Tags

MICHEL VAN DER PLAS (1927-2013)

Op 21 juli overleed Michel van der Plas op 85-jarige leeftijd. Hij was dichter, vertaler, journalist, essayist, bloemlezer, tekstschrijver voor cabaretiers + liedzangers en biograaf. Vooral ook een groot dagboekschrijver. Meer dan 100 titels van boeken staan op zijn naam. In Den Haag geboren als Bernardus Gerhardus Franciscus Brinkel nam hij als schrijver een pseudoniem aan. Hij groeide op in een katholiek gezin met zes kinderen in de Weimarstraat. Zijn vader had een florerende zaak in manufacturen, bedden en tapijten en kon zich een tweede huis in Kijkduin veroorloven. De jonge Ben Brinkel bezocht in Heemstede het kleinseminarie Hageveld van 1940 tot 1946. Achteraf zou hij vaststellen dat dat niet zijn gelukkigste jaren zijn geweest. In het boek ‘Onder dak zonder dak; flarden van een jeugd (1985) heeft hij met grote accuratesse het leven van een seminarist gedocumenteerd. Eerder verscheen in 1980 een dichtbundeltje met de titel ‘Korte metten’, waarin  hij beelden opriep uit zijn kindertijd en schooljaren. In 1952 trouwde hij met Cella de Jong, uit welk huwelijk in 1957 het enige kind, zoon Theo Brinkel is geboren.  Sinds 1957 woonde het echtpaar meer dan een halve eeuw aan de Spiegelenburghlaan in Aerdenhout, nadat hij in 1949 redacteur (later bevorderd tot adjunct-hoofdredacteur) van het weekblad Elsevier was geworden. In 1992 nam hij na een periode van 43 jaar en vele honderden bijdragen afscheid van Elseviers Magazine. Ik heb hem vanaf de jaren zeventig min of meer regelmatig ontmoet. Op gevorderde leeftijd zag ik hem voordat hij naar zijn laatste woonstee te Leidschendam verhuisde licht voorover gebogen in Heemstede boodschappen doen. Voordien was hij meermaals gast van o.a. de Geleerde Man in Bennebroek en in Heemstede het restaurant van landgoed Groenendaal. In 1986 verscheen van zijn hand een acrostichon gewijd aan de Geleerde Man. Op de handpers gedrukt van privé-uitgever Mercator in Santpoort en met een litho van Willem Snitker. Bij gelegenheid van de opening van een Bomans-zaal in genoemd etablissement hield de schrijver een toespraak en verzocht hij toenmalig uitbater Arie Siliakus dan tenminste het toilet naar hem te noemen. In 1987 dichtte hij ‘Groenendaal’ toen het gelijknamig restaurant het 70-jarig jubileum vierde. Voor het boek ‘Berkenrode; heerlijkheid, landgoed en huis’ (Heemstede, 2002) schreef Michel van der Plas de inleiding. In herinnering aan al die religieuze zusters van de Maria Stichting in Haarlem bracht hij bij de overgang naar het Spaarne Ziekenhuis een dichterlijke hulde ‘Ik denk vandaag aan u’ [opgenomen in het boek: van Diaconessenhuis en Mariastichting tot Spaarne Ziekenhuis (Haarlem, 2005)]

Overlijdensbericht B.G.F.Brinkel/Michel van der Plas

Overlijdensbericht B.G.F.Brinkel/Michel van der Plas

Michel van der Plas schreef zijn leven lang alles met de hand, daar kwam geen typemachine of tekstverwerker aan te pas. Voor de Heemstede-collectie in het Noord-Hollands Archief verzamelde ik in de loop van de jaren behalve de boeken 6 archiefdozen documentatie van en over Michel van der Plas. Daarbij ook het manuscript van ‘Mijnheer Gezelle; biografie van een priester-dichter (1830-1899), een doorwrochte publicatie van ruim 600 pagina’s in druk verschenen bij Lannoo/Anthos. Michel van der Plas voerde op seminarie Hageveld de regie van het toneelstuk ‘Bloed en Liefde’.  Omdat hij van de schrijver enige uitleg wenste ging hij op bezoek bij Godfried Bomans thuis, waarna de twee geloofsgenoten elkaar met tussenpozen regelmatig hebben ontmoet. Tevens werd voor de Heemstede-verzameling in handschrift de dichtbundel ‘God en omstreken’ uit 1988 ontvangen. dat onder meer het gedicht ‘Groenendaal’ bevat. In 1969 verschenen de  gesprekken met Bomans  ‘In de kou; over hun roomse jeugd en hoe het verder ging’, in 1972 redigeerde hij de gedenkbundel ‘Herinneringen aan Godfried Bomans’ die talrijke herdrukken beleefde en in 1982 verscheen zijn eerste biografie: ‘Godfried: het leven van de jonge Bomans 1913-1945’. Hierna volgden nog 3 uitvoerige levensbeschrijvingen van rooms-katholieke letterkundigen: Guido Gezelle (1991), Jozef Alberdingk Thijm (1995) en Anton van Duinkerken (2000). Op zijn beurt publiceerde Frank Verhallen in 1993 de biografie ‘Michel van der Plas; van veel te veel een spaarzaam deel’. Michel van der Plas ontving o.a. enkele literaire prijzen (Tollensprijs, Jan Campertprijs) en aan hem is in 1988 een eredoctoraat verleend door de Katholieke Universiteit Nijmegen. In 2004 ontving hij een pauselijke onderscheiding met zijn benoeming tot commandeur in de orde van St. Gregorius de Grote. In 1991 ontging hem de AKO-literatuurprijs, maar hij kreeg wèl de ANC-prijs en de bisschop Zwartkruisprijs, een culturele prijs op geloofsgebied.  Bovendien is hij door de carnavalsvereniging van Uden tor ‘ereknoeris’ benoemd. De herinnering blijft aan een bescheiden en zeer aimabel persoon onderstaand te illustreren met enkele handschriften en foto’s

