nederlandse projecten komen in ieder geval uit de koker van zijn broer Jan. Twee kantoorpanden op Simon Valens-website zaten in 2006 in een grote vastgoedcarrousel die onderdeel uitmaakte van het Klimop-onderzoek, en een derde (het hoofdkantoor van Electrabel in Zwolle)  werd eind 2008 gebouwd naar ontwerp van de vanuit de VS werkende Nederlandse architect Renée Steevensz – met wie Jan van V. veel samenwerkte.  De tot woning getransformeerde bollenschuur van Jan van V. was wel erg stedelijk en van de weg afgekeerd, vond de Adviescommissie voor Ruimtelijke Kwaliteit Heemstede in eerste instantie. Maar na drie vergaderingen, en evenzovele adviezen en bevindingen stemde de commissie uiteindelijk in met een “verzachting’ van de tot twee meter hoge “ommuring aan de naar de straat gerichte zijde.” “Om de hoek aan de voorzijde van het perceel wordt een plantenbak van60 centimeter hoog geplaatst”, schreef de commissie op 21 mei 2015 in haar laatste rapport, en ging accoord met de bouwplannen.’

VINKERSHUISJE VAN DE VM. VINKENBAAN

vinkenhuisje

Het historische vinkenhuisje uit begin 19e eeuw van Dennenheuvel/Bloemenoord op een recente foto, gelegen in het zuidwestelijk deel van het terrein van Bloemenoord. Citaat uit concept Provinciale Monumenten Heemstede (1987): ‘In de herfst trekken grote zwermen vinken van hun buitenverblijf in Scandinavië via het Nederlandse kustgebied naar hun winterverblijf in Engeland en Ierland. De jacht op deze vogels was vooral in de 18e en 19e eeuw een geliefde bezigheid van de bewoners van de buitenplaatsen  van Zuid-Kennemerland. Voor boeren en tuinders was het een vorm van broodwinning. De vogels werden verkocht voor consumptie als zang/lokvogel. De eigenlijke baan was een rechthoekig stuk grond, ongeveer 17 meter lang en 5 meter breed, dat aan één lange en één korte zijde met struikgewas begroeid was. Aan de andere korte zijde stond de vinkershut, van waaruit men uitzicht op de baan had. De netten lagen opgerold aan weerszijden van de baan en konden door een vernuftige techniek door de man in de hut gelijktijdig toegehaald worden… De grote vraag was nu, hoe men de overvliegende vinken er toe krijgen kon om naar beneden te komen, zich eerst op de struiken naast de baan en daarna op de baan zelf neer te zetten. Men gebruikte daartoe vinken in de kooien, die door hun gezang hun soortgenoten lokken moesten. daar men ontdekt had, dat blinde vinken meer en beter zingen fan ziende, had men de lokvinken van hun ogen beroofd. Om te lokken waren er ook nog de roervinken. Die waren met een touwtje aan de poot vastgebonden aan de roerlijnen. De lijnen, één langs de baan en een andere rechthoekig daarop het veld in, hingen slap, maar konden door de man bij de roerpaal recht getrokken worden. Dan begonnen de vastgebonden vogels te fladderen en lokten daarmee de overvliegende zwerm. Drie roervinken moesten telkens vernieuwd worden, want ze vlogen zich heel gauw dood… Het zou tot 1912 duren, voordat het gebruik van blinde vinken en roervinken bij wet verboden werd. in Zuid-Kennemerland zijn, voor zover bekend, uitsluitend op Bloemenoord in Heemstede en aan de Duinwyckweg in Bloemendaal houten vinkenhuisjes bewaard gebleven. Een stenen vinkenhuisje bevindt zich voorts in de duinen van de Amsterdamse Waterleiding ten zuiden van de Oranjekom.  Behalve op Leyduin ‘Zeerust’ tussen Heemstede en Bloemendaal-Vogelenzang  [van het Huis te Manpad, gelegen tussen Vogelenzangseweg en Leyweg] en Dennenheuvel hebben in het verleden ook vinkenbanen gelegen op o.a. Woestduin (grens Bloemendaal-Vogelenzang /Heemstede), de Dageraad (Bennebroek), Huis te Vogelenzang  en de Hartekamp. Bij laatstgenoemde hofstede  op de overplaats ten tijde van eigenaar mr.George Clifford, 1727-1760, dus ook toen Carolus Linnnaeus tussen 1735 en 1737 daar werkzaam was als lijfarts en hortulanus. Op een kaart uit 1731, vervaardigd door landmeter Ch.Gebhard is de ‘Finkebaan’ ingetekend tussen de blekerij van Gerrit Bossu en het duin met koepel in de overtuin van de Hartekamp ten oosten van de Heerenweg. In een bijschrift staat o.a.: Verder “sal de heer Cliffort ook het huijsje ten eijnde der Laan op de Vier en Sestich maet van de heerenwech staen, hebbende agter sig zeeven en twintigh Roeden tot aen de uijtwateringh tusschen de vinckeban en de droogbergh van Gerrit Bossu (…)”.  Uitvoerige informatie over de Hollandse vinkenbanen met een hoofdstuk over de vinkersfamilie Van Lennep heeft Ignaz Matthey in zijn boek (dissertatie) ‘Vincken moeten vincken locken; vijf eeuwen vangst van zangvogels en kwartels in Holland.’ Hilversum, uitgeverij Verloren, 2002.

