Boekendoolhof in Southbank Centre London (tot 25 augustus 2012 te zien), bestaande uit circa 250.000 boeken en vervaardigd door de kunstenaars Marcos Saboya en Gualter Pupo, die zich lieten inspireren door de bibliotheek van Babel door Jorge Luis Borges.

Borges 'De Bibliotheek van Babel' van binnenuit gezien.

Borges ‘De Bibliotheek van Babel’ van binnenuit gezien.

LIBRARIANA DEEL 34

“The very existence of libraries affords the best evidence that we may yet have hope for the future of man” (T.S.Eliot)

Bijzondere veiling boeken en prenten Bubb Kuyper 22-25 mei 2012

Dat veilinghuis Bubb Kuyper in Haarlem op boeken- en prentengebied leidinggevend is en blijft in ons land moge blijken uit de pas verschenen 2-delige catalogus met in totaal 5.178 nummers voor de halfjaarlijkse auctie die van 22 tot 25 mei plaatsvindt. Geveild worden o.a.  architectuurboeken van prof.dr.J.Heeling, de naslagboekerijen van H.C.van Vliet en Frides Laméris, de bibliotheek van uitgever J.Bottema, het derde deel van de collectie oude en moderne grafiek van wijlen P.W.J.M.Frederiks etc. Ter veiling komen o.a. ngen gedichten van G.K.van het Reve. Ook de bundel ‘Terugkeer’, het echte debuut van Reve uit 1940 in 50 exemplaren gestencild. Enkele hoogtepunten betreffen verder etsen van Rembrandt van Rijn en van J.van de Velde II. Verder 8 originele houtblokken van M.C.Escher. Volgens de biografie van Wim Hazeu zijn de meeste houtblokken van Escher (die 27 maart 1972 overleed) doorboord en daarmee onbruikbaar gemaakt. Ter veiling komt ook de bekende maar zeldzame litho ‘Boven en onder’ van dezelfde kunstenaar, geraamd op een bedrag tussen de 10.000 en 15.000 euro. Van de kunstenaar Constant (1920-2005) 8 litho’s ‘La Guèrre’ uit 1951 met een raming van 20.000 tot 30.000 euro. Het wordt de laatste auctie in het voormalig Militair Tehuis aan de Jansweg. De najaarsveiling 2012 zal plaatsvinden in een nieuw verworven pand uit de 19e eeuw in het Kenaupark.

Lot 5477: litho ‘Boven en onder’ van M.C.Escher

Addendum: het gestencilde dichtbundeltje ‘Terugkeer’ van Gerard Reve haalde niet het inzetbedrag van 8.000 euro en bleef onverkocht. Het kwam uit de nalatenschap van Bep Scholte, een leeftijdgenote van Reve uit de Watergraafsmeer.

Een week eerder veilt Burgersdijk & Niermans in Leiden de bibliotheken van drie hoogleraren, te weten van prof.dr.H.van der Linden (historisch geograaf) en van prof.dr. C.A.van Peursen (filosoof) en prof.dr.M.F.Fresco (filosoof).

Geen nieuws ditmaal van Adams Amsterdam Auctions, opgericht in 2009. De laatste veiling van boeken en prenten vond plaats op 28 mei 2011.

Eerste drukken van ‘Kuifje’ zijn steeds meer geld waard

Bij een stripverkoop in Frankrijk is 28 april een exemplaar van de eerste druk van het album ‘Kuifje in het land van de Sovjets’ (1930) verkocht voor liefst 37.820 euro. Aanzienlijk meer dan de schatting van hooguit 10.000 euro. Volgens het In het Belgische Elsene (Brussel) sinds 2005 in striptekeningen en –boeken gespecialiseerde veilinghuis Banque Dessinée is dat een nieuw record voor een Kuifjes-album. Een tweede exemplaar van dezelfde titel werd verkocht voor 9.515 euro. Andere originele edities haalden ook hoge veilingprijzen, zoals ‘Kuifje in Afrika’ (1931): 15.860 euro; ‘De scepter van Ottokar’(1942): 12.200 euro en ‘Het gebroken oor’ (1937): 7.502 euro.

Marten Toonder veiling brengt 50.000 op

2012 is het honderdste geboortejaar van schrijver en tekenaar Marten Toonder. Aanleiding voor een aantal activiteiten, zoals in maart en april een speciale veiling met boeken en curiosa op de on-line verzamelaarssite Catawiki. Geveild in twee delen bedroeg de totaalopbrengst ongeveer 50.000 euro. Originele tekeningetjes van Tom Poes en Heer Bommel brachten over het algemeen meer dan 1.000 euro op

Ruim 2,5 miljoen euro voor strips met Batman en Superman

Op 22 februari is een zeldzame stripboekencollectie van 345 exemplaren geveild door Heritage Auctions in New York voor omgerekend ongeveer 2,6 miljoen euro. De duurst betaalde strip ‘Detective Comics, no.27’ dat in 1939 10 dollarcent kostte en waarin Batman zijn debuut maakte leverde 393.000 dollar op ofwel meer dan 295.000 euro. De comics werden in 2011 ontdekt dooreen achterneef van de verzamelaar, Billy Wright, in 1994 op 66-jarige leeftijd overleden. De vondst werd gedaan in een kelderkast bij het opruimen van het huis van een overleden oudtante. (zie o.a. NRC.nl boeken).

Bibliotheek van Jacques Levy brengt 6,4 miljoen dollar op

Op 20 april 2012 is bij Sotheby’s in New York de boekerij geveild van de verzamelaar van bijzondere boeken en boekbanden Jacques Levy. In 1905 geboren in Istanbul bracht hij zijn jeugd door in Frankrijk maar woonde hij het grootste deel van zijn leven in New York City. Op een zakenreis naar Parijs na 1945 begon Levy boeken te verzamelen en hij is daarmee tot zijn overlijden in 1980 doorgegaan. Vooraf was de totaalopbrengst geraamd op hooguit 3,9 miljoen dollar.

Kladversie van ‘Le Petit Prince’ ontdekt

Eén van de beroemdste boeken uit de 20e eeuwse Franse literatuur is het in 1943 verschenen boek ‘Le Petit Prince’ van Antoine de Saint-Exupéry, de auteur die in 1944 bij gevechtshandelingen als gevolg van een onopgehelderde vliegtuigcrash omkwam. ‘De Kleine Prins’, door de auteur zelf geïllusteerd, verscheen wereldwijd in tientallen talen en er zijn naar schatting ongeveer 140 miljoen exemplaren van verkocht. Het originele manuscript bevindt zich in New York in de Pierpont Morgan Library, welke instelling dat verwierf via de journaliste Sylvia Hamilton Reinhardt op wie de Saint-Exupéry korte tijd verliefd was. De thans ontdekte twee kladpagina’s van een tekst met doorhalingen en correcties zijn ontdekt in een pakket documenten, inclusief een manuscript van dezelfde auteur over Patagonië dat rond 1932 is geschreven. Beide autografen hebben een geraamde waarde van 40.000 tot 60.000 euro elk. Het Franse veilinghuis Artcurial gaat de kladversie en het andere manuscript op 16 mei veilen. De kladversie wordt door kenners als extra interessant beschouwd, vanwege een in de definitieve versie niet gebruikte referentie naar de pacifistische denkbeelden van de schrijver.

