Tags

,

HISTORISCHE ACTUALITEITEN HEEMSTEDE BENNEBROEK

Archiefaanwinsten

*  Via ons lid de heer J.A.M.Grapperhaus ontvangen zes afdrukken van oude afbeeldingen afkomstig uit de huisartsenpraktijk van D.H.Blanckenberg, met voorstellingen van:1. Bronsteeweg, 2. Hoek Binnenweg/Koediefslaan, 3. Kerklaan vanaf de IJzeren Brug, 4. Raadhuisstraat met postkantoor en elektrische tram, 5. Raadhuisstraat met rechts slijterij J.Pijst  (nu de 1ste Aanleg), 6. Camplaan.

Literatuur

*  Uitgegeven door Boekhandel Blokker verscheen het boek ‘Er was een plek waar alles anders was; over boeken en schrijvers in Heemstede en Bennebroek’. Samengesteld door Neerlandicus Hans van der Prijt, geboren in Heemstede en woonachtig te Oosterhout. In de boekhandel te koop voor 19.95 euro.

Vooromslag boek over boeken en schrijver in Heemstede; door Hans van der Prijt

* Nieuw is ook het boek ‘Met de Stroom Mee’ van journalist Richard Stekelenburg. De auteur beschrijft 49 etappes langs het Spaarne vanaf het pontje bij Cruquius via Heemstede naar Haarlem tot de sluis bij Spaarndam. Prijs 14.95 euro.

* Maarten van Bourgondiën publiceerde in Haerlem Jaarboek 2008 (2009) een artikel:  ‘Grondbezit en grondgebruik te Heemstede halverwege de zestiende eeuw’, blz. 9-37. Op basis van archiefonderzoek van bestudeerde kohieren van de tiende penning stelde hij vast dat de grond in die periode voor het grootste deel in handen van Haarlemmers, maar de inwoners van Heemstede hadden wel liefst 86 procent vooral via pacht in gebruik.

* In voornoemd Jaarboek is een necrologie opgenomen van rechter Jan Willem Rutgers (1919-2008), die in de Alberdingk Thijmlaan woonde, in 2006 verruild voor de Berkenhof Aan de Herenweg. Voorts van mw. Toos Annie Bloemers-van der Giesen (1925-2008), sinds 2003 inde Spaarneborgh woonachtig.

* Zijdelings voor de historie van Heemstede interessant is de bijdrage van Gerrit Bosch over de restauratie in 2007-2008 van Paviljoen Welgelegen. Lange tijd heeft men aangenomen dat architect van het buitenhuis voor bankier en kunstverzamelaar Henry Hope, de Italiaan Triquetti was. Professor H. ter Kuile veronderstelde echter dat het Leendert Viervant moet zijn geweest, de bouwmeester van o.a. Teylers Museum en van Teylers Hofje. Intussen zijn in het Stadarchief van Amsterdam betalingen van Hope aangetroffen aan Abraham van der Hart, de stadsbouwmeester van Amsterdam, die in de Spaarnestad het Huis Barnaart en het Hodshonhuis ontwierp. Een nieuwe hypothese is dat het ontwerp van Zuidvleugel op verzoek van John Hope is vervaardigd voor diens enorme kunstcollectie in Groenendaal, doch vanwege de plotse dood op 10 april 1784 van John Hope [sinds 1767  eigenaar van Groenendaal en 1784 van het nabijgelegen Bosbeek] bleef realisering uit en is het ontwerp aangepast voor ‘Welgelegen’ van neef Henry Hope.

* In het boek ‘Recht op wraak; liquidaties in Nederland 1940-1945’van Jack Kooistra en Albert Oosthoek worden meer dan500 inde oorlogsperiode door het verzet geliquideerde personen beschreven. Achteraf soms ten onrechte, zoals in Heemstede de in een politiecel doodgeschoten J. de Kruijf, blz. 248. Onder Heemstede zijn tevens opgenomen: Pieter Faber, blz.143 [door Hannie Schaft en Jan Bonekamp nabij diens huis aan de Tooropkade neergeschoten] en politieman P.van Duijn, blz.274. L.B.Verdoorn wordt in de kantlijn vermeld, blz. 139, als slachtoffer van een Silbertanne-moord. Hendrik van Lenten, blz. 286, raakte in Hoofddorp ernstig gewond en overleed 28 april 1945 in een ziekenhuis te Heemstede en is 2 mei op de Algemene Begraafplaats ter aarde besteld.

