Portret op tijdschrift Godfried van het Godfried Bomans Genootschap

Aleid

Geschilderd zelfportret( deel van affiche) 1971

 

IN MEMORIAM ALEID SLINGERLAND DIE VEELVULDIG GODFRIED BOMANS PORTRETTEERDE

Heemstede – Tweede Kerstdag 2010 overleed op 91-jarige leeftijd in Amsterdam de kunstenares Aleid Slingerland. Het grootste deel van haarleven woonachtig aan de Zandvoorterweg19 inAerdenhout genoot zij in Zuid-Kennemerland vooral bekendheid als portretschilderes. Een levensportret. Aleid Slingerland, geboren Jansen, werd in op 23 februari 1919 te Sommelsdijk op het (voormalig) Zuid-Hollandse eiland Goeree-Overflakkee. Zij volgde rond 1936 een opleiding aan de Academie van Beeldende Kunsten in Rotterdam waar toenmalig hofschilder Herman Mees haar meest inspirerende leermeester was. Dankzij hem specialiseerde zij zich in portretschilderen maar zij ging uit ontspanning ook landschappen, gebouwen en bloemen schilderen. Aanvankelijk was zij modetekenares voor ‘Cinderella’, destijds een geïllustreerd tijdschrift voor de vrouw. Zij tekende, schilderde in olieverf, en vervaardigde ook veel aquarellen. In 1948 trad zij te Bloemendaal in het huwelijk met Jo Slingerland, een bloembollenexporteur die zij vaak op zijn reizen vergezelde. In hun huis aan de Zandvoorterweg beschikte zij over een eigen atelier op zolder. Daar bleef zij wonen tot vanwege een afnemende gezondheid ongeveer acht jaar geleden opname in een verpleeghuis in de hoofdstad volgde. Portretten in traditioneel-figuratieve stijl vervaardigde zij in opdracht, vaak ook van bekende personen zoals prinses Juliana, Godfried Bomans, Harry Mulisch, Adriaan Roland Holst, Anton Pieck, Leonard Bernstein, Martine Bijl, Sigrid Koetse, Jan Retel, Donald Jones, Neelie Smit-Kroes. Verder drie van de vier zonen van prinses Margriet toen deze nog klein waren, welke kinderportretten in de muziekkamer van het Loo tot stand zijn gekomen. Een portret van koningin Beatrix werd aangekocht door de gemeente Haarlemmermeer, de beeltenis van de Bergense dichter Roland Holst is in 1976 aangekocht door de provincie Noord-Holland voor plaatsing in het Provinciehuis. Van talrijke kinderen uit onze regio zijn in de loop van de tijd op verzoek van de ouders portretten gemaakt. Tevens zijn verscheidene taferelen uit Zuid-Kennemerland aan het doek toevertrouwd. O.a. in Vogelenzang, Bennebroek vanaf de Zandlaan en van nabij de Ringvaart, het hofje Van Verschuer Brants in Bennebroek, Mariënweide, Elswout, katholieke kerk in Overveen, molen bij Vijfhuizen, Hollandse luchten over Heemstede etc. Een waterverf uit 1992 van het goed getroffen Hervormde Kerkje van Bennebroek is in 2004 aangeschaft voor de atlas van het Noord-Hollands Archief. Over Groenendaal sprak ze eens: “Bij het begrip Groenendaal denk ik steeds weer aan Godfried Bomans die mij eens zei: ‘Wat heerlijk ook dat wij hier mogen wonen en alles binnen handbereik hebben!”Ook voor mij is Groenendaal een begrip door de schilderstukken die ik in de omgeving aan de Vrijheidsdreef heb mogen maken.” Inspiratie vond Aleid Slingerland op reizen naar Zweden, Finland en Sicilië. In 1981 had een geslaagde tentoonstelling plaats van voornamelijk Finse aquarellen in het Kurhaus te Scheveningen.

