MIJN MEEST INDRUKWEKKENDE BOEK:  LIBER LIBRORUM

 

Logo van International Book Year van de Belgische ontwerper Michel Olyff

In 1973, verscheen het boek LIBER LIBRORUM: 5000 jaar boekkunst’, dat zowel in een Nederlandstalige, Franse, Duitse, Chinese  als Engelstalige taal is uitgekomen en dat ik sindsdien vele malen heb ingezien en geraadpleegd.  Aanleiding voor dit boekwerk was het door de UNESCO in 1972 uitgeroepen ‘Internationaal Jaar van het Boek’/ International Book Year (IBY), dat in vrijwel alle landen is gevierd. Alleen al zo’n 75 nationale posterijen gaven speciale promotiepostzegels uit. Voornaamste doelstellingen waren: 1. Het propageren van de productie en verspreiding van boeken, het laatste ook door middel van bibliotheken; 2. Herziening van de auteurs- en vertaalrechten, hetgeen voor de ontwikkelingslanden van vitaal belang is; 3. Het stimuleren van leesgewoonten; 4. Verbreiding van de gedachte dat boeken (en tijdschriften) ten dienste staan van onderwijs, internationaal begrip en vreedzame samenwerking.

Tegenover de veelal goed voorziene boekhandels en bibliotheken in het Westen staat de vaak schrijnende leeshonger in de derde wereld. Velen dreigen zelfs hun pas verworven leeskunde te verliezen bij gebrek aan toepassingsmogelijkheden. Europa, met slechts 13% van de wereldbevolking, neemt meer dan de helft van de wereldproductie aan boeken voor haar rekening. De meeste landen in Afrika, Azië en Latijns-Amerika hebben evenwel een elementair gebrek aan schrijvers, papier, drukpersen, bibliotheken enz.

Zelf was ik lid het Nederlandse comité als vertegenwoordiger van de openbare bibliotheken samen met personen uit de kringen van uitgeverijen, boekhandels, drukkerijen e.d., onder voorzitterschap van dr. C.Reedijk, in leven directeur van de Koninklijke Bibliotheek en een groot kenner van Erasmus. Als zodanig verzamelde ik materiaal uit andere landen verschenen bij gelegenheid van het ‘International Book Year’, achteraf inhoudend een kast met ongeveer 400 boeken/brochures. Verder affiches [intussen overgedragen aan het postermuseum in Hoorn], postzegels, gedenkpenningen, boekenleggers, speldjes, foto’s etc. tot en met pillendoosjes en sigarettenwikkels veelal met het bekende logo, ontworpen door de Belg Michel Olyff: een open boek met daarin twee personen verwerkt. Het motto was: ‘BOOKS FOR ALL”.

Een door het Nederlands Bibliotheek en Lektuur Centrum uitgeveven kadboekje, geïllustreerd door Thé Tjong King en waarvan de opbrengst ging naar een bibliotheekproject in Indonesië.

Vooromslag van een door het Nederlands Bibliotheek en Lektuur Centrum uitgeveven klad- of memoboekje, geïllustreerd door Thé Tjong Khing, en waarvan de opbrengst ging naar een bibliotheekproject in Indonesië.

Als bijzonderheden van de uit meer dan 100 landen ontvangen materialen noem ik slechts een door de president van Zuid-Korea met de hand vervaardigd manifest, een Iraanse kalligrafie met de IBY-proclamatie van de sjah Pahlevi van Perzië, 20 prentenboeken met begeleidende teksten in Aziatische talen en een ‘scrapbook’ gewijd aan georganiseerde festiviteiten door de marine bibliotheek in Glynco (Georgia), USA. Alle 26 ‘UNESCO-studies on Books and Reading’ zijn bijeengebracht evenals alle uitgaven van ‘Book Promotion News’.  

