Tags

,

Ex libris van Jan Ketner

Van een edelsmid die bibliothecaris werd: J.C. Ketner

Op maandag 26 maart  werd ik ’s morgens opgebeld door een mevrouw belast met de inboedelverdeling van een huis aan de Landzichtlaan in Heemstede. De vroegere eigenaar Jan Coenraad Ketner is al op 16 december 1991 84 jaar oud overleden; zijn echtgenote, een pronte Friezin, enkele weken geleden op bijna 92-jarige leeftijd. Het echtpaar was kinderloos , zodat neven en nichten de erfenis mogen verdelen en het huis leeghalen. De trieste dood van Jan Ketner herinner ik me nog levendig. Hij werd vóór het bibliotheekgebouw bij het oversteken van de Heemsteedse Dreef overreden.Vanwege de invallende duisternis en een plensbui was het zicht zeer gering. De bestuurder kwam overstuur de bibliotheek binnen om te vragen of hij het alarmnummer mocht bellen. Toen de ambulance kwam en bij het wegrijden de binnenlichten uitbleven wist ik dat Jan Ketner de aanrijding niet had overleefd.

Een familiefoto met rechts Jan Ketner

Ongeveer een jaar eerder hadden we een expositie van hem ingericht van zijn werkstukken als goud- en zilversmid. Op latere leeftijd liet hij zich omscholen tot bibliothecaris en tot ver na zijn pensioen werkte hij nog als zodanig op vrijwillige basis bij de Kweekschool/Rijks-Pedagogische Academie aan de Leidsevaartweg in Haarlem.

Om terug te keren naar het telefoontje. De mevrouw die ik sprak zou vandaag tot ongeveer 15.00 uur in het huis zijn en de volgende keer pas over een week. Ze vroeg me te adviseren hoe de boeken te verdelen. Nu had ik die dag nog twee afspraken, maar weet uit ervaring dat je voor eventuele aanwinsten geen moment moet dralen. Ik zal bijvoorbeeld nimmer vergeten hoe Ab van der Steur mij jaren geleden te snel af was bij een kraam met prenten op de boekenmarkt op de Dam in de hoofdstad. Het betrof een originele afbeelding van de Chinese pagode achter de hofstede “Uit den Bosch”, tot 1 mei 1927 op Heemsteeds grondgebied gelegen. Toeval bestaat niet. Enkele maanden later kaapte zijn levensgenoot en partner in boeken Theo Hopman op de verzamelaarsbeurs in de Beijneshal een prent voor mijn neus weg met de beeltenis van Lourens Janszoon Coster. Alsof dat al niet erg genoeg was zei hij er met een gulle lach pats boem bij: “Die is voor Bubb Kuyper!”. Dat zijn welhaast traumatische ervaringen, maar gelukkig zijn er meer hoogtepunten die het leven van een boekenliefhebber aangenaam maken.

Overlijdensbericht J.C.Ketner

16 maart om 13.00 uur ging ik via Ida Sabelis die met Jupp zich altijd zeer bekommerd hebben om het overleden echtpaar naar het huis van Ketner. Wat ik aantrof was vijf boekenkasten: 2 beneden, 1 boven en 2 op de zolderverdieping. Op de begane grond voornamelijk bellettrie en romanlectuur met als bijzonderheden een aantal interessante monografieën van beeldend kunstenaars als Verster, Mankes en Albert Neuhuys. Boven: o.a. een collectie Heemstede, allemaal bekend werk van de laatste decennia. Voorts een kast met boeken uit familiebezit, zoals oude Franse, Engelse en vooral Duitse boeken in gotisch schrift. Daaronder verscheidene deeltjes uit de bekende serie van “Insel Verlag”. Ook trof ik wat ingelijste prenten aan van Marius Bauer, Dirk Nijland en een fraaie litho (nummer 49 van 50) met het hoofd van Henriëtte Roland Holst vervaardigd door Aart van  Dobbenburgh. Bij gebrek aan beter op dit algemene gebied in het Haarlemse heb ik voor wat de boeken betreft aangeraden contact op te nemen met Hovingh. Voor de aanwezige collectie grammofoonplaten met Polyphoon Muziekantiquariaat van de familie Van Witteloostuyn. Later vernam ik dat de grote stapel bladmuziek bij Muziekhandel W.Alphenaar ƒ 100,- had opgebracht. Op het laatste moment heeft de mevrouw belast met de verdeling het werk van liedjesschrijver Speenhoff achter gehouden, hetgeen een verstandig idee was. Zelf mocht ik voor de bewaarcollectie het schoolorgaan PA pers uit begin jaren tachtig meenemen. Daarin kwam ik artikelen tegen van de oud-voorzitter der Vereniging Oud-Heemstede-Bennebroek, de heer drs.G.Schuitemaker, die in zijn werkzaam leven leraar Aardrijkskunde was. Met het oog op het naderend afscheid van de Heemsteedse burgemeester nam ik ook een opdrachtexemplaar mee van de schrijfster Hetty Laman Trip de Beaufort. Ten aanzien van enkele door S.L.van Looy uitgegeven schoonschrijfboeken waarvoor ik belangstelling toonde zou ze met een andere erfgenaam overleggen. Terug in de bibliotheek stond een mevrouw klaar met een doos klein drukwerk, waarover ik hier wat uitvoeriger zal berichten.