In 1969 opende Godfried Bomans de eerste solo-tentoonstelling van Aleid Slingerland (linksonder te zien). Rechtsonder staat de dichter Adriaan Roland Holst

Gedurende jaren zestig tot tachtig van de vorige eeuw is haar werk diverse malen geëxposeerd in Finland en in de gemeentehuizen van Bennebroek en Bloemendaal. De openingen werden steeds verricht door autoriteiten als Godfried Bomans, mr. O.W.A.Baron van Verschuer, Barend Biesheuvel en J.L.Janssen van Raay. Achttien portretten van Godfried Bomans Aleid Slingerland leerde Godfried Bomans kennen via de sociëteit Teisterbant en in het Haarlemse café ‘Het Goede Uur’ en direct was er een hechte band.  Tot zijn plotse overlijden op achtenvijftigjarige leeftijd in 1971 was de schrijver een regelmatige bezoeker van het echtpaar Slingerland en poseerde hij de laatste jaren van zijn leven meestal op vrijdagmiddag  voor de kunstenares. “Echt poseren deed hij niet, je zou kunnen zeggen dat ik hem mocht schilderen terwijl hij werkte, op de bank nadacht, las of schreef zijn column voor De Volkskrant. Hij had een prachtige kop: die verwarde haren om dat fijne gezicht. Hij stond altijd op als het hém zinde. ‘Nu moet ik gaan’  zei hij dan ineens als een twintigste eeuwse Diogenes verdwenen.”

Hans Krol in bibliotheek Heemstede bij het portret van Godfried Bomans door Aleid Slingerland (foto Hans Bartels, juli 2011)

Volgens Aleid Slingerland voelde hij de laatste maanden van 1971 zijn stervensuur naderen, maar durfde niet naar de dokter te gaan. “Ik wou dat je kon doodgaan zonder te sterven” was een typisch Bomansiaanse uitspraak die haar bijbleef. In een interview met weekblad HP De Tijd zei ze in 1991 over de door haar bewonderde schrijver “Godfried Bomans is een mysterieus mens geweest en de meeste mysteries heeft hij meegenomen in zijn graf.”  Eén maand voor zijn dood heeft zij Godfried Bomans nog geportretteerd in diens woning te Bloemendaal.

Godfried Bomans in 1965 naar het geschilderd door Aleid Slingerland. In de achtergrond 'De Vijvervrouw' uit het gelijknamige sprookje van Bomans, geïnspireerd door een illustratie van Alison Korthals Altes

Godfried Bomans in 1965 naar het geschilderd door Aleid Slingerland. In de achtergrond ‘De Vijvervrouw’ uit het gelijknamige sprookje van Bomans, geïnspireerd door een illustratie van Alison Korthals Altes

Een aantal dagen na Bomans dood maakte Aleid met toestemming van de weduwe een schilderij van de tuin aan de Parkweg, dat zij ‘Tuin der rouw’ noemde. Evenals de kunstenaar Han Bijvoet vervaardigde zij ook een sterfbedportret van Godfried Bomans. Behalve vijf geschilderde portretten van Bomans maakte zij zo’n 13 (houtskool)tekeningen van de auteur en mediapersoonlijkheid. Eén werkstuk uit 1971 is opgenomen in de collectie van het Frans Hals Museum.  Op één van de naar het leven gemaakte portretten schilderde zij in de achtergrond ‘De Vijvervrouw’ naar het gelijknamige sprookje van Bomans, geïnspireerd door de illustratie van Alison Korthals Altes. In 1986 schonk Aleid Slingerland één van haar beste portretschilderijen van Bomans aan de gemeentelijke openbare bibliotheek Heemstede, sindsdien opgehangen in de leeszaal. Maandag 3 januari is heer stoffelijk overschot gecremeerd op Westerveld in Driehuis in aanwezigheid van familieleden en kennissen. Wat blijft is haar nagelaten werk en de herinneringen aan deze donkere, rijzige en in de volheid van het leven zo hartelijke en inspirerende vrouw Hans Krol

Vooromslag van 'Bomans in Beeld' (2010) met portret door Aleid Slingerland

Vooromslag van ‘Bomans in Beeld’ (2010) met portret door Aleid Slingerland

Illustratie van Aleid Slingerland bij het verhaal 'Corrie' door Thera Coppens. Gepubliceerd in: Kerstboek voor het Wereld natuur Fonds; samengesteld door Ted van Turnhout. Unieboek, 1987.

Illustratie van Aleid Slingerland bij het verhaal ‘Corrie’ door Thera Coppens. Gepubliceerd in: Kerstboek voor het Wereld natuur Fonds; samengesteld door Ted van Turnhout. Unieboek, 1987.

