Tags

, , , ,

Enkele herinneringen aan antiquariaat Hovingh, in het bijzonder Cees Hovingh senior (1915-1986)

In de stadsglossy HRLM van maart-april 2022 (14e jaargang) kwam ik een artikel tegen  ‘Mijn Haarlem; eigenaar van antiquariaat Hovingh JEROEN PETERS’. Dat gaat over diens persoonlijke carrière en hoe zijn vader Leo Peters tien jaar geleden de zaak overnam. [Overigens al in maart 2006 door Cees Hovingh Jr. overgedaan aan 2 andere personen].

In het verleden heb ik al eens op de internetsite librariana over het antiquariaat van wijlen Ab van der Steur almede over Bubb Kuyper en diens voorganger als antiquaar Gé Verboom in de Kleine Houtstraat 60 .

Nog niet echter over antiquariaat Hovingh. Opgericht door Cornelis Hovingh, de vader van Cees Hovingh senior en voortgezet door kleinzoon Cees Hovingh junior. Na verkoop van het winkelpand met inhoud aan derden bleef de firmanaam Hovingh gehandhaafd.

Vooraanzicht antiquariaat Hovingh Haarlem in de Kleine Houtstraat 50 omstreeks 1970
Veilingen bij Theo. Bom & Zn. o.a. firma Hovingh te Haarlem, De Tijd 9 juni 1928

             

De voor- en parallelle geschiedenis met o.a. Hovingh als horlogier in Haarlem, Zandvoort, Heemstede en boek- en uitgeversbedrijf Mercurius, Pernambucostraat 41 Overveen  en Barteljorisstraat 5 Haarlem laat ik hier grotendeels buiten beschouwing. Op de site Geneanet zijn overigens de data van Cornelis en Cees Hovingh door elkaar gehaald.

Cornelis Hovingh, staat sinds 1929 als boekhandelaar geregistreerd in de Lange Raamstraat 4, hoek  Wolstraat 19-21.

Advertentie Haarlem’s Dagblad, 11 juni 1927

Zoon Cees Hovingh (1915-1986) nam de firma over en verhuisde naar de Gedempte Oude Gracht 48zw. (1938), aanvankelijk met leesbibliotheek.

Heropening op het adres Gedempte Oude Gracht 48 (Haarlem’s Dagblad, 30 december 1938)

Vanaf 1940 was een winkelpand in gebruik in de Zijlstraat 93.  Ten slotte sinds eind 1966 gevestigd in het huidige winkelpand Kleine Houtstraat 50.

Wijlen Cees van Steijnen publiceerde in het tijdschrift ‘De Boekenwereld’, eerste jaargang, nummer 2 (1984/1985) een artikel ‘Op boekenjacht in het Haarlemse’, waarin beknopt achtereenvolgens de volgende 8  boekhandels beknopt zijn  beschreven: De Vries, Coebergh, Lenie Peetoom, De Slegte, Historische en maritieme boekhandel Erato, Bubb Kuyper, A.Vernout en C.Hovingh. Voorts in Bloemendaal ’t Boekendaaltje. Over C.Hovingh noteerde Van Steynen: ‘Bijna naast Kuyper in de Kleine Houtstraat, op nummer 50, is het antiquariaat C.Hovingh & Zn. Een ruim pand met een royale etalage, waar van alles achter schuil gaat, van eenvoudige pockets tot indrukwekkende folianten. De heer Hovingh sr. Is de nestor van de Haarlemse antiquaren. Vanaf zijn achttiende jaar heeft hij in het oude boek gehandeld, eerst vele jaren op het adres Zijlstraat 93 en sinds 1966 hier in de Kleine Houtstraat. Als beëdigd taxateur was hij een bekende figuur op de Haarlemse veilingen. Thans heeft hij zich teruggetrokken uit de zaak en houdt zich bezig met zijn verzameling exlibris. Zoon Kees heeft nu de leiding van dit antiquariaat, dat in de ruimste zin van het woord “algemeen” kan worden genoemd, hoewel de grote collectie geschiedenis opvalt. Is de speurtocht teleurstellend geweest, dan wordt de bezoeker vaak getroost met een terloops aangereikt boekje. (1). Bij dit antiquariaat treft men regelmatig de boekjes aan van een andere Haarlemse privé uitgever: de Carlina Pers van C.van Dijk. Ook Hovingh verzendt regelmatig catalogi (2), waarin veel aanbiedingen betreffende historie en geografie te vinden zijn, maar ook Nederlandse en algemene literatuur, “fine & applied arts”, en soms bijzondere uitgaven zoals theologische werken uit de zeventiende en achttiende eeuw’.