lei

Illustratie vinkenbaan in Leyduin van het Huis te Manpad (Van Lennep) uit boek van Ignaz Matthey.

vink

Het vinkenhuisje in Bloemendaal aan de Duinwijckweg. Dat behoorde oorspronkelijk bij de vinkenbaan van de hofsteden Veen en Duin (1741-1773)  en Wildhoef (1788-1894).

AWB2

Herbouwd en hersteld vinkershuisje van Zeerust van de familie van Lennep, dat van 1856 tot 1912 [toen de vinkerij werd verboden]  in gebruik is geweest.   Op de voorgrond een replica van de balustrade waarachter de vinker op de uitkijk stond. (locatie Heemstede-Vogelenzang bij de Oranjekom van de Amsterdamse Waterleiding Duinen.

AWD

Interieur vinkenhuisje van Zeerust met vinkersportretten. Portret van Jacob Stok en van Dirk van der Kodde. Laatstgenoemde was in dienst van Van Lennep als vinker van 1770-1778 op zijn zogenaamde Manpad-vinkenbaan.  Jacon Stol legde in 1790 een vinkenbaan aan in Bloemendaal.

Awd2

Hendrik Witsenburg was een beroepsvinker o.a. in dienst van Phulip Kops en Manus Handgraaf herbergier van beroep. (Zeerust – Leyduin).

De Zochervijver anno 2012 op de overplaats van de Hartekamp (foto Arthur Schaafsma)

DE HUIZEN “MANPADSHOEK” EN “ZUIDERKRUIS”

