GODFRIED BOMANS IN BEELD Deel 1 (2010), deel 2 (2016)

In 2010 verscheen in 80 exemplaren de uitgave ‘Bomans in Beeld’ met 40 portret tekeningen, cartoons en karikaturen van Godfried Bomans Vanwege de vraag verscheen in 2011 een herdruk waarvan nog enkele exemplaren beschikbaar zijn. Deze publicatie is inclusief verzendkosten voor 15 euro verkrijgbaar via e-mail adres: jlpmkrol@hotmail.com

Hieronder de tekst van de inleiding

Van 19 juni tot en met 5 september 2010 vond in De Hallen te Haarlem een succesvolle zomerexpositie plaats gewijd aan Godfried Bomans. Tegelijkertijd stelde conservator Antoon Erftemeijer een monografie samen: ‘Godfried Bomans; schrijver tussen kunstenaars’. In die publicatie zijn ook 8 karikaturen in relatie tot de schrijver en mediapersoonlijkheid Bomans opgenomen. Godfried Bomans (1913-1971) is tijdens zijn leven talrijke malen geportretteerd, vooral getekend. Een geschilderd portret van Kees Verwey uit 1953 is eigendom van het Nederlands Letterkundig Museum. Van deze Haarlemse kunstschilder dateert ook uit 1947 een aquarel. De kunstenares Aleid Slingerland  [J.A.L. Slingerland-Jansen], geboren in 1919, vervaardigde in totaal 18 schilderijen en tekeningen van ‘de fluwelen duivel’ (1). Eén olieverfdoek van haar hand hangt in de leeszaal van de openbare bibliotheek Heemstede, in welke instelling tevens een replica bij het informatiecentrum is te vinden van een bronzen beeld door Wim Jonker: portret van een lezende Godfried Bomans. Bij De Slegte hangt een wandreliëf met de beeldenaar van Bomans in de Haarlemse boekwinkel. De koninklijke firma Van Kempen & Begeer te Voorschoten sloeg na zijn overlijden een bronzen penning met op de voorzijde zijn beeltenis en in randschrift de tekst: Godfried Jan Arnold Bomans 1913-1971. Voorts op de keerzijde: twee pennen en een aforisme van Bomans: Lezen zonder herkennen is vruchteloos. Opmerkelijk is dat van Bomans’ sterfbed twee portretten bestaan: één van Han Bijvoet en één van genoemde Aleid Slingerland. Voor deze beperkte uitgave van 80 exemplaren zijn 40 afbeeldingen uit een totaal van ongeveer 100 geselecteerd. Als begin is één karikatuur gekozen van zijn vader, de politicus mr. J.B.Bomans, zelf bij herhaling ‘vereeuwigd’ door politieke tekenaars als L. Jordaan en  G.van Raemdonck. Zoon Godfried schreef in zijn ‘Herinneringen aan mijn vader’ (2): ‘De lijsttrekker van de Katholieke Staatspartij, mr. J.B.Bomans, die in 1917 tot kamerlid van deze fractie gekozen werd, was zo verstandig om zijn toekomstige karikaturisten tegemoet te komen door in een onderdeel van zijn kledij een kleine afwijking aan te brengen. Dit was een witte das. Van zijn vele andere zonderlinge eigenschappen, waaronder die dat hij mijn vader was, sprong deze toch allereerst in het oog. Hij werd dan ook genoemd: De man met de witte das.’

Afgezien van een tiental anonieme tekeningen hebben tevens de volgende personen, in deze uitgave niet opgenomen, Godfried Bomans afgebeeld: Han Bijvoet, Jan Bauwens, Lily van Cleeff  (3), Piet Donkersloot, Pim Geerinck, Gysbers, Gottfried Helnwein (4), Anthony Mertens, P.W.M. van den Molengraft (5), Robert Nix, Waldemar Post, Pauline Ruygrok, Walter Verschaeren en Cornelis Veth. Van de 80 exemplaren van deze publicatie zijn 33 stuks bestemd voor leden van het Haarlems bibliofiel en grafisch genootschap Het Beschreven Blad. De afdrukken bevinden zich in de collectie-Bomans van het Noord-Hollands Archief te Haarlem. Bij de voorbereiding is medewerking verleend door enkele Bomanskenners bij uitstek, zoals  Jac Aarts. Veel dank gaat ten slotte uit naar Frank van der Voordt en Jan Henry, die een aanzienlijk aantal tekeningen digitaal aanleverden.

