Tags

, , , , , , , , ,

Frontispice van ‘Hortus Cliffortianus'(1737), beschrijving van de tuin van de Hartekamp, door Carolus Linnneaus

HISTORISCHE ACTUALITEITEN HEEMSTEDE BENNEBROEK

 Reacties

Op de bijdragen in de vorige aflevering van het blad HeerlijHeden (nummer 127, februari 2006)  zijn verscheidene op schrift gestelde mededelingen bij de redactie binnengekomen.

Naar aanleiding van een bijdrage over bakkerij Dijkstra (1938-1965) zijn in een kadertje  brood- en banketbakkerijen uit omstreeks 1955 vermeld. Daaronder G.A.van der Heijden. Naar aanleiding daarvan berichtte mevrouw Ineke Uitendaal-Jansen: “In HeerlijkHeden van februari j.l. las ik met veel interesse het artikel over de Heemsteedse bakkerijen. Niet op de laatste plaats omdat mijn vader zelf ook brood- en banketbakker was in Heemstede. Oudere Heemstedenaren zullen het zich zeker herinneren, de naam ‘Leo Jansen’ op de gevel van het pand hoek Camplaan en Heemsteedse Dreef. In het kader op blz. 26 schrijft u dat G.A. van der Heijden in 1955 is gevestigd aan de Camplaan 22. Reeds kort na de Bevrijding in 1945 nam mijn vader de zaak over van de familie Van der Heijden. Om gezondheidsredenen moest mijn vader begin zestiger jaren de zaak sluiten.”

Een kenner van de lokale wasserijgeschiedenis, de heer Jan Hein Beelen uit Santpoort, schreef het volgende: “Met veel interesse heb ik het artikel van mevrouw Schoon-Rhee gelezen. Hierover een opmerking. Wasserij Anna was niet de enige wasserij aan de oostzijde van de Blekersvaart. Tegenover nu nummer 23 (het oude woonhuis van mijn grootvader) lag aan de overkant de wasserij van Leendert van der Weiden. De wasserij was met een brug, lijkend op de oude Res Novabrug, met de Blekersvaartweg verbonden. De Vijfherenstraat liep vanaf de Lindenlaan dood op de wasserij. Kort voor de oorlog was Leendert’s bedrijf verhuisd naar de Raadhuisstraat: Wasserij Het Raadhuis. De gebouwen aan de Blekersvaart stonden leeg. Gedurende de hongerwinter is alles hetgeen maar enigszins brandbaar was uit de gebouwen gesloopt. Ba de oorlog zijn het karkas en de brug gesloopt om plaats te maken voor huizen en werd de Vijfherenstraat doorgetrokken tot aan het Wiekenplein. Aan de verschillende bouwstijlen van de ode en nieuwe huizen in die straat is nog precies te zien waar de wasserij stond.”

Mevrouw A. von Glahn-IJzer uit Hilversum heeft bij Harry Mulisch op een lagere school in Haarlem gezeten. Ook zij acht de beschuldigingen dat Mulisch in zijn kinderjaren lid van de NSB-Jeugdstorm is geweest volstrekt onwaarschijnlijk. Zelfs niet pro-Duits gelet op zijn vriendenkring. De twee “getuigen” die de jonge Harry Mulisch in zijn “blauwe uniformpje” – vrijwel zeker verward met het groene padvinderspakje – zouden hebben zien lopen – de basis voor het boek van Dick Verkijk – moeten als onbetrouwbaar worden gekenschetst.  Intussen zijn de aantijgingen ook ontzenuwd in het Historisch Nieuwsblad.

Tentoonstelling

Naar aanleiding van ’60 jaar Bevrijding’ heeft de Stichting Bloemendaal Initiatief (SBI) een tweede expositie ingericht met als thema ‘1945 – Bloemendaal herrijst –1950’. Deze is tot en met 28 met te zien in het Duincentrum De Zandwaaier aan de Zeeweg te Overveen, tegenover parkeerterrein Koevlak. De openingstijden zijn van dinsdag tot en met zondag van 10.00 tot 17.00 uur.

Archiefberichten

Het oud-archief van de gemeente Heemstede, aangevuld met de bijzondere ‘Heemstede-bewaarcollectie’ uit de gemeentelijke openbare bibliotheek, bevindt zich sinds enige tijd bij de archiefbewaarplaats (locatie Jansstraat)  in Haarlem. Op 8 maart jongsteden is de overeenkomst van archiefbeheer in de Jansstraat ondertekend door burgemeester mevrouw T.van der Stroom-van Ewijk die de gemeente Heemstede vertegenwoordigde, en de directeur van Noord-Hollands Archief (NHA) drs. L. Zoodsma. Bij deze plechtigheid waren ook wethouder drs. J. Hardesmeets en enkele gemeenteraadsleden uit Heemstede aanwezig. Het Noord-Hollands Archief beschikt intussen over een nieuw kwartaalblad “NHA Nieuws” – als vervolg op de Kennemer Kroniek – waarvan de eerste twee nummers zijn verschenen.