Een oude foto van de winkelpanden Zijlstraat 91, 93 en 95 te Haarlem In het middelste pand op nummer 93 was na 1940 antiquariaat Hovingh gevestigd

NOTEN 

(1) Meestal sprak Cees van Steijnen van een ‘vosje’  waarmee hij een  bijzondere aanwinst bedoelde, een begrip dat ook de Van Dale heeft gehaald.

(2) Bibliopolis vermeldt 37 antiquariaatscatalogi van C.Hovingh, uitgegeven tussen 1949 en 1990.

BUIJNSTERS

Het standaardboek van Piet J.Buijnsters ‘Geschiedenis van heet Nederlandse antiquariaat’ (2007) geeft enkel summiere informatie over antiquariaat Hovingh. Op pagina 269 lezen we ‘(…) Putman kocht vroeger veel in bij De Slegte in Den Haag, toen daar Van Egmond en E.M.Mulder nog werkten. Verder veel bij Gé Verboom in de Kleine Houtstraat te Haarlem, het pand waar later Bubb Kuyper in trok, Daar, bij Verboom, kwamen altijd alle “morgensterren” hun uit de open afvaldozen gehaalde waar afleveren. Daar zat heel veel bij en alles was heel goedkoop,’maar ik kocht selectief. Als het te volumineus werd, stalde ik het zolang bij Cees Hovingh Sr., een iets voornamere zaak. Je had in Haarlem ook boekhandel/antiquariaat Coebergh. Die deden hoofdzakelijk in catholica. Zij betaalden geen cent voor de kloosterbibliotheken die ze binnenkregen en dat werd hun noodlottig, toen de paters dat in de gaten kregen’.

 LEMMERS

Selfmade antiquaar Steef Lemmers (1936-2020) , afkomstig uit de bloembollenwereld, heeft zich met succes toegelegd op topografische prenten. (1). Hij bericht op pagina 364 dat zijn eerste grote aankoop plaats vond bij Cees Hovingh Sr. In Haarlem waar hij bij voor 5.000 gulden Jacob Kuypers “Gemeente-atlas van Nederland” (Leeuwarden 1865-1874) verwierf met 1.200 kaartjes, die hij voor zes gulden per stuk ging verkopen via de rubriek ‘Speurders’ in ‘De Telegraaf’.

  • Bas Hesselink wijdde een in memoriam aan Steef Lemmers op het internet op de site van de Nederlandsche Vereeniging van Antiquaren (NVVA)

Antiquariaat Theo de Boer in Emmen begon zijn loopbaan als vijftienjarige  scholier door geregeld tweedehandsboeken te kopen bij Hovingh en Verboom in Haarlem. (pagina 379). Ten slotte wordt de zoon slechts 1 keer vermeld op bladzijde 346: In 1979 werd Cees Hovingh Jr. lid van de NVVA. Hij moest in Haarlem het antiquariaat overnemen van zijn op 27 februari 1986 overleden vader, maar wekte nooit de indruk dat hij er vol tegenaan ging. In maart 2006 hield hij er definitief mee op’. 

In een ander standaardwerk op boekengebied: ‘Offeren aan Mercurius en Minerva; Nederlandsche Vereniging van Antiquaren 1935-1995’ komt C.Hovingh slechts 1 keer met naam voor bij een interview met antiquaar Max Schumacher: ‘(…) ‘Als ik een Tacitus-vertaling van Hooft nodig had, ging ik naar Hovingh in Haarlem. Die had voor 25 gulden een rij staan van die folianten. Dat wordt nu ook weer schaarser’  (pagina 158).

