Chronologie van DE OUDE KERK, ROUWBORDEN en PREDIKANTEN in Heemstede

1347  Bouw van de Rooms-Katholieke kapel, gesticht door graaf Willem IV (en ridder Gerrit van Heemstede), gewijd aan de Heilige Maria, ter nagedachtenis van de nabij het Friese Warns gesneuvelde graaf Willem IV.

1487  Klok aangebracht, gegoten door Gobelinus Moer (in 1943 door de Duitse bezetters geroofd en na de oorlog teruggekeerd) (1)

Randschrift van de klok gegoten door Gobelinus Moer in 1487 (foto Daan Kerkvliet)

Randschrift van de klok gegoten door Gobelinus Moer in 1487 (foto Daan Kerkvliet)

Vervolg randschrift klok gegoten door Moer in 1487 (foto Daan Kerkvliet)

Randschrift klok gegoten door Moer in 1487 (foto Daan Kerkvliet)

1572  Gedeeltelijke verwoesting van het godshuis tijdens het Beleg van Haarlem. ‘Officieel’ door de Spanjaarden, maar een hardnekkige overlevering duidt op destructie door de z.g. watergeuzen.

1622  Eerste Protestantse dienst binnen de muren van de geruïneerde kapel.

1623  Eerste steenlegging door Nicolaas Pauw, oudste zoon van ambachtsheer en kerkstichter Adriaan Pauw.

1624  Bouw van de Gereformeerde (Hervormde) kerk op de fundamenten van de middeleeuwse kapel, tevens bouw van de consistoriekamer, onder architectuur van de Amsterdamse bouwmeesters Hendrik Staets en Cornelis Danckerts,

1625  Ingebruikneming van de kerk met het noorderkruispand.

Het dorp Heemstede met in het midden de kerk op een tekening van Balthazar Florisz. van Berkenrode (1627). Richting Achterweg/Hoflaan het predikantenhuis. Ten noorden van de kerk het schoutenhuis (herberg Het Wapen van Heemstede) met daarvoor de kaak of schandpaal. In de Camplaan rechtsboven een Noord-Hollandse boerderij: een stenen woning met aangebouwde houten stal en hooiberg met houten wanden en vaste kap. Onder deze boerderij staat een z.g. Zuid-Hollands boerenbedrijf met als karakteristiek dat woning en stal onder één dak liggen.

1656  Bouw van grafmonument voor Adriaan Pauw en zijn echtgenote Anna van Ruytenburg door de Amsterdamse stadsbouwmeester Pieter de Keyser.

Kerk van Heemstede in atlas Schoemaker 1710-1735 (Kon. Oudheidkundig Genootschap)

Kerk van Heemstede in atlas Schoemaker 1710-1735 (Kon. Oudheidkundig Genootschap)

Tekening van grafstede Adriaan Pauw door Gerrit Lamberts, 1840 (Rijksmuseum Amsterdam)

Tekening van grafstede Adriaan Pauw door Gerrit Lamberts, 1840 (Rijksmuseum Amsterdam)

Praalgraf Adriaan Pauw in Oude Kerk Heemstede

Praalgraf Adriaan Pauw in Oude Kerk Heemstede

De (eenbeukige) dorpskerken van Bloemendaal uit 1635 (zie foto) en Bennebroek (1679) qua bouw vergelijkbaar met de Oude Kerk van Heemstede

De (eenbeukige) dorpskerken van Bloemendaal uit 1635 (zie bovenstaande foto) en Bennebroek (1679) qua bouw vergelijkbaar met de Oude Kerk van Heemstede

1759  Vernieuwing van de daktoren, voorzien van een tweede luiklok.

1776  Restauratie. Laatste bijzetting in de grafkelder.

1795  37 rouwborden uit de kerk verwijderd (1)

Het dorp Heemstede met de Gereformeerde/Hervormde Kerk en vooraan een publicatiebord met mededelingen. Tekening van Hendrik Tavenier, uit omstreeks 1775 (Noord-Hollands Archief)

Het dorp Heemstede met de Gereformeerde/Hervormde Kerk en vooraan een publicatiebord met mededelingen. Tekening van Hendrik Tavenier, uit omstreeks 1775 (Noord-Hollands Archief)

1819  Eerste orgel geplaatst.

1840-1854  Nicolaas Beets predikant, zich noemende ‘herder’.

Tekening van het grafmonument Adriaan Pauw door Gerrit Lamberts, 1840 (Rijksmuseum)

Tekening van het grafmonument Adriaan Pauw door Gerrit Lamberts, 1840 (Rijksmuseum)

1850  Restauratie van het interieur en vernieuwing vensters.

1868  Bouw van een nieuwe pastorie, Achterweg 11.

Foto gemaakt ter gelegenheid van de herdenkingsdienst van het 300-jarig bestaan van de Oude Kerk.

Foto gemaakt ter gelegenheid van de herdenkingsdienst van het 300-jarig bestaan van de Oude Kerk.