Door VOHB-lid de heer P.O.de Visser zijn voor de Wiegman-collectie van het archief van de gemeente Heemstede een vijftal documenten geschonken die betrekking hebben de op de Heemsteedse tekenaar en kinderboekenillustrator Jan Wiegman (1884-1963). Deze zijn afkomstig van zijn vader, Pieter de Visser (1890-1967), die Wiegman kende via het genootschap Kunst Zij Ons Doel, waartoe hij als kunstminnend lid was toegetreden. Jan Wiegman behoorde tot de zogenaamde. werkende leden. Onder de documenten bevinden zich een tekening van het Chinese bruggetje in wandelbos Groenendaal alsmede het door Jan Wiegman geschreven en met tekeningen geïllustreerd verslag van een reis van 7 tot 11 september 1959 naar Heerlerheide.

Het VOHB-archief is sinds de vorige aflevering van ons blad weer met enkele aanwinsten verrijkt. Zo ontvingen we een programmaboekje van de ‘Oranjefeesten Heemstede-West 31 augustus 1945’. De winkeliersvereniging Zandvoortselaan e.o. bestond in het eerste bevrijdingsjaar uit de bekende middenstanders van toen, te weten voorzitter O.A.Brink, (wijnhandelaar), secretaris M.Sas (boekhandelaar) en penningmeester A.C.Hopstaken (hoedenzaak).

De heer C.Aaftink schonk een foto van het Oude Slot, daterend uit 1964. Voorts enkele foto’s van het vroegere en huidige pand aan de Camplaan45. In1964 was het bouwvallige, maar schilderachtige pandje in gebruik als fietsenstalling van de firma Koot.

Zoals bij velen bekend ligt op de hoek van de Camplaan en de Valkenburgerlaan café ‘Yverda’, voorheen ‘Groenendaal’ (Camplaan 51). Drie huizen daarachter, Camplaan 45, bevond zich café de Paus van Anna de Paus, die getrouwd was met de loodgieter Kupers. De gelagkamer werd in de volksmond aangeduid met het ‘Vaticaan’. In 1939 ging dit café over in handen van “Tante Door” Mulders. Van de ingang gezette sloop is een foto opgenomen in nummer 19 van onze Nieuwsbrief (april 1979). Na afbraak zette architect Cees Dam de huidige ondiepe woning neer, die volgens sommigen doet denken aan een woonschuit-zonder-water.

Via de heer Cees Peper zijn drie foto’s van de grote restauratie van de Oude Kerk in 1938 ontvangen. Daaronder een foto, gemaakt in de richting van het praalgraf. Daarop zien we achteraan aannemer H.Klaassen. Daarvoor architect H. Korringa (met hoed). Geleund over de werkbank staat opzichter De Graaf links en uitvoerder Wim de Bruin rechts.

Gemiddeld komen 5 tot 10 vragen per week binnen, steeds meer via het internet, in relatie tot de historie van Heemstede en Bennebroek. Voor de televisie-uitzending ‘Verre Verwanten’, uitgezonden via Teleac/Not op maandag 8 maart, is vanwege een item over Willem van Walsem medewerking verleend bij informatie over en afbeeldingen van ‘De kromme lijn van Crommelin’ nabij Delft waarvoor mr.Aarnoud Hendrik van Wickevoort Crommelin van het landgoed Berkenrode verantwoordelijk was.

Publicaties

In het tijdschrift ‘Heemschut: bescherming cultuurmonumenten’ is reeds enige malen aandacht besteed aan de zorgen over behoud van het monumentale St.Luciaklooster te Bennebroek. Onder andere in het oktobernummer van 2005 en voor het laatst in de februariaflevering 2006. Het laatste bericht eindigt als volgt: “Het onderzoeksbureau Matti en De Moor had er al eerder op aangedrongen beter aandacht te besteden aan de meest waardevolle onderdelen van het kloostercomplex. Onze hoop is ook gevestigd op de verantwoordelijk wethouder van Bennebroek, Gerard Braam die ons in een interview onlangs liet weten de gemeenteraad voor te stellen een monumentencommissie in het leven te roepen en een monumentenlijst op te stellen. Tevens deelde hij ons mee mogelijkheden genoeg te zien het klooster zelf te behouden en het een bestemming te geven als appartementencomplex. En nu maar hopen dat dit geen verkiezingsretoriek is in het zicht van de gemeenteraadsverkiezingen van maart.”

Van VOHB-lid, emeritus hoogleraar geografie Herman van der Wusten en twee medeauteurs verscheen een bijdrage over ‘Indische buurten’ in het tijdschrift; ‘Geografie’, nummer 3, maart 2006, blz. 24-28. Nederland telt er sinds 1870 intotaal 46. Van de jongste in Almere is de bouw nog aan de gang. “In Heemstede was een Indischgast aan de rand van de oude dorpskern een kwekerij begonnen onder de naam ‘Insulinde’. Hij verkocht zijn grond uiteindelijk aan de gemeente en vanaf 1923 verrees er een Indische buurt.”  De persoon in kwestie was A.P.Audretsch, die van 1927 tot 1939 gemeenteraadslid was en van 1921 tot 1948 commissaris/bestuurslid van woningbouwvereniging ‘Heemstede’s Belang’. Burgemeester O.R.van den Bosch vond het overigens maar niets dat in Heemstede gesproken werd van de ‘Indische buurt’ in tegenstelling tot bijvoorbeeld de ‘Componistenwijk’ en ‘Schilderswijk’. Hij sprak consequent zoveel mogelijk enkel van wijken.