Advertentie C.Hovingh, Zijlstraat, in: De Patriot, 26-7-1945)

In de ‘Haarlemse’ feestbundel van Bubb Kuyper Waardevol oud papier’ uit 1996 is weinig te vinden over Hovingh. Pagina 11 schrijft Nop Maas: ‘(…) Verboom had een goed contact met scharrelaars, zolderopruimers en dergelijken. Hij kocht altijd alles. Bubb Kuyper ging op veilingen kopen: algemene veilingen in Haarlem, waar hij tegen Hovingh moest opbieden, en veel bij de Zon en de Zwaan’. Op bladzijde 167 staat verder dat voor de nieuwe muziekafdeling in de stadsbibliotheek materiaal werd aangekocht bij o.a. Hovingh en op pagina 242 liet de Amsterdamse bibliofiel  Sergej Sitniakowsky (1945-2010) weten dat hij in zijn jonge jaren de Haarlemse antiquariaten veelvuldig verzocht: Hovingh aan de Zijlstraat en vooral Verboom aan de Kleine Houtstraat 60.

In het blad De Parelduiker, jaargang 12 (2007) bericht J.A.Eekhof (1928-2007), van beroep studentenpastor, en uit passie verzamelaar van alles betreffende de letterkundige Louis Couperus. Dat hij daartoe was geïnspireerd door de rector van het stedelijk gymnasium dr. C.Spoelder en antiquaar Cees Hovingh in de Zijlstraat Haarlem die hem het oog voor schoonheid en de beginselen van bibliofilie bijbracht. Eekhof hoefde ook niet onmiddellijk te betalen en kreeg verder regelmatig korting. Na zijn overlijden is de Couperusverzameling verdeeld over de Koninklijke Bibliotheek en het Letterkundig Museum.

Elders laat de Zandvoortse romanschrijver en journalist  Pieter Waterdrinker weten dat hij als jongeman in antiquariaat Hovingh zijn eerste boeken gapte en af en toe één kocht om zijn geweten te sussen en zichzelf een plaats te geven in de wereldliteratuur ‘Ja, ik trachtte mijn nederige woonomgeving te verbinden met de grenzeloze vergezichten van de buitenlandse schrijvers die ik bewonderde, zoals o.a. Vladimir Nabokov’. 

Etalage boekhandel-antiquariaat Bubb Kuyper voorheen G.Verboom

Gé Verboom vond na zijn huwelijk een baan bij antiquariaat Hovingh. Bubb schrijft daarover in ‘Mijn bibliotheken’ (4), april 1995, onder meer het volgende:  Verboom sprak op z’n zachts altijd met weinig waardering over zijn vroegere werkgever. “U kent het wel, mijnheer Kuyper, hoe de meeste bazen over hun medewerkers denken: zo hard mogelijk laten werken en zo weinig mogelijk laten verdienen.” Dat moest dan gelijk zo ongeveer de impliciete  verklaring zijn waarom hij daar weg is gegaan en voor zichzelf begonnen is. Duidelijker uitspraken daaromtrent heeft hij mij nooit gedaan Recent heb ik er bij de jongeheer Cees navraag naar gedaan. Die mijnheer Verboom was maar een ondankbaar persoon. Toen Verboom tijdens de tweede wereldoorlog aan een langdurige ziekte ten prooi viel, was zijn vader hem al die tijd zijn volle salaris blijven betalen. Welke werkgever deed  dat in die tijd! Als ik het me goed  herinner, voegde Cees daar op enigszins verontwaardigde toon  aan toe, dat z’n moeder het beklagenswaardige gezin ook nog regelmatig een pannetje soep kwam brengen  in die duiderere dagen. Maar dankbaarheid homaar. Toen Verboom weer aan het werk was, had zijn vader hem op een gegeven moment op staande voet moeten ontslaan, toen bleek dat Verboom voor zichzelf aan het inkopen was geslagen, in plaats van voor zijn baas, zoals dat hoort in de baas z’n tijd. Dat was aan het licht gekomen, toen diverse relaties opmerkingen  maakten in de trant van ”dat was een leuk partijtje laatst, vond je niet?’ en zijn vader van niets wist. (…)’.  