Op bovenstaande foto uit 1925 zien we zittende van links naar rechts: jhr.mr.D.E.van Lennep (oud-burgemeester en president-kerkvoogd), prof.dr.A.H.de Hartog (oud-predikant Heremstede), dr.F.W.A.Korff (predikant Heemstede), ds. G.Vossers (bezoekcommissie), jhr.J.P.W.van Doorn (burgemeester). Staande van links naar rechts: H.J.van Gulik (diaken), J.P.Steenbergen (ouderling), L.Zieren (ouderling), J.Perschar (koster), F.H.de Kock van Leeuwen (scriba), ds.H.van Oyen (hulpprediker), jhr.A.van de Poll (kerkvoogd), R.G.de Winter (diaken), J.Roest jr. (kerkvoogd) en F.van Dort (diaken).

1934  (Kleine) restauratie.

1938-1939  Ingrijpende restauratie, westwaarts met een tweede travee + gaanderij vergroot en herstel van twee middeleeuwse nissen aan weerszijden van het grafmonument.

1964  Torentje met de haan gerepareerd.

1982  18e eeuws Bolder-orgel van de Gereformeerde Kerk in Kornhorn aangekocht.

1994-1997  Grondige restauratie ter bedrage van 1.349.000 gulden, ook van het grafmonument, in die fasen uitgevoerd en begeleid door wijlen de heer Jan A.Klok, penningmeester College van Kerkvoogden.

2015 Renovatie interieur van de Oude Kerk.

In 1938 voor het laatst is bij de restauratie van 2015 de grafkelder nogmaals geopend door de sluitsteen op te hijsen. Bijgaand een foto van de kelder van de Heemsteder, 5 mei 2015

In 1938 voor het laatst is bij de restauratie van 2015 de grafkelder nogmaals geopend door de sluitsteen op te hijsen. Bijgaand een foto van de kelder van de Heemsteder, 5 mei 2015

‘Heemstede, koomende van Haerlem te zien’, tekening van Hendrik Spilman uit omstreeks 1750. Links de herberg Het Wapen van Heemstede (tevens schoutenhuis) met nieut meer bestaande trapgevelopbouw. Daarnaast de Oude Kerk. Vervolgens de dorpsschool aan de Voorweg met nog bestaande voorgevel. Rechts de toegang naar buitenplaats Valckenburg met links daarvan de theekoepel en rechts van de entree de koetsiers-/tuinmanswoning

(1) In de kerk van Heemstede hingen tot 1795 de volgende rouwborden

Voorbeeld van een rouwbord in de Oude St. Bavokerk te Haarlem van Quirina Catharina van Sijpesteyn, weduwe van Volkert van Jever. Daaronder wapenschildje van familie Petserson (foto Bert Roebert).

Voorbeeld van een rouwbord in de Oude St. Bavokerk te Haarlem van Quirina Catharina van Sijpesteyn, weduwe van Volkert van Jever. Daaronder wapenschildje van familie Petserson (foto Bert Roebert).

1. Adriaen Pauw en Anna van Ruytenburg

Portret van Adriaan Pauw door Gerard ter Borgh, circa 1646 (particuliere collectie, in bruikleen Frans Hals Museum)

Portret van Adriaan Pauw door Gerard ter Borgh, circa 1646 (particuliere collectie, in bruikleen Frans Hals Museum)

Portret door Gerard ter Borgh van Anna van Ruytenburgh (particuliere collectie, in bruikleen aan Frans Hals Museum Haarlem)

Portret door Gerard ter Borgh van Anna van Ruytenburgh (particuliere collectie, in bruikleen aan Frans Hals Museum Haarlem)

2. Reinier Pauw, ridder, heer van Nieuwerkerk, begraven in 1636

3. Pieter Pauw, kapitein, gestorven 12 oct. 1638

4. Diederik Huygens, heer van Opvoort, kapitein, sergeant-majoor en commandeur van Breda, ov. 13 aug. 1646

5. Adriana Jonkheins, vrouwe van Nieuwerkerk, weduwe van Reinier Pauw, ov. 24 mei 1656

6. Michiel Pauw, ridder, heer van Hogersmilde, kapitein infanterie, ov. 29 dec. 1658 te ’s-Gravenhage

7. Anna Maria Fassijn, vrouwe van Hogersmilde, begr. 4 jan. 1665

8. Gerrit Pauw, ridder van St.Michel, heer van Heemstede enz., ov. 20 mei 1676

9. Adriaan Pauw, ridder, heer van Nieuwerkerk, begr. 19 maart 1679

10. Willem Huygens, begr. 25 oct. 1680

11. Hendrik Pauw, heer van Vijfhuizen, ov. 10 april 1681

12. Jonkvrouw Anna Huygens, begraven 27 sept. 1681

13. Jan Pauw, 22 sept. 1686

14. Agatha Hartighsvelt, weduwe Gerrit Pauw, ridder, vrouwe van Heemstede, Rietwijk en Rietwijkeroord, ov. 19 oct. 1697

15. Elisabeth Cornelia Pauw van Nieuwerkerk, huisvrouw van de heer Bronckhorst, ov. 15 aug. 1702

16. mr. Vincent van Bronckhorst, begr. 2 febr. 1703

17. Frans van Marcelis, heer van Callenberg, begraven 28 april 1705

18. Reinier Pauw, heer van Hogersmilde, 20 nov. 1710

19. Abigaël Fagel, weduwe Hendrik Pauw, heer van Vijfhuizen, begraven 8 december 1710.

20. Adriana Pauw, vrouw van Hogersmilde, weduwe Frans van Marselis, heer van Callenberg, begraven 17 april 1713

21. Jonkvrouw Isabella Adriana van Marselis, begraven 12 sept. 1721

22. Gabriël van Marselis, begraven 14 juli 1723

23. Mr. Frans van Marselis, begr. 24 juli 1728

24. Gerrit Pauw, geboren Hoeufft, heer van Heemstede, ov. 5 april 1729

25. Jonkvrouw Agneta Wilhelmina Huygens, begr. 22 nov. 1732

26. Geertruida Dutry, weduwe Gerrit Pauw, geboren Hoeufft, vrouwe van Heemstede, Rietwijk en Rietwijkeroord, overl. 26 nov. 1733