Een jonge Ben Brinkel als student op Hageveld

Een jonge Ben Brinkel als student op Hageveld (foto Letterkundig Museum). Zijn herinneringen aan Hageveld van september 1940 tot augustus 1946 zijn o.a. gepubliceerd in: Jaarboek 2001 Stichting Reünisten Hageveld (Heemstede, 2002), p. 35-50.

brinkel

Redactie en typografen van het schoolblad ‘Rond de Koepel’ van seminarie Hageveld in 1946 bijeen. Staand v.l.n.r.: M.van Buuren, J.Kwaaitaal, Ben Brinkel (Michel van der Plas), F.Keesen, G.Helmer, B.Rozenstraten, B.van Bommel. Zittend: B.Hoogervorst.  Op de buitenmuren zijn nog de camouflagekleuren van de oorlogsperiode zichtbaar., die de Duitsers erop gespoten hadden met een kruis op het dak als lazaret van de Kriegsmarine.

 

.

Michel van der Plas omstreeks 1950 (Lectuur Repertorium, 1954)

Michel van der Plas omstreeks 1950 (Lectuur Repertorium, 1954)

Het bruidspaar op 20 februari 1952 met links getuige Anton van Duinkerken met echtgenote, pastoor A.Th.Brouwer en rechts getuige Gabrël Smit en diens vrouw

Het bruidspaar op 20 februari 1952 met links getuige Anton van Duinkerken met echtgenote, pastoor A.Th.Brouwer en rechts getuige Gabriël Smit en diens vrouw

Portret van Michel van der Plas uit 1952 (Katholiek Documentatie Centrum)

Portret van Michel van der Plas op 25-jarige leeftijd (Katholiek Documentatie Centrum)

“Michel van der Plas die de Dag van de Vreugde’ opluisterde met een eigen cabaret, druk in de weer met de laatste aantekeningen voor de voorstelling” (Katholieke Illustratie, 31-8-1951)

“Guus Jansen, de dichter Michel van der Plas (links) en de bekende radio-zangeres Jetty Pearl [in 2013 overleden] hebben een poging gedaan om het Nederlands amusementslied op een hoger peil te brengen. Hun werk werd in België bekroond als het beste oorspronkelijke amusementslied.” (Katholieke Illustratie, 1955).

Michel van der Plas in gesprek met zijn vriend Godfried Bomans (In de kou)

Michel van der Plas in gesprek met zijn vriend Godfried Bomans (In de kou)

Godfried Bomans en Michel van der Plas in overleg met een fles op tafel

Godfried Bomans en Michel van der Plas in overleg met een fles op tafel

Vier rooms-katholieke schrijvers achter de tafel in conclaaf . V.l.n.r. Anton van Duinkerken, Michel van der Plas, Godfried Bomans en Gabriël Smit

Vier rooms-katholieke schrijvers achter de tafel in conclaaf . V.l.n.r. Anton van Duinkerken, Michel van der Plas, Godfried Bomans en Gabriël Smit

Stofomslag van 'Onderlinge verstandhouding'(Paul Brand, 1955), een gezamenlijke uitgave met v.l.n.r. Michel van der Plas, Gabriël Smit en Anton van Duinkerken

Stofomslag van ‘Onderlinge verstandhouding'(Paul Brand, 1955), een gezamenlijke uitgave met v.l.n.r. Michel van der Plas, Gabriël Smit en Anton van Duinkerken

Aankondiging van lezing over 'Moderne Poëzie' door Michel van der Plas in de r.k. openbare leeszaal te Arnhem+ bespreking in 'Dagblad van Arnhem,, 10-10-1956.

Aankondiging van lezing over ‘Moderne Poëzie’ door Michel van der Plas in de r.k. openbare leeszaal te Arnhem+ bespreking in ‘Dagblad van Arnhem,, 10-10-1956.

Vooromslag van 'Uit het rijke Roomsche leven', samengesteld door Michel van der Plas (1964)

Vooromslag van ‘Uit het rijke Roomsche leven’, samengesteld door Michel van der Plas (1964)

In 1973 volgde als een boekuitgave van MBO: 'De kerk gaat uit; een familiealbum van een halve eeuw katholiek Nederland', samengesteld door Michel van der Plas en Jan Roes

In 1973 volgde als een boekuitgave van MBO: ‘De kerk gaat uit; een familiealbum van een halve eeuw katholiek Nederland’, samengesteld door Michel van der Plas en Jan Roes

Philip Sharper van NBC-televisie interviewde in 1965 Michel van der Plas (links) en Herman van Run (rechts) (Foto Katholiek Documentatiecentrum Nijmegen)

Philip Sharper van NBC-televisie interviewde in 1965 Michel van der Plas (links) en Herman van Run (rechts) (Foto Katholiek Documentatiecentrum Nijmegen)

Bij de uitreiking van gouden harpen door de stichting Conanum, 18 november 1968 in Carlton-Amsterdam. Vlnr. Michel van der Plas, Wim Ibo, Corrie Brokken en Herman Tholen (foto Cor Out)

Bij de uitreiking van gouden harpen door de stichting Conamus, 18 november 1968 in Carlton-Amsterdam. Vlnr. Michel van der Plas, Wim Ibo, Corrie Brokken en Herman Tholen (foto Cor Out)

Begin jaren 70 hield Michel van der Plas tijdens het congres van genootschap 'Onze Taal' een lezing over 'Spelen met woorde'n'Op deze foto v.l.n.r. Seth Gaaikema, Michel van der Plas, koningin Juliana, professor Garmt Stuiveling en prins Claus

Begin jaren 70 hield Michel van der Plas tijdens het congres van genootschap ‘Onze Taal’ een lezing over ‘Spelen met woorden’. Op deze foto v.l.n.r. Seth Gaaikema, Michel van der Plas, koningin Juliana, professor Garmt Stuiveling en prins Claus