* De april-editie 2009 van ‘De Drijehornickels’ (periodiek van de Nuenense heemkundekring) bevat een bijdrage van Hans Korpershoek: ‘Een kasteel in de heerlijkheid Eckart’, Eens de woning van burgemeester jhr. mr. Johannes Th.M.Smits van Oyen, die hier bleef wonen, ook toen hij was benoemd tot burgemeester van Bennebroek!

* Over de joodse historicus A.E.Cohen verscheen een monografie: ‘A.E. Cohen als geschiedschrijver van zijn tijd’ , een uitgave van Boom in Amsterdam. Cohen was o.a. hoogleraar aan de universiteit van Leiden en woonde op het adres P.C.Boutenskade 3 in Heemstede. Zijn echtgenote mw. H.Cohen-Koster was van 1959 tot 1969 voor de P.v.d.A gemeenteraadslid en hun zoon Job Cohen, tegenwoordig burgemeester van Amsterdam, groeide op in Heemstede

Diversen

*  Marc de Bruijn stelde een leerzaam werkstuk samen voor groep 7 van de Nicolaas Beetsschool samen: ‘De begraafplaats aan de Herfstlaan in Heemstede’ .

*  TV Nederland 2 zond 14 juni 2009 een gefilmd portret uit van A.S.Talma, grondlegger van het sociale verzekeringsstelsel. De Fries Talma (1864-1916) was behalve een sociaal bewogen vakbondsman en minister van Landbouw, Nijverheid en Handel, de laatste jaren van zijn leven predikant in Bennebroek. In deze documentaire van ‘Omrop Fryslan’ zijn enkele oude filmbeelden verwerkt van Bennebroek. Zijn grafmonument met beelden van een jonge en van een oude arbeider en daartussen een reliëfportret van dominee Talma, is ontworpen door Dirk Wolbers en in 1918 door de leden van het Christelijk Nationaal Vakverbond geschonken.

Replica van de arbeidersfiguren bij de entree van een pand aan de Bronsteeweg in Heemstede

*  Harry Mulisch beschouwt het jeugdboek van Leonard Roggeveen: ‘De ongeloofelijke avonturen van Bram Vingerling’ als het meest beslissende boek in zijn leven, omdat hij zich kon identificeren met de hoofdpersoon. “Ik moet het ongeveer in 1939 gelezen hebben. Ik was toen twaalf jaar. Mijn ouders waren gescheiden. Mijn moeder woonde in Amsterdam, ik in Heemstede. Iedere woensdagmiddag rond twaalf uur leende ik een boek uit de bibliotheek in Amsterdam en als ik rond vier, vijf uur weer wegging, had ik het uit. Maar dit was vast geen bibliotheekboek. Ik denk dat Alice, mijn moeder, het voor mij n verjaardag had gegeven. Het was vooral het begin dat me boeide. Die jongen die op de markt een oud boekje vindt, met een geheim recept tot onzichtbaar worden (…)”

*  In het blad HeerlijkHeden, nummer 69 (augustus 1991), verscheen een artikel over een schilderij van de 17e eeuwse Haarlemse kunstschilder Jan Lagoor. Het bevat een voorstelling van water en bosgronden nabij het Klooster met het kasteel van Heemstede op de achtergrond. Frits Hazenberg ontdekte bij archiefonderzoek naar de Zandvaart dat het afgebeelde huisjein het midden van het doek in aktes staat omschreven als ‘Sandershuijsgen’. Het was aldus een gebouwtje dat gelijktijdig met vaart en kolk is gemaakt in opdracht van de heer van Heemstede, ten behoeve van de ‘sanders’. Hier sloeg men onder meer het gereedschap en materiaal van de werklieden op. Daarnaast stond het huisje ook omschreven als schuthok voor personen die op de zanderij werkten.

*  Zoals al bekend waren de vorige eeuw in Heemstede twee automobielfabriekjes gevestigd: 1) HUMO (Huurnink/Moos) aan de Herenweg nabij de Manpadslaan en 2) GATSO van Maus Gatsonides aan de Zandvoortselaan. In 1979 verscheen bij uitgeverij Omniboek in Den Haag een publicatie met de titel: ‘Historisch overzicht van de Nederlandse Automobielindustrie’. Tussen roemruchte namen als Kromhout, DAF en Spijker worden ook de Heemsteedse merken Humo en Gatso genoemd.