27. Mevrouw de weduwe Ter Smitten geboren Anna Maria van Marselis, begr. 1 mei 1735

28. Jonkvrouw Adriana Maria van Marselis, begr. 7 juli 1735

29. Jan Diederik Pauw geboren Hoeufft, heer van Heemstede, Rietwijk en Rietwijkeroord, ov. 25 juli 1737

30. Theodoor Huyghens, heer van Honkoop, begr. 23 oct. 1740

31. Maria Hoeufft van Buttingen, huisvrouw van de heer Ketelaar, begr. 16 juni 1743

32. Hendrik Huyghens, begr. 1 febr. 1746

33. Benjamin Pauw geboren Hoeufft, heer van Heemstede, Rietwijk en Rietwijkeroord, overl. 2 mei 1747

34. Mevrouw de weduwe [Pauw] geboren Adriana van Marselis, begr. 15 mei 1749

35. Mevrouw de weduwe Antonia Muyssart, begr. 2 juni 1762

36. Jan Diderik Pauw geboren Hoeufft, heer van Heemstede, Rietwijk en Rietwijkeroord, overl. 23 jan. 1792

37. Henrij Clifford, weduwnaar van Adriana Margaretha van Marselis, ov. 24 oct. 1787.

De rouw/wapenborgen waren in 1795 opgeslagen in de Duivenpoort  en na 1810 verdwenen, naar wordt aangenomen vernietigd. Zie: P.C. Bloys van Treslong Prins en J.Belonje: Genealogische en heraldische gedenkwaardigheden in en uit de kerken der provincie Noord-Holland. 19129. Deel 3. Ned. Herv. Kerk te  Heemstede, blz. 264-275.

In een afzonderlijke bijdrage zullen de in de grafkelder begraven personen aan de orde komen.

NAAMLIJST VAN PREDIKANTEN

predikantenkast

Voormalige predikantenkast in Heemsteeedse bibliotheek (exclusief Nicolaas Beets en Bernardus Gewin). De theologische en predikatieboeken zijn in 2003 verhuisd naar de Heemstede-collectie in het Noord-Hollands Archief, Haarlem

– Martinus Bruno 1623-1624 [Prof.dr.A.Th. van Deursen schreef in zijn boek ‘Baviananen en Slijkgeuzen; kerk en kerkvolk ten tijde van Maurits en Oldebarneveldt”: ‘Tal van stedelingen zwernden ’s zondags uit “op heyrwegen, dorpen, ofte in de naeste plecken buyten deselve steden, excuserende haerselven te syn reysende mannen.” In de week moesten ze werken zolang het licht was, en ‘avonds gingen de kroegen al vroeg weer dicht. De zondag was hun enige kans. Met wagens en schuiten trok het volk de poorten van Amsterdam uit, om eerst tegen de nacht volgedronken huiswaarts te keren. De herbergiers van Gooiland en Waterland leefden van de zondagen. De Kennemer waarden staken op zondag de vlaggen uit, om de vele uitrijdende Haarlemmers tot zich te trekken. De Haarlemse classis deed wat zij kon, en ging te Heemstede over tot kerkinstituering ter wille van de zondagsreizigers, “die door gelegentheyt van ’t gehoor des goddelijcken woorts tot den godsdienst mogen gelocket worden.” Met dat doel plaatste zij in Heemstede een echte kampioen in het preken [Martinus Bruno, gekomen van Middelie, Acta Edam, 31 juli 1623], die naar het schijnt ook werkelijk heel wat uitgelopen Haarlemmers de kerkdeur weer binnenleidde [Not. Haarlem, 23 april 2004]’.

jaarsteen

Jaarsteen 1624 bouw van de Oude Kerk

 

– Isaac Plancius 1624-1626 [Vader Petrus Plancius was in de Gouden Eeuw een prominent theoloog en kartograaf. Hij kreeg 1 dochter en 7 zonen, van wie één jong overleed, de andere 6 nen werden allemaal predikant, namelijk Daniel, Jeremias, Petrus, Antonius, Isaacius en Jacobus].