Interieurfoto antiquariaat Hovingh

Antiquariaat Hovingh in de letterkunde

In zijn Literaire wandelgids van Haarlem (1995) van Wim Vogel komt zowel het antiquariaat in de Kleine Houtstraat 50 ter sprake (pagina 65) als de voormalige winkel in de Zijlstraat (pagina 177-178). Vogel schrijft: ‘In mijn jonge jaren was hier op nummer 93 antiquariaat Hovingh gevestigd. De zeer bijzondere sfeer die daar hing, is door Hans Keller uitstekend getypeerd: “Het was een smal maar pand waarin hij zijn handel dreef. Achter de etalage en de winkeldeur  verdrongen zich hoge bruine boekenkasten in een krachtig stelsel van gangetjes die zich tot ver achterin de zaak voortkronkelden. Waar het breder werd, was de ontstane ruimte in beslag genomen door smalle keukentafels waarop zoveel tijdschriften lagen dat ze onder hun gewicht hun gewicht zachtjes schudden wanneer je er voorzichtig langsliep. (…) Onder Hovingh’s trouwste bestand bevonden zich namelijk veel “zonderlingen”. Zo zouden ze tenminste buiten worden genoemd, op straat, als voorbijgangers. Maar hier was hun aanwezigheid een natuurlijke, brilletjes, loshangende jassen in de kleur van de kasten waartussen ze meestal doodstil leunden en af en toe een blad omsloegen (…) Onze woonplaats telde in die dagen tal van schrijvers, lokale grootheden en enkele met een hechte of nog groeiende nationale faam. Hen zag H. liever niet in zijn winkel. Je voelde het aan zijn plotselinge nervositeit wanneer er eentje binnentrad. Soms ook – voor het eerst zag ik dat gebeuren bij het entree van de schrijver L. – wist hij in een oogwenk een gedeelte van de winkel te barricaderen met dozen, ladders, trapjes en kreunende keukentafels. Toen L. weer was verdwenen, verzuchtte H. net een blik naar zijn barricade. “Daarachter staan mijn Haarlemmers, waaronder zijn complete oeuvre”. En opgelucht ruimde hij de rommel weer op. Want H. was natuurlijk ook een middenstander. Maar L. zal het met me eens zijn: H. was een van de áárdigste’.  [In Transit p.78-81].

Vooromslag Wim Vogel Literaire wandelgids van Haarlem. Over Hovingh & Zn. p. 65 en 177.

Als ik het goed aanvoel, schrijft Vogel, spreekt ook Harry Mulisch in het volgende fragment over Hovingh. ‘5 uur . – In de schemering stap ik het antikwariaat binnen. Zoals iedere dag om deze tijd staat de boekhandelaar met een paar klanten te praten rondom de kachel, die niet brandt. Eén van hen is een H.B.S.-leraar, de anderen ken ik niet; er is ook een arbeider bij. Zij knikken mij toe en achter een kast laat ik wat later een boek met biografieën van chemici onder mijn jas glijden: meer uit gewoonte dan omdat ik het hebben wil. Niemand van het saaie stelletje kijkt, zij praten gedempt met elkaar. Als ik wegga, knikken zij weer. [Na de oorlog zal ik horen dat zij top-illegalen ware. De kachel zat vol pistolen.]’, aldus Mulisch.  [Voer voor psychologen, 7e dr. Amsterdam, 1963, pagina 137].

Toegevoegd kan nog worden dat antiquariaat Hovingh voorkomt in het boek Nestor  van L.H.Wiener (2002).