Heemstede, september 2010                                                                                                                                               Hans Krol

(1) Een eretitel door Adriaan Roland Holst aan Godfried Bomans gegeven.

(2) In: Godfried Bomans. De man met de witte das; spelen in de zandbak van de Nederlandse politiek. Amsterdam enz., Elsevier, 1971.

(3)  Geschilderd groepsportret in bezit van het Frans Hals Museum met behalve Bomans, Harry Mulisch, Harry Prenen, Barend Rijdes, Ton Neelissen en Harriet Laurey.

(4) Een parodie op Edward Hopper’s ‘Lonely Nighthawks’ met 6 personen aan de bar onder wie Godfried Bomans en Jacques Brel.

(5) Een olieverf met Godfried Bomans aan de piano en rondom hem Jan Mul, Wouter Paap en Harry Prenen. Een olieverf in eigendom van de Bibliotheek Haarlem e.o.

Vooromslag: 1.  Aleid Slingerland: Godfried Bomans. Olieverf op linnen. In: Bibliotheek Haarlem e.o., vestiging Heemstede.

Achterzijde: 2. Boven: Godfried Bomans geschilderd naar het leven in 1965 door Aleid Slingerland. Olieverf op linnen. In de achtergrond ‘De Vijvervrouw’ uit het gelijknamige sprookje van Bomans. Tot deze uitbeelding geïnspireerd door de illustratie van dit sprookje door Alison Korthals Altes in de eerste uitgave van het Godfried Bomans Spookjesboek, een uitgave van Agon Elsevier, 1965.

3. Onder: Godfried Bomans als Charles Dickens. Pastel van Narda Koenen uit 1952. Particuliere collectie.

Index

 4.  Mr. J.B. Bomans (RK). Uit: De Tweede Kamer in Woord en Beeld. Door J.H.Speenhoff.  1918.

5. Pluvier (ps. van Maria/Miriam Güde) Student op kamers. In: Elseviers Weekblad, 29 september 1956.

Plúvier (ps. van Maria/Miriam Güde): 'Student op kamers', in: Elseviers Weekblad van 29 september 1956. Met het oog op de veiling van een correspondentie bij Van Gendt onthulde journalist/biograaf dr. Hans Renders de jarenlange relatie van G.B. met de illustratrice.

Plúvier (ps. van Miriam Gude; door Godfried aangeduid met Maria): ‘Student op kamers’, in: Elseviers Weekblad van 29 september 1956. Met het oog op de veiling in 1997 van een correspondentie bij Van Gendt Book Auctions onthulde journalist/biograaf dr. Hans Renders de jarenlange relatie van G.B. van 1947-1969 met de illustratrice. Zie bijlage

6. Rien Poortvliet, bij ‘De Droom’ door GB, in: Het Parelsnoer, 1964.

7. Portret door Cees Bantzinger.

8. Tekenaar onleesbaar, bij serie ‘Babbels van Bomans, onuitgegeven’. Uit: Knack, 27 april 1977.

9. Tekenaar ZAK [= Jacques Moeraert, geb. 1949). Uit: Knack, 18 mei 1977.

10. Godfried door Eppo Doeve uit: Elseviers Magazine van 18 maart 1972.

11. Godfried Bomans met kroontjespen en boog, door Rien Poortvliet. Uit: ‘Jagersland’ (1964) van Wil Huygen (tekening bij het voorwoord, pagina 5).

12. Bomans met sigaret door Will Berg. Voor de aforismenbundel ‘Humor is overwonnen droefheid’ (1993). [Ook gebruikt op theateraffiche voor het toneelstuk ‘Bomans Andermans’ (1994).

13.  Prentje van Karel Thole, in ‘Wonderlijke nachten’ (1949), bij het hoofdstuk ‘Tiende nacht’.

14. Tekening van de Haarlemse kunstenaar Poppe Damave.

15. Portret door Trudie (Trui) Cornelissen uit 2005.

16. Tekening door Jaap Nieuwenhuis uit het weekblad ‘Margriet’ van 29 januari 1972. [In 1978 gebruikt voor het omslag van  ‘Godfried achteraf bekeken’ door Jan Bomans].