Koningin Julianan wordt tijdens haar nezoek aan een congres van 'Onze Taal'op 19-10-1968 voorgesteld aan Seth Gaaikema en Michel van der Plas. Naam van de dame in het midden onbekend (Haagse Beeldbank)

Koningin Juliana wordt tijdens haar nezoek aan een congres van ‘Onze Taal’op 19-10-1968 voorgesteld aan Seth Gaaikema en Michel van der Plas. Naam van de dame in het midden onbekend (Haagse Beeldbank)

Michel van der Plas op bezoek in de basisschool Weimarstraat 300 Den Haag in 1985 (Haagse Beeldbank)

Michel van der Plas op bezoek in de basisschool Weimarstraat 300 Den Haag in 1985 (Haagse Beeldbank)

Burgemeester Weekhout van Bloemendaal speldde 29 april 1976 een koninklijke onderscheiding uit aan plaatsgenoot Michel van der Plas (48). Hei zei dat de ridderorde was verleend zoawel aan de adjunct-hoofdredacteur als aan de onafhankelijke schrijver die in Michel van der Plas verenigd zijn. (Elseviers Magazine, 8 mei 1976)

Burgemeester Weekhout van Bloemendaal speldde 29 april 1976 een koninklijke onderscheiding uit aan plaatsgenoot Michel van der Plas (48). Hij zei dat de ridderorde was verleend zowel aan de adjunct-hoofdredacteur als aan de onafhankelijke schrijver die in Michel van der Plas verenigd zijn. (Elseviers Magazine, 8 mei 1976)

Michel van der Plas schreef ook voor KRO's Nieuwsgier. Hier in gesprek met radiopresentator Peter Knegjens (Studio, 7 mei 1977)

Michel van der Plas schreef ook voor KRO’s Nieuwsgier. Hier in gesprek met radiopresentator Peter Knegjens (Studio, 7 mei 1977)

Burgemeester mr.F.M.A.Schlichting feliciteert professor Gerritsen met de uitreiking van de Constantijn Huygensprijs, 12-10-1950. In het midden Michel van der Plas.

Burgemeester mr.F.M.A.Schlichting feliciteert professor Gerritsen met de uitreiking van de Constantijn Huygensprijs, 12-10-1950. In het midden Michel van der Plas (Haagse Beeldbank)

Connie Stuart met Michel van der Plas (Uit: Theo Kroon, Michel van der Plas, AO nr. 2442, 20-11-1992)

Connie Stuart met Michel van der Plas (Uit: Theo Kroon, Michel van der Plas, AO nr. 2442, 20-11-1992)

Michel van der Plas in de Sint Agneskerk in Den Haag, 1985.

Michel van der Plas in de Sint Agneskerk in Den Haag, 1985 (foto Cees Verkerk)

Paul van Vliet, Cella Brinkel-de Jong, Michel van der Plas en journalist Joop Lücker bij de presentatie van het boek 'Zo'n beetje wat ik voel' (Elsevier 7 april 1979)

Paul van Vliet, Cella Brinkel-de Jong, Michel van der Plas en journalist Joop Lücker bij de presentatie van het boek ‘Zo’n beetje wat ik voel’ (Elsevier 7 april 1979)

Mgr. Willebrands met Michel van der Plas (links) en Rex Brico bij de verschijning van het boek 'Het jaar van de drie pausen' (Studio, 16-6-1979)

Mgr. Willebrands met Michel van der Plas (links) en Rex Brico bij de verschijning van het boek ‘Het jaar van de drie pausen’ (Studio, 16-6-1979)

Scan1574

Michel van der Plas als spreker bij de opening van een Godfried Bomans tentoonstelling in de openbare bibliotheek van Waddinxveen

paar

Paula Paar en Hans Krol bij de voorbereide Bomans-tenttonstelling in Waddinxveen

paar1

Deel van Godfried Bomans herdenkingsexpositie in openbare bibliotheek Waddinxveen

 

 

Diner bij restaurant Brinkmann in Haarlem van het Laurens Janszoon Coster Genootschap. V.l.n.r. Harry Prenen, Harry Mulisch, Anton Pieck, minister mw. Gardeniers, MICHEL VAN DER PLAS, journalist Wim Helversteyn, Louis Ferron, cartoonist Jan Willem van Vugt, Journalist Udo H.Buys, Thomas Ro (Cees de Boer, NHA).

Diner bij restaurant Brinkmann in Haarlem van het Laurens Janszoon Coster Genootschap. V.l.n.r. Harry Prenen, Harry Mulisch, Anton Pieck, minister mw. Gardeniers, MICHEL VAN DER PLAS, journalist Wim Helversteyn, Louis Ferron, cartoonist Jan Willem van Vugt, Journalist Udo H.Buys, Thomas Ro (Cees de Boer, NHA).

Michel van der Plas hield een toespraak bij de opening van een Bomans-tentoonstelling in de bibliotheek Heemstede

Michel van der Plas hield een toespraak bij de opening van een Bomans-tentoonstelling in de bibliotheek Heemstede. Op de eerste rij van links naar rechts: Herman Hofhuizen, Cella Brinkel, Lies Hofhuizen, mw. Quarles van Ufford-Hanselaar, burgemeester jhr.mr. W.Quarles van Ufford, mw. Kees Bangert, mr.dr. Edward Brongersma en Hans Krol.