Een centrale plaats bij de voorbereidingen van het IBY nam dr. Herman Liebaers (1919-2010) in, president van de International Federation of Library Associations (IFLA), bovendien voorzitter van het comité IBY. Hij is zo’n 40 jaar werkzaam geweest, de laatste 15 jaar hoofdconservator van de Koninklijke Bibliotheek van België in Brussel. Zijn laatste werkkring was grootmaarschalk aan het Belgische hof van 1974 tot 1981, ofwel zoveel als secretaris van koning Boudewijn, ook vergelijkbaar met de functie van directeur Kabinet van de Koningin in ons land. Na zijn pensionering gaf hij in een interview met de Vlaamse krant  ‘De Morgen’ te kennen  prins Filip volstrekt ongeschikt te achten als toekomstig koning: “hij kan het niet”. Die uitspraak is hem door het hof zo kwalijk is genomen dat hij geen uitnodiging ontving aanwezig te zijn bij de uitvaart van koning Boudewijn. Voornamelijk aan Liebaers is het te danken dat een kloek boek verscheen over 5000 jaar schrift en boekdrukkunst.

Het boek Liber Librorum

Het boek Liber Librorum

Vooromslag van Liber Librorum

Vooromslag van Liber Librorum

Achteromslag van 'Liber Librorum' met kleurengravure van Leidse academiebibliotheek door Woudanus, 1610.

Achteromslag van ‘Liber Librorum’ met kleurengravure van Leidse academiebibliotheek door Woudanus, 1610.

Titelblad van ‘Liber Librorum’, 1973

Afbeelding tegenover titelblad. Karolingische kopie (9de-10de eeuw) van een Latijnse vertaling (4de eeuw) van een Grieks gedicht van Aratus dat over de sterrenbeelden handelt. De Grieken kenden reeds het procédé der figuratieve gedichten waarin tekst en illustratie een geheel vormen (Londen, Britisch Museum, Ms.Harley)

Samengesteld door professor H.D.L. Vervliet, met een ten geleide van Herman Liebaers en als nawoord: het boek als onderwerp door Ruari McLean. Verder een overzicht in 4 grote hoofdstukken: 1) De vroege geschiedenis van het schrift en van het boek, 2) het boek in het Oosten, 3) het handschrift in het Westen, 4) Het gedrukte boek in het Westen. Aan het ‘totaaloverzicht’ is meegewerkt door een groot aantal schrift- en boekgeleerden uit Europa, de Verenigde Staten en Turkije, zoals Fernand Baudin, André E.Boutemy, Paul Culot, Charles Delvoye, David Diringer, Emel Esin, Kenneth Gardner, Albertine Gaur, Martin Gimm, Richard F.Hosking, Claudine Lemaire, Otto Mazal, Luigi Michelini, Nigal J.Morgan, Heinrich T.Musper, Paul Pieper, Helmut Presser, Mgr. J.Ruysschaert, Antoine de Schryver, Marcel Thomas, Norah M.Titley en Kurtz Weitzmann. Opvallend is dat 8 experts uit België hebben meegewerkt, maar geen enkele uit Nederland. De Nederlandstalige uitgave is van Arcade in Brussel en kostte 275 gulden. Zelf ontving ik een gratis exemplaar van een boekhandel die overigens later failliet ging. Formaat van het in linnen gebonden boek in een cassette is 27 x 19 x 7 centimeter en het telt 551 pagina’s. Het boekwerk bevat 112 kleurenillustraties en 152 zwart-wit afbeeldingen. De stofomslag is door veelvuldig gebruik mijnerzijds intussen beschadigd in tegenstelling tot de linnen koker. Het monumentale boek weegt meer dan 5,5 kilogram. De geschiedenis van het schrift wordt uit de doeken gedaan, zowel de Mesopotamische kleitabletten als Egyptische papyri, de rol en codex in de Grieks-Romeinse Oudheid, het Byzantijnse manuscript maar ook de resterende geschriften van Maya’s en Azteken en het boek in China, Korea en Japan. De xylografische ofwel blokboeken tot en met het gedrukte boek tot het eind van de 19de eeuw komen allemaal aan de orde. Nadeel van het boek is dat vanwege de dikte, ook als gevolg van het zware papier, moeilijk open blijft liggen. Om de pagina’s open te houden zijn ofwel zware presse-papiers nodig dan wel moet men beide handen gebruiken om het boek in bedwang te houden. Ondanks dat evidente minpunt is ‘Liber Librorum’ een monument van kennis over schrift en boek als een blijvend huldeblijk in het kader van het Internationaal Jaar van het Boek.