– Cornelis de Dieu 1626-1633

Lang meende men dat de afgebeelde persoon Martinus Bruno, predikant in o.a. Heemstede was. Het blijkt echter diens zoon Johannes Bruno te zijn, die predikant was in Egmond (Rijksprentenkabinet Amsterdam)

Lang meende men dat de afgebeelde persoon Martinus Bruno, predikant in o.a. Heemstede was. Het blijkt echter diens zoon Johannes Bruno te zijn, die predikant was in Egmond (Rijksprentenkabinet Amsterdam)

– Petrus Reepmaker 1633-1644

– Johannes Paulinus 1644-1650

avond

Bovenstaande twee avondmaalbekers van de Haarlemse zilversmid G.M.Fabritius dateren uit 1645 en zijn toen in de plaats gekomen van één grotere, omdat de rondgang te lang

–  Mattheus Hooft 1651-1680

–  Theodorus Bortzenius 1660-1681

–  Hieronymus Wilhelmus Snabelius 1681-1686

– Johannes Manx 1687-1715

– Theodorus van Schelluyne 1716-1717

Theodorus van Schelluyne (1692-1776). Portretgravure van Reinier Vinkeles uit 1768.

Theodorus van Schelluyne (1692-1776). Portretgravure van Reinier Vinkeles uit 1768. Hij was van 23-2-1716 tot 6-6-1717 predikant in Heemstede (gravure uit 1768 van Reinier Vinkeles naar een schilderij van J.M.Quinckhard)

– Albertus Voget 1717-1721

Albertus Voget (1695-1771). Portretschilderij door J.M.Quinkhard (foto RKD-Den Haag)

Albertus Voget (1695-1771) was van 15-8-1717 tot 4-5-1721 predikant in Heemstede. Portretschilderij ten tijde van zijn professoraat vervaardigd door J.M.Quinkhard (foto RKD-Den Haag)

– Anthonius Taree 1721-1724

– Jacobus Willemsen 1724-1725

Jacobus Willemsen in Middelburg

(1698-1780) was van 27-11-1724 tot 8-7-1725 predikant in Heemstede.  Jacobus Willemsen in Middelburg geschilderd door P.van Dijk(Iconografisch Bureau)

– Daniel de Gimmer 1725-1727

– Sebald Godfried Manger 1728-1729

Sebald Godfried Manger (1703-1795) was van 1-2-1728 tot 17-7-1729 predikant te Heemstede. Potloodtekening uit 1778 van N.Rijnenburgh (Iconografisch Bureau)

Sebald Godfried Manger (1703-1795) was van 1-2-1728 tot 17-7-1729 predikant te Heemstede. Potloodtekening uit 1778 van N.Rijnenburgh (Iconografisch Bureau)

– Walraad van Oijen 1729-1735

– Cornelis Hendrik van Rijp 1736-1742

– Daniel Serrurier 1743-1746

Daniel Serrurier (1720-1793). Gravure van Pieter Tanjé

Daniel Serrurier (1720-1793) was van 2-6-1743 tot 26-6-1746 predikant in Heemstede.  Gravure van Pieter Tanjé

– Johannes Vergeel  1746-1747

– Abraham van Limburg 1747-1760

– Simon van Thiel 1761-1794

– Henricus Rijninks 1794-1796 [was van 30 dec. 1795 tot 4 aug. 1796 geschorst]

– Steven Johan Hendrik van Henghel 1797-1807

Dominee Steven Jan Hendrik van Henghel (1767-1836) was van 1797 tot 1807 predikant in Heemstede

Dominee Steven Jan Hendrik van Henghel (1767-1836) was van 1797 tot 1807 predikant in Heemstede

– Dionisius Hupkens 1809-1839

– Dr. Nicolaas Beets 1840-1854

Nicolaas Beets als 'herder' in de pastorie van Heemstede, waar hij van 1840 tot 1854 predikant was. Op de achtergrond de Hervormde kerk. Staalgravure van D.J.Sluyter naar een schilderij van A.J.Ehnle.

Nicolaas Beets als ‘herder’ in de pastorie van Heemstede, waar hij van 1840 tot 1854 predikant was. Op de achtergrond de Hervormde kerk. Staalgravure van D.J.Sluyter naar een schilderij van A.J.Ehnle.

Interieur van het kerkje van Nicolaas Beets, getekend door Jan Wiegman

Interieur van het kerkje van Nicolaas Beets te Heemstede, getekend door Jan Wiegman

– Bernard Gewin 1854-1861

Bernard Gewin (1812-1873 was als opvolger van Nicolaas Beets van 1854 tot 1861 predikant in Heemstede

Bernard Gewin (1812-1873 was als opvolger van Nicolaas Beets van 1854 tot 1861 predikant in Heemstede

Bernard Gwin was onder pseudoniem Vlerk de schrijver van het in zijn tijd populaire boek 'Reisontmoetingen van Joachim Polsbroekerwoud en zijné vrienden' Vooromslg avn de vierde uitgave uit 1902, uitgegeven door Gebr. E & M.Cohen in Amsterdam.

Bernard Gewin was onder pseudoniem Vlerk de schrijver van het in zijn tijd populaire boek ‘Reisontmoetingen van Joachim Polsbroekerwoud en zijné vrienden’ Vooromslag van de vierde uitgave uit 1902, uitgegeven door Gebr. E & M.Cohen in Amsterdam.