Michel van der Plas in gesprek met Simon Carmiggekt bij de opening van een Bomans-tentoonstelling in 1974 in de Heemsteedse bibliotheek

Michel van der Plas in gesprek met Simon Carmiggelt bij de opening van een Bomans-tentoonstelling in 1977 in de Heemsteedse bibliotheek

Scan1579

Michel van der Plas in geprek met dr. Edward Brongersma en daartussen Simon Carmiggelt in bibliotheek Heemstede, 1977

 

Bij Bomans-tenttonstelling in bibliotheek Heemstede. V.l.n.r. dr.E.Brongersma, Simon Carmiggelt, Michel van der Plas en de heer Disselkoen

Bij Bomans-tenttonstelling in bibliotheek Heemstede. V.l.n.r. dr.E.Brongersma, Simon Carmiggelt, Michel van der Plas en de heer Disselkoen

In gesprek over 'Wat je zelf..., ben je zelf' (1973-1976). V.l.n.r. Frans Halsema, Gerard Cox en Michel van der Plas (foto Ronald Sweering)

In gesprek over ‘Wat je zegt.., ben je zelf’ (1973-1976). V.l.n.r. Frans Halsema, Gerard Cox en Michel van der Plas (foto Ronald Sweering)

Opdracht van Michel van der Plas, geschreven in zijn 'Buurmans gras; herinneringen aan Böll. Bomans en Van Duinkerken' (de Prom, 1986).

Poëtische opdracht van Michel van der Plas, geschreven in zijn ‘Buurmans gras; herinneringen aan Böll. Bomans en Van Duinkerken’ (de Prom, 1986).

Uitnodigingskaart Bomans-tentoonstelling in Waddinxveen, 2 oktober 1987, te openen door Michel van der Plas

Uitnodigingskaart Bomans-tentoonstelling in Waddinxveen, 2 oktober 1987, te openen door Michel van der Plas

Michel van der Plas tekent het gastenboek bij de opening in 1978 van een tentoonstelling over Godfried Bomans in de openbare bibliotheek van Waddinxveen

Michel van der Plas tekent het gastenboek bij de opening in 1987 van een tentoonstelling over Godfried Bomans in de openbare bibliotheek van Waddinxveen (foto Paula Paar)

In de openbare bibliotheek van Waddinxveen. V.l.n.r. dr. Albert Weijman, Hans Krol, Michel van der Plas, onbekende, Frank van der Voordt

In de openbare bibliotheek van Waddinxveen. V.l.n.r. dr. Albert Weijman, Hans Krol, Michel van der Plas, Wim Knoops, Frank van der Voordt (foto Paula Paar)

Michel van der Plas met links van hem zijn echtgenote mw. Cella Brinkel-de Jong bij de opening van Bomans-tentoonstelling in de openbare bibliotheek van Waddinxveen (foto Paula Paar)

Michel van der Plas met links van hem zijn echtgenote mw. Cella Brinkel-de Jong bij de opening van Bomans-tentoonstelling in de openbare bibliotheek van Waddinxveen. Tweede van links Hans Krol. Midden vooraan zittend Jan Bomans en daarnaast zijn echtgenote Mia Bomans-Snelder. (foto Paula Paar)

Michel van der Plas presenteerde het eerste exemplaar cab zijn in 1984 verschenen 'boekuitgave 'Brieven aan paus Johannes' aan de toen oudste levende Nederlandse bisschop, mgr. Tarcicius Valenberg OFM Cap.

Michel van der Plas presenteerde het eerste exemplaar van zijn in 1984 verschenen boekuitgave ‘Brieven aan paus Johannes’ aan de toen oudste levende Nederlandse bisschop, mgr. Tarcisius van Valenberg OFM Cap.

Bij de uitgave van het boek 'Juliëtte' in restaurant de Oude Geleerde Man te Bennebroek. Uit Elseviers magazine , 4 april 1981. Per abuis in Bloemendaal gesitueerd, in de editie van 11 april verbeterd als Bennebroek.

Bij de uitgave van het boek ‘Juliëtte’ in restaurant de Oude Geleerde Man te Bennebroek. Uit Elseviers Magazine , 4 april 1981. Per abuis in Bloemendaal gesitueerd, in de editie van 11 april verbeterd als Bennebroek.

Voorzijde van bibliofiele uitgave 'De Geleerde Man' (1986)

Voorzijde van bibliofiele uitgave ‘De Geleerde Man’ (1986)

VARA-programma 'Michel van der Plas 60 jaar' uitgezonden 26 september 1987

VARA-programma ‘Michel van der Plas 60 jaar’ uitgezonden 26 september 1987

Uit de Koerier van mei 1987 bij gelegenheid van 70-jarig jubileum van restaurant landgoed Groenendaal

Uit de Koerier van mei 1987 bij gelegenheid van 70-jarig jubileum van restaurant landgoed Groenendaal

Michel2

Gedicht ‘De stal’ van Michel van der Plas, in: de Hartekamp Journaal, nummer 5, 1992

Gedicht 'Groenendaal' door Michel van der Plas (1987)

Gedicht ‘Groenendaal’ in handschrift door Michel van der Plas (1987)

“Groenendaal’ door Michel van der Plas, nu in druk.

Portretfoto van Michel van der Plas uit 1975 (KIPPA)

Portretfoto van Michel van der Plas uit 1975 (KIPPA)

Uitreiking van Gouden Harpen in Carlton Amsterdam. Van links naar rechts: Michel van der Plas, Wim Ibo, Corry Brokken en Herman Tholen, 18 november 1968 (foto Ron Kroon)

Uitreiking van Gouden Harpen in Carlton Amsterdam. Van links naar rechts: Michel van der Plas, Wim Ibo, Corry Brokken en Herman Tholen, 18 november 1968 (foto Ron Kroon)

Michel van der Plas overhandigt een boek met herinneringen aan Godfried Bomans aan de weduwe en dochter Eva Bomans, 27 mei 1972

Michel van der Plas overhandigt een boek met herinneringen aan Godfried Bomans aan de weduwe en dochter Eva Bomans, 27 mei 1972

V.l.n.r. Jan Bomans, Michel van der Plas, Tony van Verre, Simon Carmiggelt en Harry Prenen bij de presentatie van een grammofoonplatenalbum en boek in 1978 van 'Bomans was de naam'.

V.l.n.r. Jan Bomans, Michel van der Plas, Tony van Verre, Simon Carmiggelt en Harry Prenen bij de presentatie van een grammofoonplatenalbum en boek in 1978 van ‘Bomans was de naam’.