Portret van dr.Dirk H.L.Vervliet, filoloog, was o.a. hoofdbibliothecaris van het Rijks Universitair Centrum Antwerpen (RUCA) en hoogleraar biblioteconomie aan de universiteiten van Antwerpen en Amsterdam

    Bijlage: over het internationaal jaar van het boek 1972

 

Herinneringen aan het Internationaal Jaar van het Boek 1972

Herinneringen aan het Internationaal Jaar van het Boek 1972

HET INTERNATIONAAL JAAR VAN HET BOEK OP POSTZEGELS EN STEMPELS

Uit: Druck Doende 1, 1981 (1)

Uit: Druck Doende 1, 1981 (1)

Uit: Druck Doende, 1981 (2)

Uit: Druck Doende, 1981 (2)

Uit: Druck Doende 1981 (3)

Uit: Druck Doende 1981 (3)

Uit: Druck Doende 1981 (4)

Uit: Druck Doende 1981 (4)

Uit: Druck Doende 1981 (5)

Uit: Druck Doende 1981 (5)

Uit: Druck Doende 1981 (6)

Uit: Druck Doende 1981 (6)

Uit: Druck Doende 1981 (7)

Uit: Druck Doende 1981 (7)

SELECTIE VAN BIJ GELEGENHEID VAN HET INTERNATIONAAL JAAR VAN HET BOEK (1972) UITGEGEVEN POSTZEGELS

Jaar van het Boek 1972, België

Jaar van het Boek 1972, België

Jaar van het Boek, België 1972

kaart 1972 Internationaal Jaar van het Boek 1972

Stempel IBJ gemeentelijke openbare bibliotheek Dilbeek 1972

Jahr des Buches, 1972, Deutsche Bundesrepublik

Jahr des Buches, 1972, Deutsche Bundesrepublik

 

boekjaar2

Gedenkblatt 400 Jahre Herzog August Bibliothek Wolfenbüttel 1572-1972

 

Jahr des Buches, 1972, D.D.R.

Jahr des Buches, 1972, D.D.R.

Year of the Book, 1972, Poste Vaticane

Year of the Book, 1972, Poste Vaticane

Jaar van het Boek, 1972, Spanje

Jaar van het Boek, 1972, Spanje

Jaar van het Boek, 1972, Hongarije

Jaar van het Boek, 1972, Hongarije

Tsechië IBJ 1972

Jaar van het Boek, USSR, 1972

Jaar van het Boek, USSR, 1972

Year of the Book, 1972, Maldives

Year of the Book, 1972, Maldives

Year of the Book, Sri Lanka, 1972

Year of the Book, Sri Lanka, 1972

Year of the Book, 1972, Khmer

Year of the Book, 1972, Khmer

Year of the Book, 1972, Turkey

Year of the Book, 1972, Turkey

Stempel Connemara Public Library India

Year of the Book, 1972, South Korea

Year of the Book, 1972, South Korea

Year of the Book, 1972, Pakistan

Year of the Book, 1972, Pakistan

Year of the Book, 1972, Indonesia

Year of the Book, 1972, Indonesia

Year of the Book, 1972, Central African Republic

Year of the Book, 1972, Central African Republic

Year of the Book, 1972, Ghana

Year of the Book, 1972, Ghana

Year of the Book, 1972, Rwanda

Year of the Book, 1972, Rwanda

Year of the Book,1972, Guinee,

Year of the Book,1972, Guinee,

Year of the Book, 1972, Ivory Coast

Year of the Book, 1972, Ivory Coast

Year of the Book, 1972, Costa Rica Including picture of the National Library

Year of the Book, 1972, Costa Rica Including picture of the National Library

Year of the Book, 1972, Barbados

Year of the Book, 1972, Barbados

Year of the Book, 1972, Barbados

Year of the Book, 1972, Barbados

 

boekjaar1

17e Fiera del Libro, Viareggio, Italia 1972

 