– Willem Jacobus Geselschap 1862-1865

Ds. W.J.Geselschap (1830-1911) was van 1862 tot 1865 predikant in Heemstede

Ds. W.J.Geselschap (1830-1911) was van 1862 tot 1865 predikant in Heemstede

Dominee J.W.Geselschap op latere leeftijd (De Prins, 1905)

Dominee J.W.Geselschap op latere leeftijd (De Prins, 1905)

– Jan Kraijenbelt Wz. 1866-1870

Dominee J.Kraijenbelt Wzn. (1837-1907) was van 1866 tot 1870 predikant in Heemstede

Dominee J.Kraijenbelt Wzn. (1837-1907) was van 1866 tot 1870 predikant in Heemstede

– Dr. Gerrit Jacobus van der Flier 1870-1873

Dominee G.J.van der Flier (1841-1909) was van 1870 tot 1873 predikant in Heemstede (Inconografisch Bureau)

Dominee G.J.van der Flier (1841-1909) was van 1870 tot 1873 predikant in Heemstede (Inconografisch Bureau)

Predikant G.J.van der Flier

Predikant G.J.van der Flier

– Gerrit Jacob van Lindonk 1873-1883

– Willem Leonard Welter 1883-1885

Dominee W.L.Welter (1849-1940) stond van 1883 tot 1885 in Heemstede (Iconografisch Bureau)

Dominee W.L.Welter (1849-1940) stond van 1883 tot 1885 in Heemstede (Iconografisch Bureau)

Hofpredikant Welter

Hofpredikant W.L. Welter. Uit: De Prins, 1924.

– Dr. François Elbertus Daubanton 1886-1889

Dr.F.E,Daubanton (1853-1920) was predikant in Heemstede van 1886 tot 1889.

Dr.F.E,Daubanton (1853-1920) was predikant in Heemstede van 1886 tot 1889.

Dr. F.E.Daubanton in Utrecht, 1913

Dr. F.E.Daubanton in Utrecht, 1913

– Johannes Kuijlman 1889-1901

Dominee J.Kuijlman (overleden in 1913) was van 1889 tot 1901 predikant in Heemstede

Dominee J.Kuijlman (overleden in 1913) was van 1889 tot 1901 predikant in Heemstede

– Dr. Aart Jan Theodorus Jonker 1902-1905

jonker

Eerste steen voor uitbreiding Oude Kerk gelegd door Hendrikus Jonker in 1904, zoon van predikant A,J.Th.Jonker

 

Predikant Jonker uit de biografie van M.van Rhijn: Aart Jan Theodorus Jonker

Predikant Jonker uit de biografie van M.van Rhijn:
Aart Jan Theodorus Jonker

Links dr. A.Jonker op bezoek bij de instelling Meer en Bosch in Heemstede

Links dr. A.Jonker op bezoek bij de instelling Meer en Bosch in Heemstede. Prof.dr.M.van Rhijn wijdde een biografie aan Aart Jan Theodorus Jonker.

– Dr. Arnold Hendrik de Hartog 1906-1910

Portret van dr.A.H.de Hartog. Uit: dr.mr.M.Visser: Het leven van prof.dr.A.H.de Hartog.

Portret van dr.A.H.de Hartog. Uit: dr.mr.M.Visser: Het leven van prof.dr.A.H.de Hartog.

Geschilderd portret door Jac.Eriks van professor dr. A.H.de Hartog (1837-1895), hoogleraar theologie en bibliothecaris van de Vrije Universiteit

Geschilderd portret door Jac.Eriks van professor dr. A.H.de Hartog (1837-1895), hoogleraar theologie en bibliothecaris van de Vrije Universiteit

Briefkaart met handschrift van dr.A.H.de Hartog

Briefkaart met handschrift van dr.A.H.de Hartog

– Jan Hendrik Wolters 1910-1913

– Dr. Heiko Tiberius Oberman 1913-1920

Dr.H.T.Oberban (rechts, met naast hem zijn echtgenote) staande voor de ingang van de pastorie aan de Achterweg

Dr.H.T.Oberman (rechts, met naast hem zijn echtgenote) staande voor de ingang van de pastorie aan de Achterweg

– Dr. Frederik Willem Adrianus Korff 1921-1932

Prof.dr.F.W.A.Korff, overleden 14 oktober 1942 op een foto uit 1932

Prof.dr.F.W.A.Korff, overleden 14 oktober 1942 op een foto uit 1932

In de Heemstede-collectie van het Noord-Hollands Archief zijn van en over dr.F.W.A.Korff aanwezig: – Afscheidspreek uitgesproken door dr.F.W.A.Korff op zondag 9 oktober 1931 in de Ned.Herv. Kerk te Heemstede; – Probleem of taak? In boek: Licht en schaduw Meer en Bosch, p.310-316; – L.D.Terlaak Poot: In memoriam prof.dr.F.W.A.Korff. In: Stemmen des Tijds, jaargang c31, 1942.

P.S. de heer Korff is op 14 oktober 1942 te Haarlem overleden en zijn echtgenote Anne Marie Hortense Korff-Adriana op12 juni 1980. Op het graf van dr.Korff te Heemstede is op 7 oktober 1943 een gedenksteen aan de familie overgedragen.

De officiële opening van de Bosch en Hovenchool op 1 september 1924. Op de voorste rij zittemd van links naar rechts de heren Van Duin, Schipper, H.B.de Haan, wethouder Van de Poll, burgemeester Van Doorn, dominee F.KORFF, wethouder E.Droog, broeder A.Hoekendijk van Meer en Bosch, jonkheer P.Teding van Berkhout, A.Honing en N.Wildschut.