In Memoriam Jan Ketner, uit de Heemsteder/Bennebroeker van 20 december 1991

========================================================

LEKENSTUKKEN EN BRUILOFTSVERZEN

Bij een zolderopruiming was een verzameling klein drukwerk te voorschijn gekomen, bestaande uit materiaal voor “Bruiloften en Partijen” uit de eerste helft van de vorige eeuw. De dame die deze geschriften bracht hoopte dat de bibliotheek er wat mee zou kunnen. Toen ik “Haarlem” op de voorzijde van een klucht zag staan kon ik haar gerust stellen. Eerst heb ik indeling gemaakt naar uitgevers:

–          Wed.R.J.Coesel, Amsterdam (met o.a. een “Wijnlied”, een “Beurtzang”en een “Mutsenlied”).

–          J.D.Dijk, Groningen. Met o.a. een “Nieuw Toostenboek bruiloften en partijen, tevens een handleiding voor ceremoniemeesters”. Deze Groningse uitgever gaf vele tientallen komische scènes en luimige kamerstukjes uit van Albert Bol. Met bekroonde titels als “De ambtenaar v.d.Burgerlijken stand”, “Een vrouw die 13 mannen versleet” en “Ga je mee naar boven?” .

–          P.Kluitman in Alkmaar, bekend van jeugdboeken, maar ook van stukjes en voordachten als “De Snaaksche Bruiloftsgast”en “Nieuwe en Vermakelijke Kunst van Waarzeggen uit de lijnen der hand (chiromantie) en uit de Speelkaarten”.

–          C.H.Lubers Jr., Amsterdam. Enkele kluchtspelen uit een paarhonderd nummers voor zowel kinderen als volwassenen geschreven.

–          Wat zullen wij spelen? Beschrijvende catalogus voor het amateurtoneel. Nederlandse bibliotheek voor het amateurtoneel. Stichting van de Nederlandse Amateur-toneel-unie (NATU) en het werkverband Amateurtoneel (WKA). Utrecht. Deel 1 1956 en deel II 1958.

–          Catalogus seizoen 1950-’51: een keurcollectie van het beste van nieuwste op het gebied van complete revue’s, revue-schetsen, voordrachten, cabaretliederen. De Nederlandse Voordrachtcentrale, Waerdendelstraat 6, Alkmaar. Met losse bijlage: standaard muziekcatalogus (+ bestelkaart).

–        Liederenboek. Nieuwste uitgave van Film-, Radio- en Gramofoonliederen. Uitgave F.Rombouts, Roosendaal.

–       Een lachdrankje bevattende ruim 100 nieuwe liedjes, 16 ouderwetsche, 12 leuke voordrachten, 157 raadsels, 47 goocheltrucs, 10 minnebrieven, het volledig droomboekje en het kaartlegboekje. Goedkoope volksuitgave van 90 voor slechts 35 ct. Met losse bijlage: lied Rust; muziek van Alex W.A.Heyblom.

–          Firma Bokstijn, Den Haag. Uitgever ook van talrijke “succesnummers” van Lou Bandy, Maup Biemans, Wouter Loeb enz. enz. “Verkrijgbaar bij iederen solieden toneelboekhandelaar”.