In het midden van de 19de eeuw is de villa “Manpadshoek” gebouwd. Deze was gesitueerd aan de Herenweg ten noorden van de Manpadslaan, nabij de plaats waar zich tegenwoordig het huis “Zuiderkruis” bevindt, Herenweg nummer 13 (voorheen 11).  Na de dood van Paul van Vlissingen was het dr. Busken Huet uit Haarlem die de “buitenplaats” Manpadshoek als gezondheidsoord inrichtte voor welgestelde dames die volstrekte rust behoefden. Dankzij de ideale ligging, de schitterende omgeving, en de afzondering was het voor dat doel een perfecte locatie. Een oude beschrijving van het sanatorium doet dat inderdaad geloven. ‘Rondom in heerlijk groen schier verscholen, omringd door een tuin, vol schaduwrijke plekjes, is het een toonbeeld van rust en vrede en kalmte, die den naar lichaam en geest vermoeide behaaglijk en weldadig aandoet en Manpadshoek niet ten onrechte als een rustoord stempelen.’ In 1891 werd Manpadshoek bewoond door mr. L.W. van Gigch, bekend advocaat en raadslid in Amsterdam en had een inbraak plaats. Omstreeks 1894  kocht de bekende Haarlemse bloembollenkwekerij Van Tubergen het buitenverblijf Manpadshoek, Herenweg 11. De omliggende gronden werden gebruikt voor uitbreiding van de productie. Het naastliggende pand, Herenweg 13, fungeerde als bloembollenschuur. In 1912 gaf C.G.van Tubergen aan tuinarchitect Cornelis Springer opdracht een ontwerp te maken voor een reorganisatie van de tuin  [tekening aanwezig in bibl. Landbouwuniversiteit Wageningen]. Omdat vanaf 1911 als nieuwe eigenaar bloemenkweker P.J.Eldering staat vermeld (die van de gemeente vergunning kreeg een autogarage bij het perceel te bouwen) is de uitvoering niet doorgegaan. Blijkens de bouwmap aanwezig bij de gemeente Heemstede (sector Wonen) gaf het college van B. en W. op 18 mei 1889 vergunning aan C.G.van Tubergen ‘het buitenverblijf “Manpadshoek”, gelegen aan de Rijksstraatweg, te wijzigen.’ C.G.van Tubergen jr. overleed 25 januari 1919 waarna het bedrijf werd voortgezet door de familie Hoog. Tot 1922 was de heer P.M.J.Eldering en vervolgens woonde hier tot 1925 de weduwe Goemans. Een volgende eigenaar J.J.Schretlen verzocht in dat jaar toestemming de serre te wijzigen. Tevens verzocht hij plaatsing van een nieuw hek met afscheiding om het perceel alsmede twee stenen pijlers. B. en W. berichtte op 2 april 1925 ‘Wij verzoeken u in verband met bovenstaand verzoek tevens te wijzigen op het plan ter verbetering van den Heereweg, dat tot plaatsing van bedoeld hek tevens vergunning moet worden gevraagd aan de Commissaris der Koningin in deze provincie.’ In 1932 verhuisde Schretlen naar het adres Herenweg 158. Begin 1934 staat nog H.W.Aurik als bewoner in het bevolkingsregister, in welk jaar Manpadshoek werd gesloopt. De fundamenten bleven nog lang liggen en zijn pas in de jaren tachtig opgeruimd. In 1935 werd makelaar Willem Olivier eigenaar van het perceel. Op 18 augustus vroeg hij als directeur van de N.V. Bouw Maatschappij Union, Heemsteedse Dreef 90, vergunning tot het bouwen van een nieuwe villa annex garage. De vrijstelling betrof het bouwen op meer dan10 metervan de straat. De bouwkosten werden geraamd op 12.000 gulden (crisisjaren!). De ontwerptekeningen zijn tussen juni en augustus 1935 vervaardigd door de architecten Gerard Stad en W.J.C.Olivier. Bij een omnummering is het adres Herenweg 11 door de gemeente gewijzigd in 13. 15 juli 1974 is de kap van het pand tengevolge van een uitslaande brand verwoest. Bij het blussen door de Heemsteedse brandweer verleende vrijwillige brandweer Bloemendaal assistentie. In die periode zijn op verzoek van R.Jetten plannen ontwikkeld door architect Bats, Bennebroek om op dezelfde plaats en iets zuidelijker van Herenweg 13 een dubbel woonhuis te bouwen. De gemeente verleende nochtans geen medewerking vanwege de aanwezigheid van “zeldzame planten” (Natuurgebied). In plaats daarvan is de villa met de naam “Zuiderkruis” in 1975 herbouwd  met als eigenaar de heer C.A.Oud, tegenwoordig woonachtig in Vogelenzang. In 1989 vond een renovatie van het woonhuis plaats – onder architectuur van ir. P.van Duijn – op verzoek van de nieuwe eigenaar Tenrikyo Chinzei Nederland (2). Momenteel is het pand “Zuiderkruis”  eigendom van organisatiebureau Bos en Partners b.v. en vindt opnieuw een verbouwing plaats.

(1) Van het bloembollenterrein van de firma C.G.van Tubergen jr. aan de Manpadslaan  is een foto opgenomen in het boek “Bloeiende Bedrijvigheid” (Haarlem, 2002, bladzijde 67).

Het bloembollenterrein van de firma C.G.van Tubergen Jr. aan de Manpadslaan in Heemstede

Het bloembollenterrein van de firma C.G.van Tubergen Jr. aan de Manpadslaan in Heemstede

(2) Tenrikyo is een wereldwijde – Japanse – sekte ofwel levensbeschouwelijke organisatie met ongeveer twee miljoen leden, waarvan naar schatting ongeveer 500.000 buiten Japan. Het Nederlandse kantoor is thans gevestigd op het adres Glipperweg 23, Heemstede.