De officiële opening van de Bosch en Hovenschool op 1 september 1924. Op de voorste rij zittend van links naar rechts de heren Van Duin, Schipper, H.B.de Haan, wethouder Van de Poll, burgemeester Van Doorn, dominee F.KORFF, wethouder E.Droog, broeder A.Hoekendijk van Meer en Bosch, jonkheer P.Teding van Berkhout, A.Honing en N.Wildschut. Staande: J.Keune, Neutigem, aannemer Klaassen, mej. Groenewegen, Van Til, mej.E.van Onselen, Kwak, dominee Dondorp, D.van der Stam (hoofd van de school), J.Luuring, mej. Philippo, mw.C.Buitenhuis-van Onselen, architect T.de Bruin, mej. Harten en architect K.Jonkheid.

Scan1535.jpg

Aan dr.F.W.A.Korff, bij zijn vertrek van Heemstede naar Leiden, 8 october 1932 met pentekening van de pastorie aan de Achterweg (NHA)

– A.G.B.ten Kate hulpprediker van 1923-1924

– H. van Oyen hulpprediker 1925-1926

– C.M.Briët 1927-1947

– G.A.Barger 1933-1948

Dominee Gerrit Barger

Dominee Gerrit Barger

– H.Bartlema  (3e predikant) 1943-1953

Vooromslag van boek: 'Herre Bartlem zijn leven - zijn woord. Biografische inleiding en selektie door dr. T.Brattinga. Bolsward, Het Witte Boekhuis, 1980.

Vooromslag van boek: ‘Herre Bartlem zijn leven – zijn woord. Biografische inleiding en selektie door dr. T.Brattinga. Bolsward, Het Witte Boekhuis, 1980.

– J.W.van Nieuwenhuijzen (4e predikant, later west) 1946-1961

Dominee J.W.van Nieuwenhuizen op de kansel. Komende uit Nijmegen is hij 31 maart 1946 in Heemstede bevestigd en 1 mei 1961 met emeritaat gegaan. (Overleden 11 juni 1974).

Dominee J.W.van Nieuwenhuizen op de kansel. Komende uit Nijmegen is hij 31 maart 1946 in Heemstede bevestigd en 1 mei 1961 met emeritaat gegaan. (Overleden 11 juni 1974).

– F.R.A.Henkels (noord) 1947-1960

– Adr. Oskamp (midden) 1949-1966

– L.D. van Dijl (zuid)  1954-1972

– M.L.W.Schoch (noord)  1961-1968

Dr.M.L.W.Schock met zijn echtgenote en twee kinderen in Veere, 1944 Hij was predikant in Heemstede van 1961 tot 1968 (Historische Vereniging Arnemuiden)

Dr.M.L.W.Schoch met zijn echtgenote en twee kinderen in Veere, 1944 Hij was predikant in Heemstede van 1961 tot 1968 (Historische Vereniging Arnemuiden). Opgevolgd in Heemstede door ds. G.F.W.Herngreen.

Ds. M.L.W,Schoch in 1986. Hij was een vruchtbaar publicist en verzorgde 'dagsluitingen' voor de NCRV-radio.

Ds. M.L.W.Schoch in 1986. Hij was een vruchtbaar publicist en verzorgde ‘dagsluitingen’ voor de NCRV-radio.

– F.E. van der Zee (west) 1962-1970

Ds. F.E.van der Zee (1923-1983) omstreeks 1960 op de kansel van de Hervormde Kerk in Egmond aan Zee

Ds. F.E.van der Zee (1923-1983) omstreeks 1960 op de kansel van de Hervormde Kerk in Egmond aan Zee

– Drs. R.Hengstmangers (midden) 1966

– G.F.W.Herngreen (noord + deel west) 1968-1973

– Dr. Ch. De Beus 1972-1974

– H.Berton (zuid) 1973-976

– W. van der Wolk (zuid) 1973-

– J. van der Wiel (noord, predikant met bijzondere opdracht) 1973-

– E.Sneller (zuid) 1969-1983

Portret van dominee Ekke (Egbert) Sneller (1920-1996)

Portret van dominee Ekke (Egbert) Sneller (1920-1996)

sneller1

In drie boekuitgaven publiceerde ds. Ekke Sneller de geschiedenis van Hervormd Heemstede van de 17de tot en met de 19de eeuw: 1) Van achter de blaeuwen engel; hervormd Heemstede in de zeventiende eeuw (1987), 2) Eiland in de stroom; Hervormd Heemstede in de achttiende eeuw  (1988), 3) Heemstede rond Beets; Hervormd Heemstede in de negentiende eeuw (1990).

sneller

Door dominee E.Sneller bij zijn afscheid geschonken glas-in-loodraam in de Oude Kerk

– drs. J.Smit 1992-1997

Dominee J. Smit (links op de foto) bevestigd door ds. A.Carstens. De bevestiging voor de Nederlands Hervormde Kerkte Heemstede had plaats in Kapel Nieuw-Vredenhof in Haarlem-Zuid. Simt verving ds. E.van der Wolk die in de vut was gegaan. Jaap Smit was voorheen legerpredikant. Hij heeft vier jaar lang dienst gedaan in de Duitse NAVO-plaats Seedorf. Daar trok hij op met jonge Nederlandse soldaten. (Haarlems Dagblad, 8 september 1992)