Joodse, Arabische en Perzische documenten gevonden in Afghanistan

In een grot in de bergen van de Afghaanse provincie Samangan zijn eind 2011 ongeveer 150 fragmenten gevonden van oude Joods-Arabische en Joods-Perzische teksten. Daaronder een op de kopie van het Bijbelboek Jeremia en een commentaar op Jesaja van de grote middeleeuwse rabbijn Saadia Gaon. Vergelijkbaar met de vondst van de Dode Zeerollen in 1947 zou het gaan om een schaapherder die in een grot op de manuscripten stuitte, nabij de Zijderoute, een oude handelsroute die het Midden-Oosten aan Azië verbond. Het is bekend dat in de twaalfde eeuw naar schatting 80.000 Joden in het huidige Afghanistan woonden. De gevonden documenten worden momenteel door o.a. geleerden van de Hebreeuwse Universiteit bestudeerd. (Haarlems Dagblad, 9 januari 2012).

Handtekening van Shakespeare in een boek ontdekt?

O.a. Scientias bericht dat Amerikaanse wetenschappers van de universiteit van Mississippi mogelijk een originele handtekening van William Shakespeare hebben getraceerd in een juridisch boek ‘Archaionomia’. De tot voor kort onbekende signatuur is op basis van ultramoderne fototechnieken vergeleken met een al bekende handtekening van Shakespeare. Met zekerheid is in ieder geval vastgesteld dat de handtekening uit de tijd van Shakespeare stamt en door iemand die William Shakespeare heette, aldus Heather Wolfe, curator van de bibliotheek waar het boek zich bevindt. Onderzoeker Andrew Henning stelt dat de overeenkomsten fenomenaal zijn. “Het suggereert dat Shakespeare in ieder geval in het bezit was van juridische teksten die hij ook actief las. Sommigen zullen zelfs stellen dat het erop wijst dat Shakespeare op een bepaalde manier betrokken was bij het Engelse rechtssysteem.”

Meermanno/Museum van het Boek ‘ontdekt’ 550 tekeningen en tien gouaches van Marten Toonder

Museum Meermanno in Den Haag bezit het archief van uitgeverij Van Goor. Tijdens het onderzoek van voor een tentoonstelling van de een eeuw geleden kinderboekenillustrator en –schrijfster Phiny Dick (1912-1990) vond men in genoemd uitgeverijarchief honderden originele tekeningen van striptekenaar Marten Toonder (1912-2005) die voordien als verloren waren beschouwd. Ook van Phiny Dick, in leven echtgenote van Marten Toonder, zijn diverse originele tekeningen teruggevonden.

Nalatenschap van Ramses Shaffy naar Bijzondere collecties

Het archief van de in 2009 overleden zanger Ramses Shaffy zal in bruikleen beheerd worden door Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam. Dat heeft Jacques Klöters in april bekend gemaakt. In gezamenlijk overleg is een zorgvuldige selectie gemaakt van manuscripten, brieven, foto’s, programmaboekjes e.d.

Prentenkabinet Rijksmuseum ontvangt 580 Japanse prenten

Het Rijksmuseum in Amsterdam is begin 2012 verrijkt met 580 19e eeuwse Japanse prenten. Deze zijn nagelaten door twee particuliere verzamelaars.  Eén verzameling omvat bijna 400 zogeheten surimono prenten: tekeningen op duur papier met versieringen in goud en zilver; de andere aanwinst bevat klassieke afbeeldingen van luxueus geklede Japanse vrouwen. Vanaf 8 mei exposeert het Rijksmuseum een selectie van 30 werken.

Meermanno krijgt Bibliotheca Thurkowiana Minor

Bibliotheca Thurkowiana Minor

Bibliotheca Thurkowiana Minor met wijlen de heer Guus Thurkow

In Librariana, deel 18 (2009) schreef ik over oud antiquaar (en uitgever van miniatuurboekjes The Catharijne Press) Guus Thurkow, intussen in 2011 overleden. Diens ‘Bibliotheca Thurkowiana Minor’ bevat in een speciaal ‘boekenmeubel’ een collectie van 1.515 miniatuurboekjes van een kleitablet uit Mesopotamië uit de 19e eeuw voor Christus tot ‘Erik of het klein insectenboek’ van Godfried Bomans. Sinds kort is de ‘kleine reuzenbibliotheek’ te zien in museum Meermanno in Den Haag. Iedere woensdagmiddag haalt een medewerker voor belangstellende bezoekers enkele miniatuurboekjes te voorschijn.

Nog een (19e eeuwse) miniatuurbibliotheek uit België

Nog een (midden 20e eeuwse) miniatuurbibliotheek uit België

Legpuzzel: het prinsesje Sofia in de bibliotheek (Disney-Jumbo spel)

Legpuzzel: het prinsesje Sofia in de bibliotheek (Disney-Jumbo spel)

Grote verzameling boeken uit privébezit van Thomas Jefferson gevonden

Thomas Jefferson (1743-1823) was de derde president van de USA en staat bekend als een groot boekenliefhebber. Nadat tijdens de oorlog van 1812 de oorspronkelijke collectie van de Library of Congress was vernietigd verkocht hij in 1815 zijn persoonlijk boekenbezit, 6.487 exemplaren, aan de opnieuw gevormde bibliotheek. In 1829 zijn de resterende boeken uit Jeffersons’ nalatenschap geveild om de nagelaten schulden te kunnen betalen. 74 boeken, door Jefferson gelezen en met aantekeningen geannoteerd – zowel in de boeken zelf als op ingevoegde stukjes papier –  kwamen terecht in de collectie zeldzame boeken van de Washington University Library in St. Louis. De waarde van de recente ontdekking is dat het wetenschappers inzicht geeft in de teksten die Thomas Jefferson hebben beïnvloed.

Nalatenschap van Lee Strasberg naar Library of Congress

De erven van de Lee Strasberg (1901-1982), een Joods-Amerikaanse acteur, regisseur en producer, hebben besloten alle documenten, bijeengebracht in 240 dozen met tekeningen, schetsen, foto’s, agenda’s, scenario’s e.d., te verkopen aan de Library of Congress in Washington, nationale bibliotheek van de Verenigde Staten. Strasberg liet acteurs kennismaken met ‘method acting’, een stijl van acteren waarbij een acteur niet zozeer een rol speelt maar zich zodanig inleeft dat hij als het ware het te spelen personage zelf wordt. Acteurs als Marlon Brando, Al Pacino en Paul Newman namen de theorieën van Strasberg over. De oorsprong van genoemde acteermethode ligt overigens in Rusland, waar acteur, regisseur en theatertheoreticus Konstantin S. Stanislavski (1863-1938) het idee uitwerkte.

Twitter-archief naar Library of Congress

December 2011 is bekendgemaakt dat het bedrijf Twitter het gehele digitale archief, bestaande uit miljarden berichten, overdraagt aan de Library of Congress. Daarover zijn afspraken geformaliseerd en technieken ontwikkeld om de grote hoeveelheid te kunnen overdragen. Het Twitter-archief bestaan alleen uit openbare tweets. Berichten van mensen met een geschermd account worden niet bewaard. Onderzoekers zullen toegang krijgen tot de dataset.