HUMO (van Huurnink en Moos)

In 1920 is in Heemstede de n.v. Automobiel- en Vliegtuigfabriek ‘Humo’ opgericht door twee personen, John Moos (1888-1957) en Hans Huurnink. De eerste was begonnen als wielrenner, in zijn tijd een gevierd motorrenner, technisch goed onderlegd. Huurnink, die een zaak had in marmer en schoorsteenmantels,  trad vooral als financier op en beheerde het administratief gedeelte. De naam Humo was een samentrekking van beide achternamen. Nog maar juist op de markt had Moos  de vertegenwoordiging weten te verwerven van de Franse auto Citroën. De garage kwam na een korte periode te Haarlem te staan vlakbij Ipenrode tegenover de Van Merlenlaan aan de Herenweg in Heemstede, waar zich tegenwoordig Beukenrode bevindt. Het was een van steen opgetrokken gebouw waar men beschikte over administratie- en schaftlokalen, terwijl hier verder een onderdelenmagazijn was.  In 1921 is een prototype vervaardigd van een nieuwe automobiel met hulp van onderdelen uit het buitenland. Op de Haagse Sport-tentoonstelling in dat jaar trok de ‘Humo’ veel belangstelling. De constructie had echter zoveel financiële offers gevergd dat serieproductie moest worden gestaakt. Aan de ontwikkeling van vliegtuigen is men, zoals de intentie was, niet meer toe gekomen. Huurnink trok zich noodgedwongen terug uit zaken. John Moos begon voor zichzelf aan de Plantage Muidergracht in Amsterdam met een garage die de naam ‘Geropa’ kreeg. Hij ontwikkelde een nieuw auto-ontwerp maar tot zijn teleurstelling bleef het bij een prototype. De gloednieuwe garage in Heemstede is toen overgenomen door de autofirma Martin van der Wal die tevens verder ging met de verkoop van Citroëns.

Foto van John Moos op de motorfiets na het behalen van een overwinning.

Foto van John Moos op de motorfiets na het behalen van een overwinning.

John Moos in 1921 als winnaar van een motorwedstrijd in Tilburg (Katholieke Illustratie)

John Moos in 1921 als winnaar van een motorwedstrijd in Tilburg (Katholieke Illustratie)

Aanvankelijk was John Moos automobielhandel tijdelijk gevestigd in Haarlem, Olieslagerlaan 40

John Moos automobielhandel is in Haarlem begonnen met de import en verkoop van André Citroën-automobielen en was vanaf april 1920 tijdelijk  gevestigd op het adres Olieslagerslaan 40 alvorens met Huurnink naar Heemstede te verhuizen.

Afbeelding van vroegere automobiel- en vliegtuigfabriek Humo aan de Herenweg in Heemstede

Afbeelding van vroegere automobiel- en vliegtuigfabriek Humo aan de Herenweg 77b  in Heemstede. De eerste steen werd gelegd in juni 1920 en enkele maanden later is men in de hal van start gegaan.

Advertentie van Martin van der Wal met garage in Heemstede

Advertentie van Martin van der Wal met garage in Heemstede

Tentoonstellingsstand in de RAI Amsterdam, 1924, van Martin C.van der Wal uit Heemstede

Tentoonstellingsstand in de RAI Amsterdam, 1924, van Martin C.van der Wal uit Heemstede

————————————————————————————

MAUS GATSONIDES EN ZIJN ‘GATSO

Maurits (Maus) Gatsonides (1911-1998) was een Nederlands autocoureur en ontwerper. Hij werd op 14 februari 199 geboren in Nederlands-Indië, op het eiland Java in de plaats Gombong. Zijn vader, ambtenaar bij het binnenlands bestuur, overleed in 1923 op slechts 38-jarige leeftijd. De kleine Maurits – hij noemde zich als jochie overigens al Maus – is op dat moment, samen met een zusje, in Nederland  ondergebracht in een pleeggezin. Na de HBS en een paar baantjes in garages stort Maus zich op de vliegerij. Van 1931 tot en met 1935 is hij in dienst van de KLM, eerst als monteur, later als boordwerktuigkundige. Voor een loopbaan als vlieger kwam hij niet in aanmerking omdat hij een vingerkootje mist. Aan zijn korte carrière in de vliegerij komt een einde als erin vier weken tijd drie KLM-vliegtuigen verongelukken en z’n toenmalige verloofde er bij hem op aandrong met het werk op Schiphol te stoppen. Gatsonides – voor zijn vrienden ‘Gatje’ – gaat terug naar de garage aan De Zandvoortselaan in Heemstede. Hij doet het daar heel aardig en neemt regelmatig deel aan autoritten in de omgeving. Eén van de meeste roemruchte evenementen uit die tijd was de Kraantje Lek-rit.In 1939 werd het eeuwenoude etablissement aan de voet van de Blinkert in Overveen voor het eerst gebruikt als startplaats voor een illegale rally door de Haarlemmermeerpolder en de Bollenstreek. Het wedstrijdreglement bevatte slechts één regel: wie zich het eerst bij de finish in Het Oude Slot in Heemstede meldde, was winnaar en kreeg veel bier. De Kraantje Lek-ritten stonden vol van list en bedrog, hadden een ruig karakter en speelden zich af zonder de toestemming van wie dan ook. Dat is eigenlijk zo gebleven tot de allerlaatste rit in 1953. De chaos werd al zichtbaar bij de massastart, bedacht door Gatsonides himself, die na de eerste drie afleveringen van de rit de organisatie op zich had genomen. Hij gooide een tafel vol met routebeschrijvingen en de deelnemers mochten er allemaal tegelijk eentje pakken, waarmee tevens de tijd inging. Omdat het eet- en drinkhuis maar één uitgang had, wurmde de helft van de equipes zich oor de ramen naar buiten, wat volgens ooggetuigen een komisch gezicht moet zijn geweest.