Voorzijde van 'Mijn bed'; 'De man en zijn tuin' voordracht; Haar balcon, geschreven door Wouter Loeb. Uitgave van firma Bokstijn in Den Haag

Voorzijde van ‘Mijn bed’; ‘De man en zijn tuin’ voordracht; Haar balcon, geschreven door Wouter Loeb. Uitgave van firma Bokstijn in Den Haag

Vergadering van Doktersclub 'de Pil' komische voordracht door Maup Biemans. Uitgave van Bokstijn, Den Haag

Vergadering van Doktersclub ‘de Pil’ komische voordracht door Maup Biemans. Uitgave van Bokstijn, Den Haag

Zoon Hans Bokstijn zond deze portretfoto van zijn vader, de uitgever. Geboren op 9 december 1908 is hij 1 april 1971 overleden.

Zoon Hans Bokstijn zond deze portretfoto van zijn vader, de uitgever A(driaan) F(rederik) Geboren op 9 december 1908 is hij 1 april 1971 overleden.

Opgericht in 1908 bestaat Bokstijn Feestartikelen al meer dan 1 eeuw, gevestigd in de Weimarstraat 187. Zie: www.bokstijn.nl

Opgericht in 1908 bestaat Bokstijn Feestartikelen al meer dan 1 eeuw, gevestigd in de Weimarstraat 187. Zie: http://www.bokstijn.nl

'De Bremer Stadsmuzikanten'

‘De Bremer Stadsmuzikanten’, uitgegeven door P.B.den Boer in Middelburg

Nog een uitgave

Nog een komische uitgave van Den Boer in Middelburg: ‘Handjes voor d’Oogen’

ZIE OOK BIJLAGE: uitgegeven door de firma Bokstijn

–          Huwelijkszangen, feestcantates en komische voordrachten van diverse, soms anonieme, uitgevers.

–          Gedichten verschenen bij D.van Baren, Korte Begijnestraat 22, Haarlem, zich afficherend als “Het beste adres van Feestartikelen”.

Bruiloftslied. Een uitgave van: D.van der Baren, Korte Begijnestraat 22, Haarlem.

Bruiloftslied. Een uitgave van: D.van der Baren, Korte Begijnestraat 22, Haarlem.

–          Gerard Nielen’s Tooneelfonds “Pieter Langendijk”, gevestigd op het adres Hasselaerplein 35 in Haarlem. Daarbij ook een catalogus van voordrachten, declamaties, kamerstukjes, liedjes, vroolijke schetsen, enz. met honderden nummers onder de titel “Feest in de familie”. Met leveringsvoorwaarden (altijd vooraf te betalen en prijzen variërend van 30 cent tot maximaal ƒ 1,65.

Opvallend is dat (vrijwel) nergens een jaar van uitgave is afgedrukt!

Sinds 1972 moet ik meer dan 100.000 boeken uit schenkingen onder ogen hebben gehad. Daarbij heb ik alles wat met Haarlem te maken heeft zoveel mogelijk bewaard. Dus keek ik in de catalogus wat aan dilettantentoneel, in Haarlem verschenen, aanwezig was. Dat bleek bitter weinig. Van Toneelfonds “Ons Leekenspel” Haarlem (waarover later meer) “Een Leeuwenjager”, een monoloog met drie personen van de Fransman Henri Brochet. Verder uit Gerard Nielen’s Tooneelfonds: “De fout van Nicholas Duisans”, een spel in 3 bedrijven (vijf taferelen). Het Lectuur Repertorium spreekt van “tooneel, dat weinig kwaliteiten vertoont”. Uit voornoemd bio-bibliografisch naslawerk blijkt dat 3 van de 5 grootste Nederlandstalige veelschrijvers voor amateurtoneel tijdens de eerste helft van de 20e eeuw in Haarlem hebben gewoond.

Ik noem in dit verband:

De Noord-Hollander Jac Braun, pseudoniem van J.B.Vink, geboren in 1907 te Beverwijk die later in Alkmaar woonde.

De Noord-Brabander Jan Grosfeld (Den Bosch 24-9-1891; verhuisd naar Berlicum).

Stephanus van Cuyck (Haarlem 21-10-1891, ov.Voorburg 13-11-1944) Hij was postbesteller en “auteur van zedentoneel met moraliserende inslag”.

Piet Mossinkoff, schreef ook onder vele schuilnamen waaronder Walther Hageveld.

(Haarlem 12-10-1894, ov. In Rijswijk). Hij was behalve toneelschrijver décorontwerper en toneelinstallateur.

Gerard Nielen (Haarlem 26-2-1889, ov. Haarlem 12-2-1947). Behalve uitgever ook auteur van een goot aantal zedenstukken en enige jongensboeken in de trant van Fr.Finn. Als toneelschrijver werkte hij samen met onder meer J.Grosfeld, Marinus Janssen, Frans Meyer, Piet Mosinkoff en R.van Hout.