Plas

Bij de presentatie van ‘Bomans was de nam’8 november 19878 in Amsterdam. V.l.n.r.: Bertus Aafjes, Harry Prenen, Michel van der Plas, Tony van Verre en Simon Carmiggelt

Bij de presenatie van 'Mijnheer Gezelle' tijdens een schrijverslunch in het Amsterdamse Barbizon-cent. V.l.n.r. prof.dr. Okke Jager, Michel van der Plas, prof.dr.Hans Bornewasser en prof.dr.Willem Schulte Nordholdt (foto Peter van Zonneveld in De Telegraaf van 17-10-1990).

Bij de presentatie van ‘Mijnheer Gezelle’ tijdens een schrijverslunch in het Amsterdamse Barbizon centre- hotel. V.l.n.r. prof.dr. Okke Jager, Michel van der Plas, prof.dr.Hans Bornewasser en prof.dr.Willem Schulte Nordholdt (foto Peter van Zonneveld in De Telegraaf van 17-10-1990).

Michel van der Plas bij de sculptuur, bijgenaamd 'de ruïne van Brederode' nabij spoorwegstation Heemstede-Aerdenhout

Michel van der Plas bij een keramisch sculptuur van Frans Hage, bijgenaamd ‘de ruïne van Brederode’ nabij spoorwegstation Heemstede-Aerdenhout

 

Evenals Godfried Bomans was ook Michel van der Plas menigmaal bezoeker van uitspanning Kraantje Lek in Overveen. Bovenstaand vers verscheen in 'Bloemendaal', een bibliofiele editie van de Stichting Culturele Raad Noord-Holland uit 1991, met een illustratie van beeldend en grafisch kunstenaar Erik Prins

Evenals Godfried Bomans was ook Michel van der Plas menigmaal bezoeker van uitspanning Kraantje Lek in Overveen. Deel van bovenstaand vers ‘Kraantje Lek’, waarin hij probeert in de opkamer Columbusgedichten te schrijven, verscheen in ‘Bloemendaal’, een bibliofiele editie van de Stichting Culturele Raad Noord-Holland uit 1991, met een illustratie van beeldend en grafisch kunstenaar Erik Prins

Michel van der Plas en romancier Siegfried E.van Praag (foto F.van der Voordt)

Michel van der Plas en rechts van hem romancier Siegfried E.van Praag (foto F.van der Voordt)

De makers van het satirische radioprogramma 'Cursief' Vooraan Herman van Run en Michel van der Plas. Daarachter Gerard Hulshof, Kees Fens en een onbekende. (foto uit biografie Fens door Wiel Kusters).

De makers van het satirische radioprogramma ‘Cursief’ Vooraan Herman van Run en Michel van der Plas. Daarachter Gerard Hulshof, Kees Fens en een onbekende. (foto uit biografie Fens door Wiel Kusters).

Foto van een signerende Michel van der Plas tijdens een boekenbeurs in Rotterdam op 4 april 1976 (foto F. van der Voordt)

Foto van koffiepauze voor een signerende Michel van der Plas tijdens een boekenbeurs in Rotterdam op 4 april 1976 (foto F. van der Voordt)

Vooromslag van 'Onder dak zonder dak; flarden van een jeugd' door Michel van der Plas (1986)

Vooromslag van ‘Onder dak zonder dak; flarden van een jeugd’ door Michel van der Plas (1986). Met een tekening van een jonge Ben Brinkel door Cees Bantzinger (Weesp, Agathon, 1986).

Michel van der Plas tijdens de viering van zijn 60ste verjaardag in Groenendaal met die andere vriend van Godfried Bomans: Harry Prenen (Koerier, 28-10-1987)

Michel van der Plas tijdens de viering van zijn 60ste verjaardag in Groenendaal met die andere vriend van Godfried Bomans: Harry Prenen (Koerier, 28-10-1987)

Michel van der Plas over Groenendaal, in: brochure van Restaurant Langoed Groenendaal 1917-1992.

Michel van der Plas over Groenendaal, in: brochure van Restaurant Langoed Groenendaal 1917-1992.

Opdracht van Michel van der Plas in boek 'Mijnheer Gezelle'

Opdracht van Michel van der Plas in boek ‘Mijnheer Gezelle’

Schenking manuscript van Mijnheer Gezelle aan bewaarcollectie bibliotheek Heemstede (Haarlems Dagblad, 7-12-1990).

Schenking manuscript van ‘Mijnheer Gezelle’ aan bewaarcollectie bibliotheek Heemstede (Haarlems Dagblad, 7-12-1990).

Michel van de Plas met zijn ' Guido Gezelle' onder de arm

Michel van de Plas met zijn ‘ Guido Gezelle’ onder de arm

In 1988 schreef Michel van der Plas bovenstaande brief aan margedrukker Niels Klinkenberg uit Apeldoon nadat deze ''t Er viel 'ne keer...' van Guido Gezelle had gedrukt op zijn Pers Aldo

In 1988 schreef Michel van der Plas bovenstaande brief aan margedrukker Niels Klinkenberg uit Apeldoon nadat deze ”t Er viel ‘ne keer…’ van Guido Gezelle had gedrukt op zijn Pers Aldo

Michel van der Plas met zijn twee hondjes in Bloemendaal (Vrij Nederland, 22 december 1990).

Michel van der Plas met zijn twee hondjes in Bloemendaal (Vrij Nederland, 22 december 1990).

Voorzijde biografie door Frank Verhallen. Het citaat: 'Van veel te veel een spaarzaam deel' was min of meer het motto van Michel van der Plas

Voorzijde biografie door Frank Verhallen. Het citaat: ‘Van veel te veel een spaarzaam deel’ was min of meer het motto van Michel van der Plas

Geschreven opdracht in het boek van Frank Verhallen over Michel van der Plas, 18 maart 1993

Geschreven opdracht in het boek van Frank Verhallen over Michel van der Plas, 18 maart 1993

SPLEEN

‘Ik zit mij voor het vensterglas

onnoemlijk te vervelen.