Intussen won Gatsonides in 1950 de 24-uursrit op het circuit van Le Mans in de kleine sportwagenklasse en in 1953 de Rallye van Monte Carlo, in 1955 bovendien de eerste prijs in de tweede categorie van deze rally.

Verder ontwierp hij in Heemstede een speciaal type racewagen, ‘Gatford’ en vervolgens ‘Gatso’ genoemd. De auto’s waren op een Ford-chassis gebouwd en hadden een sportieve uitstraling. maar er waren te weinig kopers zodat een faillissement volgde. In de periode 1951-1972 was Gatsonides een bekend autocoureur en daarna werd Maus Gatsonides pas echt beroemd (maar minder geliefd bij snelheidsovertreders) met de uitvinding van de Gatsometer, die nog altijd in de regio wordt gemaakt en ook naar het buitenland zijn weg vindt

In 1995 ontving ik als een herinnering aan de sympathieke coureur en uitvinder de perskaart van Maus Gatsonides die hij als medewerker van De Telegraaf had ontvangen,

In 1995 ontving ik als een herinnering aan de sympathieke coureur en uitvinder deze perskaart van Maus Gatsonides die hij als medewerker van De Telegraaf had ontvangen,

Folder van Gatso type '4000', vervaardigd in het pand Zandvoortselaan 131 Heemstede

Folder van Gatso type ‘4000’ uit juli 1949 toen Gatsonides vanuit het pand Zandvoortselaan 131 Heemstede werkte, Voor potentiële klanten was nieuwe creatie in vijf uitvoeringen leverbaar. Bij de presentatie op de Autosalon van Genève in maart 1948 evenals op de ‘Centenaire’-expositie in Brussel kreeg de auto internationale aandacht in talrijke Europese auto-tijdschriften.

Technische informatie over de Gatso type '4000'

Technische informatie over de Gatso type ‘4000’

Afbeeldingen van de 'Roadster' en 'Cabriolet'open en dicht van Gatso type '4000'.

Afbeeldingen van de ‘Roadster’ en ‘Cabriolet’open en dicht van Gatso type ‘4000’.

Een momenteel te koop staande 'Gatso 1500 cabriolet, bouwjaar 1948, ook bekend als 'Platje'

Een momenteel te koop staande ‘Gatso 1500 cabriolet, bouwjaar 1948, ook bekend als ‘Platje’

Zandvoortselaan 131, waar Maus Gatsonides in 1949 de 'Gatso' vervaardigde (foto Google)

Zandvoortselaan 131, waar Maus Gatsonides in 1949 de ‘Gatso’ vervaardigde (foto Google)

NIeuwe sportwagen van Maus Gatsonides (H.D, 9 mei 1948)

NIeuwe sportwagen van Maus Gatsonides (H.D, 9 mei 1948)

Scan1527

Nrtocht uit HL, 29-8-1925 over het gereed komen van garage ‘Auto-Safe’ van de firma Robbemond en van der Pol, Zandvoortselaan 4 Heemstede  in 1935 overgenomen door Maus Gatsonides.

Gatsonides heeft ook een aantal jaren een garage gehad op het adres Zandvoortselaan 4 nabij de Herenweg in Heemstede. Bij garagebedrijfb Roozekrans van Gatsonides lwam in de jaren 1935-1938 een dependande van de (intussen ex-) Ford-dealer de Haarlemse Auto Centrale , die daar gebruikte modellen stalde en verkocht.

Gatsonides heeft voor de oorlog tussen 1935 en 1938 een garage als Ford-dealer gehad op het adres Zandvoortselaan 4 nabij de Herenweg in Heemstede. In plaats van garagebedrijf Roozekrans van Gatsonides kwam later de (intussen gesloten) Haarlemse Auto Centrale, die daar gebruikte modellen stalde en verkocht.