De inrijpoort van “Land- en Spaarnzicht” (Binnenweg) staat nu aan de Herenweg

“Land- en Spaarnzicht” was oorspronkelijk een kleine buitenplaats uit de 18e eeuw, die midden 19e eeuw eigendom was van toenmalig burgemeester Jan Dólleman. Het verwaarloosde pand werd ten slotte afgebroken om in 1908 plaats te maken voor een nieuw herenhuis van bollenkweker Jan van den Berg. Vermoedelijk is toen een nieuwe toegangspoort geplaatst, bestaande uit twee pilaren van baksteen opgetrokken en met een hardstenen dekplaat, met aan de ene zijde “Land en” en de andere kant “Spaarnzicht” uitgehouwen. Op een foto uit 1934 is één van de pijlers nog voor het huis te zien. In 1938 is het pand door het rijk gekocht met het oog op de bouw van een nieuw postkantoor. Voor de afbraak is het o.a. in gebruik geweest als Christelijk Militair Tehuis, distributie- kantoor (tijdens W.O.II) en nadien kleuterschool. Pas na de Tweede Wereldoorlog is het pand afgebroken en na een houten noodgebouw werd op 7 september 1959 het huidige postkantoor geopend.

In 1996 “ontdekte” wijlen de heer H. de Waal uit Bennebroek bij toeval dat deze toegangszuilen zich thans bevinden bij de ingang van het pand op de Herenweg 13 met de inscripties “Land en Spaarnzicht” aan de binnenzijde.  Daarvan werd in aflevering 89 van HeerlijkHeden (blz. 121) melding gemaakt. De nu wit geschilderde zuilen bevatten aan beide zijden van de straatkant het opschrift “Manpadshoek”. Toen de heer Oud omstreeks 1975 eigenaar werd van Zuiderkruis stond de inrijpoort daar reeds. Mogelijk is deze entree in of kort na 1938, toen “Manpadshoek” al was gesloopt en “Land en Spaarnzicht” niet meer particulier bezit was, verhuisd van de Binnenweg naar de Herenweg en is de naam “Manpadshoek” als een herinnering aan het geruïneerde huis op de pijlers toegevoegd.

Hans Krol

(1) In 1867 is de villa Soeka Brentie op een veiling in de Brakke Grond te Amsterdam geveild voor ƒ 32.800,-. Eigenaar werd H.Munzebrock, directeur van de Nederlandsche Suikerrafinaderij. Hij is in 1877 gearresteerd vanwege faillissementsfraude. In 1888 is na afbraak van de villa het nieuwe Dennenheuvel gebouwd.

Bijlagen

De villa Soeka Brent, gebouwd in 1863 was alweer een jaar later te koop. Advertentie uit de Leeuwarder Courant

Het landgoed Soeka Brentie, gebouwd in 1863, was alweer een jaar later te koop. Advertentie uit de Leeuwarder Courant

Aankondiging van verloop van nieuwe villa Soeka Brentie in de Opregte Haarlemsche Courant van 8 oktober 1864

Aankondiging van verloop van nieuwe villa Soeka Brentie in de Opregte Haarlemsche Courant van 8 oktober 1864

 

Advertentie uit Het Nieuws van den dag van 29 juli 1891

Advertentie uit Het Nieuws van den dag van 29 juli 1891

 

Advertentie Dennenheuvel van 12 september 1891 uit het Handelsblad

Advertentie Dennenheuvel van 12 september 1891 uit het Handelsblad

Advertentie Dennenheuvel in Algemeen Handelsblad, 23-11-1901

Advertentie Dennenheuvel in Algemeen Handelsblad, 23-11-1901

Zowel door Felix Rhodius op Dennenheuvel ad Hans Rhodius op Bloemenoord zijn incidenteel tuinfeesten gehouden, o.a. voor de familie Andriessen uit Haarlem. Bijgaand bericht uit de Javabode is van 12 januari 1957

In 1925 is het landgoed Dennenheuvel/Bloemenoord, groot ruim 8 hectare, geveild en eigendom geworden van de familie Rhodius. Zowel door Felix Rhodius op Dennenheuvel als Hans Rhodius (1) op Bloemenoord zijn incidenteel tuinfeesten gehouden, o.a. voor de familie Andriessen uit Haarlem. Bijgaand bericht uit de Javabode is van 12 januari 1957. (1) Verzamelaar van en publicist over de Balinese kunstschilder Walter Spies

 

Toen Evert van Wieringen in 1974 40 jaar dienst was van de familie Rhodius op Dennenheuvel/Bloemenoord schreef Alice Verwy een artikel in de Heemsteedse en Bennebroekse Courant (4-4-1974)

Toen Evert van Wieringen veertig jaar als tuinman in dienst was van de familie Rhodius op Dennenheuvel/Bloemenoord schreef Alice Verwey een artikel in de Heemsteedse en Bennebroekse Courant (4-4-1974)

 

De voormalige tuinmanswoning met schuur (stal) behorend bij Bloemenoord/Dennenheuvel. Kadijk 28. Oorspronkelijk daterend uit 1863 met verbouwingen/uitbreidingen in 1867, 1891 en 1945. Provinciaal monumen. Bewoond door mr.Rhodius, staat anno 2015 te koop.