Na het bezoek van diva Maria Callas op 12 juli 1959 aan Heemstede, waar zij de eerste steen legde voor de nieuwe Bovemastudio (1), beschikt Heemstede thans weer over een eigen ‘diva’, te weten jazz- en bossanovazangeres Yvonne Weijers, van wie een tweede CD op de markt verscheen, getiteld ‘All night long’. Voor een groot publiek werd dit nieuwe album op 17 maart gepresenteerd in de Philharmonie te Haarlem. De compactdisc van deze plaatsgenote kan worden besteld via haar eigen website: http://www.yvonne.weyers.nl

(1) Op deze steen staat gebeiteld: ‘this stone was laid by Maria Meneghini-Callas, 11th july 1959’, maar in werkelijkheid kwam ze vanwege het slechte weer één dag later.

Bezoek van operadiva Maria Callas aan Bovema in Heemstede, 11 juli 1959. Links van haar echtgenoot Meneghini en rechts directeur Gerrit Oordt

Komende jubilea in 2007

Grote gebeurtenissen werpen hun schaduwen vooruit. Het jaar 2007 zal er een zijn van diverse herdenkingen. De VOHB, opgericht in 1947, bestaat dan zestig jaar. Een commissie is in het leven geroepen om een aantal festiviteiten voor te bereiden.

Gegraven in 1657 is de trekvaart Haarlem – Leiden 350 jaar oud. Aan dit feit zal onder meer met een expositie in het Historisch Museum Haarlem aandacht worden besteed.

Voorzijde van in 2007 verschenen boek met onder een afbeelding van het ‘Haarlemse’ tolhuis (met nog een houten tolhek) aan de Leidsevaart in Heemstede op een schilderij van Jan van Kessel.

Landelijk èn internationaal wordt het 350ste geboortejaar van de Zweedse botanicus Carl Linnaeus (1707-1778) gevierd met lezingen, exposities en publicaties. Zo wordt gestreefd naar digitalisering van het Clifford Herbarium.

Geschilderd portret van Linnaeus in Laplands kostuum

De bankier en natuurliefhebber George Clifford (1685-1760) was eigenaar van de Hartekamp. In 1736 haalde hij Linnaeus naar zijn buiten in Heemstede, die o.a. de omvangrijke verzameling gedroogde planten beschreef in het werk ‘Hortus Cliffortianus’ (1738). In het Nationaal Herbarium Nederland, afdeling Wageningen, bevinden zich circa 275 gedroogde kruiden, varens en mossen, welke collectie nog niet is toegankelijk is gemaakt. Het grootste deel van de Hartekamp-Clifford collectie bevindt zich overigens via de nalatenschap van Linneaus, de Britse natuurvorser J.E.Smith en de Linnean Society in het Natural History Museum te Londen. Bestaande uit ongeveer 14.000 gedroogde planten, een bibliotheek van 1.600 banden, meer dan 3.000 brieven en zoölogische collecties.

Geschilderd portret van bankier en mecenas George Clifford
Geschilderd portret van bankier en mecenas George Clifford (1685-1760).

OPKOMST EN ONDEGANG VAN BIOSCOOP-THEATER MINERVA (1951-1968)

Op dit open terrein aan de Binnenweg tegenover de Oepenlaan is in 1951 het Minervatheater gebouwd. Op de achtergrond de bollenschuur van A.H.Rot (NHA)
Op dit open terrein aan de Binnenweg tegenover de Iepenlaan is in 1951 het Minervatheater gebouwd. Op de achtergrond de bollenschuur van A.H.Rot (NHA)
Het braakliggend terrein waar het Minerva theater is gebouwd, 1950 (NHA)
OP 11 juli 1951 is de eerste steen van het Minervatheater gelegd door de 8-jarige zoon van initiatiefnemer P.A.M. (Lex) Hoogeveen.Al op 0 december van dat jaar had de opening plaats.(Ferry J.Kubitz)
OP 11 juli 1951 is de eerste steen van het Minervatheater gelegd door de 8-jarige zoon Lex van initiatiefnemer P.A.M.  Hoogeveen.Al op 20 december van dat jaar had de opening plaats.(Ferry J.Kubitz)
bouw van het Minerva Theater (Ferry J.Kubitz)
Artist's Impression van het Minervatheater door architect ir.W.Ph. van Harreveld.
Artist’s Impression van het Minervatheater door architect ir.W.Ph. van Harreveld.
In het tijdschrift Film; orgaan van de Nederlandse Bioscoopbond, publiceerde architect W.Ph. van Harreveld in 1956 het ontwerp van zijn Minervatheater
In het tijdschrift Film; orgaan van de Nederlandse Bioscoopbond, publiceerde architect W.Ph. van Harreveld in 1956 het ontwerp van zijn Minervatheater
Vooraanzicht van het in 1951 geopende Minervatheater aan de Binnenweg te Heemstede
Vooraanzicht van het in 1951 geopende Minervatheater aan de Binnenweg te Heemstede
Anja Kroon, in: Heerlijkheden, nummer 165, zomer 2015.