Ik wou dat ik twee hondjes was

dan kon ik samen spelen.’ [Godfried Bomans – of toch Michel van der Plas]

“Eens zat de dichter Van der Plas / zich stierlijk te vervelen. / Hij wou dat hij een hondje was, dan kon hij fijn gaan spelen.”  Aldus Erik van Muiswinkel op 18 maart 1993 bij de presentatie van Frank Verhallens ‘Michel van der Plas – Van veel te veel een spaarzaam deel’ (Nijgh & Van Ditmar). De regels zijn een variant op die uit ‘Spleen’, het alom bekende nonsensrijmpje dat altijd aan Godfried Bomans is toegeschreven. Verhallen, kleinkunsthistoricus en recensent ‘theateramusement’  voor Trouw, onthult in zijn boek dat Van der Plas de eigenlijke auteur is van ‘Spleen’. Op zijn beurt zegt Michel van der Plas dat hij de regels aan een Scandinavisch of Duits liedje of volkssprookje heeft ontleend. Misvattingen alom. Ook andere teksten, bijvoorbeeld sommige liedjes van Paul van Vliet, zijn volgens Verhallen stilzwijgend geschreven door de journalist, biograaf, dichter, vertaler en liedjesschrijver Ben Brinkel, alias Michel van der Plas. In het boek komt ook de affaire rond de AKO Literatuur Prijs 1991 aan de orde, die op een haar na was toegekend aan Van der Plas’ biografie van Guido Gezelle. De ondertitel ‘Van veel te veel een spaarzaam deel’ dekt zo in al zijn betekenissen de inhoud van het boek. (PEN). Uit Boekblad 13, 2 april 1993.Het gedichtje is feitelijk gebaseerd op de slotregels van ‘Ballade der grossen Müdigkeit’ uit 1938 door Friedrich Torberg (1908-1979): “Ich Möchte alles, was ich fühl nicht fühlen / und gern allein sein…. Nein, nicht ganz allein: / ich Möchte gern zwei Hunde sein / und miteinander spielen.” De titel ‘Spleen’ is van Michel van der Plas, die voor een bloemlezing in 1950 ‘Ongerijmde rijmen’ met humoristische poëzie ondertekende met Godfried Bomans (1)

(1) In het tijdschrift ‘Godfried’, jaargang 35, nummer 2, september 2013 wordt het raadsel van de twee hondjes opgelost in een bijdrage van Fred Berendse.  Hij schrijft: “(…) Na het overlijden van Michel van der Plas 21 juli jl., schreef Jan Dirk Snel in zijn blog 114 van 23 juli (jandirksnel.wordpress.nl), dat Van der Plas het idee niet van Torberg zou hebben overgenomen, maar dat het grapje al veel langer bekend was. Hij ontdekte dat op maandag 29 april 1929 in de rubriek In- en uitval in de avondeditie van het Algemeen Dagblad stond: ‘Verzuchting van een vijfjarigen knaap’: “ik wou dat ik twee hondjes was, dan kon ik met elkaar spelen.” En Snel vond zo meerdere aanwijzingen in dagbladen dat het verhaaltje al langer in omloop was. Van der Plas baseerde zijn rijmpje dus op een reeds bestaand grapje en niet op Torberg en hiermee is het raadsel van de twee hondjes na veel speurwerk toch nog opgelost.”

Michel van der Plas schreef cabaret- en liedteksten voor o.a. Wim Sonneveld, Gerard Cox, Frans Halsema, Adèle Bloemendaal e.a. Zoals: Frater Venantius, de Stalmeester en Tearoom tango. Uitgave van Villa, 1984, 221 p.

Michel van der Plas schreef cabaret- en liedteksten voor o.a. Wim Sonneveld, Gerard Cox, Frans Halsema, Adèle Bloemendaal e.a. Onder meer: Frater Venantius, de Stalmeester en Tearoom tango. Uitgave van Villa, 1984, 221 p.

Wim Sonneveld in zijn rol als frater Venantius uit Schin op Geul (grammofoonplaat uit 1964)

Wim Sonneveld in zijn rol als frater Venantius uit Schin op Geul (grammofoonplaat uit 1964)

Uit de folder van Amsterdams Kleinkunst Festival maart 1993

Uit de folder van Amsterdams Kleinkunst Festival maart 1993

In 1998 ontving Michel van der Plas een eredoctoraat aan de Katholieke Universiteit Nijmegen. (Elsevier, 20 oktober 2012)

Op 9 oktober 1998 ontving Michel van der Plas een eredoctoraat aan de Katholieke Universiteit Nijmegen. (Elsevier, 20 oktober 2012). De rede die Michel van der Plas hield heette: ‘Het avontuur: op reis gaan om thuis te komen.’ Prof.dr. Jan Roes schreef voor de academische zitting een bijdrage gewijd aan het werk van Michel van der Plas.

De 3 samenstellers van televisieserie en boek 'Abdijen der lage landen' V.l.n.r. Gerrit Visscher, Michel van der Plas en Jan Gruytaert (foto Katholiek Documentatie Centrum)

De 3 samenstellers van televisieserie en boek ‘Abdijen der lage landen’ in 1990. V.l.n.r. Gerrit Visscher, Michel van der Plas en Jan Gruytaert (foto Katholiek Documentatie Centrum)

Schrijven van Michel van der Plas aan Hans Krol naar aanleiding van de te verschijnen Thijm-biografie, 22 augustus 1994

Schrijven van Michel van der Plas aan Hans Krol naar aanleiding van de te verschijnen Thijm-biografie, 22 augustus 1994

Vervolg schrijven de dato 22 augustus 1994 van Michel van der Plas aan Hans Krol

Vervolg schrijven de dato 22 augustus 1994 van Michel van der Plas aan Hans Krol

Brief van Michel van der Plas aan Hans Krol over de Thijm-biografie

Brief van Michel van der Plas aan Hans Krol over de Thijm-biografie

Bericht over voordracht van Michel van der Plas in de Heemsteedse bibliotheek. Heemsteedse Courant, 12 oktober 1995.