17.  Frans Lammers, bij ‘Hoebe of het epos van een verzekeringsagent’, door GB. In: Katholieke Illustratie, 24 maart 1956. [De andere persoon is Anton van Duinkerken].

Frans Lammers, in Katholieke Illustratie van 24 maart 1975. Godfried Bomans bekijkt een insect met een vergrootglas. Anton van Duinkerken met sigaar in de rechterhand kijkt toe.

Frans Lammers, in Katholieke Illustratie van 24 maart 1975. Godfried Bomans bekijkt een insect met een vergrootglas. Anton van Duinkerken met sigaar in de rechterhand kijkt toe.

18.  Willy Lohman. Godfried Bomans vs. Computer.In: Computerkrant, jrg. 3, nr. 23, 1 december 1982.

19.  Ongesigneerde tekening uit NRC-Handelsblad. Blijkt te zijn van Dick Wiarda

20.  Eppo Doeve. Voor rubriek  ‘Man over vrouwen’, gepubliceerd in Elegance, 1978.

21.  Rens Riesma. Godfried Bomans en Henk van Stipriaan. Voor ‘Met Stip op Stap’. [Stip is sportverslaggever Henk van Stipriaan]. In: Toeristenkampioen, 5 mei 1979.

22.  Godfried Bomans (links) en Lodewijk van Deyssel tijdens avondwandeling op de Heemsteedse Dreef. Illustratie uit: boekhandel Coebergh-catalogus, Haarlem, 1947.

Godfried Bomans (links) en Lodewijk van Deyssel lopen op de Heemsteedse Dreef. Illustratie uit Coebergh-catalogus uit 1947.

Godfried Bomans (links) en Lodewijk van Deyssel lopen op de Heemsteedse Dreef. Illustratie uit Coebergh-catalogus uit 1947.

23.  Rijnlandse Pastorale door Harry Prenen, bij ‘Het een en ander over Godfried Bomans’ door H.L.Prenen, in: De Linie van 19 november 1948.

24.  Eric Ezendam. Bomans als Dickens. Als illustratie bij een verhaal van Godfried Bomans: ‘In het hart van Engeland’.  Uit: Avenue, oktober 1970, blz. 91.[Ook in Eva, 4-10 maart, 1972].

25.  Pentekening van Marius Beek voor ‘The Dutch Dickensian’, nummer 11/12 van september 1965.  Met van links naar rechts: Marius Beek, Godfried Bomans (met opgestoken vinger), J.C.Beek, Frank van Oorschot, vooraan zittend: Nico Andriessen en helemaal rechts Ernst Sachs.

26.  Frans Lammers.  Dickens (Godfried Bomans) installeert burgemeester P.J. Oud [van 1938-1941 en 1945-1952 burgemeester van Rotterdam] tot erelid van de Pickwickclub. In: Katholieke Illustratie, nummer 10, 1959, blz. 295.

27.  Jan Willem van Vugt, bij de Viering van vijftien jaar niets, literaire genootschappen in Nederland. Haarlems Dagblad, 24 maart 1984. Rechts met stropdas stelt Herman van Run voor.

28. Carol Voges.  Godfried Bomans, bezig aan de levensbeschrijving van de Haarlemse “wondermidvoor” Arie Rekelbast. (Bij artikelenreeks in de Volkskrant, april 1949).

29. Carol Voges.  Drie plaatjes, links en rechts met Godfried Bomans als karikatuur. Uit stripboek: De avonturen van Pa Pinkelman. Elsevier, 1952.

30.  Karikatuur van Mensje van Keulen uit Propria Cures, 26 februari 1972. Harry Mulisch met daarboven een portretje van Bomans.

31.  Illustratie van Peter van Straaten in het boek van Annemarie Oster: ‘Brieven naar boven’, 1992. [Hierin ook een brief naar GB].