Criminaliteit en Justitie

Op 3 februari 2012 had in de Gravenzaal van het Haarlemse stadhuis de presentatie plaats van (mega)catalogus 34 ‘Criminaliteit en Justitie’ van antiquariaat A.G. van der Steur. Bijna 3.500 nummers met publicaties vanaf omstreeks 1600 tot het jaar 2000 uitvoerig beschreven in een boekwerk van 650 pagina’s. Ondanks de plotse sneeuwval waren toch veel mensen komen opdagen op deze door Wim Cerutti georganiseerde bijeenkomst. Ab van der Steur die aan burgemeester Schneiders het eerste exemplaar aanbood hield zelf een lezing over een obstinaat gemeenteraadslid mr. jonkheer Mozes Salvador (1813-1884), die vele publicaties, voornamelijk adressen en pamfletten op zijn naam heeft staan. De gehouden voordrachten van mr. Wim Cerutti, professor Sjoerd Faber, mr. Bernt Schneiders en Ab van der Steur zijn in een fraai uitgegeven en geïllustreerd boekje met foto’s van oud-burgemeester en fotograaf mr. Jaap Pop samengevat onder de titel ‘Criminaliteit en Justitie’. Aangevuld met een scherpzinnige bijdrage van VVD-2e Kamerlid (en zoon) Ard van der Steur: ‘Misdaden en straffen’, de misdaad en de misdadiger.

Exit bibliotheek van Heinz Wallisch

In Boekenpost 119 van mei/juni 2012 wijdt uitgever Caspar Wechgelaer een bijdrage aan de privébibliotheek van de in februari overleden Heinz Wallisch, vooral bij Groninger bekend om zijn schrijfsels en weblogs o.a. over boeken en muziek. Aanvankelijk werkte hij voor het boekenimperium van Jan Bloemsma. Cultuurcriticus Heinz Wallisch (1945-2012) liet na zijn dood een vol huis na met zo’n 35.000 boeken. Er was een ploeg mensen van de gemeente Groningen onder leiding van antiquaar Geert Postma twee tot drie weken nodig om het huis aan de Jupiterstraat leeg te halen. Citaat: “Ik heb er geen boek kunnen vinden van meer dan 30 euro. Op het laatst kocht hij volgens mij alleen nog maar rommel in de categorie vijf voor één euro. Een deel kon ik nog verkopen maar het meeste hebben we gewoon weggegooid. Het meest interessante dossier dat hij vond was een verzameling mappen met alle ruzies die aarts querulant Wallisch in de loop der tijden met iedereen had gehad.”

Hemelse Ontdekkingen in Museum Catharijneconvent

Tot 17 augustus (en voor een deel 15 november) worden de meest bijzondere schatten uit de Universiteitsbibliotheek Utrecht tentoongesteld in Museum Catharijneconvent. Daarbij o.a. de oudste Hindoestaanse grammatica uit rond 1700, (geschreven door een Poolse crimineel Joan Josua Ketelaer, die werkzaam was bij de VOC in India), een gebruiksaanwijzing voor piraten en een zeeroverskaart van de Indische Archipel. Een kaart die uitlegt hoe de Spaanse zilvervloot te overvallen is ondertekend door ontdekkingsreiziger Abel Tasman. Voor het eerst wordt het enig overgebleven blad uit het sacramentarium van de Utrechtse bisschop Odilbald uit de 9e eeuw getoond. Verder het Pontificale van de Mariakerk te Utrecht, midden 15e eeuw geïllumineerd door de befaamde meester van Katharina van Kleef.

‘Dickens in Nederland’

Dit jaar wordt in Groot-Brittannië het 200ste geboortejaar van volksschrijver Charles Dickens gevierd, maar ook in beperkte kring in Nederland herdacht. Zelf nooit in Nederland geweest werden de boeken van Dickens ook in ons land populair en figuren als Samuel Pickwick, Oliver Twist, David Copperfield en Little Dorrit zijn nog bij velen bekend. Uiteenlopende letterkundigen als Potgieter, Mark Prego Lindo, Theun de Vries, Godfried Bomans en Maarten ’t Hart, vertaler C.M.Mensing evenals uitgevers Als Cohen en Roelants hebben aan de bekendheid van Dickens bijgedragen. Tot eind juli 2012 is een tentoonstelling aan het werk van Charles Dickens gewijd in de tentoonstellingsruimte van de Universiteitsbibliotheek Nijmegen te zien.

Bomans figureerde als Dickens

500ste geboortejaar van cartograaf Gerard Mercator

Tot de grootste cartografen in onze gewesten wordt zonder twijfel Gerard Mercator (in het Nederlands Gerard de Cremer/Kremer) (1512-1594) beschouwd. Geboren in Rupelmonde woonde en werkte de Vlaming die zichzelf liever kosmograaf noemde een groot deel van zijn leven in het Duitse Rijnland, waar een historisch museum naar de cartograaf is vernoemd en in een aparte zaal zijn werk op eigentijdse wijze is verlevendigd. Het vijfhonderdste geboortejaar is aanleiding voor de Koninklijke Bibliotheek van België in Brussel een tentoonstelling over hem te organiseren onder de titel ‘Een koninklijke bron voor Mercator’.  Deze expositie vestigt aandacht op het verband tussen het werk van Mercator en zijn minder bekende tijdgenoot Christiaan Sgrooten (ca. 1562-1603). Beide cartografen inspireerden elkaar. Om de kaarten van de Nederlanden te tekenen baseerde Mercator zich in grote mate op de Atlas Bruxellensis uit 1573 die Sgrootgen in opdracht van de Spaanse koning Filips II vervaardigde.

Hans Krol in de bibliotheek van het Mercatormuseum te Duisburg

Hans Krol in de bibliotheek van het Mercatormuseum te Duisburg

Het Nederlands Steendrukmuseum in Valkenwaard exposeert tot en met 24 juni 50 satirische steendrukken die tussen 1915 en 1920 zijn vervaardigd door kunstenaar Jan Sluiters voor abonneesvan de Nieuwe Amsterdammer.

Deel 3 van Reve-biografie opnieuw voor de rechter

Nadat Joop Schafthuizen, laatste levenspartner van Gerard Reve, het proces in december 2010 won, ondersteund door een kort geding van mei 2011, met als uitspraak dat deel 3 van ‘Gerard Reve, Kroniek van een schuldig leven: de late jaren 1975-2006’ in de huidige vorm met citaten niet mag worden gepubliceerd gingen uitgever Wouter van Oorschot en biograaf Nop Maas in hoger beroep. Men vond het namelijk geen optie alle citaten uit het beschikbaar gestelde materiaal van Schafthuizen te schrappen. Het hoger beroep diende op 27 april in het Paleis van Justitie op de Prinsengracht te Amsterdam. Op tafel lag de drukproef van een dik pak A4-tjes. Wederom stond de vraag centraal of er voor het gebruik van ongepubliceerd materiaal toestemming was verleend. De meningen daarover, zoals in pleidooien geuit door de advocaten van beide partijen, bleven diametraal tegenover elkaar staan. Schafhuizen vult aan dat hij van plan is meerdere bundels van de brieven van Reve uit te geven, waarvan hij naar eigen zeggen moet leven, en in geval van publicatie van het derde deel financieel gedupeerd zal worden. De rechter legt aan het eind uit dat er bij een vonnis alleen maar verliezers zijn “Een financiële regeling, kan na een korte schorsing, niet getroffen worden. 12 juni is er uitspraak.” Wordt vervolgd. Bron: nrc.boeken  In een reactie op het internet schrijft uitgever W.J. van Oorschot: “Met alle respect: dit artikel wekt een onvoldoende neutrale indruk.”