Bericht over voordracht van Michel van der Plas in de Heemsteedse bibliotheek. Heemsteedse Courant, 12 oktober 1995.

Michel van der Plas sprekend bij een Bomans-herdenking in de aula van de Universiteit Utrecht op 23 december 1996 (foto A.F.J.M.Munnichs)

Michel van der Plas sprekend bij een Bomans-herdenking in de aula van de Universiteit Utrecht op 23 december 1996 (foto A.F.J.M.Munnichs)

plas1

Forum tijdens Bomanssymposium in Universiteit Utrecht 23-12-1996 met v.l.n.r. organisator mr.Verkade, Fred Berendse (voorzitter Godfried Bomans Genootscha0) , Michel van der Plas en A.F.J.M.Munnchs (Neerlandicus en publicist)

plas2

Bomanssymposium in Utrecht 23 december 1996 met Michel van der Plas, professor mr.drs.F.C.M.A.Michels en rechts mw. Frida Balk-Duyzentkunst (foto drs.A.F.J.M.Munnichs)

 

 

 

In restaurant Brinkmaan te Haarlem genomen foto van een voordracht houdende Michel vanb der Plas voor leden van het Godfried Bomans Genootschap, 27 mei 2000 (foto Ilse Rolaff)

In restaurant Brinkmann te Haarlem genomen foto van een voordracht houdende Michel van der Plas voor leden van het Godfried Bomans Genootschap, 27 mei 2000 (foto Ise Rolaff).

Michel van der Plas in gesprek met Klaas de Jong Ozn. (links) bij de presentatie van 'Symbolen en simbalen', 28-10-2000 (foto Hans Werkman)

Michel van der Plas in gesprek met Klaas de Jong Ozn. (links) bij de presentatie van ‘Symbolen en simbalen’, 28-10-2000 (foto Hans Werkman)

Michel van der Plas schreef altijd met pen of balpoint, nooit met typemachine of computer (foto Ronald Sweering)

Michel van der Plas schreef altijd met pen of ballpoint, nooit met typemachine of computer (foto Ronald Sweering)

Schrijver Michel van der Plas: wèl biograaf maar geen romanschrijver. Uit: Elsevier van 20 oktober 2012

Schrijver Michel van der Plas: wèl biograaf maar geen romanschrijver. Uit: Elsevier van 20 oktober 2012

Scan1567

In gesprek over ‘Wat je zegt…dat ben je zelf’ (1973-1976). Van links naar rechts: Frans Halsema, Gerard Cox en Michel van der Plas (foto Ronald Sweering)

Scan1566

Michel van der Plas bij de presentatie van zijn boek 'De klokkenluiders. Hervormingsbewegingen in de katholieke kerk, 2002. (Katholiek Nieuwsblad, 11 oktober 2002).

Michel van der Plas bij de presentatie van zijn boek ‘De klokkenluiders. Hervormingsbewegingen in de katholieke kerk, 2002. (Katholiek Nieuwsblad, 11 oktober 2002).

Benk Brinkel en evhtgenote op 17 april 2007 aanwezig in de basiliek van Laren voor de investituur van enige zoon , oud-Tweede Kamerlid, dr. Theo Brinkel (foto Bisdom Haarlem)

Ben Brinkel en echtgenote op 17 april 2007 aanwezig in de basiliek van Laren voor de investituur van enige zoon , oud-Tweede Kamerlid, dr. Theo Brinkel (foto Bisdom Haarlem)

janbomans

Michel van der Plas opende Bomanszaal in restaurant De Geleerde Man in Bennebroek. V.l.n.r.: Michel van der Plas, Mia Bomans-Snelder, Arie Siliakus, Jan Bomans en bloemenkweker Frans Roozen (Haarlems Dagblad, 28 april 1977)

Stofomslag van het in 1979 bij A.W.Sijthoff verschenen boek 'Zo'n beetje wat ik voel...'', aangevende de veelzijdigheid van Michel van der Plas als letterkundige met een selectie van parodieën, satires, chansons, portretten, gedichten, dagboekbladzijden en bespiegelingen.

Stofomslag van het in 1979 bij A.W.Sijthoff verschenen boek ‘Zo’n beetje wat ik voel…’, aangevende de veelzijdigheid van Michel van der Plas als letterkundige met een selectie van parodieën, satires, chansons, portretten, gedichten, dagboekbladzijden en bespiegelingen.

Scan1566

Opdracht door Michel van der Plas in monografie van Frank Verhallen, die o.a. het Michel van der Plas-archief in de openbare bibliotheek Heemstede raadpleegde, tegenwoordig aanwezig in de Heemstede-collectie van het Noord-Hollands Archief (locatie Kleine Houtweg), archiefdozen nummers 256, 257, 258 (manuscript van biografie ‘Mijnheer Gezelle’, 259, 260 en 261.

 

Vers 'De Geleerde Man' in de vorm van een acrostichon door Michel van der Plas, Bennebroek 1 september 1986.

Vers ‘De Geleerde Man’ in de vorm van een acrostichon door Michel van der Plas, Bennebroek 1 september 1986.