‘Onder ongekend grote belangstelling van de burgerij is gisterenavond aan de Heemsteedse Binnenweg het gloednieuwe, nog lichtelijk naar verf ruikende Minervatheater officieel geopend met een galavoorstelling voor genodigden, die door talrijke notabelen met hun dames werden bijgewoond.’, kopte het Haarlems Dagblad op 21 december 1951 naar aanleiding van de feestelijke ingebruikneming van het nieuwe Heemsteedse cultuurcentrum en statussymbool. Een initiatief van eigenaar-directeur P.A.M. Hoogeveen.

Portret van de heer P.A.M. (Lex) Hoogeveen, directeur van het Minervatheater in Heemstede, door journalist Arie Kramer een idealist genoemd.
Portret van de heer P.A.M.  Hoogeveen, directeur van het Minervatheater in Heemstede, door journalist Arie Kramer een idealist genoemd.
Operateur bij het Minervatheater Gerard Rodenburg (NHA)
Tentoonstelling van het werk van Heemsteedse kunstenaars in het Minervatheater eind december 1951 begin 1952 (Het Nieuwsblad van Heemstede 21-2-1951. Deelnemende kunstenaars waren Siem Leuven, Henk Meyer, Kees van Noort, Roel Ree, Jan Rusman, mw. Rusman-de Graaf en Jan Wigman. Voorts kunstnaaldwerk van Gabriëlle Beljon

De bevolking had erg lang op het nieuwe gebouw voor hun culturele leven moeten wachten. Sommigen geloofden er niet meer in. Meerdere keren waren in het verleden plannen gemaakt om uiteindelijk niet meer door te gaan. In 1950 vroeg men zich angstig af of de Bioscoopbond en het Departement van Wederopbouw wel akkoord zouden gaan met de plannen. Het nieuwe theater had een zaal gekregen met 360 zitplaatsen en 240 op het balkon, een toneel van zo’n zes meter diep en tien meter breed en had zoals het hoorde een orkestbak. Op de eerste verdieping bevond zich een foyer, die tevens dienst kon doen als afzonderlijke zaal voor dialezingen en dergelijke. Het door architect ir.W.Ph.Harreveld ontworpen gebouw werd over het algemeen als een aanwinst voor Heemstede beschouwd.

H.J.Verkouw ontmoet in zijn eenmalige rol als Hildebrand bij een voorstelling van letterlievende vereniging J.J.Cremer, Keesje het Diakenhuismannetje uit de Camera Obscura, Minervatheater, 1952.
In 1954 had in februari en nogmaals in oktober een internationale demonstratie beurs plaats van delicatessen, georganiseerd door Adam Zwarter, met vestiging in de Raadhuisstraat 67 Heemstede.
Int. Demonstratie beurs in het Minerva theater, georganiseerd door Zwarter
Foto genomen bij de opening van de drukbezochte beurs. Links korpschef politie A.Berentsen en rechts gemeentesecretaris Nic. Vos.

In de eerste vijf jaren daarna traden in het theater vele bekende artiesten op, zoals Jo Vincent, Godfried Bomans, de Snip en Snap revue, Wim Sonneveld, Wim Kan en Toon Hermans, die hier vaak repeteerde toen hij nog in Bennebroek woonde. 23 oktober 1957was een rampavond voor de bezoekers van de Toon Hermans show in het Minerva theater. Het Haarlems Dagblad berichtte op 24 oktober: ‘De gemeente Heemstede, die elektriciteit betrekt van Haarlem, heeft gisterenavond van vijf minuten over zeven tot tien uur in het donker gezeten. Er was geen licht in huis en op straat, hetgeen uiteraard overal en ook in Het Minerva Theater, waar Toon Hermans optreedt, veel; ongerief veroorzaakte. (…)’.

woensdag 23 oktober 1957 (H.D. 24-10-2007)
Vereniging Toon Hermans Fanclub

Verder was het Noord-Hollands Philharmonisch Orkest kind aan huis en bezocht menig toneelgezelschap het moderne theater. Voorts had men niet te klagen over buitenlandse gasten, waaeonder de Wiener Sängerknaben, de componist Jan Smeterlin en danser Harald Kreutzberg.