Bibliotheek Erica door brand verwoest

In de nacht van 13 op 14 november 2011 brandde de openbare bibliotheek van Laren (NH) helemaal af, tegelijk met een nabijgelegen houthandel. Slechts de circa 5.000 uitgeleende exemplaren bleven behouden. Ongeveer 23.000 boeken gingen in as op, waaronder een historische collectie betreffende Laren en het Gooi. In september 2012 hoopt de bibliotheek in het nieuwe Brinkhuis een vervangende collectie aan te kunnen bieden. Van de Historische Kring Laren zijn doubletten over de lokale geschiedenis ontvangen en het Singer Museum schonk een zeventigal boeken over beeldende kunst en kunstenaars. Via de Nederlandse Bibliotheek Dienst Biblion zullen ongeveer 15.000 boeken worden aangeschaft.

In de nacht van 6 op 7 april; ging wederom een openbare bibliotheek in vlammen op, nu in het Drentse plaatsje Erica, gemeente Emmen. De vlammen sloegen al snel metershoog uit het dak en de brandweer van Emmen en Schoonebeek hebben zich daarom gericht op het behoud van belendende gebouwen. Ook hier is naar de oorzaak door de politie technisch onderzoek gedaan, maar nog zonder resultaat. Tussen de 12.000 en 13.000 boeken gingen verloren.

Het bibliotheekgebouw van Erica na de brand

Twee Nederlandse bibliotheken in top van 25 mooiste

Bibliotheek van het Rijksmuseum

Op de computersite flavorwire.com is een keuze gemaakt van de “25 Most Beautiful Public Libraries in the World”. Daarbij zijn ook twee Nederlandse bibliotheken geselecteerd, een historische en een moderne. Te weten 1) de 19e eeuwse bibliotheek van het Rijksmuseum van Cuypers, welke momenteel wordt gerestaureerd.  Overigens geen openbare maar een (wetenschappelijke/speciale) onderzoeksbibliotheek; 2) de centrale openbare bibliotheek Amsterdam (OBA), op 7 juli 2007 opengesteld en nog altijd zeven dagen in de week zeer druk bezocht met een paarduizend bezoekers per dag. Terwijl in andere steden als Rotterdam en Den Haag en in talrijke plattelandsgemeenten druk wordt bezuinigd op het openbaar bibliotheekwerk, wat leidt tot sluiting van talrijke filialen weet de Amsterdam zich tot op heden zeer goed te handhaven. Mogelijk is hier een relatie te ontdekken met het netwerk van de huidige directeur Hans van Velzen, bijgenaamd Mister Bibliotheek.

Centrale gebouw van Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA)

In een selectie met de 25 fraaiste universiteitsbibliotheken in de wereld op dezelfde site (voornamelijk in de Verenigde Staten en Engeland) is geen Nederlandse instelling opgenomen. Noch in een keuze van prachtige privébibliotheken, waarbij die van de Amerikaanse ondernemer en uitvinder Jay S.Walker (geboren in 1955) in Ridgefield (Connecticut) als een van de meest bijzondere geldt.

“The Walker Library of the History of Human Imagination”. Voor het interieur heeft de architect zich laten inspireren door M.C.Escher

Spectaculaire boekenroof: Duitse bibliomaan steelt 24.000 kostbare boeken

Ondanks alle beveiligingsmaatregelen in bibliotheken blijkt het nog altijd mogelijk boeken van waarde te stelen. Eind februari 2012 liep de 45-jarige Michael F. een hoge ambtenaar van het ministerie van kunst en cultuur in Wiesbaden (deelstaat Hessen) uit het plaatsje Eberstadt en sinds 2006 gemeenteraadslid in Darmstadt tegen de lamp. Hij werd na 9 bezoeken aan Arolsen betrapt in de hofbibliotheek van het adellijk geslacht von Waldeck-Pyrmont in Bad Arolsen toen hij, door een filmcamera vastgelegd, een boek uit 1779 ‘Handbuch der Naturgeschichte met aantekeningen van de auteur wilde meenemen. In zijn kleding en auto werden nog 52 Arolsen-boeken aangetroffen.  Bij een huiszoeking door de politie zijn behalve nog een aantal werken uit de slotbibliotheek van Arolsen nog eens duizenden min of meer kostbare bibliotheekboeken gevonden met een gezamenlijke waarde van 1 tot 2 miljoen euro. Aanvankelijk was sprake van 5.000 boeken, later van 13.000 en uiteindelijk na een grondige inventarisatie ongeveer 24.000 publicaties. De meeste werken dateren uit 18e eeuw, maar ook een aantal uit de 17e eeuw en bijvoorbeeld een ‘Gesundheitsratgeber’ uit 1565. De 45-jarige man had gedurende ongeveer 20 jaar heel Duitsland tot zijn werkterrein – met blijkens een check tenminste 70 instellingen. Volgens dagblad ‘Die Welt’ zijn sommige publicaties uit Nederlandse, Belgische, Zwitserse, Tsjechische en Poolse bibliotheken gestolen, die door hem in zijn dienstwagen zijn bezocht. De man, die door medewerkers als erudiet, hoogbegaafd [summa cum laude gepromoveerd in de aardwetenschappen], uiterst beleefd en weinig spraakzaam wordt omschreven, wist in door hem bezochte instellingen vertrouwen te wekken. Alle boeken zijn uit zijn huis gehaald en moeten voor teruggave aan de rechtmatige eigenaren stuk voor stuk worden bekeken. De dief is na een week in de gevangenis in overleg met de Duitse politie tot zijn berechting voorlopig weer op vrije voeten gesteld. Feit is dat het Duitse strafrecht in het verleden tamelijk streng is geweest wanneer het ging om diefstal uit musea en bibliotheken. Volgens een officier van justitie moet rekening gehouden worden met een behoorlijke strafmaat variërend van drie maanden tot tien jaar gevangenisstraf. Door het ministerie is hij intussen ontslagen. De man hield zich als beleidsambtenaar bezig met Europees onderzoek, en de overdracht van technologische en natuurwetenschappelijke kennis. Onderzocht wordt ook het motief, dat in dit geval niet van financiële aard was omdat F de boeken niet verkocht. Hij zou de boeken ook niet direct voor eigen onderzoek gelezen hebben, maar wilde ze slechts in zijn nabijheid hebben. Met andere woorden als voornaamste drijfveer wordt door experts gedacht aan een “onstilbaar verlangen naar gedrukt papier in eigen nabijheid”.  Op veel eigendomsstempels heeft hij thuis een stempel “Ausgeschieden” gezet en op het titelblad een eigen stempel geplaatst met tekst “Bibliothek Michael F.  Natur – TheologiePhilosophie” en met als logo een soort van krokodil.

Eigendomsstempel van Hofbibliothek Arolsen met door M.F. aangebracht stempel ‘Ausgeschieden’.

De meeste gestolen boeken hebben betrekking op natuurwetenschappen met als zwaartepunten geologie, mineralogie, geofysica en natuurleer – overeenkomende met de genoten opleiding van de bibliomaan. De vraag is ook hoe één man, getrouwd en met twee kinderen thuis, zoveel kostbare werken gedurende een reeks van jaren kon meenemen. Zeker is het aan prins Wittekind zu Waldeck und Pyrmont – via koningin-regentes Emma verwant met koningin Beatrix – te danken dat F. als boekendief kon worden ontmaskerd. Tegenover weekblad Der Spiegel zei de 75-jarige prins, die behalve een uitgelezen collectie grafiek een bibliotheek van meer dan 35.000 historische boeken beheert, over F. “Er habe einen hervorragenden Eindruck gemacht und sei ein hochintelligenter Kerl.”