1977  50 YEARS INTERNATIONAL FEDERATION OF LIBRARY ASSIOCIATIOND ANDS INSTITUTIONS (IFLA) JUBILEEE CALENDAR LIBRARIES

50 YEARS IFLA Birthday Calendar - Calendriewr d'' abnniversaire (1977)

50 YEARS IFLA Birthday Calendar  PHILATELY – Calendrier  d’anniversaire  PHILATELIE(1977)

Colofon 50 years IFLA Birthday Calendar

Colofon 50 years IFLA Birthday Calendar

Philately National Libraries - Bibliothèques Nationales

Philately National Libraries – Bibliothèques Nationales

Philately University Libraries - Bibliothèques Universitaires

Philately University Libraries – Bibliothèques Universitaires

Philately Public Libraries - Bibliothèques Publiques

Philately Public Libraries – Bibliothèques Publiques

Philately -Special and Scientific Libraries - Bibliothèques Spécialisées et scientifiques

Philately -Special and Scientific Libraries – Bibliothèques Spécialisées et scientifiques

Philately - International Book Year - 1972 - Année Internationale du Livre

Philately – International Book Year – 1972 – Année Internationale du Livre

Philately - Jubilee of Libraries - Jubilés de Bibliothèques

Philately – Jubilee of Libraries – Jubilés de Bibliothèques

Philately - Fund raising for libraries - Réunion de fonds en faveur des bibliothèques

Philately – Fund raising for libraries – Réunion de fonds en faveur des bibliothèques

Philately - United Nations Library (New York - Bibliothèque des Nations Unies

Philately – United Nations Library (New York – Bibliothèque des Nations Unies

Philately - Library Associations - Associations de bibliothécaires

Philately – Library Associations – Associations de bibliothécaires

Philately - Librarians - Bibliothécaires

Philately – Librarians – Bibliothécaires

Philately Statesmen in their libraries - Les hommes d'état dans leur bibliothèques

Philately Statesmen in their libraries – Les hommes d’état dans leur bibliothèques

Philately - Treasures from libraries - Trésors de bibliothèques

Philately – Treasures from libraries – Trésors de bibliothèques

LIBRARIES IN PHILATELY

LIBRARIES ON POSTAGE STAMPS

LIBRARIES ON POSTAGE STAMPS

National Libraries in Western Europe

Libaries on postage stamps: National Libraries in Western Europe

Libraries in philately: Eastern Europe

Libraries on postage stamps: Eastern Europe

Libraries in philately: National Libraries outside Europe

Libraries on postage stamps: National Libraries outside Europe

Librarioes in Philately: abbey, mosk and temple libraries

Libraries on postage stamps: abbey, mosk and temple libraries

Libraries in Philately: Italian Renaissance Libraries

Libraries on postage stamps: Italian Renaissance Libraries

Libraries in Philately: university libraries in Europe

Libraries on postage stamps: university libraries in Europe

Libariies in Philately: university libraries in Eastern Europe

Libraries on postage stamps: university libraries in Eastern Europe

Libraries in Philately: scientific and special libraries

Libraries on postage stamps: scientific and special libraries

Libraries on Postage Stamps: public libraries in Europe

Libraries on Postage Stamps: public libraries in Europe

Libraries on postage stamps: public libraries outside Europe

Libraries on postage stamps: public libraries outside Europe

Libraries on postage stamps: Library Associations

Libraries on postage stamps: Library Associations

Libraries on postaghe stamps: private libraries of statesmen

Libraries on postaghe stamps: private libraries of statesmen

ARCHIVES ON POSTAGE STAMPS

ARCHIVES ON POSTAGE STAMPS

====================================================

International Book Year. Op de foto een in 1975 gemaakte foto van een voorlezer in de openlucht in Khajuraho, India

International Book Year. Op de foto een in 1975 gemaakte foto van een voorlezer in de openlucht in Khajuraho, India (Library Museum Committee)

ENKELE BOEKEN DIE MIJN LEVEN HEBBEN BEINVLOED

(1)

(1)

Vooromslag van 'Babel und Bibl' door Friedrich Delitzsch. Leipzig, J.C.Hinrich'sche Buchhandlung, 1903.

Vooromslag van ‘Babel und Bibel’ door Friedrich Delitzsch. Leipzig, J.C.Hinrichs’sche Buchhandlung, 1903.

Vervolg en slot.

Vervolg en slot.

Portret van de Assyrioloog Friedriech Delitzsch

Portret van de Assyrioloog Friedrich Delitzsch (1850-1922(

Citaat van Friedrich Delitzsch

Citaat van Friedrich Delitzsch