Michel van der Plas bij het beeld in Haarlem van Godfried Bomans, vervaardigd door Wim Jonker

Michel van der Plas bij het beeld in Haarlem van Godfried Bomans, vervaardigd door Wim Jonker

Na het overlijden schreef Michel van der Plas bovenstaand vers in herinnering aan de laatste momenten van zijn leven

Na het overlijden van Godfried Bomans op 58-jarige leeftijd schreef Michel van der Plas bovenstaand vers in herinnering aan de laatste momenten van diens leven

Michel van der Plas thuis zijn privé-boekerij met rechts een portret van Anton van Duinkerken. (Vrij Nederland, 22 december 1990)

Michel van der Plas thuis zijn privéboekerij met rechts een portret van Anton van Duinkerken. (Vrij Nederland, 22 december 1990)

Over zijn eigen en openbare bibliotheken zei hij in een interview in Boekenpost van jan./febr. 1996: “Ik heb tegenover een bibliotheek een zekere gêne, een privéboekerij is heel gebonden aan één persoon en verraadt onmiddellijk iets omtrent die persoon. Ik heb me toen afgevraagd of het wel netjes is onmiddellijk een blik te slaan op die van een ander. Ik doe dat ook, ik ben zo verschrikkelijk nieuwsgierig naar wat die voor boeken bezit, ik zou direct langs zijn boeken willen lopen. Maar eigenlijk heeft ’t iets ongeoorloofds. Eigenlijk zou je een bibliotheek met iemand in z’n kist moeten meegeven. Dat is om die mens heengegroeid, dat is zijn privéboekerij dat hoort bij de geest die gestorven is. Ze moet met hem de aarde in, al begrijp ik dat dat niet kan. Ik kom erg graag tussen boeken en ik ben altijd een liefhebber geweest van bibliotheken. Daar is dat prachtige boek van Hobson ‘Great Libraries of the World’, dat is een van mijn allerliefste boeken. En voor mij was het bezoek aan de abdij van Admont in Oostenrijk, Stiermarken, met zijn schitterende bibliotheken een droombezoek. Daar zou ik me wel twee weken lang willen laten opsluiten. Als er af en toe wat eten gebracht wordt, laartmij dan maar een paar weken zitten. Sommige zijn zo immens geworden, ze zijn niet meer te bezoeken. De Library of Congress in Washington, daar krijg je geen boek van te zien.”

Michel van der Plas temidden van boeken in zijn Aerdenhoutse huis

Michel van der Plas temidden van boeken in zijn huis te Aerdenhout (Cees Verhoeven)

Gedicht 'Vader' van Michel van der Plas. Uit: 'De oevers bekennen kleur'. Als kaart in 1999 uitgegeven door de stichting Plint in Eindhoven

Gedicht ‘Vader’ van Michel van der Plas. Uit: ‘De oevers bekennen kleur’. Als kaart in 1999 uitgegeven door de stichting Plint in Eindhoven

De Geleerde Man werd in mei 1986 geschreven door Michel van der Plas; in augustus metv de hand gezet uit de Lutetia en met een illustratie van Willem Snitker in 100 exemplaren gedrukt door de Mercator pers

De Geleerde Man werd in mei 1986 geschreven door Michel van der Plas; in augustus met de hand gezet uit de Lutetia en met een illustratie van Willem Snitker in 100 exemplaren gedrukt door de Mercator pers in Santpoort om op 1 september 1986 te worden gepresenteerd in restaurant De Geleerde Man te Bennebroek

De Geleerde Man; illustratie door Willem Snitker

De Geleerde Man; illustratie door Willem Snitker

Vers De Geleerde Man in de vorm van een acrostichon door Michel van der Plas

Vers De Geleerde Man in de vorm van een acrostichon door Michel van der Plas

Kraantje Lek. Vers van Michel van der Plas, gepubliceerd in ‘Bloemendaal’ met een illustratie van Erik Prins (Stichting Culturele Raad Noord-Holland, 1991)

Kraantje Lek; door Michel van der Plas

Kraantje Lek; door Michel van der Plas

Illustratie bij 'Kraantje Lek' door Erik Prins

Illustratie bij ‘Kraantje Lek’ door Erik Prins

Vervolg van vers 'Kraantje Lek' door Michel van der Plas

Vervolg van vers ‘Kraantje Lek’ door Michel van der Plas

26 juli 2013 is B.G.F.Brinkel/Michel van der Plas begraven op de Oosterbegraafplaats in Voorburg (foto Frank van der Voordt)

26 juli 2013 is B.G.F.Brinkel/Michel van der Plas begraven op de Oosterbegraafplaats in Voorburg (foto Frank van der Voordt)

Graf van Michel van der Plas in Voorburg (foto Frank van der Voordt)

Graf van Michel van der Plas in Voorburg (foto Frank van der Voordt)

BIJLAGE: Het avontuur: op reis gaan om thuis te komen. Rede ter gelegenheid van 75e dies natalis van de Katholieke Universiteit Nijmegen, 9 oktober 1998

Rede Michel van der Plas (1)

Rede Michel van der Plas (1)

Rede Michel van der Plas (2)

Rede Michel van der Plas (2)

Rede van Michel van der Plas (3)

Rede van Michel van der Plas (3)

Rede van Michel van der Plas (4)

Rede van Michel van der Plas (4)

Rede Michel van der Plas (5)

Rede Michel van der Plas (5)

Rede Michel van der Plas (6)

Rede Michel van der Plas (6)

Rede Michel van der Plas (7 en slot)

Rede Michel van der Plas (7 en slot)

In 2002 verschenen boek over Berkenrode; door Hans Krol en Ted van Turnhout, met een inleiding van Michel van der Plas.

In 2002 verschenen boek over Berkenrode; door Hans Krol en Ted van Turnhout, met een inleiding van Michel van der Plas.

In 'de Boekenwereld' , 31, nummer 3, 2015, schrijft Jeroen Dera over 'Boeken op de televisie, 1964-1966'. In 1964 is 'Literair kijkschrift'op de beeldbuis ten doop gehouden met David Koning als eerste presentator/programmeur, en met Michel van der Plas als tweede drijvende kracht

Kraan1

Vers Kraantje Lek van Michel van der Plas 1991 (1)

 

Kraan2

Vervolg Kraantje Lek (2)

kraan3

Vervolg Kraantje Lek (3)

 

Kraan5

Slot ‘Kraantje Lek’ van Michel van der Plas

kraan4

Illustratie van Erik Prins bij het gedicht Kraantje Lek van Michel van der Plas. Uitgave: Bloemendaal door Stichting Culturele Raad Noord-Holland, nummer 10 van Noord-Holland in proza, poëzie en prenten, 1991