Leraar klassieke talen op het Coornhertlyceum en schrijver Barend Rijdes (1910-1975) was een min of meer regelmatig bezoeker van antiquariaat Hovingh. Op 13 juli 1960 schreef hij in zij ‘Literair Dagboek’ Coebergh in de boekhandel te hennen ontmoet. Voorts noteerde hij op 15 december 1960: ‘Vanmiddag, in de boekhandel van Hovingh, herkende ik [Cornelis Johannes] Schwithal. Hij handelt in boeken , en is van plan dar een boek over te schrijven: maar van poëzie, schrijven en lezen, komt niets meer terecht, en uitgave interesseert hem niet meer. Met mij is dit laatste in bepaalde zin het geval, maar schrijven blijf ik…(…)’.

In Publish and be fee; a catalogue of clandestine book a printed in the Netherlands  1940-1945 in the twentieth century , samengesteld door dr A.E.C.Simoni , conservator bij de British Library  Londen (Den Haag, Martinus Nijhoff, 1972) wordt op pagina 224 mr. Hovingh uit Haarlem bedankt voor door hem verschafte informatie over de illegale uitgave winter 1943 [Bentveld, 1944] uitgegeven door een groep Woodbrookers uit Bentveld, waarbij de kunstenaar Aart van Dobbenburgh  het vooromslag illustreerde.

In de NRC van juli 1974 publiceerde toenmalig redacteur Ben van der Velden 3 verhalen over afgeschreven boeken uit openbare bibliotheken en de bibliothecarissen  door hem als cultuurbarbaren werden weggezet. Daarbij noemde hij als voorbeeld antiquariaat Hovingh in Haarlem waar Van der Velden ‘zelf ook wel eens boeken in bibliotheekband koopt’.

(NRC, 25 juli 1974)

Daarop publiceerde G.Oostingh op 25 juli een ingezonden reactie waarin ‘zowel de heer Hoving sr. als de heer Hovingh jr. mij telefonisch verzekeren  dat genoemde en gewraakte verwijderde titel  [Histoire de la guèrre d’Espagne, van Brasillach en Bardèche]   niet aangeboden is’. In een naschrift ‘Boekverscheuren’ berichte Ben van der Velden dat bedoeld boek niet bij antiquariaat Hovingh door hem was aangeboden, enkel als voorbeeld genoemd van een zaak waar hij wel eens boeken in bibliotheekkaften aantrof.

En frekwent bezoeker van Hovingh in de jaren 70 -90 van de vorige eeuw was kinderarts en verzamelaar van Haarlemiana drs. Cees van Steijnen. In zijn ongepubliceerde dagboeken komt het antiquariaat meermaals voor. Twee citaten uit de ‘Kroniek van Het Beschreven Blad 1983-1993’: Woensdag 9-9-1984: Uitgebreid bij mijnheer Cornelissen op bezoek in de winkel van Hovingh. Hij had mij vorige week gemist. Veel krantenknipsels en de gebruikelijke catalogi. Bubb Kuyper kwam binnen gelopen, er volgde een gesprek over Het Beschreven Blad(…)’.: dinsdag 4-6-1985: Rond de klok van vier uur het E.G. uit, richting stad. Even gebuurt bij de jongeheer Hovingh, geen vondsten, met zijn vader gaat het “comme ci comme ca’, hij mag nog niet uit Italië vervoerd worden (…)’.

Opening nieuwe zaak in de Kleine Houtstraat

Opening nieuwe zaak C.Hovingh en Zn. in de Kleine Houtstraat 1966
Advertentie 1966.
Vanwege samenvoeging en sluiting van de zaak in de Zijlstraat april 1973 gaf C.Hovingh & Zn. 50% korting op alle boeken