Dominee J. Smit (links op de foto) bevestigd door ds. A.Carstens. De bevestiging voor de Nederlands Hervormde Kerkte Heemstede had plaats in Kapel Nieuw-Vredenhof in Haarlem-Zuid. Simt verving ds. E.van der Wolk die in de vut was gegaan. Jaap Smit was voorheen legerpredikant. Hij heeft vier jaar lang dienst gedaan in de Duitse NAVO-plaats Seedorf. Daar trok hij op met jonge Nederlandse soldaten. (Haarlems Dagblad, 8 september 1992)

Drs. Jaap Smit (geb. 1957). Predikant Samen Kerk Heemstede van augustus 1992 tot september 1997

Drs. Jaap Smit (geb. 1957). Predikant Samen Kerk Heemstede van augustus 1992 tot september 1997

Van predikant tot commissaris van de koning. in Zuid-Hollland. Jaap Smit legt medio december 2013 de eed af ten overstaan van koning Willem Alexander in Paleis Huis ten Bosch (Elsevier, 18-1-2014)

Van predikant tot commissaris van de koning. in Zuid-Hollland. Jaap Smit legt medio december 2013 de eed af ten overstaan van koning Willem Alexander in Paleis Huis ten Bosch (Elsevier, 18-1-2014)

molendijk

Ds. Arie Molendijk, predikant in Heemstede sinds 1998, wijk Oost

molendijk1

In serie: Kerken in Heemstede door Peter de Haan in gesprek met Arie Molendijk, predikanr Hervormd-Gereformeerde Kerkgemeenschap  (De Heemsteder, 23 maart 20015 (1)

molendijk2.jpg

Vervolg gesprek met Arie Molendijk (de Heemsteder, 23 maart 2005)

 

 

 

terpstra

Ds. Pieter Terpstra, predikant bij de Protestantse Gemeente Heemstede, wijk West,  sinds 2009

terpstra

heel andere missie te wachten staat. “Die kerk heeft zijn vanzelfsprekendheid verloren. Als daar niets verandert, houdt de kerk als instituut op te bestaan’  (Uit: Algemeen Dagblad, 22 februari 2009)

 

KAPEL NIEUW VREDENHOF

De kapel Nieuw Vredenhof aan de Van Oldenbarneveltlaan met het Scandinavisch torentje.

De kapel Nieuw Vredenhof aan de Van Oldenbarneveltlaan met het Scandinavisch torentje.

Kapel Nieuw Vredenhof aan de Van Oldenbarneveltkaan in Haarlem

Kapel Nieuw Vredenhof aan de Van Oldenbarneveltlaan in Haarlem. In 2013 verkocht in afwachting van een nieuwe bestemming.

De oorspronkelijke kapel uit 1927 is voortgekomen uit de ‘Oude Kerk’ te Heemstede en ligt sinds 1927 op Haarlems grondgebied direct ten zuiden van de Haarlemse cricketclub en H.F.C., maar hoort kerkelijk nog altijd onder Heemstede. De totale stichtingskosten van de kapel inclusief de grond hebben bijna 80.000 gulden bedragen. Het godshuis is gebouwd op grond van het vroegere landgoed Nieuw Vredenhof, wat de naamgeving verklaart. De kerkeraad had aan architect H.Korringa opdracht gegeven een ontwerp te maken en deze wist met eenvoudige grondvorm op een beperkt terrein en fraai aangepast aan de omgeving, een gebouw tot stand te brengen dat het karakter heeft van een kerk. De inwijding geschiedde op 19 juni 1927 door dr. Korff.  In 1950 werd een nieuwe luidklok in de kapel geplaatst ter vervanging van de klok die in 1943 door de bezettingsmacht was gevorderd. Deze nieuwe klok met een diameter van 67 centimeter draagt de opschriften: ‘Van Bergen 19 Heiligerlee 50 Vrede zij u en hoort Gods woord.’ In de jaren 60 van de 20e eeuw was er een grote behoefte aan meer ruimte, mede omdat er toen ook aparte kinderdiensten waren. Het oorspronkelijke gebouw is toen vervangen door het huidige, dat een ontwerp is van architect ir.P.H.Cuperus. BIj zijn verbouwings- en restauratie-ontwerp is het oorspronkelijke ontwerp niet wezenlijk aangetast.  De totale kosten van de verbouwing bedroegen ƒ 430.000,-. De promotor achter deze vernieuwing was ds. M.L.W.Schoch. Het vernieuwde kerkgebouw is op 24 september 1967 in gebruik genomen. Het was sinds het samengaan van de verschillende protestantse richtingen in 2004, een PKN kerk. Tegenwoordig niet meer meer als kerkgebouw in gebruikt heeft het een nieuwe bestemming en zijn de vroegere geruchten van afbraak geen werkelijkheid geworden.

De laatste en druk bezochte kerkdienst in de kapel Nieuw Vredenhof

De laatste en druk bezochte kerkdienst in de kapel Nieuw Vredenhof

Organist Piet Hulsbos aan het orgel van Nieuw Vredenhof

Organist Piet Hulsbos aan het orgel van Nieuw Vredenhof

Overzicht predikanten Kapel Nieuw-Vredenhof

Overzicht predikanten Kapel Nieuw-Vredenhof. Uit: ‘De laatste kapel’.

