FREULE VAN DER GOES EN MEJ. M. MOOIJ  ALS WELDOENSTERS VOOR  DE INDISCHE BUURT IN HEEMSTEDE

In 1933, midden in de economische crisisjaren, brak brand uit in een woonark, gelegen bij de vuilnisbelt. De onverzekerde bewoners Van der Schaaf waren zeer gedupeerd. Gelukkig daagde er hulp van alle kanten. Aannemer-wethouder C.A.M.Jonckbloedt – de man naar voren in het midden met hoed – stelde materiaal beschikbaar en een aantal werklozen ging aan de slag. Rechts achter hem staat “de freule” W.F.van der Goes, die het initiatief financieel had ondersteund. Het geld voor de nieuwe huisvesting op het water scharrelde zij bijeen bij welgestelde families in Heemstede en Aerdenhout.

Op de voorgrond met hoed C.A.M.Jonckbloedt. Rechts achter naast hem freule W.F. van der Goes en daarnaast mej. Lucy Hillen van het Maatschappelijk Hulpbetoon, de heer Bulten, de heer Fokkens, G.de Raad en ‘Jansbaas’ Neeskens [inf. Arie Kramer]

De geplaatste foto werd genomen bij de overdracht van de nieuwe woonschuit  “Reconnaissant”, bij welke gelegenheid de politie-inspecteur A. Berentsen een toespraakje hield. Achter hem staat gemeenteambtenaar Ph. Steysel, die als kantoorbediende op het politiebureau werkzaam was. Helemaal links met pen en papier is journalist Suerink (in de volksmond bekend om zijn toepasselijke naam “de pers”).Op de foto dragen de werklui een pet en autoriteiten een hoed. Op de foto herkennen we o.a. “Janbaas” Neeskens, Henk en Toon van der Eem, Arie, Niek en Henk Leuven, Henk van Bakel, Jan Groenland en Lucy Hillen van het Maatschappelijk Hulpbetoon. Vooraan met wandelstok zien we initiatiefneemster jonkvrouw W.F.van der Goes. Zij kwam oorspronkelijk uit Leiden en bleef ongehuwd.

Huize Kerkzicht aan het Wilhelminaplein In Huize Kerkzicht tegenover de Hervormde Kerk, tegenwoordig domicilie van een (gepensioneerd) tandarts, de heer Th. Koetsier, woonde begin van de vorige eeuw de heer L.G. Marcus  “in effecten”. Deze ging regelmatig per stoomtram naar Haarlem en verder per spoor naar de beurs in Amsterdam, bij welke gelegenheid hij altijd een hoge zijden hoed droeg. Op het Wilhelminaplein was een stopplaats. De conducteur van de tram wist precies met welke tram deze heer in bonus meereisde en waarschuwde Marcus wanneer de tram op het punt van vertrek stond. Soms was hij echter nog niet klaar. De tram reed dan door naar het bagagedepot aan de Camplaan. De conducteur gaf dan de heer Marcus de verzekering dat bij het in- en uitladen van goederen zoveel tijd gewonnen zou worden, dat hij daar alsnog kon instappen. Omstreeks 1928 kwam freule Van der Goes op bijna 60-jarige leeftijd wonen in het pand Kerkzicht aan het Wilhelminaplein 3. Aanvankelijk verbleef ze hier met haar twee zusters. Tijdens de bezettingsjaren is dit huis door de Duitsers van Meer en Bosch gevorderd voor de Organisation Todt en is de freule tijdelijk ingetrokken in een pand aan de Van Merlenlaan. In het begin van de bezettingstijd nam zij tijdelijk patiënten op van het nabijgelegen Instituut voor Epilepsiebestrijding. Freule Van der Goes deed veel aan maatschappelijk werk. Met name in de Indische Buurt deed zij veel goeds, o.a. door het bezoeken van zieken. Ook was zij enige tijd penningmeesteresse van de wijkverpleging. In Leipzig had zij op jonge leeftijd gepraktiseerd als kinderarts. Dit Duitse diploma gold echter niet in Nederland. Na de oorlog keerde mevrouw Van der Goes in haar eigen huis om te bewonen met haar huishoudster mejuffrouw Mooij.