Adv. van Gala-Openings-Voorstelling 20 december 1951 met de film 'De koningin en het boefje'.
Adv. van Gala-Openings-Voorstelling 20 december 1951 met de film ‘De koningin en het boefje’.
Vooraanzicht van het Minervatheater, augustus 1968 (NHA)

Het in 1951 geopende Minervatheater verkeerde door een afnemend aantal bezoekers in 1964 in financiële problemen. In het theater vonden toneelvoorstellingen, cabaret muziekuitvoeringen en one-man-shows plaats van Wim Kan, Wim Sonneveld en Toon Hermans.

aanwinst affiche voor collctie Historische Vereniging Heemstede Bennebroek (Heerlijkheden ,nummer 178, 2018, pagina 47)
Voor Toon Hermans, o.a. in Bennebroek en Zandvoort woonachtig, was het Minerva theater een tweede huis, waar hij veelvuldig repeteerde voor zijn nieuwe one-man-shows, o.a. samen met zijn uit Engeland afkomstige assistente Phyllis Lane.
Voor Toon Hermans, o.a. in Bennebroek en Zandvoort woonachtig, was het Minerva theater een tweede huis, waar hij veelvuldig repeteerde voor zijn nieuwe one-man-shows, o.a. samen met zijn uit Engeland afkomstige assistente Phyllis Lane.
Toon Hermans in het Minerva Theater (Haarlem’s Dagblad, 12 oktober 1957)
Toon Hermans, in 1960 door Egbert van Paridon gefotografeerd voor de boekenkast in zijn woning aan de Boulevard te Zandvoort. Van 1954 tot 1958 woonde hij met zijn gezin in Bennebroek. In laatstgenoemd jaar verhuisde hij naar Zandvoort om vervolgens terug te keren naar zijn roots in Zuid-Limburg, geboren in 1986 te Sittard en in 1967 verhuisd naar Maastricht. Later verhuisde hij weer naar het Westen, nu naar Hilversum en ten slotte naar Bosch en Duin bij Zeist. De populaire cabaretier-zanger- schrijver is 22 april 2000 is hij overleden in het Antoniusziekenhuis in Nieuwegein. (Uit: Hollandse helden in de jaren 6-; het kleurenarchief van Louis van Paridon. nder redactie van Rianne van Dijck. Een uitgave van Johan Enschedé Amsterdam (JEA), juli 2019, pagina 111.
Toon Hermans trad vaak op in het Minervatheater Heemstede, ook voor televieopnamen. Bovendien repeteerde hij vaak voor zijn one-man-shows in het Heemsteedse theater in de periode dat hij in Bennebroek woonde in een monumentaal houten huis op de hoek van de Rijksstraatweg en Kleine Sparrenlaan. Uit Leeuwarder Courant van 4-12-1961
Toon Hermans trad vaak op in het Minervatheater Heemstede, ook voor televieopnamen. Bovendien repeteerde hij vaak voor zijn one-man-shows in het Heemsteedse theater in de periode dat hij in Bennebroek woonde in een monumentaal houten huis op de hoek van de Rijksstraatweg en Kleine Sparrenlaan. Uit Leeuwarder Courant van 4-12-1961. Hermans’ assistente  in die periode was de Britse danseres en actrice Phyllis Lane (1916-2009), die later trouwde met producer en choreograaf Frans Muriloff (1904-1999) en in de Zandvoortselaan woonde.
Wim Kan en Corry Vonk traden altijd graag op in het Minerva theater
Wim Kan en Corry Vonk traden altijd graag op in het Minerva theater
De voordrachtskunstenares en chanconnière Georgette Hagedoorn (1910-1995) met aan de vleugel haar vaste pianist Pierre Verdonck traden 3 juni 1953 op voor leden van de Heemsteedse Kunstkring in het Minerva theater in aanwezigheid van 514 bezoekers.De Heemsteedse tekenaar Jan Wiegman legde dit tafereel vast in een schets. Twee jaar later volgde een reprise, toen voor maar liefst 560 leden.

Tevens werd het theater gebruikt voor uitvoeringen van de Heemsteedse Kunstkring, cursussen van de Volksuniversiteit, de uitreiking van verkeersdiploma’s, de sinterklaasvoering en de kerstavonden voor bejaarden door het Leger des Heils. De directeur, de heer P.A.M.Hoogeveen, meende dat de problemen veroorzaakt werden door de televisie, die de mensen thuis houdt.

De hal van het gloednieuwe Minervatheater, 1951
De hal en garderobe van het gloednieuwe Minervatheater, 1951
Het Nieuw Nederlands Trio trad diverse malen met succes op in het Minerva theater
Het Nieuw Nederlands Trio trad diverse malen met succes op in het Minerva theater
Foyer, tevens kleine zaal van Minervatheater Heemstede aan de Binnenweg.
Foyer, tevens kleine zaal van Minervatheater Heemstede aan de Binnenweg.

In 1967 had de Tingel Tangel rel plaats die landelijke aandacht kreeg. Burgemeester Van Rappard verbood cabaretier Sieto Hoving op te treden omdat die het koningshuis zou beledigen. De gemeenteraad nam een motie aan met 13 tegen 8 stemmen, waarin stond dat de burgemeester een te ruim gebruik had gemaakt van zijn bevoegdheid. Minister P.J.Verdam deelde die mening en vond ook dat de burgemeester een te ruime interpretatie van artikel 221 van de gemeentewet has gegeven.