Persoonlijke ervaringen

Zelf heb ik na mijn benoeming als bibliothecaris in Heemstede in de jaren 70 van de vorige eeuw meermaals antiquariaat Hovingh bezocht en topografische en literair-regionale boeken voor een lokale bewaarbibliotheek aangekocht (in 2003 verhuisd naar de bibliotheek van het Noord-Hollands Archief). Ik heb toen de heer Hovingh sr. leren kennen als een rustige, bescheiden en aimabele persoon met kennis van zaken, zeker  aanzien van de toenmalige waarde van boeken. Ook kwam het voor dat ik via schenkingen aan de bibliotheek echter niet voor de collectie bruikbare publicaties naar hem bracht en dan ruilde voor boeken die wèl interessant waren voor opname in de catalogus. Eenmaal kwam het voor dat ik in de winkel Boudewijn Büch ontmoette, die een aantal boeken uitzocht en deze zonder contante betaling mocht meenemen,  aldus op rekeningcourant kocht.  (1). Dat laatste zou ook voor Bomans destijds hebben gegolden, toen die Dickens-boeken nodig had voor diens te schrijven biografie, maar dat de betaling toen minder vlot verliep en veelal pas na meerdere aanmaningen.

Vader en zoon Hovingh in 1984

C.Hovingh Sr. vertelde me ooit het op een gegeven moment helemaal te hebben gehad met dr. Jaap Meijer, verzamelaar van Judaïca. Die kocht geregeld boeken op de pof, maar vergat achteraf te betalen. In het antiquariaat ontmoette ik ook eenmaal boekhistoricus dr. Ernst Braches die een stapeltje overtollig geworden boeken,  vasten zeker eerder bij Hovingh aangeschafte  boeken kwam afgeven.

Later is de gepensioneerde heer Cornelissen uit Heemstede als hulp ingeschakeld geweest om de winkel bij afwezigheid te bemannen. Aan publiciteit heeft Hovingh altijd weinig aandacht en nog minder geld besteed, veelal kleine advertenties in de stadskrant en Haarlems adresboek. Op de beeldbank van het Noord Hollands Archief treffen we dan ook geen enkele foto aan, vanwege bijvoorbeeld een jubileum, nochtans wèl op een tiental meer recente persfoto’s uit 1963 gemaakt fotopersbureau C.de Boer.

(foto van Cees Hovingh Jr. door Cees de Boer, 1963)

(1)In het boek De bibliotheek van Boudewijn Büch door Frans Mouws (Aspekt, 2008) heeft deze aparte hoofdstukken gewijd aan enkele antiquaren waar Büch veelvuldig boeken kocht, te weten; 1) Dieter Schierenberg, 2) Bert Hagen, 3) Gert Jan Bestebreurtje, 4) Ton Kok, en 5) Eric Schneyderberg. Geen Haarlems antiquariaat dus, nochtans wèl een hoofdstuk: Hoe het afliep – de veilingmeester Jeffrey Bosch.

Cees Hovingh jr. heb ik minder meegemaakt, aardige persoon zonder meer, maar niet met de drive van zijn vader. In 1963 behaalde hij het diploma HBS-A van het Lorentzlyceum in Haarlem. Ik herinner me dat toen ik in de winkel was en een persoon met een stapeltje te verkopen boeken binnenkwam, deze min of meer werd ‘afgepoeierd’ met woorden van de strekking. ‘ik heb al een zaak vol boeken die nog verkocht moeten worden’.

Cees Hovingh Jr., in 1963 geslaagd op het Lorentz lyceum en bestemd als opvolger in de familiezaak, met een boek tussen de boeken

Nieuwe eigenaren: Arnoud Bosch en Erik Klee, opgevolgd door Leo en (zoon) Jeroen Peters

De nieuwe eigenaren – vóór Peters – Arnoud Bosch uit Almere (tegenwoordig met een antiquariaat in Almere) en Erik Klee (antiquariaat de Uilenspiegel in Hilversum , met een kraam op de vaste markten in Amsterdam en Den Haag) , die de winkel in 2008 kochten na deze één jaar gehuurd te hebben van Cees Hovingh Jr. kwamen even in het nieuws toen de Kleine Houtstraat in 2009 en nogmaals in 2010 door een publieksjury werd uitgekozen als de leukste winkelstraat van Nederland. Zij lieten toen weten dat voor de  naam VH (voorheen) Hovingh werd gekozen , in verband met de grote landelijke naamsbekendheid van het oude antiquariaat. In het antiquariaat vindt men naast (oude) boeken ook aanverwante zaken als prenten, strips en ansichtkaarten. Het assortiment wisselt sterk door en  actief inkoopbeleid (van enkele oude stuks tot aan complete bibliotheken). Ook kan men bij het antiquariaat terecht voor het taxeren van oude en/of bijzondere boeken. Haarlem. Het pand heeft echt de uitstraling  van een antiquariaat mede door de prachtige gevel. Haarlem heeft een goede naam wat betreft cultuur/evenementen en winkelen en is vanouds een echte boekenstad. Voor ons voldoende om ons in Haarlem te vestigen’.  Tegenwoordig is de naam nog gewoon Antiquariaat Hovingh Haarlem.