Foto uit 1936 van de een jaar daarvoor aan de Zandvoortselaan 4 gestarte garage als vertegenwoordiger van Humber/Hillman en Skoda met de laatste modellen. Het bord van de eerste Monte Carlo Rally in een Gatso is in de etalage uitgestald.

Foto uit 1936 van de een jaar daarvoor aan de Zandvoortselaan 4 gestarte garage als zelfstandig ondernemer en autodealer van Humber, Hillman en Skoda met de laatste modellen. Het bord van Gatso’s  eerste Monte Carlo Rally 1936, dat jaar gereden door de équipe Gatsonides-van Huut-Sillevis hangt aan de buur en in de etalage staat de Hillman Minx 1936 te pronk. Omdat de inkomsten achterbleven kwam aan de activiteiten op dit adres een voortijdig einde en legde Gatsonides vervolgens toe op de bouw van een snelle wagen die bekendheid kreeg onder de naam Kwik.

Voorgevel van de Roozekrans garage van Gatsonides aan de Zandvoortselaan in Heemstede met een aantal auto's van de merken Hillman en Skoga vppr de deur.

Voorgevel van de Roozekrans garage van Gatsonides aan de Zandvoortselaan in Heemstede met een aantal auto’s van de merken Hillman en Skoda voor de deur.

Flyer van Gatsonides, Zandvoortselaan 4 Heemstede

Flyer van autogarage Gatsonides, Zandvoortselaan 4 Heemstede (Conam)

Een Gatso, ontworpen door Maus Gatsonides (1948)

Maus Gatsonides in zijn 'Gatso', bijgenaamd 'platje', gebouwd in 1949.

Maus Gatsonides in zijn ‘Gatso’, bijgenaamd ‘platje’, gebouwd in 1949.

Maus Gatsonides (links) en Klaas Barendrecht met Humber na prijsuitreiking rallye van Monte Carlo

Maus Gatsonides (links) en Klaas Barendrecht met Humber na prijsuitreiking rallye van Monte Carlo

Van 1941 tot 1944 reden de taxi's ten gevolge van benzineschaarste op gas. Hier ziet men op het Raadhuisplein vier touwauto's voorzien van gasreservoir op het dak met hun chauffeur

Van 1941 tot 1944 reden de taxi’s ten gevolge van benzineschaarste op gas. Hier ziet men op het Raadhuisplein vier touwauto’s voorzien van gasreservoir op het dak met hun chauffeur

Vabwege de schaarste aan olie ontwikkelde Maus Gatsonides rijdens de Tweede Wereldoorlog een luxe gasgenerator

Vanwege de schaarste aan olie ontwikkelde Maus Gatsonides rijdens de Tweede Wereldoorlog een luxe gasgenerator

Autojournalist en tekenaar Jan Apetz zond deze cartoon van zijn vriend Maus Gatsinidesa, afgebeeld in een raceauto en daarachter een gasgenerator in Zandvoort (maart 1942)

Autojournalist en tekenaar Jan Apetz zond deze cartoon van zijn vriend Maus Gatsonides, afgebeeld in een raceauto en daarachter een gasgenerator in Zandvoort (maart 1942)

De beide Heemsteese rallye-rijders bam Monte Carlo Jan Apetz (links) en Maus Gatsonides in Monaco. Uit: Nieuwsblad Heemstede, 17-2-1950.

De beide Heemsteedse Monte Carlo rallye rijders Jan Apetz (links) en Maus Gatsonides tijdens een nachtstop. Uit: Nieuwsblad Heemstede, 17-2-1950.

Maus Gatsonides geeft een laatste advies bij het begin van de 17e internationale tulpenrally in Zandvoort aan zijn zoon Tom Gatsonides die dat jaar meedeed.

Maus Gatsonides geeft een laatste advies bij het begin van de 17e internationale tulpenrally in Zandvoort aan zijn zoon Tom Gatsonides die in 1965 meedeed.

Een door Maus Gatsonides nagebouwde gasgenerator die in 1995 is tentoonsgesteld bij een expositie over de Tweede Wereldoorlog. Op deze foto geposeerd voor Elswout in Overveen in 1993 (foto A.d.Zee)

Replica van een door Maus Gatsonides in 1940 vervaardigde gasgenerator die in 1995 is tentoongesteld bij een expositie over de Tweede Wereldoorlog. Op deze foto geposeerd voor Elswout in Overveen in 1993 (foto A.d.Zee)

Maus Gatsonides toont in 1968 triot zijn uitvinding van de 'red light camera' algemeen bekend geworden als gatsometer

Maus Gatsonides toont in 1968 triots zijn uitvinding van de ‘red light camera’ algemeen bekend geworden als gatsometer

Aan Maus Gatsonides zijn verscheidene publicaties gewijd.