Links huize Kerkzicht aan het Wilhelminaplein in Heemstede waar freule W.F.van der Goes woonde

Links huize Kerkzicht aan het Wilhelminaplein 3 in Heemstede waar de dames Van der Goes woonden

Twee andere dames van stand die zich in de jaren voor W.O.II op filantropisch gebied verdienstelijk maakten waren mevrouw E. Quarles van Ufford-Dólleman (van ’t Nieuw Clooster) en mevrouw  I. Deutz van Lennep-Teding van Berkenrode (woonachtig op Ipenrode en later Meer en Berg). Mej. Mooij, die later in het huwelijk trad met de heer Faber, is 21 jaar als huishoudster bij de Freule in dienst geweest. De laatste drie jaar van haar leven is jonkvrouwe Van der Goes ernstig ziek geweest en in die periode is ze niet meer de deur uit geweest. Gedurende de jaren  van 1931 tot 1940 was ook mej. Mooij zeer geliefd bij de arme mensen en grote gezinnen in de Indische wijk en stond zij bekend als “Grietje van de freule” . Zij kookte pannen soep en bracht op de fiets het eten rond. Er werd in die tijd “kraameten” gekookt voor de kraamvrouw om aan te sterken na een bevalling. Dat was de gewone pot met veel vet en jus erin. De hele familie at dan vaak mee, dus dat waren grote porties en volgens oudere mensen die ik sprak vonden ze het allemaal lekker. Als huishoudster en verzorgster erfde ze het huis Kerkzicht van Freule Van der Goes en is toen een klein pension/verzorgingshuis begonnen, daarbij geholpen door mevrouw Platerink.

(1) C.Peper, Het Openbaar Vervoer, deel 13 in de serie “Heemstede vroeger en nu”, Heemsteedse Courant, 26 juni 1969. Hans Krol  

Overlijdensbericht van freule van der Goes, uit: Haarlem's Dagblad van 20 oktober 1951

Overlijdensbericht van jonkvrouwe W.F. van der Goes, uit: Haarlem’s Dagblad van 20 oktober 1951

Uit de nalatenschap van mw. W.F. van der Goes ontving de heer Ben van Tongeren in 1978 van G.Faber deze schets [van zeker A.B.] van het Huis te Heemstede. Het is een natekening van een prent uit het boek van Ludolf Smids, Schatkamer der Nederlandsche Oudheden (1711) met etsjes van J.Schijnvoet (gegraverd naar een tekening van Roghman)

Uit de nalatenschap van mw. W.F. van der Goes ontving de heer Ben van Tongeren in 1978 van mevrouw G.Faber deze schets [van zekere A.B. (Beels?)] van het Huis te Heemstede in 1704 (achterzijde). Het is een natekening van een prent uit het boek van Ludolf Smids, Schatkamer der Nederlandsche Oudheden (1711) met etsjes van J.Schijnvoet (gegraveerd naar een tekening van Roghman)

=====================================================

Na freule van der Goes is het pand 'Kerkzicht' bewoond door de familie Weller. Bericht van overlijden van de heer J.Weller uit Haarlem's Dagblad, 9-9-1957

Na freule van der Goes is het pand ‘Kerkzicht’ bewoond door de familie Weller. Bericht van overlijden van de heer W.J.Weller uit Haarlem’s Dagblad van 9-9-1957.

Het Kerkplein (Wilhelminaplein) in Heemstede met Hervormde Kerk en rechts Kerkzicht omstreeks 1910

Het Kerkplein (Wilhelminaplein) in Heemstede met Hervormde Kerk en rechts Kerkzicht omstreeks 1910