Hoeveel van zijn werk zou bewaard gebleven zijn? Een check in de gedigitaliseerde catalogi van de Stadsbibliotheek Haarlem en Archiefdienst voor Kennemerland levert niets op. De Nederlandse Centrale Catalogus daarentegen 23 kluchten en blijspelen. Verder zijn de brieven van en aan Albert Kuyle (1904-1958) bewaard gebleven. Naar ik aanneem zal ook in de bibliotheek van het Nederlands Theater Instituut in Amsterdam het nodige te vinden zijn.

Vooromslag van catalogus 1960-1961 van Gerard Nielen's Toneelfonds 'Pieter Langendijk', Hasselaerplein 35, Haarlem. 64 p.

Vooromslag van catalogus 1960-1961 van Gerard Nielen’s Toneelfonds ‘Pieter Langendijk’, Hasselaerplein 35, Haarlem. 64 p.

Godfried Bomans, Herman Divendal, WIM SNITKER en “Ons Leekenspel”

ddd_010535795_mpeg21_p006_image

Oprichting van fonds ‘Ons Leekenspel’, De Tijd, 9-6-1934

Vanzelfsprekend wordt beschikt over toneelwerk van bovenstaande drie schrijvers die alledrie in Heemstede woonachtig waren en actief zijn geweest als auteur bij “De Toneelcentrale” in Bussum. De grote man achter de Stichting Ons Leekenspel was Anton Sweers (1902-1969). Hij regisseerde en was succesvol in de tijd van het Interbellum die samenviel met het Rijke Roomsche Leven. Ter gelegenheid van “Honderd Jaar Kromstaf”  organiseerde Sweers groeps- en massaspelen die niet onder deden voor de latere Karel Briels. Eerder was op 25 augustus 1946 ter gelegenheid van het Kajotterscongres een groot demonstratiespel opgevoerd (althans een poging ondernomen). Er brak namelijk zo’n noodweer los, dat kort na het begin de spelers drijfnat de vlucht moesten nemen in de catacomben van het  Olympisch Stadion. De communistische krant “De Waarheid” zag hierin een straf van God. Herman Divendal was in leven secretaris van de “Katholieke Actie Voor God” (postbus 2), Heemstede. Drs.Wim (willem) Snitker, de vader van beeldend kunstenaar Willem Snitker, werkte als leraar geschiedenis en journalist van de Maasbode, later Katholieke Illustratie. Hij schreef voorts gedichten, vertellingen en spelen voor het lekentoneel. Zowel van Divendal als van Snitker verscheen werk in de jaarlijkse verzamelbundels, waarvan er minstens 12 zijn uitgekomen. In 1937 bijvoorbeeld werden van de 88 ontvangen manuscripten er 11 voor publicatie goedgekeurd. Wim Snitker ontving bovendien een prijs van ƒ 300,- toegekend voor diens spel “Maskerade” – voor die tijd een royale beloning.

Journalist en r.k.schrijver Wim Snitker (1901-1950). (foto katholiek Documentatie Centrum Nijmegen)

Journalist en r.k.schrijver Wim (Willem) Snitker (1901-1950). Hij was redacteur van o.a. De Volkskrant en de Katholieke Illustratie. (foto katholiek Documentatie Centrum Nijmegen)

ddd_011202169_mpeg21_p001_image

                                    Drs. Wim Snitker overleden (De Tijd, 13-11-1950)

ddd_011155519_mpeg21_p002_image

Drs. Snitker in het Parlement herdacht door zowel voorzitter ir.R.W.F.Lortenhorst als minister-president dr. W. Drees   (De Gooi- en Eemlander, 15-11-1950)

Van Wim (Willem) Snitker zijn de volgende lekenspelen aanwezig in de Heemstede-collectie (locatie Kleine Houtweg, Haarlem) van het Noord-Hollands Archief:

-Het jubilee van Piet Kabree: spel in drie bedrijven. Bussum, Ons Leekenspel, 193x

– Het gevelbeeld: spel in een bedrijf. Bussum, Ons Leekenspel, 19xx

-Vroolijke spelen. Bussum, Ons Leekenspel, 1937.

-H.Maria, koningin van de vrede. Met bijdragen van Gabriël Smit, Wim Snitker etc. Bussum, Ons Leekenspel, 19xx.

-Helena van Plavuyzen: een kort toneelspel in drie taferelen. Bussum, Ons Leekenspel, 1939.