32  Portret door Ralf Henry uit 1989.

33.  Pierre (ps.)  Provoaffiche uit de jaren zestig [Uit collectie Rode Jeugdpamfletten en -affiches van Ton Meurs].

34.  Hanco Kolk en Peter de Wit: cartoon S1ingle. Uit: Het Parool, 15 augustus 2001.

35.  Haarlem Promotie, door Gerrit van Dijk. Uit: Haarlems Dagblad, 4 februari 1989.

36. Eppo Doeve. Karikatuur van Bomans, in combinatie met een Kwatrijn van Katrijn (= Kees Stip), gepubliceerd in Elseviers Magazine van 7 mei 1966.

37.  Eric J. Coolen, met tekst van Joost Mulder. 2005.

38.  Sterfbedportret door Aleid Slingerland.

39.  G. Dekker.  Graf van Godfried Bomans op R.K.Adelbert begraafplaats in Bloemendaal, 2 december 1972. [Oorspronkelijk verschenen in dagblad ‘De Telegraaf’].

40.  Peter van Straaten: Uit Vrij Nederland: de Republiek der Letteren. Datum onbekend.

Achterzijde van 'Bomans in Beeld/ . Boven: Godfried Bomans in 1965 naar het leven geschilderd door Aleid Slingerland. Olieverf op linnen. In de achtergrond: 'De Vijvervrouw' uit het gelijknamig sprookje van Bomans. Tot deze afbeelding geïnspireerd door de illustratie van dit sprookje door Alison Korthals Altes in de eerste uitgave van het Godfried Bomans Sprookjesboek. Onder: Godfried Bomans als Charles Dickens. Pastel van Narda Koenen uit 1952. Particuliere collectie.

Achterzijde van ‘Bomans in Beeld’ . Boven: Godfried Bomans in 1965 naar het leven geschilderd door Aleid Slingerland. Olieverf op linnen. In de achtergrond: ‘De Vijvervrouw’ uit het gelijknamig sprookje van Bomans. Tot deze afbeelding geïnspireerd door de illustratie van dit sprookje door Alison Korthals Altes in de eerste uitgave van het Godfried Bomans Sprookjesboek. Onder: Godfried Bomans als Charles Dickens. Pastel van Narda Koenen uit 1952. Particuliere collectie.

Promotiekaart Wim Jonker Sculptures met links het bronzen beeld van Godfried Bomans

Cees Bantzinger schetste dit portret van Bomans tijdens een diner op de menukaart (Elsevier; ter herinnering 1913-1971. 2013.

Cees Bantzinger schetste dit portret van Bomans tijdens een diner op de menukaart (Elsevier; ter herinnering 1913-1971. 2013.

Hans Krol bij een presentatie over Bomans in Beeld voor leden van het Godfried Bomans Genootschap in Haarlem (2011)

Hans Krol bij een presentatie over Bomans in Beeld voor leden van het Godfried Bomans Genootschap in Haarlem (2011)

32 - Hans Krol in bibliotheek Heemstede (foto Hans Bartels -  18 juli 2011 - 2.jpg

Hans Krol bij portret van Godfried Bomans door Aleid Slingerland, in bibliotheek Heemstede

Veiling van Bomansiana uit het bezit van Maria Gudde bij Van Gendt Auctions in Amsterdam

Veiling van Bomansiana uit het bezit van Maria Gudde bij Van Gendt Auctions in Amsterdam

Bijlage: enkele illustraties van Pluvier, pseudoniem van Miriam Güde en veiling van door haar ontvangen brieven en kaarten

gude2

Het Parool, 12 februari 1997

 

Voorzijde van catalogus Godfried Bomans, brieven aan Maria. Van Gendt Book Auctions, 1997.

Voorzijde van catalogus Van Gendt Book Auctions. In totaal zijn 19 maart 1997 : 718 items geveild van Maria Güde in relatie tot Godfried Bomans en diens werk. Deze Bomans-veiling bracht ruim 28.000 gulden op.