De prins Zu Waldeck und Pyrmont die de boekendief ontmaskerde

Professor Volker Faust, gespecialiseerd in bibliomanie schrijft “In manchen Formen von Bibliomanie werden auch bestimmte Sammlungskriterien verfolgt, das heisst Bücher nach bestimmten Formaten, Materialien, Epochen, Gegenständen, Druckorten, Vorbesitzern. Es gibt Menschen, die kommen den Büchern zu nah, und die Bücher rächen sich, indem sie ihnen den Verstand rauben.”

Interieur van de Fürstlich Waldeckse Hofbibliothek in Schloss Bad Arolsen met circa 35.000 boeken, 300 landkaarten en meer dan 500 gravures.

Interieur van de Fürstlich Waldeckse Hofbibliothek in Schloss Bad Arolsen met circa 35.000 boeken, 300 landkaarten en meer dan 500 gravures.

In het slot van Bad Arolsen bevindt zich naast de Fürstlich Waldeckosche Hofbibliothek in de westvleugel ook de bibliotheek van de Brehm-Stiftung, bijeengebracht door de Zwitser Adolf Brehm (geb.1927) met ongeveer 40.000 boeken vanaf de middeleeuwen tot de tegenwoordige tijd.

In het slot van Bad Arolsen bevindt zich naast de Fürstlich Waldeckosche Hofbibliothek in de westvleugel ook de bibliotheek van de Brehm-Stiftung, bijeengebracht door de Zwitser Adolf Brehm (geb.1927), een ‘Universalbibliothek’  met ongeveer 40.000 boeken vanaf de middeleeuwen tot de tegenwoordige tijd.

Voortbestaan van de Brehm-bibliotheek in Bad Arolsen verzekerd. Tekening van contract russen stichter, de bibliotheekstichting en besturen van provincie en gemeente (HNA Frankenburger Gerneral, 12-8-2015)

Voortbestaan van de Brehm-bibliotheek in Bad Arolsen verzekerd. Tekening van contract russen stichter, de bibliotheekstichting en besturen van provincie en gemeente (HNA Frankenburger Gerneral, 12-8-2015)

Het bestand van de Brehm-bibliotheek is de afgelopen 20 jaar gegroeid tot circa 42.000 banden. Door de Zwitserse jurist, ondernemer en bibliofiel is 2 miljoen euro in het project gestort. Daarnaast zal het provinciebestuur gedurende 10 jaar jaarlijks 128.000 euro bijdragen in de kosten van onderhoud. Daarvoor is 12 augustus 2015 in een bibliotheekruimte van het kasteel een contract gesloten, in aanwezigheid van de volgende personen. Zittend van links naar rechts ‘Kreis’-bestuurder Hannelore Behle, verantwoordelijk voor cultuur, voorzitter van de provincie dr. Reinhard Kubat, de stichter Adolf Brehm en Kerstin Braun, wetenschappelijk medewerkster van de stichting. Staande: bestuurder dr. Günter Welteke, Thomas Vorneweg, burgemeester Jürgen van der Horst en stadssecretaris Wilhelm Müller.De burgemeester deelde mede dat de bibliotheek in het toeristisch marketingconcept van de stad Bad Arolsen zal worden opgenomen.

Jarenlange strijd om Duitslands grootste affichecollectie

De Duits-Joodse arts Hans Sachs verzamelde vanaf begin 1900 in Berlijn meer dan 12.500 posters, o.a. het wereldberoemde affiche van de ‘Simplicissimus’-hond, in 1896 ontworpen door Thomas Theodor Heine. Voorts werk van Toulouse Lautrec, Hohlwein, Klinger en Slevogt. Kenners schatten de waarde van het bewaard gebleven deel op een bedrag tussen de 4,5 en 16 miljoen euro. Tijdens de Kristallnacht is Sachs opgepakt en naar een concentratiekamp gebracht. Na enkele weken is hij vrijgelaten en naar de Verenigde Staten gevlucht. In opdracht van de Duitse minister van propaganda Joseph Goebbels werd zijn affichecollectie door de staat onteigend Na de oorlog is men er lange tijd van uit gegaan dat de collectie tijdens de strijd om Berlijn verloren was gegaan. Om die reden ontving de in 1974 overleden medicus een vergoeding van de Duitse staat van 22.000 mark. Totdat een aantal jaren geleden ongeveer 4.000 van de aan Sachs toebehorende posters in een kelder in Oost-Berlijn plotseling opdoken. Dat materiaal verhuisde naar het Deutsches Historisches Museum (DHM) in Berlijn. Zoon Peter Sachs, thans 74 jaar, is een gepensioneerde piloot die in Las Vegas woont. In 2005 begon hij een rechtszaak die zeven jaar duurde totdat het Federale Hof van Justitie in Karlsruhe in maart 2012 besliste dat de collectie terug moet worden gegeven aan de familie Sachs. Het DHM is hiermee akkoord gegaan. Gevraagd naar wat hij met de collectie beoogt schetst Peter Sachs drie mogelijkheden: 1) een permanente tentoonstelling in New York, bijvoorbeeld in een vleugel van het Metropolitan Museum of Art of in het Museum of Modern Art, 2) samenwerking met het ‘Deutsches Plakat Museum’ (met 340.000 affiches) in Essen, 3) wanneer het DHM in Berlijn een serieus bod doet om de afficheverzameling over te nemen wil hij overwegen de affiches in de Duitse hoofdstad te laten.

Hypermoderne bibliotheekgebouwen in Spijkenisse Nederland), Stuttgart (Duitsland) ,Vennnesla (Noorwegen) en Kanazawa (Japan)

Vorige maand is de ‘Boekenberg’, de moderne openbare bibliotheek van Spijkenisse in de vorm van een piramide ,en ontworpen door architectenbureau MVRDV, voor een het publiek opengesteld. Op de site van www.boekendingen.nl zijn foto’s van in- en exterieur opgenomen. De Volkskrant heeft op 3 mei een artikel gewijd aan deze boekentempel waarmee Spijkenisse een statement maakt voor het boeken en voor zichzelf. Veel aandacht is besteed aan duurzaamheid. Citaat: “De Boekenberg onderscheidt zich door duurzaamheid. Voor verwarming en koeling wordt warmte-koudeopslag gebruikt. Op zonnige dagen gaat de zonwering automatisch naar beneden. Ook de planten en bomen in het gebouw dragen bij aan het koelvermogen. Regenwater wordt gebruikt voor de planten, maar ook voor aanvullende koeling in ruimten met veel mensen en apparatuur. Het gebouw wordt geventileerd via (automatisch) te opennen ramen. De boekenkasten zijn van gerecyclede kuststof. De EPC (energie-prestatiecoëfficiënt) van het gebouw is slechts 0,67, waar de norm voor woningbouw 0,8 en voor theaters 2.0 is.”

De piramidale  Boekenberg-bibliotheek, thans bruisend cultureel centrum van Spijkenisse

Interieur van ‘De Boekenberg’ Foto door Thea van den Heuvel (Bibliotheekblad, juni 2012)

Architectuurrecensente Kirsten Hannema schrijft verder: Het is een soort gebouw waar je uren kunst blijven ronddwalen. Genietend van het uitzicht over der vernieuwde binnenstad kun je er op een poef of een loungebank relaxen met een boek of een laptop. Want, zoals het bij een moderne bibliotheek past, is er overal gratis draadloos internet.”