De voormalige tuinmanswoning met schuur (stal) behorend bij Bloemenoord/Dennenheuvel. Kadijk 29. Oorspronkelijk daterend uit 1863 met verbouwingen/uitbreidingen in 1867, 1891 en 1945. Provinciaal monumen. Bewoond door mr.Rhodius, staat anno 2015 te koop.

 

Het monumentale Kadijk 28

Het monumentale Kadijk 29

Het historische houten vinkenhuisje, Kadijk 28 Heemstede

Het historische houten vinkenhuisje, Kadijk 28 Heemstede bij Bloemenoord

HAGENDUIN EN DE OVERPLAATS VAN DE HARTEKAMP

Glipperweg 5, ter hoogte van Hagenduin, Heemstede

Glipperweg 5, ter hoogte van Hagenduin, Heemstede (NHA)

Glipperweg Heemstede, ter hoogte van Hagenduin (NHA)

Glipperweg Heemstede, ter hoogte van Hagenduin (NHA)

De wildernisse rondom de overtuin van de Hartekamp, in 1762 getekend door Gerard van Rossum (Noord-Hollands Aechief)

De wildernisse rondom de overtuin van de Hartekamp, in 1762 getekend door Gerard van Rossum (Noord-Hollands Archief)

Nog een tekening van Gerard van Rossum van de overtuin van de Hartekamp, 1762 (NHA).

Nog een tekening van Gerard van Rossum van de overtuin van de Hartekamp, 1762 (NHA).

De hertenbaan van de Hartekamp in 1901

De hertenbaan van de Hartekamp in 1901

Het hertenhuis op de overplaats van de Hartekamp, ten oosten van de Herenweg. (Uit: J.Craandijk, het landgoed de Hartekamp, 1901)

Het hertenhuis op de overplaats van de Hartekamp, ten oosten van de Herenweg. (Uit: J.Craandijk, het landgoed de Hartekamp, 1901)

Overplaats van de Hartekamp, ten oosten van de Herenweg. (lichtdruk van Kleinmann, Haarlem 1902)

Overplaats van de Hartekamp, ten oosten van de Herenweg. (lichtdruk van Kleinmann, Haarlem 1902)

Overplaats van de Hartekamp, tussen Herenweg en Glipperweg, 1901

Overplaats van de Hartekamp, tussen Herenweg en Glipperweg, 1901

DE koepel van de Hartekamp op Hagenduin, Overplaats Heemstede (lichtdruk van H.Kleinmann & Co, Haarlem, 1901)

DE koepel van de Hartekamp op Hagenduin, Overplaats Heemstede (lichtdruk van H.Kleinmann & Co, Haarlem, 1901)

De 'Moederboom' op de Hartekamp omstreeks 1900 welke nog door hortulanus Linnaeus zou zijn geplant in 1737.

De ‘Moederboom’ op de Hartekamp omstreeks 1900 welke nog door hortulanus Linnaeus zou zijn geplant in 1737.

Hagenduin: classicistische koepel/speelhuis, gebouwd onder George Clifford op de overplaats van de Hartekamp, na de restauratie van 1965 (NHA)

Hagenduin: classicistische koepel/speelhuis, gebouwd onder George Clifford op de overplaats van de Hartekamp, na de restauratie van 1965 (NHA)

 

De nogmaals geruïneerde koepel van de Hartekamp op Hagenduin als gevolg van vandalisme in 1979.

De nogmaals geruïneerde koepel van de Hartekamp op Hagenduin als gevolg van vandalisme in 1979.

Een nieuwe, vandalismebestendige koepel, ontworpen door Maejolein van Eig van INBO in Rotterdam, vervaardigd van gebruikte bakstenen, geplaatst op Hagenduin op de plaats van de oude vernielde koepel.

Een nieuwe, vandalismebestendige koepel, ontworpen door Maejolein van Eig van INBO in Rotterdam, vervaardigd van gebruikte bakstenen, geplaatst op Hagenduin op de plaats van de oude vernielde koepel.

Eén van de 4 appartementencomplexen, op de plaats van en genaamd Hagenduin.

Eén van de 4 appartementencomplexen, op de plaats van en genaamd Hagenduin.