 

Jeugdfoto van Miriam Gude (geboren in 1925)

Jeugdfoto van Miriam Gude (geboren in 1925)

gude2

Uit catalogus Godfried Bomans aan Maria Gude (1)

gude3

Uit catalogus Godfried Bomans aan Maria Gude  (2)

 

 

gude

Uit catalogus Godfried Bomans: brieven aan Maria Gude (3)

gude1

Bericht uit het Haarlems Dagblad over opbrengst veiling brieven en mijn commentaar aan redacteur Siebenga dat de opbrengst niet ƒ 28.000,- maar ƒ15.400,0  opbracht

gude3

Bomans in ansichtkaarten (uit: Bomans Krant van 15 januari 1992)

gude4

Kaart uit Hongkong van Godfried Bomans aan Maria Güde, 1968

Gude5.jpg

Ansichtkaart van Godfried Bomans verzonden vanuit Hawaii, aan Maria Güde , 1968

 

 

 

 

 

 

Vooromslag van de door Pluvier geïllustreerde bundel 'Op het vinkentouw' van Godfried Bomans

Vooromslag van de door Pluvier geïllustreerde bundel ‘Op het vinkentouw’ van Godfried Bomans

Illustratie uit 'Op het vinkentouw'

Illustratie uit ‘Op het vinkentouw’

Portretten onder wie van Godfried Bomans

Portretten onder wie van Godfried Bomans

Woon- en werkkamer door M.Gude

Woon- en werkkamer door M.Gude

Illustratie van M.Gude uit catalogus: Godfried Bomans; brieven aan Maria. 1997.

Illustratie van M.Gude uit catalogus: Godfried Bomans; brieven aan Maria. 1997.

Illustratie door Pluvier bij een artikel van Godfried Bomans: 'Het Nationaal Schandaal ' uit Elseviers Weekblad

Illustratie door Pluvier bij een artikel van Godfried Bomans: ‘Het Nationaal Schandaal ‘ uit Elseviers Weekblad, 27 oktober 1956.

Ill. van Pluvier bij 'Het Nationaal Schandaal' in Elseviers Weekblad

Ill. van Pluvier bij ‘Het Nationaal Schandaal’ in Elseviers Weekblad 27 oktober 1956.

Sprookjes

Sprookjes Kalenderboek 1962 door Antoon Coolen met illustraties van Pluvier (Catawiki)

Illustratie uit Kalenderboek Sprookjes 1962

Illustratie uit Kalenderboek Sprookjes 1962 (Catawiki)

Kalenderboek Kalender 1963 Godfried Bomans met illustraties van Pluvier

Kalenderboek Sprookjes
1963 Godfried Bomans met illustraties van Pluvier (Catawiki)

Illustratie uit kalender Sprookjesboek 1963 door Pluvier

Illustratie uit kalender Sprookjesboek 1963 door Pluvier (Catawiki)

Illustratie Pluvier uit kalenderboek Sprrojes van Godfried Bomans (Catawiki)

Illustratie Pluvier uit kalenderboek Sprookjes van Godfried Bomans (Catawiki)

 

BOMANS IN BEELD DEEL 2

 

In mei 2016 verscheen een tweede deel van Bomans in Beeld met 40 (andere) portrettekeningen en voornamelijk cartoons van Godfried Bomans, o.a. vervaardigd door Harry Prenen, Dik Bruynestein, Aleid Slingerland, Kees Verwey, Cees Bantzinger e.a.  Deze uitgave in eigen beheer kan worden besteld voor 7 euro (indien opgehaald in Heemstede) of voor 10 euro inclusief verzendkosten, aan te vragen via:   jlpmkrol@tiscali.nl

GODFRIED BOMANS, SCHRIJVER

GODFRIED BOMANS, SCHRIJVER; door Jan van de Laar

bomansinbeelddeel2

Vooromslag van ‘Bomans in Beeld’ deel 2 (2016): Godfried Bomans en Harry Prenen, getekend door Marius Beek

Bom16

Tekening van een verder anonieme Pierre, ontleend aan een gestencild blaadje papier dat in de jaren zestig van de vorige eeuw bij demonstraties werd verspreid

bomansfijnheer

Tekening als ontwerp voor platenhoes door Jan Fijnheer

Bomansduivenvoorde

Godfried Bomans (links) en gezelschap voor kasteel Duivenvoorde in Voorschoten; door Eppo Doeve (verschenen in De Volkskrant)

Bpomansgerritvandijk

                                                                   Godfried Bomans door Gerrit van Dijk

Bomansdoeve

Eppo Doeve: illustratie bij artikelen Denkend aan Vlaanderen’, Elseviers Weekblad, 28 oktober 1967

cartoon

Godfried Bomans vs. Computer, getekend door Willie Lohman, Uit: Computerkrant.3e jaargang mummer 23 – 1 december 1982