Twee postzegels zijn gewijd aan de Boekenberg-bibliotheek in Spijkenisse

In Duitsland beschikt Stuttgart sinds februari over een hypermoderne openbare bibliotheek. Het ontwerp is van de Koreaanse architect Eun Young Bi, die in 1999 uit 235 ingezonden ontwerpen had gewonnen. Aan de bouw is drie jaar gewerkt en de kosten bedroegen ruim 82 miljoen euro, ongeveer vergelijkbaar met de nieuwe openbare bibliotheek Amsterdam. Het gebouw telt 9 verdiepingen en is 20.200 vierkante meter groot. Vanaf het dak heeft men een mooi panorama over Stuttgart. Het aantal ingeschreven leden bedraagt meer dan 100.000 personen en met de ingebruikname van de nieuwe hoofdbibliotheek is het bezoek enorm toegenomen.

Exterieur van nieuwe openbare stadsbibliotheek Stuttgart

 Interieurfoto bibliotheek Stuttgart

De eerste moderne openbare bibliotheek van Stuttgart werd in 1899 gebouwd (foto uit 1902)

=====================================================

Lwetterbanl door Jorm Ronnau (1999) gesneden uit een boom uit het stadhuispark in Aarhus, Denemarken. Een eerbetoon aan de 60ste verjaardag van Svend Age Madsen. De bank is vervaardigd uit woorden van de letterkundige

Letterbank door Jorn Ronnau (1999) gesneden uit een boom uit het stadhuispark in Aarhus, Denemarken. Een eerbetoon aan de 60ste verjaardag van Svend Age Madsen. De bank is vervaardigd uit woorden van de letterkundige

==================================================

In de Noorse gemeente Vennesla is door het Noorse architectenbureau Helen & Hard uit Stavanger een design-bibliotheek van hout gebouwd. De openbare bibliotheek is tussen twee bestaande gebouwen (gemeenschapscentrum en kenniscentrum) gebouwd in de winkelstaat van Vennesla. Het pand is gemaakt van timmerhout en triplexplaten en heeft aan de voorzijde een voornamelijk glazen gevel om voorbijgangers zicht te geven op het gehele interieur van de bibliotheek. Ook zijn hier houten zitbanken geplaatst als ontmoetingsplek. In het gebouw zijn naast een open bibliotheekruimte met leescompartimenten een leescafé en administratieve ruimtes opgenomen.

Vooraanzicht openbare bibliotheek van Vennesla

Interieur bibliotheek Vennesla

In de Japanse gemeente Kanazawa is de Kanazawa Umimirai-bibliotheek geopend. Het gezamenlijk ontwerp van twee Japanse architectenbureaus heeft van buiten de vorm van een cake. Het exterieur bestaat uit een rooster van zesduizend cirkels met een diameter van 20, 25 en 30 centimeter. De zachte lichtinval door deze cirkels zorgt voor een aangename ruimte om te lezen. Het gebouw is ontworpen volgens de nieuwe trend in Japan voor bibliotheken: niet slechts een plek voor opslag en uitleen van boeken, maar evenzeer een ontmoetingspunt voor mensen die graag lezen met andere lezers in contact willen komen. In een centrale ruimte zijn de boeken uitgestald met daaromheen plekken om te lezen of te studeren. De overige ruimtes zijn bestemd voor bijeenkomsten e.d.

Exterieur van nieuwe Kanazawa bibliotheek

Bodleian Library en Vaticaanse bibliotheken digitaliseren oude boeken

Twee van de belangrijkste wetenschappelijke bibliotheken in West-Europa hebben in april gezamenlijk besloten 1,5 miljoen pagina’s oude teksten te digitaliseren. Het gaat om de Bodleian Library in Oxford en de Bibliotheca Vaticana. De nadruk zal liggen op Griekse handschriften, 15e en 16e eeuwse gedrukte boeken en Hebreeuwse manuscripten, van belang voor wetenschappers op deze gebieden. Het initiatief is mogelijk gemaakt dankzij een dotatie van 2 miljoen pond (circa 3.17 miljoen euro) van de Polonsky Foundation.

De Amerikaanse universiteit Harvard in Cambridge is bezig ruim vijftigduizend zeldzame, Chinese boeken te digitaliseren. Sommige werken zijn meer dan duizend jaar oud. Er is een overeenkomst gesloten met de Nationale Bibliotheek van China in Beijing. Door de digitalisering hoeven Chinese studenten en onderzoekers niet meer naar Harvard te reizen om de boeken te bestuderen, maar kan men deze op een computer bekijken. Verwacht wordt dat meer bekend wordt over de Chinese geschiedenis, omdat bepaalde publicaties tot op heden niet of nauwelijks zijn gelezen. In 2016 hoopt men het project af te ronden. De enige miljoen dollars kostende operatie wordt grotendeels door China betaald.

Encyclopedia Britannica in druk stopt na 244 jaar

In maart 2012 maakte Encyclopedia Britannica bekend te stoppen met een uitgave in boekvorm. Van de laatste editie, bestaande uit 32 delen, zijn nog ongeveer 4.000 sets in voorraad. Een nieuwe gedrukte zal niet meer verschijnen.  Tussen 1768 en 1771 verscheen de eerste editie in Edinburgh, Schotland. Na de 11e herziene druk (1910-1911) verhuisde de uitgeverij naar Chicago, Illinois. In 1966 zijn de rechten gekocht door de Zwitserse miljardair Jacqui Safra. De 15e editie is vanaf 1985 tot 2010 in 32 delen verschenen. In 1994 kwam een cd-rom versie uit, ongeveer gelijktijdig met een internetversie. De digitale versie wordt de komende jaren gewoon voortgezet.

In Zürich: antiquariaat vindt nieuwe bestemming als hotelbibliotheek: Boutique Hotel

Het boekenbestand van een voormalig antiquariaat in het Zwitserse Zürich met 33.000 boeken heeft een nieuwe bestemming gekregen in een hotel. De boeken vormen niet enkel een decoratief element, ze kunnen in de tijd dat men in het hotel verblijft geleend worden. De 11 meter hoge bibliotheek wordt o.a. als ontbijtzaal gebruikt. Op 1 maart 2012 is het B-2 Boutique Hotel met 120 bedden in 60 kamers geopend, gevestigd in de verbouwde voormalige Hürlimann brouwerij. De boeken zijn afkomstig uit het op 14 januari 2009 gesloten antiquariaat ‘Am Rosenhof’ van Anton Nietlisbach en vormen een waar contrast met de virtuele internetwereld.

Ansichtkaar van Library Bar in ‘The Plaza’ in het hartje van Kopenhagen, Denemarken. Met de unieke atmosfeer van een Engelse club, omringd door gebonden boeken en aangeduid als ‘The cosiest corner of all Copenhagen’.

Stanford Universiteit haalt meeste boeken weg: het tijdperk van ‘Bookless Libraries’.