Sling2

Oosterse vrouw. Schilderij door Aleid Slingerland

Aquarel door Aleid Slingerland van de Ned. Hervormde Kerk in Bennebroek. 1992 (NHA)

Aquarel door Aleid Slingerland van de Ned. Hervormde Kerk in Bennebroek. 1992 (NHA)

Landschap omgeving Bloemendaal. Aquarel uit 1971 door Aleid Slingerland

Landschap omgeving Bloemendaal. Aquarel uit 1971 door Aleid Slingerland

Aleid3

Winterlandschap door Aleid Slingerland, 1981. Illustratie in: Kerstboek voor het Wereld Natuur Fonds, 1987

 

Aleid Slingerland: olieverfschilderij van een ruige dag aan het Bloemendaalse strand.

Aleid Slingerland: olieverfschilderij van een ruige dag aan het Bloemendaalse strand.

Aleid Slingerland over Groenendaal en Godfried Bomans in 1992

Aleid Slingerland over Groenendaal en Godfried Bomans in 1992

sling

Jan Bomans als spreker tijdens een bijeenkomst van het Godfried Bomans Genootschap. De dame tweede rechts van hem is Aleid Slingerland

Scan1575

Aleid Slingerland (midden-links) tijdens een bijeenkomst van het Godfried Bomans Genootschap, 12 december 1978 in Haarlem

Portret van Anton Pieck door Aleid Slingerland. Olieverf uit 1976. In 2013 uit de collectie van de provincie Noord-Holland geschonken aan het Anton Pieck Museum in Hattem. Op de foto overhandigt conservator G.L.Bosch van de provinciale kunstcollectie het doek aan mevrouw Anneke Nitrauw, conservator van het Pieck Museum (foto Veluwe.nl)

Portret van Anton Pieck door Aleid Slingerland. Olieverf uit 1976. In 2013 uit de collectie van de provincie Noord-Holland geschonken aan het Anton Pieck Museum in Hattem. Op de foto overhandigt conservator G.L.Bosch van de provinciale kunstcollectie het doek aan mevrouw Anneke Nitrauw, conservator van het Pieck Museum (foto Veluwe.nl)

slingeland1

Aleid Slingerland bij een expositie van haar werk in het gemeentehuis van Bennebroek, hier op de foto met mr.  Otto Baron van Verschuer, lid van de Raad van State die de opening verrichtte. De voorfamilie van Verschuer woonde in de 19e eeuw op de Hartekamp (De Telegraaf van 11 oktober 1983)

 

slingerlandt

Aleid Slingerland, in ‘De vrouwen van Bomans’, door Bert Bukman & Jutta Chorus, De Tijd 20-12-1991, foto: Bob Bronshoff

slingerland1

Uit: De vrouwen van Bomans, De Tijd, 20-12-1991. Godfried Bomans bij de opening van een tentoonstelling gewijd aan Aleid Slingerland. Rechtsonder: Adriaan Roland Holst.

 

 

In 2011, bij gelegenheid van de 40ste sterfdag van Godfried Bomans, kwam een postzegel uit met een getekend portret door Aleid Slingerland.

Portret van politica Neelie Kroes (geb. 1941), in 1989 vervaardigd door Aleid Slingerland

Portret van politica Neelie Kroes (geb. 1941), in 1989 vervaardigd door Aleid Slingerland (RKD-Iconografisch Bureau)

Portret van componist Leonard Benstein door Aleid Slingerland, 1987

Portret van componist Leonard Benstein door Aleid Slingerland, 1987

Mulisch

Portret Harry Mulisch door Aleid Slingerland

 

Scan0017

Illustratie van Aleid Slingerland bij het verhaal ‘De Sneeuwpop’ van Belcampo In: Het Rode Kruis Kerstboek, 1986.

Aleid2

Olieburcht, Savonlinna, Finland, door Aleid Slingerland. Illustratie in: Kerstboek voor Tondo, 1981 samengesteld door Ted van Turnhout

 

bloemenbouquet

Bloemenbouquet door Aleid Slingerland

 

aquarel.png

Aquarel (zonder titel) van Aleid Slingerland uit 1991

Aleid4

Bomen bij een beek; illustratie van Aleid Slingerland, in: Kerstboek voor het Wereld Natuur Fonds, 1987

slingerland1

Aleid Slingerland: figuurstudie (1)

slingerland2

Aleid Slingerland: figuurstudie (2)

slingerland3

Aleid Slingerland: figuurstudie (3)

slingerland

Aleid Slingerland: figuurstudie (4)

slingerland1

Akeid Slingerland: figuurstudie (5)

Slingeland2.jpg

‘Aleid Slingerland vecht als een leeuw’, artikel uit Privé, 1987 (1)

Slingeland3.jpg

Godfried Bomans door Aleid Slingerland, Privé 1989