-Plant den meiboom: kerstspel van vrede en vrijheid: spel in drie bedrijven. Bussum, Ons Leekenspel, circa 1946.

-5 gedramatiseerde vertellingen geschreven door Wim Snitker, met tekeningen van Arnold Pijpers. Bevat: 1) het hof der twaalf apostelen, 2) Waarom St.Pieter te laat op Kalvariën kwam, 3) De begrafenis van St.Willebrord, 4) De leerzame reis, 5) Zeven, acht…soldaat op wacht. Bussum, Ons Leekenspel, 1939.

Scan1568

Vooromslag van ‘5 gedramatiseerde vertellingen’ door Wim Snitker

-Bundel spelen voor jongens en jonge mannen. Door Jac.Schreurs, Wim Snitker e.a. Bussum, Ons Leekenspel, circa 1939.

-Het spel van den kelk: toneelspel gewijd aan den Godsman Alfons Ariëns, in drie bedrijven en een naspel. Bilthoven, De Gemeenschap, 1939.

Scan1569

Vooromslag van ‘Het spel van den kelk’ door Wim Snitker

SONY DSC

SONY DSC Illegale rijmprent VICIT VIM VIRTUS van Willem Snitker, mei 1941

rijmprent1.png

Illustratie van Henk van der Meij bij een  rijmprent van Wim Snitker: ”Lied om een goed tehuis’ (Heemstede, De Toorts, 946)

rijmprent2

Rijmprent ‘Lied om een goed tehuis’ van Wim Snitker. Heemstede, De Toorts, 1946

rijmprent3

Illustratie door Henk van der Meij bij in 1946 uitgegeven rijmprent van Wim Snitker (Heemstede, De Toorts)

99de6baf-2073-9f48-c851-6e43859f4daf

Gedicht van Willem Snitker. Uit: Haarlem’s Dagblad van 26 oktober 1955

Voorts o.a. aanwezig – Een marktplein en tien straten: wandelingen door mooi Haarlem o.l.v.Wim Snitker. Den Haag, ANWB, 1942 / – Vertellen: over de kunst van het vertellen, het vertelsel en de kunst van het luisteren. Heemstede, De Toorts, 1939.

Snitker10

– Om nooit te vergeten. Heemstede, De Toorts, 1949 [uitg. ter herinnering aan uw verblijf in Indonesië, aangeboden door ‘Thuisfront, Maliebaan 50, Utrecht’].

Scan1571

Ode aan ‘de boekverkoper’ door Willem Snitker. Uit: catalogus boekhandel Coebergh 1949

ddd_011202169_mpeg21_p002_imageOverlijdensadvertentie Willem (Wim) Snitker uit De Tijd, 13 november  1950.

Godfried Bomans debuteerde met “Bloed en Liefde”, een toneelstuk dat nadien vele malen op scholen in Nederland en Vlaanderen werd opgevoerd. Midden jaren dertig was “Ons Leekenspel” gevestigd op het Hasselaersplein en moet dus in zekere zin een voortzetting geweest zijn van  “Pieter Langendijk” na het overlijden van (de katholieke) Gerard Nielen. Bomans heeft Anton Sweers aldaar voor het eerst ontmoet hebben. De samenwerking bleef tot na W.O.II. Tussen 1932 en 1949 schreef hij 11 kluchten en drama’s voor het amateurtoneel waarvan er 7 in druk verschenen bij “Ons Leekenspel”, omstreeks 1937 met Sweers verhuisd van de Spaarnestad naar Bussum. Voor “De Huis-tyran”” (1939) ontving Godfried ƒ 200,-. Het stuk is vooral in R.K.Militaire Tehuizen met succes ten tonele gebracht.

Auteur en regisseur Anton Sweers, tweede van rechts, bij de grens van Duitsland, 20 september 1939, samen met enkele leiders van de Kruisvaart (Katholiek Documentatie Centrum)

Auteur en regisseur Anton Sweers, tweede van rechts, bij de grens van Duitsland, 20 september 1939, samen met enkele leiders van de Kruisvaart (Katholiek Documentatie Centrum)

Met Anton Sweers, Gabriël Smit en Herman Divendal redigeerde Bomans bovendien het maandblad voor spel, muziek, dans, zang en dans “De Spelewei”. In De Volkskrant van 8, 10 januari en 5 februari 1946 schreef Godfried in een drieluik over “De practijk van het Amateur-toneel”, in zekere zin ook een ode aan de man achter het fonds van “Ons Leekenspel”: Anton Sweers. Bomans raamde vlak na de oorlog het aantal amateurtoneelverenigingen op zo’n 3.000. Dat aantal lijkt wat aan de hoge kant, maar geeft niettemin aan dat het dilettanten-toneel, – in  R.K.kringen sprak men van “lekentoneel” – niettemin een culturele factor van betekenis is geweest.