De bibliotheek van de faculteit ‘Engineering’ van Stanford University in Californië heeft na een verbouwing ongeveer 85% van de papieren publicaties weggehaald. 10.000 boeken vooral naslagwerken zijn nog aanwezig. De schappen met tijdsschriften blijven grotendeels leeg. De nieuwe modelbibliotheek van de toekomst is 24 uur per dag toegankelijk en biedt toegang tot meer dan 12.000 digitale periodieken en 40.000 tot 50.000 elektronische boeken. Michel Kerr, directeur van deze faculteitsbibliotheek, veronderstelt dat zijn instelling in de toekomst mogelijk helemaal geen op papier gedrukte boeken zal bevatten. Vergelijkbaar is de situatie bij de nieuwe Library Learning Drexel University’s Terrace (Philadelphia). In plaats van boeken in de bibliotheek rijen computers met veel zitplaatsen toegang gevende tot meer dan 170 miljoen elektronische artikelen. Deze trend begon overigens al in 2000 met de Kansas State University Engineering Library.  Ook een afdelingsbibliotheek van de universiteit van Texas in San Antonio is een omschakeling gerealiseerd van papieren boeken en tijdschriften naar een elektronische bibliotheek. In de plaats Bolingbrook, Illinois, is een high-tech bibliotheek geopend met de Fountaindale Public Library.  Deze bibliotheek van de toekomst bevat naast boeken, dvd’s e.d. en leescafé ook Wi-Fi, flat screens, 123 zelfservice uitleenmachines een geautomatiseerde boekensortering etc. Voor de opening is de collectie met 47.000 boeken uitgebreid tot meer dan 270.000 items. Het 3 etages tellende gebouw dat in ruim 1,5 jaar tot stand kwam heeft 39,5 miljoen dollar gekost. Ook hier geldt dat sinds de openstelling in 2011 het aantal gebruikers aanzienlijk is toegenomen. Ook in Illinois, dat wil zeggen in Chicagois de Joe and Rika Mansueto Library [= Universiteitsbibliotheek van Chicago] voor wat het proces van de boekenopslag betreft helemaal geautomatiseerd met robots. Het bovengrondse gedeelte herbergt studieruimtes e,d., terwijl grotendeels ondergronds 3,5 miljoen boeken zijn opgeslagen. Robotische hijskranen halen (en brengen terug) via metalen bozen het gewenste boek binnen vijf minuten. Een systeem dat eerder in o.a. de bibliotheek van de Technische Universiteit Delft is beproefd.

Opbloei van Canadese bibliotheken dankzij digitalisering

Grande Bibliothèque, Montréal, Canada

Volgens een rapport van onderzoeksbureau Lumos Research is het gebruik van Canadese bibliotheken de afgelopen tien jaar met 45% gestegen. De opleving wordt voor een groot deel toegeschreven aan de digitalisering die vooraf door velen als een bedreiging werd gezien. De gemiddelde uitleningen per hoofd van de bevolking groeiden in Canada van 16.6 naar 24.1. Het gebruik van elektronische databases liet een verdubbeling zien en het aantal ‘views’ op de website en online catalogus vervijfvoudigde ten opzichte van een decennium geleden. Volgens de directeur van de Grande Bibliothèque van Montréal hangt het succes van een bibliotheek af van het aanpassingsvermogen aan de nieuwe tijd. Nieuwe bibliotheken worden gebouwd als ontmoetingsplaats. Niet alleen om te lezen, maar ook voor studiegroepen, tentoonstellingen en lezingen. Volgens Guy Berthiaume zijn bibliotheken een van die zeldzame “derde plekken”, gratis voor het publiek en weg van huis en het werk. De Grande Bibliothèque opende in 2006 en heeft nu 286.000 actieve leden en drie miljoen bezoekers per jaar. In andere grote Canadese steden bestaan ook plannen om van dergelijke grote bibliotheken te bouwen. Zolang deze instellingen zich aanpassen aan nieuwe technologieën en ruimte bieden voor ontmoeting, blijven ze een belangrijke rol spelen in gemeenschappen. [Martijn Josse op www.ereaders.nl]

Naar het voorbeeld van de Presidentiële bibliotheken in de Verenigde Staten is in Tel Aviv, Israël, een Rabin-centrum geopend, gewijd aan de in 1995 vermoorde premier Yitchak Rabin. Naast de bibliotheek zijn er een archief, een educatieve afdeling en het museum waarin zijn levensverhaal als rode draad de geschiedenis van Israël weergeeft.

Koningin Beatrix bezoekt moskeebibliotheek in Abu Dhabi

Tijdens het staatsbezoek van koningin Beatrix, prins Willem-Alexander en prinses Máxima aan de Verenigde Arabische Emiraten is in hoofdstad Abu Dhabi op 8 januari 2012 een bezoek gebracht aan de imposante Sjeik Zayed bin Sultan Al Nahayan moskee bezocht. In de bibliotheek waren een aantal kostbare boeken tentoongesteld die aan het gezelschap werden getoond. De koningin herinnerde eraan dat de eerste boeken in het Arabisch eeuwen geleden in Nederland zijn gedrukt.

Koningin Beatrix en prinses Máxima bekijken een boek in de moskeebibliotheek

Zuid-Korea ontvangt koninklijke boeken terug van Frankrijk

In 1866 zijn na een invasie door Franse mariniers 297 manuscripten meegenomen uit de koninklijke bibliotheek van Kanghwa, een eiland in (Zuid)Korea. Dat gebeurde als vergelding voor de moord op enkele priesters uit Frankrijk. Boeken afkomstig van de Josean dynastie, uit een periode van de 14e eeuw tot de 19e eeuw.  In 1975 ontdekte een Koreaanse geleerde dat de handschriften zich bevonden in de Franse Nationale Bibliotheek. In 1993 gaf toenmalig president Mitterand bij een officieel bezoek aan Seoul 1 manuscript ‘in eeuwigdurende bruikleen’ terug. Na jarenlange onderhandelingen waarbij in 2010 de ministers van Buitenlandse Zaken en een jaar later zelfs de presidenten Nicolas Sarkozy en Lee Myung-bak van Zuid-Korea betrokken waren zijn de bijna 300 voor Korea zeer waardevolle documenten in Zuid-Korea teruggekeerd.

Aung San Suu Kyi opent twee bibliotheken

Voor de militaire junta in Birma hebben bibliotheken bepaald geen prioriteit en houdt men Westerse boeken liever buiten het land. Anders ligt dat bij Nobelprijswinnaar voor de Vrede en politiek oppositieleider Aung San Suu Kyi. Na opheffing van haar huisarrest in 2011 maakte zij haar eerste politieke reis naar de plaatsen Bago en Thanatpin, zo’n tachtig kilometer ten noorden van de hoofdstad. Daar werd zij welkom geheten door een paarhonderd aanhangers en opende Suu Kyi twee openbare bibliotheken, waar zij met jongeren sprak en tot eenheid opriep. De boekerijen bevatten elk circa 4.000 boeken en zijn gedoneerd door de plaatselijke bevolking.

Mega-manga bibliotheek verrijst in Japan

Een van de beste en grootste universiteitsbibliotheken in Japan is die van de privé-universiteit Meji in Tokio. Daar wordt momenteel een enorme mangabibliotheek gebouwd om academisch onderzoek naar de mangastrips te bevorderen. De bibliotheek opent in 2015 en zal twee miljoen items bevatten: stripboeken, animatietekeningen, mangatekenfilms en videogames. Mangastrips zijn bij stripliefhebbers wereldwijd min of meer populaire maar vooral in Japan een hype sinds het eind van de Tweede Wereldoorlog. De manga-striptekenaars in Japan hebben daar een vergelijkbare status met beroemde popidolen in het Westen.

Situatie van bibliotheken in Congo catastrofaal

De journalist Delphin Bateko heeft in de Congolese krant ‘Le Potentiel’ geschreven dat gedurende meer dan een halve eeuw onafhankelijkheid de Afrikaanse staat er niet in slaagde één enkele bibliotheek te bouwen. In 1925 is onder Belgische heerschappij de eerste openbare bibliotheek tot stand gekomen en tot de onafhankelijkheid in 1960 telde het land zelfs 300 openbare bibliotheken. Bovendien runden katholieke missionarissen enkele faculteitsbibliotheken. De eerste premier Patrice Lumumba  was een trouwe bibliotheekbezoeker en raadde zijn volk aan minder tijd in bars door te brengen en vaker een bibliotheek binnen te gaan. Na zijn gewelddadige dood op 17 januari 1961 ging de toestand op cultureel en educatief gebied alleen maar achteruit. De elite is niet gedocumenteerd, er wordt niet gelezen, de bevolking is niet gevormd en zakt weg in armoede en ellende. De Nationale Bibliotheek bestaat nog maar meer in naam en de laatste nationale bibliografie, één van de kerntaken, dateert van het haar 2000!