Verbod optreden Hoving in Minervatheater Heemstede. Uit: Friese Koerier, 19-11-1966.
Verbod optreden Hoving in Minervatheater Heemstede. Uit: Friese Koerier, 19-11-1966.
Cabaretier Sieto Hiving (geb. 21-9-1924)
Cabaretier Sieto Hoving (geb. 21-9-1924)

De Tingel-Tangel rel in Heemstede is beknopt samengevat in het boek ‘Vijftig jaar van oud naar nieuw Heemstede en Bennebroek 1947-1997: ‘Het optreden van Sieto Hoving met zijn cabaret Tingel; Tangel in het Minervatheater van Heemstede ging eind 1966 niet door. Burgemeester Van Rappard wilde de exploitant van het theater alleen een vergunning verlenen indien de cabaretier niets over het koninklijk huis zou zeggen. Sieto Hoving ging met deze voorwaarde niet accoord en het optreden werd afgelast.In de gemeenteraad zijn hierover aan de burgemeester vragen gesteld en discussieerde men heftig over dit voorval.De burgemeester beriep zich op artikel 221 van de gemeentewet, waarin staat dat de burgervader moet waken tegen het doen van: met de openbare orde of zedelijkheid strijdige vertoningen. De burgemeester had vooraf geen kennis genomen van de inhoud van het programma en vond dat ook niet nodig. De heer H.J.Verkouw (PvdA) vond dat met het hanteren van dit artikel van de politieverordening geweld werd gedaan aan de bedoeling van het artikel. Hij meende dat de burgemeester censuur had gepleegd en wees zijn handelen af. De heer M.J.M.van der Hulst (KVP) vond het beleid van de burgemeester geen eigentijdse indruk maken. Mevrouw H.van der Meulen (PvdA) meende, evenals het raadslid J.A. Bomans dat alleen degenen die de voorstelling zelf hadden gezien, het recht hadden erover te oordelen. Mevrouw H.Cohen-Koster (PvdA) had ook kritiek en eindigde haar speech met: “tengels af van de democratie en de vrije meningsuiting”.  De heer D.J.Enschedé (CDA) meende  dat de burgemeester te geëmotioneerd een beslissing had genomen en daarbij te weinig de nodige zorgvuldigheid had betracht. De gemeenteraad nam een notie aan met 13 tegen 8 stemmen, waarin stond dat de burgemeester een te ruim gebruik had gemaakt van zijn bevoegdheid. Wim Hazeu, berichtte in ziin boek: ‘Wat niet mocht…'(1972) onder 18 november 1966 het volgende: ‘De bedrijfsleider van het Minervatheater in Heemstede, A.Hoogeveen deelt de cabaretier Sieto Hoving telefonisch mee dat de burgemeester van Heemstede, mr.A.G.A.ridder van Rappard hem verbiedt over de Koningin of andere leden van het Koninklijk Huis te spreken. Reactie van Sieto Hoving: “Ik heb nooit eerder iets dergelijks beleefd. In eerste plaats noem ik de Koningin helemaal niet in mijn programma, hoogstens de kroon. Trouwens, wat dan nog?’ Eind 1966 zijn over het optreden van burgemeester Van Rappard in deze zaak Kamervragen gesteld. December 1969 kwamen de burgemeester en Heemstede nogmaals in het nieuws toen Van Rappard een wagenspel verbood, een anti-oorlogsspel dat wèl in Haarlem mocht worden opgevoerd.’

Verbod wagenspel in Heemstede door burgemeester van Rappard. Uit: Wim Hazeu, 'Wat niet mocht...', 1972
Verbod wagenspel in Heemstede door burgemeester van Rappard. Uit: Wim Hazeu, ‘Wat niet mocht…’, 1972

Het zou echter tot 1974 duren toen Heemstede wederom landelijk groot in het nieuws kwam, toen ook op televisie, vanwege de abortuskliniek Beahuis/Bloemenhove met demonstraties door pater Koopman, directeur van de Stichting Recht Zonder Onderscheid (Stirezo) en zijn volgelingen, een dreigende sluiting door minister Van Agt en een bezetting door de feministische actiegroep  ‘Wij vrouwen eisen’.