Aan Maus Gatsonides zijn verscheidene publicaties gewijd. “Leven als de bliksem’ werd geschreven door Toon Kortooms

Vooromslag van rallyes en races door Gustav Leonard

Vooromslag van rallyes en races; Gatsonides’ avonturen, door Willem Leonard

De meest uitvoerige monografie shreef Rob Wiedenhoff en verscheen in 1993: 'Gatso the never ending race'.

De meest uitvoerige monografie schreef Rob Wiedenhoff en verscheen met een voorwoord van prins Bernhard in 1993: ‘Gatso the never ending race’.

In 1990 kwam een Nederlandstalige uitgave over Maus Gatsonides op de markt van Piet Philippa en Rob Wiedenhoff.

In 1990 kwam een Nederlandstalige uitgave over Maus Gatsonides op de markt van Piet Philippa en Rob Wiedenhoff.

Gatsonides

Informatie over Maus Gatsonides (1911-1998). Uit: Designers in Nederland; onder redactie van Timo de Rijk, 2003.

 

———————————————————————

ALEXANDER HERCULES BEELS

Lex Beels was autocoureur . Hij ontwierp ook een Formule 3-atto, genaamd Beels. Deze werd in een woonkamer in elkaar gezet met onderdelen van een Fiat en Jap motorfietsauto. De auto won in 1951 een race op de Avusbaan in Berlijn. Beels maakte o.a. gebruik van de garage Willemse en van Nico van deer Meer aan de Binnenweg in Bennebroek.

Ook Lex Beels van Heemstede, een nazaat van de Heren van Heemstede, was een succesvol autocoureur tussen 1949 en 1958 en ontwierp omstreeks 1950 een eigen raceauto. Hier gefotografeerd op het circuit in Zandvoort

Lex Beels van Heemstede, in 1916 geboren in Heemstede was een nazaat van de Heren van Heemstede. Hij ontpopte zich als succesvol autocoureur tussen 1949 en 1958 en ontwierp omstreeks 1950 een eigen raceauto. Hier gefotografeerd op het circuit in Zandvoort

Zo begin het! De 17-jarige Lex Beels met zijn vriend Paul Richardson in een opgekalefaterde Chiribiri uit 1924.

Zo begin het! De 17-jarige Lex Beels met zijn vriend Paul Richardson in een opgekalefaterde Chiribiri uit 1924.

In 1953 deed het Beels Racing Team buiten mededinging mee aan de nationale sportwagenraces te Zandvoort. De kleine Coopers stoven de meeste grotere sportwagens voorbij.

In 1953 deed het Beels Racing Team buiten mededinging mee aan de nationale sportwagenraces te Zandvoort. De kleine Coopers stoven de meeste grotere sportwagens voorbij.

“Een race wordt voor tachtig procent gewonnen in de werkplaats” zei Lex Beels in een interview met Revue van 14 december 1957. Een overwinning was voor hem de bekroning van vele uren zwoegen in de garage.

Lex Beels (links) en Maus Gatsonides voor Luik-Rome-Luik in 1939 bij de Kwik auto. Het duo leek langb op een overwinning af te stevenen, maar raakte op de terugweg in Duitsland de weg kwijt vanwege een slechte bewegwijzering mede omdat de Duitsers druk doende waren met voorbereidingen voor de oorlog en om die reden een aantal richtingaanwijzers hadden verwijderd.

Lex Beels (links) en Maus Gatsonides voor Luik-Rome-Luik in 1939 bij de Kwik auto, de eerste creatie van laatstgenoemde coureur. Het duo leek lang op een overwinning af te stevenen, maar raakte op de terugweg in Duitsland de weg kwijt vanwege een slechte bewegwijzering omdat de Duitsers druk doende waren met voorbereidingen voor de oorlog en om die reden een aantal richtingaanwijzers hadden verwijderd.

Lex Beels (links) in zijn racewagen

Lex Beels (links) in zijn racewagen

Lex Beels (rechts) bij zijn ontworpen racewagen

Lex Beels (rechts) bij zijn ontworpen racewagen

Een angstig moment op hert circuit van Halle. De ophanging van het linker achterwiel had het begeven, terwijl Beels met volle vaart reed.

Een angstig moment op hert circuit van Halle. De ophanging van het linker achterwiel had het begeven, terwijl Beels met volle vaart reed.