Vargas Llosa schenkt zijn geboortedorp een bibliotheek

Vargas Llosa in zijn huisbibliotheek in Lima

De Peruaanse letterkundige, winnaar van de Nobelprijs voor Literatuur in 2010, Mario Vargas Llosa, schenkt ruim 30.000 boeken uit zijn persoonlijke bibliotheek aan een cultureel centrum in zijn geboorteplaats Arequipa. Dit zei de schrijver bij zijn 76ste verjaardag op 28 maart 2012. Vargas Llosa heeft huizen in Lima, Madrid en Parijs. Boeken uit die woningen komen naar Arequipa, waarbij zijn geboortehuis en bibliotheek deel uitmaken van een cultureel centrum dat in 2013 wordt omgebouwd tot een aan de Nobelprijswinnaar gewijd museum.

Hans Krol (Heemstede, 1 mei 2012)

In de komende aflevering (deel 35)  onder meer: arrestaties in een Napolitaanse bibliotheek en de invloed van de Arabische Lente op boeken en bibliotheken. In deel 36: bibliotheken in Mali, manuscripten in Mauretanië en de invloed van aardbevingen op bibliotheken in Japan en Nieuw Zeeland.

Interieur van Mediatheque Sendai (Japan) na de tsunami/aardbeving in 2011

                                              BOEKEN ALS KUNSTVORM

De in Argentinië geboren beeldend kunstenaar en fotograaf Raul Lemesoff, sinds 1993 woonachtig in Houston (USA) transformeert sinds 1999 o.a. auto’s en tanks tot kunstobjecten met behulp van boeken.

‘Tuin van Kennis’ waarvoor circa 40.000 boeken werden aangewend, ontworpen door Thilo Folkerts en Rodney Latourelle, Quebec, 2010.

Creatief met boeken is ook de Spaanse Alicia Martìn. Hier een boekenkunstwerk in de vorm van een waterval, getiteld ‘Biografias’, uit 2009 bij het Casa de America in Molino San Antonio, Cordoba

Nog een foto van een ‘bibliofiele’ boekenwaterval door Alicia Martìn, welke Spaanse kunstenares haar ‘werk’ van 4 september tot 25 november 2012 exposeert in Museum Meermanno, Den Haag.

Foto uit Boekenpost, nummer 122, 2012.

Foto uit Boekenpost, nummer 122, 2012.

Boekensculptuur van Alicia Martin (1964) uit Madrid

Boekensculptuur van Alicia Martin (1964) uit Madrid

Cornelis Jan Aarts merkte op in De Boekenwereld, jaargang 29, nummer 2, december 2012: “Oktober 2012 Caspar Wechgelaer van ‘Boekenpost’ stormt bevend van woede Meermanno binnen. Hij neenmt de waterval van boeken die Meermanno naar buiten braakt (een ‘boekinstallatie’ van de Spaanse kunstenares Alicia Martìn) letterlijk: ‘Meermanno gaat digitaal. Ze flikkeren alles gewoon naar buiten.’ Ik vrees dat zijn paniek en ongerustheid terecht zijn. De sumboliek van Alicia Martìn is glashelder.”

Octagonaal boekenhuis in museum Lissabon (2006), vervaardigd door Matej Kren (1958, Tencin, Slowakije)

Matej Kren (Tsjechië): begin van de toren van Babel met het geheugen der mensheid in boeken opgeslagen

Matej Kren (Tsjechië): begin van de toren van Babel met het geheugen der mensheid in boeken opgeslagen

Een Hongaarse kunstenaar gebruikt voor zijn projecten beton en papier. Met Nemere Kerezsi vervaardigde hij uit 18 kubieke meter afgeschreven boeken een ‘Boekenmeer’. De boekenruggen zijn in beton gegoten. Intentie van de kunstenaars is naar eigen zeggen: de onvolkomenheid van informatie tot uitdrukking te brengen.

Ageschreven boeken hergebruikt voor een boekenfort in de kinderbibliotheek van Trondheim, Noorwegen

Oude encyclopieën in gebruik als fauteuil bij de St. Ambroise University Library in Davenport, USA

Nog een zetel van boeken, ontworpen door Steve Roberts

Boekenbank vervaardigd door mw.G. Verheij i.s.m. kinderen van basisschool OBS Drieborg in Groningen

Boekenbank vervaardigd door mw.G. Verheij i.s.m. kinderen van openbare basisschool Drieborg in de provincie Groningen

BIBLIOCHAISE

Voorbeeld van een zogeheten 'bibliochaise, boekenkast en stoel tegelijk. Een origineel kost al gauw 4.500 Euro.

Voorbeeld van een zogeheten ‘bibliochaise, boekenkast en stoel tegelijk. Een origineel kost al gauw 4.500 Euro.

boekenstoel                                                       boekenstoel

Het ultieme bureaumeubel, ontworpen door Daniel, The Endearing Designer

Leesfauteuil van boeken in de St.Ambrose University Library, Davenport, Iowa

Leesfauteuil van boeken in de St.Ambrose University Library, Davenport, Iowa

Lezen in een boekenbad

Lezen in een boekenbad

Bureau van uitgeverij Dutchbook in Pakhuis Olympia te Haarlem

Door Lucy Norman (London Design Studio) ontworpen kroonluchter ‘Light Reading’ uit met niet meer gebruikte boeken samengesteld. Een voorbeeld van zinvol recyclen.

Kunst uit boeken door Martin Schwarz, Zwitserland 'Predigendes Buchholz', 1986

Kunst uit boeken door Martin Schwarz, Zwitserland ‘Predigendes Buchholz’, 1986

Kunst met boeken door Mike Stilkey

Nieuw is het ontwerp van de Holle Stoel, geschikt om boeken in op te bergen. Ideaal voor iemand die graag zijn actuele boeken bij de hand houdt. Voor nadere informatie: http://www.straightlinedesigns.wordpress.com

In Nederland maakt Job Koelewijn kunstwerken die helemaal uit boeken bestaan. Hier een tankstation als een eerbetoon aan twee grote waarden uit de Westerse wereld, namelijk boeken en benzine

Anouk Kruithof wil literatuur en beeldende kunst met elkaar verbinden. Hier een boekenwand opgebouwd uit circa 3.500 ingekleurde boeken.

Een van de talrijke boekenlandschappen, vervaardigd door de Canadees Guy Laramée

Nog een boekensculptuur van Guy Laramée

Steenboekenkast, ontworpen door de Franse kunstenares Stéphanie Thidet

Een openbare piramide-bibliotheek op het Engelse platteland

De bibliotheek als kunstwerk door Anselm Kiefer

‘Bookyards’, een openluchtbibliotheek, ontworpen door de Italiaanse kunstenaar Massimo Bartolino, in het Belgische Gent.

Hans Krol op een zitbank van brons in de British Library (2012)

 

 

 

 =========================================

BOEKEN VERWERKT IN KUNST: tentoonstelling van 2 december 2012 t/m 19 januari 2013 in Maastricht

 

 

 ===================================================