Grote bioscoop- theaterzaal van Minerva Heemstede
Grote bioscoop- tevens  theaterzaal van Minerva Heemstede met de pianovleugel op het toneel en veel bloemen tijdens de openstelling in 1951. Minerva was een volwaardig theater met 620 zitplaatsen. Tweederde in de zaal en eenderde op het balkon. De breedte van de toneelopening was tien meter en de diepte kon variëren van zes tot acht meter.
De pianisten Miep van Luin-Riemersma (links) en Ans Bouter speelden meer dan eens quatre mains in het Minerva theater van Heemstede
De pianisten Miep van Luin-Riemersma (links) en Ans Bouter speelden meer dan eens quatre mains in het Minerva theater van Heemstede
Het Hekster Kwartet was een graag geziene gast bij de Heemsteedse Kunstkring in het Minerva theater
Het Hekster Kwartet was een graag geziene gast bij de Heemsteedse Kunstkring in het Minerva theater
Optreden in 1956 van het Noord-Hollands Philharmonisch Orkest in het Minervatheater. links vooraan zien we Mies le Fèvre (foto Fer van Buuren)
Affiche voor het optreden van de actrice en chansonnière Georgette Hagedoorn in het Minerva theater
Affiche voor een optreden van de actrice en chansonnière Georgette Hagedoorn, begeleid door pianist Pierre Verdonck, in het Minerva theater
Juni 1953: voordrachtkunstenares Georgette Hagedoorn met aan de vleugel Pierre Verdonck. Georganiseerd door de Heemsteedse Kunstking waren er 514 bezoekers aanwezig. Tekenaar Jan Wiegman maakte bovenstaande schets.
Juni 1953: voordrachtkunstenares Georgette Hagedoorn met aan de vleugel Pierre Verdonck. Georganiseerd door de Heemsteedse Kunstkring waren er 514 bezoekers aanwezig. Tekenaar Jan Wiegman maakte bovenstaande schets.
luchtfoto van het Minerva theater Heemstede, gepubliceerd op voorzijde van het verenigingsblad Oud-Heemstede-Bennebroek, nummer 67, februari 1991.
Deel grote zaal en balkon van Minervatheater Heemstede
Deel grote zaal Minervatheater Heemstede
De media besteedden veel aandacht aan het optreden van het Engelstalige cabret 'We're in Duch again'van het echtpaar Jack en Jill Lardis in Amsterdam. Directeur Hoogeveen haalde hen naar zijn Minerva theater
De media besteedden veel aandacht aan het optreden van het Engelstalige cabret ‘We’re in Dutch again’ van het echtpaar Jack en Jill Lardis in Amsterdam. Directeur Hoogeveen haalde hen naar zijn Minerva theater (Ko van Leeuwen)
Een foto van harmonie Sint Michaël, in uniform concerterend in het Minerva theater
Een foto van harmonie Sint Michaël, in uniform concerterend in het Minerva theater, 1955
minerva
Het Noordhollands Philharmonisch Orkest in het Minerva Theater Heemstede
Rien van Nunen en André Carrell als Stiefbeen & Show in het Minervatheater Heemstede
Minervatheater Heemstede
Minervatheater Heemstede
Deel van zaal en balkon van Minervatheater Heemstede
Deel van zaal en balkon van Minervatheater Heemstede
Scan1625

Foto uit 1956: jeugdige cultuurminnaars in het Minervatheater aan de Binnenweg. Een schooluitje van de Aloysiusschool.

Vanwege een dreigende sluiting nam het aantal donateurs in een jaar toe van 350 naar 600 tot uiteindelijk meer dan 800, met een bijdrage van 6 gulden 50 per persoon, maar dat heeft niet kunnen baten (Haarlems Dagblad, 29 januari 1968).
De heer P.Hoogeveen was een idealist. Tot zijn spijt moest hij wegens verminderde inkomsten van bezoekers en te weinig overheidssubsidie zijn Minervatheater in 1968 sluiten. In Het tekort van meer dan 50.000 gulden in 1965 liep in de jaren 1966 en 1967 op tot circa 70.000 gulden

Directeur-eigenaar deed een beroep op de gemeenteraad om financieel bij te springen.Eerst werd een bedrag van 20.000 gulden toegekend, vervolgens verhoogd tot ƒ 30.000,-en ten slotte een bijdrage in de exploitatie van ƒ 60.000,-. (1) De idealistische Hoogeveen stond zelf na de kassa aan de controle om kaartjes af te scheuren. Toen in 1968 werd besloten het subsidie te verlagen tot ƒ 30.000,- per jaar betekende dat het einde. Ook een opgerichte ‘Vereniging van Vrienden’ vermocht het zinkende schip niet meer reden. Op 6 november 1968 had de laatste voorstelling plaats met de film ‘De Tien Geboden’ van Cecil B. de Molle. Teleurgesteld trok de heer Hoogeveen zich terug uit de theaterwereld. Hij is begin mei 1972 in het St. Joannes de Deo ziekenhuis op 58-jarige leeftijd overleden en is begraven op het Sint Adelbertskerkhof te Bloemendaal. Toneelmeester en operateur G.Roodenburg vond na sluiting een soortgelijke baan bij de nieuwe stadsschouwburg van Bussum.

(1) Uit en overzicht blijkt dat de kleine zaal over 1966 in totaal 41 keer is gebruikt en de grote zaal 657 maal, waarvan 581 keer voor filmvoorstellingen. Het gemeentebestuur beschouwde om die reden het theater als een bioscoop en achtte het geen taak van de overheid subsidie in de exploitatie van een bioscoop te verlenen.