De situatie nu

Een bekende winkel in feestartikelen in Haarlem is al sinds 1900 de firma Monnikendam, sinds lange tijd gevestigd aan de Gedempte Raamgracht. Al in 1906 is in het toenmalige “feestartikelenmagazijn” een theaterbureau ingericht. Om naar de situatie van nu te informeren belde ik naar de huidige eigenaar, die me vertelde dat de markt voor gedrukte amateurtoneelstukken helemaal is ingestort. Hij herinnert zich de tijd dat de vakken in zijn zaak nog voor verreweg het grootste deel met amateurtoneelstukken gevuld waren. Naar zijn mening is invoering van de kopieermachine de hoofdschuldige, naast een afname van interesse voor dilettantentoneel. Was een halve eeuw geleden in bijna elke gemeente van enige omvang in ons land wel een uitgeverij/winkel van kluchten en komedies te vinden, anno 2001 bestaat zegge en schrijve nog één bedrijf dat zich hiermee bezighoudt: de uitgeverij Theaterland Jongeneel in Gouda. Bredero wist het al: het kan verkeren!.

Hans Krol (Heemstede)

BIJLAGE: Uitgaven van de firma Bokstijn, Den Haag:

Bij uitgever Bokstijn verschenen voordrachten e.d (1)

Bij uitgever Bokstijn verschenen voordrachten e.d (1)

Vervolg Bokstijn-uitgaven

Vervolg Bokstijn-uitgaven

' Verzameling Heil-wensen', uitgegeven door A.F.Bokstijn in Den Haag

‘ Verzameling Heil-wensen’, geschreven door M.Rutten-v.Eck v.d.Sluis  en uitgegeven door A.F.Bokstijn in Den Haag

'Gezelschapsspelen en attracties voor huiselijke feesten, bruiloften, bals enz.; door Fred A.Byon. Uitgave van A.F.Bokstijn.

‘Gezelschapsspelen en attracties voor huiselijke feesten, bruiloften, bals enz.; door Fred A.Byon. Uitgave van A.F.Bokstijn.

===============================================

Vooromslag blijspel 'De bibliothecaris'.  (K.J.M.V.)

Vooromslag blijspel ‘De bibliothecaris’. (K.J.M.V.)

Ptogramma ter gelegenheid van het feest van den hoogeerw. regent in het seminarie Hageveld op 10 november 1920. Opvoering van 'De bibliothecaris'; blijspel in vier bedrijven.

Programma ter gelegenheid van het feest van den hoogeerw. regent in het seminarie Hageveld op 10 november 1920. Opvoering van ‘De bibliothecaris’; blijspel in vier bedrijven.

amateur1

Voorzijde van drie chansonnetten: De Humoristische Aanplakker / Zo iets komt zelden voor / Lief en leed; door Jean Charlier. Uitgave van C.H.Lubers jr. , van  ‘Voor Bruiloften en Partijen’ Amsterdam, nummer 85

amateur2

Voorzijde van: ‘Drie voordrachten met zang. Uitgave van C.H.Lubers Jr. Amsterdam, 1912. Nummer 87 van Voor Bruiloften en Partijen

amateur3

Voorzijde van: Kleurentaal en Dag Nel, Slaap wel!  Uitgave van C.H.Lubers Jr. Amstedrdam, nummer 151 van ‘Voor Bruiloften en Partijen’.

amateur4

Vooromslag van ‘Feestklanken’. Nieuwe gedichtjes voor verjaardagen van F.H.van Leent. Amsterdan, C.H.Lubers Jr.

amateur5

Vooromslag van ‘Ik moet mijn centen hebben’, Kamerstukje in 1 bedrijf voor 2 heeren. door D.Junior. Uitgave: J.D.Dijk, Groningen, nummer 108.

amateur6

Sinterklaas-boek; praktische raadgevingen om den St.Nicolaas-avond zoowel voor ouderen als voor kinderen tot een welgeslaagd feest te maken benevens 50 rijmpjes. Uitgave van C.H.Lubers Jr. Amsterdam, thans van Johan Steelink