Lex Beels reed in Coopers of in een door hemzelf ontwopen auto. Hier is hij met zijn familie 'vereeuwigd' in zijn huis aan de Molenlaan (foto Philip Krabbendam)

Lex Beels reed in een Cooper of in een door hemzelf ontworpen auto. Hier is hij ‘vereeuwigd’ in zo’n raceauto in de zitkamer van zijn huis aan de Molenlaan 10 in Heemstede , waarbij hij koffie ontvang van zijn echtgenote Elisabeth Theodora Krabbendam. Links mecano R.Noorlander die één van Beels’ renwagens repareert.

In Beels' garage in Heemstede hingen de lauwerkransen die hij had gewonnen. Dagelijks sleutelde hij om nieuwe lauweren te oogsten.

In Beels’ garage in Heemstede hingen de lauwerkransen die hij had gewonnen. Dagelijks sleutelde hij om nieuwe lauweren te oogsten.

Toen Beels en Flinterman eens op het circuit van Zandvoort beiden pech kregen, moesten zij al duwend de race voortzetten....

Toen Beels en Flinterman eens op het circuit van Zandvoort beiden pech kregen, moesten zij al duwend de race voortzetten….

Jack Wescott (nr.70) aan de leiding voor Lex Beels (nr.20) in de Coupe du Monde, 14 augustus 1950 in Oostende (foto Maurice van den Brempt).

Jack Wescott (nr.70) aan de leiding voor Lex Beels (nr.20) in de Coupe du Monde, 14 augustus 1950 te Oostende (foto Maurice van den Brempt).

Lex Beels in zijn 'Beels 500' aan de start in Avus, juli 1951

Lex Beels in zijn ‘Beels 500’ aan de start in Avus, juli 1951

Lex Beels in zijn kleine Cooper achter de grote Ferrari van Dries van der Loft. Uit een artikel in Revue van 14 december 1957: ''t gaat niet alleen om snelheid!'

Lex Beels in zijn kleine Cooper achter de grote Ferrari van Dries van der Loft. Uit een artikel in Revue van 14 december 1957: ”t gaat niet alleen om snelheid!’

Artikel van Jan Lammerse uit Bennebroek over autoracers Lex Beels en Anton v.d. Horst

Artikel van Jan Lammerse uit Bennebroek over autoracers Lex Beels en Anton v.d. Horst

Artikel van Emmy Sonnemans over Lex Beels als bewoner van de Molenlaan in Heemstede. Uit de Heemsteedse Courant van 8 mei 2002

Artikel van Emmy Sonnemans over Lex Beels als bewoner van de Molenlaan in Heemstede. Uit de Heemsteedse Courant van 8 mei 2002

Herinneringen van Jan Lammerse (1946-2013) aan Lex Beels

Herinneringen van Jan Lammerse (1946-2013) aan Lex Beels

BIJLAGE: Fragmentgenealogie Beels (van Heemstede)

Voor negen eerdere geslachten, te beginnen met Jan Beils, gegoed onder Westkapelle,  postuum vermeld in 1440, zie: Nederland’s Patriciaat 1987

1. Marten Adriaan Beels (179–1859), Heer van Heemstede, Rietwijk en Rietwijkerood sinds 1816  x Charlotte Christina Gildemeester

Mr. Marten Adriaan Beels, zoon van Leonard Beels en Johanna Jacoba van Oosten de Bruijn. (1790-1859). Ovaal door J.A.Kruseman (RKD-Den Haag)

Mr. Marten Adriaan Beels, zoon van Leonard Beels en Johanna Jacoba van Oosten de Bruijn. (1790-1859). Ovaal door J.A.Kruseman (RKD-Den Haag)

Twee kinderen: – Catharina Elisabeth Beels

Leonard Marius Beels (1825-1882), Heer van Heemstede x Agnes Henriëtte van Loon

Drie kinderen, o.a. 3 Herman Hendrik Beels (1827-1916), Heer van Heemstede, schonk in 1910 Heerlijkheidsarchief aan de gemeente Heemstede. x Anna H.A.Sandenbergh Matthiessen

Penning door de Assiciatie Cassa en de Rente Cassa in 1904 uitgereikt aan Herman Hendrik Beels van Heemstede vanwege 50 jaar werkzaamheid (1854-1904)

Penning door de Associatie Cassa en de Rente Cassa in 1904 uitgereikt aan Herman Hendrik Beels van Heemstede vanwege 50 jaar werkzaamheid (1854-1904)

Zij kregen 8 kinderen, o.a.