 In de Boekenwereld van juni 1986 is het overlijden van antiquaar C.Hovingh Senior in korte bewoordingen als volgt herdacht: Op 27 februari j.l. is op eenenzeventigjarige leeftijd overleden de Haarlemse antiquaar C (Cees) Hovingh In Haarlem en omstreken was hij tientallen jaren een bekend en geliefd antiquaar . Lange tijd aan de Zijlstraat, daarna in de Kleine Houtstraat was zijn zaak trefpunt van  boekminnenden. De zaak wordt voortgezet door zijn zoon C.Hovingh jr.

Aankondiging veiling ex libris van wijlen C.Hovingh. In: NRC Handelsblad, 23-5-1986

Het was me bekend dat Hovingh Sr. jarenlang privé verzamelaar was van ex libris. Ik heb deze collectie een keer mogen zien en daarbij viel me dat de soms grafische kunstwerkjes op papier waren ingeplakt, wat de waarde verminderde. Op de tweede auctie van Bubb Kuyper 3 en 4 juni 1986 zijn deze geveild waarover Ab van der Steur berichtte: Van de verzameling exlibris van wijlen de Haarlemse antiquaar C.Hovingh werden daarentegen veel lots niet verkocht. De duurdere Verkade albums brachten hun prijs wel op: een niet geheel complete Friesland 160 gulden, de IJssel 120m, de Zuiderzee 70 en de Vecht 120 gulden.’

De Nederlandsche Vereeniging van Antiquaren telt anno 2022 in totaal 62 leden, waarvan 3 in Antwerpen, België. Hovingh komt daar niet op voor, uit Haarlem nog wel Bubb Kuyper Veilingen en Antiquariaat De Vries & De Vries , Damstraat 19. Voorts antiquariaat Dik Ramkema in Overveen, gemeente Bloemendaal

Schoolkinderen bekijken kinderboeken in de etalage van antiquariaat Hovingh

BIJLAGE

Antiquariaat Hovingh Haarlem (Sinas grafische vormgeving)

Het aantal tweedehandsboekwinkels en antiquariaten wisselde afgelopen eeuw in Haarlem sterk, zoals trouwens  ook elders in het land.

In ‘Boekenvondst ‘85’ zijn onder Haarlem vermeld: 1) antiquariaat H.Becker, 2) De Boekenwurm, 3) antiquariaat Lourens J.Coster, 4) boekhandel C.Hovingh & Zn., 5) antiquariaat R.de Jong, 6) antiquariaat Bubb Kuyper, 7) antiquariaat Peetom, 8) J.de Slegte BV, 9) antiquariaat H.de Vries, 10) Witte Boekenmarkt.

Bijna 10 jaar later noemt ‘Boek & Boek, adressenboek tweedehands boekbedrijf en antiquariaat in Nederland’ in 1994: 1) Lourens Janz. Coster, 2) Helmut Rodner (verzendantiquariaat), 3) C. Hovingh & Zn., 4) Erato, 5) Ni Honga oud ambacht (specialisatie Japan), 5) H.Becker antiquariaat, 6) Bubb Kuyper, 7) Librije International  (specialisatie kaarten en prenten), 8) historisch antiquariaat A.G.van der Steur, 9) Beekmans & Waning (prenten), 10) boekhandel  J.de Slegte B.V., 11) De Jacobijn (strips), 11) antiquariaat Ysbrand van der Molen, 12) antiquariaat Lenie Peetoom, 13) Esmoreit, 14) De Jacobijn (strips, zeefdrukken), 15) Boekbeeld [tegenwoordig nog enkel postzegelwinkel].  