Sinds 1 mei 2004 maakt de Hervormd-Gereformeerde Kerkgemeenschap Heemstede deel uit van de Protestantse Kerk van Nederland (PKN). Predikanten anno 2014: ds. A.Molendijk en ds. P.I.C.Terpstra

Tekening van de Oude Kerk uit 1938

Tekening van de Oude Kerk uit 1938

Literatuur: De Hervormde Kerk te Heemstede 1622 1625-11975 1977. Een uitgave van de Hervormde Kerk te Heemstede. Bevat tevens herdruk van ‘Schets der geschiedenis van de Kerk der Nederduitsche Hervormde Gemeente van Heemstede’ door jhr. Mr.D.E.van Lennep uit 1925. Voorts: 3 publicaties van E. Sneller: 1) Van achter de Blaeuwen Engel; hervormd Heemstede in de zeventiende eeuw. (1987), 2) Eiland in de stroom; hervormd Heemstede in de achttiende eeuw (1988), 3) Heemstede rond Beets; hervormd Heemstede in de negentiende eeuw (1990).

Hans Krol

Grafmonument Adriaan Pauw in Oude Kerk Heemstede (foto G.J.Dukker)

Grafmonument Adriaan Pauw in Oude Kerk Heemstede (foto G.J.Dukker)

(1) Gobelinus Moer uit ‘s-Hertogenbosch was in de 15e eeuw met zijn stadgenoot en compagnon Gerard Wou (die in 1505 de enorme klok van 8.223 kilogram voor de Domtoren vervaardigde) de belangrijkste klokkengieter van ons land. Wijd en zijd leverde hij luidklokken behalve voor Den Bosch en Heemstede aan de Eusebiuskerk in Arnhem (in samenwerking met Geert van Wou), maar ook Gdansk in Polen en de kerken van Saint Omer en Douai in Frankrijk. Over de luidklokken is vermeld in de publicatie ‘De Hervormde Kerk te Heemstede 1622 1625-1975 1977’ is o.a. het volgende vermeld: ‘In maart 1943 werd de grote luidklok op last van de duitse bezettingsautoriteiten uit de toren verwijderd (evenals de luidklok uit de kapel). Een poging om de uit 1759 daterende klok van de vordering te vrijwaren mislukte helaas, De kleine klok in de kerktoren, door de Inspectie Kunstbescherming aangewezen als een M(onumentale) klok kon aanvankelijk blijven hangen, doch reeds in april werd beslist dat ook alle M klokken buiten het z.g. Sperrgebied langs de kust moesten worden weggevoerd. Deze klokken zijn door de burger autoriteiten op een veilige plaats elders in ons land bewaard en zijn na de oorlog weer aan de rechthebbende teruggegeven.’

In vroeger tijd gereserveerde (ere)banken in Oude Kerk Heemstede voor: ambachtsheren/-vrouwen van Heemstede, Pieter de la Court, Johannes van Loon, S. van Loon de Jonge, Jacobus en G.Hop, Q.P.Boudaan, Abraham Dedel, Gerard A. Hasselaer, F.Lestevenon, Pieter Clifford, Adr. van Eck, J.Geelvinck

Voor de 'Beels-bank' stond een zevental stoelen. De kussens dragen de wapens van de dames Van Lennep en dateren van 1844/1845. De 'Beels-bank' is verplaatst naar de westwand van het kerkschip. Links op de foto is de bank van de heren Van Lennep te zien, tegen de westwand van de uitbouw (E.Sneller, Heemstede rond Beets, pagina 57)

Voor de ‘Beels-bank’ stond een zevental stoelen. De kussens dragen de wapens van de dames Van Lennep en dateren van 1844/1845. De ‘Beels-bank’ is verplaatst naar de westwand van het kerkschip. Links op de foto is de bank van de heren Van Lennep te zien, tegen de westwand van de uitbouw (E.Sneller, Heemstede rond Beets, pagina 57)

LITERATUUR

– De Hervormde Kerk te Heemstede 1622 1625 1975 1977. Heemstede, Hervormde Gemeente, 1977.

– Gert de Kruif en Frans van Lavieren. De laatste Kapel; een geschiedenis rond de Kapel Nieuw-Vredenhof. Protestantse Gemeente Heemstede, 2009.

– D.E.van Lennep. Schets der geschiedenis van de Kerk der Nederduytsche Hervormde Gemeente van Heemstede. Heemstede, 1925.

– E.Sneller. Van achter de Blaeuwen Engel; Hervormd Heemstede in de zeventiende eeuw. Haarlem, 1987.

– E.Sneller. Eiland in de stoom; Hervormd Heemstede in de achttiende eeuw. Haarlem, 1988.

– E.Sneller. Heemstede rond Beets; Hervormd Heemstede in de negentiende eeuw. Haarlem, 1990.

Voormalige 'predikantenkast' met werken van Heemsteedse predikanten in Bibliotheek Heemstede

Voormalige ‘predikantenkast’ met werken van Heemsteedse predikanten in Bibliotheek Heemstede