4. Alexander Hercules Beels (1859-1917) x Cornelia Sophia van Lennep. Uit dit huwelijk 7 kinderen, onder wie:

5. Herman Cornelis Beels (1884-1955) x L.A.van Eibergen Santhagens.  4 kinderen, o.a.

6. Alexander Hercules Beels (geb. 1916) x Elisabeth Theodora Krabbendam 

N.B. Bij raadsbesluit Heemstede is op 24 oktober de straatnaam Beelslaan vernoemd in een nieuwe wijk bij Zuiderhout in Heemstede-Noord, sedert 1927 Haarlem-Zuid. In 1816 kocht mr. M.A.Beels de ambachtsheerlijkheid van Heemstede van Jacob Scholting. Sedertdien is de titel ‘heer van Heemstede’ in de familie Beels gebleven en noemde men zich Beels van Heemstede. De gemeente Heemstede heeft in 1948 de gronden en erven van ‘Het Slot’ c.a. evenals de opstallen van het zgn. ‘Oude Slot’ gekocht van Herman Cornelis Beels van Heemstede.

—————————————————————————————–

Dankzij informatie van de heren Fons Alkemade en Ruud van Bijnen kan daar nog een derde worden toegevoegd, de ALTENA, van A.van Altema, de voormalige. Haarlemsche Automobiel- en Motorrijwielfabriek. Opgericht in 1901, Kennemerstraatweg 15, en vanaf 1902 ineen fabriekspand (met ongeveer 100 arbeiders) aan de Wagenweg 160A, tot 1927 gemeente Heemstede.

Foto van het garagebedrijf 'Den Hout' van Daan Houtkooper aan de Wagenweg. De fabriek van Anton van Altena zat in de panden ten noorden van dit complex.

Foto van het garagebedrijf ‘Den Hout’ van Daan Houtkooper aan de Wagenweg. De fabriek van Anton van Altena zat in de panden ten noorden van dit complex.

Het pand van Van Altena aan de Wagenweg in Heemstede/Haarlem

Het pand van Van Altena aan de Wagenweg in Heemstede/Haarlem

Altena auto uit 1905 [Uit: Autodesign in Nederland door Jan Lammerse]

Advertentie van 'Altena' uit 1904

Advertentie van ‘Altena’ uit 1904

Advertentie van Haarlemsche Automobiel- en Motorrijwielfabriek A.van Altena

Advertentie van Haarlemsche Automobiel- en Motorrijwielfabriek A.van Altena aan de Wagenweg uit omstreeks 1905

Een Duits patent voor Anton van Altena

Een Duits patent uit 1904 voor Anton van Altena

Geldschieter was een zekere De Veer, die ook de zakelijke leiding van het bedrijf had. Al in 1906 moest faillissement worden aangevraagd. Van Altena heeft in die periode volgens bronnen ongeveer 1.000 zelf ontworpen motorfietsen en tussen de 40 en 50 auto’s gebouwd. Hierna heeft nog enige tijd een doorstart plaatsgehad, maar Van Altena emigreerde naar de Verenigde Staten waar hij meewerkte aan de bouw van een vliegtuig.

Uitvoerige informatie over ‘Anton van Altena, de Haarlemse jaren’ door Ruud van Bijnen is gepubliceerd in: Veteraan Motoren Club; vereniging tot instandhouding van Historische Motorfietsen. Clubmededelingen nr. 561, 53e jaargang, december 2010. Zie ook: Marcel Bulte, ‘Koninginnebuurt; van buitengebied tot voorname stadswijk’ (Haarlem, 2009), p. 229-231.

VOITURETTES BEDELIA

Advertentie van 'Bedelia' voiturettes uit 1913

Advertentie van ‘Bedelia’ voiturettes uit 1913

De voiturettes Bedelia waren populair omstreeks 1912-1913. Won o.a. 5 eerste prijzen in Engeland, Grand Prix de France 1912, Paris-Nice 1913, Grand Prix de France, 13 juli 1913. Importadres voor Nederland was: Eerste Heemsteedsche Sporthandel o.l.v. A.T.Breslau, gevestigd hoek Camplaan en Raadhuisplein.

Hans Krol

rally

Pieter Bon Czn. te Heemstede gereed (met een bijrijder) voor de autorallytocht Riga-Monte Carlo, januari 1929 (Beeldbank archief Zaanstad)

 

 

Bericht uit 1913

Bericht over voiturettes Bedelia, uit: Revue der Sporten, 1913.

 

Handelmaatschappij De Zeeuw, Bronsteeweg 86 Heemstede leverde Brockway trucks. Advertentie uit 1952