Ten slotte is onder Bloemendaal vermeld: Het Boekendaaltje en in Heemstede: 1) muziek antiquariaat Polyphon, 2) A.A.W.J.van der Marel (specialisatie atlassen en prenten) en 3) (verzend-)scheepvaartantiquariaat J.H.van der Est.

In 1993 is een  BOEKENROUTE HAARLEM gepubliceerd in Boekenpost, september/oktober, p. 26-29. Van de 9 beschreven antiquariaten is C.Hovingh en Zn. De enige die anno 2022 nog bestaat. [Historisch antiquariaat van der Steur is na het overlijden van A.G.van der Steur voortgezet door dochter Arine vanuit Den Haag] Over Hovingh & Zn is vermeld: ‘Dit is weer zo’n familiebedrijf, door grootvader opgezet, door vader jarenlang voortgezet en nu door zoon overgenomen. Het is een groot antiquariaat met veel boeken op het gebied van geschiedenis en topografie, maar ook vele andere categorieën boeken op het gebied van kunst en literatuur. Hovingh ging als kind al met zijn vader mee op pad om boeken in te kopen. Er is ondertussen veel concurrentie in de branche gekomen, maar hij laat zich er niet door van zijn stuk brengen. Zijn winkel ligt op de route naar het Frans Hals Museum en dat geeft voldoende aanloop.’

(Boekenpost 1993)
(Boekenpost 1993)
(Vervolg Boekenroute in Boekenpost, 1993)
Visitekaartje Leo Peters van antiquariaat Hovingh
Interieurfoto antiquariaat Hovingh
On the internet bibliophile Jim Forest wrote about Hovingh : In Haarlem on the Kleine Houtstraat 50 there is a paradise of used books with a climate of Welcome (Flickr, 13-2-2010)
(Frans van Deyl in Frans op Vrijdag, Haarlems Dagblad)
In 2017 werkten Anna de Vogel en tuinarchitect Dick Beijer met een nieuw geopende winkel in de Jan van Goyenstraat te Heemstede voor een tentoonstelling samen met antiquariaat Hovingh en Atheneum Boekhandel in Haarlem (Haarlems Dagblad)

MIJN HAARLEM Eigenaar van Antiquariaat Hovingh JEROEN PETERS

Mijn Haarlem. Jeroen Peters. In: HRLM stadsglossy, nummer 78, pagina 86
Vervolg Jeroen Peters. Mijn Haarlem. HRLM 78, pagina 87.
http://hovinghantiquariaat.nl/ Zie ook webshop of Boekwinkeltjes

===========================

BIBLIOFIEL EN GRAFISCH GENOOTSCHAP ‘HET BESCHREVREN BLAD’OPGERICHT EIND 1983 IS FORMEEL 2 DECEMBER 2022 OPGEHEVEN

Bij de ‘uitvaart’ op 1 december 2022 van bibliofiel en grafisch genootschap Het BESCHREVEN BLAD bij Bert Sliggers in Haarlem. Formeel opgeheven na bijna 40 jaar, in aanwezigheid van een 30tal (oud-)leden Opgericht eind 1983 door Cees van Steijnen, Bert Veen en Bubb Kuyper, en waarvan vanaf 1984 lid ben geweest. Op bovenstaande foto door Dik van der Meulen zien we van links naar rechts: Wim Cerutti, Hans Krol, Han Keijser, Niek Smaal, Sander Pinkse, Jan Schnerr, Wim Vogel, Ewoud Sanders, Alexander Reeuwijk, Bubb Kuyper en Pauline van Wensveen

Links de uitvaartbegeleiders van ‘Het Beschreven Blad’ Pauline van Wensveen en Bubb Kuyper. De linken met namen van alle leden gingen in een kistje van de Haarlemse wijnkoperij |Okhuysen anno 1867. (foto George Moorman)