'Heemstede nu theaterlóos'. Uit De Telegraaf van 27-7-1968
‘Heemstede nu theaterlóos’. Uit De Telegraaf van 27-7-1968
Rodenburg
Afscheid toneelmeester en operateur G.Rodenburg (H.D., 12-9-1970)
Uit: Anja Kroon, die in HeerlijkHeden, nummer 165, 2015, een artikel publiceerde onder de titel: ‘Een avondje naar de film, het Minervatheater in de jaren vijftig, p. 3-7. Een collectie knipsels betreffende de periode dat het Minervatheater in Heemstede was gevestigd bevindt zich in de Heemstede-collectie van het Noord-Hollands Arcjhef. locatie Kleine Houtweg Haarlem.
Lemel Plastic Indudrie uit Haarlem kocht het gesloten Minervatheater op, maar dat werd geen succes

In 1970 is het gebouw van het twee jaar eerder gesloten theater verkocht aan(G.A.van) Lepel Plastic fabriek uit Haarlem, tot het faillissement van die firma in 1984.

Na o.a. Van Zuylen Provak IJzerwaren en De Speelboom is anno 2015 een winkel van Sissy Boy in het pand, van 1951-1968 Minervatheater, gevestigd.
Na o.a. Van Zuylen Provak IJzerwaren en De Speelboom is anno 2015 een winkel van Sissy Boy in het pand waar van 20 december 1951 tot 6 november 1968 het Minervatheater was gevestigd. Anno 2018 is  een winkel van Nelson-schoenen in het linkerdeel van het Sissy-Boy Homeland gevestigd,
Tekening van het Minervatheater in Heemstede door Eric J.Coolen (Haarlem Dagblad, 18 maart 2022)

==============================

 KUNSTKRING HEEMSTEDE (1927-1940) [In 1953 is de Heemsteedse Kunstkring opgericht)

ddd_010659617_mpeg21_p009_image
Oprichting van de Kunstkring Heemstede, bericht uit het Algemeen Handelsblad van 23-8-1927
f43d9c06-4ed4-09bd-7e09-fef2d5081538.jpg
Uit: Bloemendaal’s Editie, 17-9-1927
kunstkring1.jpg
Vooromslag van in 1932 verschenen jubileumuitgave van Kunstkring Heemstede, opgericht in 1927, omvattende muziekuitvoeringen en danskunst, lezingen en voordrachten, declamatie, excursies, schilderkunst en kunstnijverheid (1927), beeldhouwkunst (1928 en 1930), medailleerkunst (1930), grafische kunst (1929), architectuur (1930). het schone boek (1931), filmkunst (1929/1932)
kunstkring2
Bestuur en commissies van Kunstkring Heemstede in 1932
kunstkring3.jpg
In 1930 gehouden architectuur tentoonstelling van de Kunstkring Heemstede  in de gymnastiekzaal van de Dreefschool, aangevuld met beeldhouwwerken van Mari Andriessen, S.Klinkenberg, Theo van Reijn en een collectie penningen
schoon1
Tentoonstelling Kunstkring Heemstede van het schoone boek, 1931
schoon2
Tentoonstelling Kunstkring Heemstede, 1931 met werk van William Morris en lettertypen van S.H.de Roos
schoon3.jpg
Tentoonstelling Kunstkring Heemstede van het schoone boek, 1931 met grafisch werk van André van der Vossen
schoon4
Tentoonstelling Kunstkring Heemstede het schoone boek, 1931, met werk van H.Th.Wijdeveld
db3c9c10-9e5e-b325-a346-e5a98c763b1d
In 1940 is de Kunstkring Heemstede opgeven. De laatste voorstelling betrof een liederenavond van Annie Hermes en Corrie Bijster 3 mei 1940

===========

Vooromslag van 40 jaar Heemsteedse Kunstkring 1952-1992 Jubileumuitgave
Inhoudsopgave Heemsteedse Kunstkring 1952-1992
Jarenlang actief als bestuurder van de Heemsteedse Kunstkring eind jaren 80-begin 90 was mw. J.T.André de la Porte-van der Sluis. Op bovenstaande foto uit 1994 zien we haar met haar echtgenoot Gillis André de la Porte op een Taxatiedag in restaurant Landgoed Groenendaal.
Colofon Jubileumuitgave Heemsteedse Kunstkring. Impresario programma A.H.M.van Amerongen; publicatie Hans Krol,
Historie Heemsteedse Kunstkring
Vervolg geschiedenis Heemsteedse Kunstkring
Twee pioniers musicus Loek Nelissen en bestuurders mr.dr.H.Kahrel en Henri M.Spaan Heemsteedse Kunstkring (1952-1992)
Rob Hoeke en zijn Rhytm & Bluesband
Vervolg Rob Hoeke
Het Heemsteeds Kamerorkerst (H.K.O,) onder leiding van Oman Soeteman
Portret Iman Soeteman
Overlijdensbericht Iman Soeteman (1935-2016)
Violist Peter Brunt (*1961)
Boudewijn de Groot (*1944)
Bij het 50 jarig bestaan van de Heemsteedse Kunstkring in 2002. De letterlievende vereniging J.J.Cremer trad bij die gelegenheid op en rond het restaurant landgoed Groenendaal op.