Tags

, , , , , , ,

(De Heemsteder, 24 juni 2020)

COBY RIEMERSMA  (1905- 1984) zangpedagoge en Blekersvaart-activiste

13 november 1984 overleed op nagenoeg 79-jarige leeftijd in het St. Elisabeth’s gasthuis te Haarlem Coby Riemersma. Zij was een landelijk bekende zangpedagoge en speelde – buiten de officiële gemeentepolitiek een actieve rol in het dagelijks leven van de Heemsteedse gemeenschap. Ik heb haar als zodanig gedurende 12 jaar meegemaakt. Een in memoriam met enkele persoonlijke herinneringen.

Voorzitter Gerard Schuitemaker reikt bloemen en een oorkonde uit aan Coby Riemersma op 24 juni 1982 bij gelegenheid van haar erelidmaatschap van de VOHB [HVHB]. Rechtsachter zit oud-voorzitter Ben van Tongeren.

Carrière als zangpedagoge

Jacoba Catharina (Coby) Riemersma  is op 16 december 1905 in Amsterdam geboren. Met broer en zus (de later bekende pianiste Miep van Luin-Riemersma) groeide Cobaatje op rond de Amsterdamse Marnixkade. Zij studeerde eerst piano, vervolgens solozang in de hoofdstad en Parijs en vestigde zich in 1937 te Heemstede. In 1939 behaalde zij het staatsexamen solozang (als sopraan) in ‘s-Gravenhage.

(Nieuwe Haarlemsche Courant, 6-7-1939)

Van 1941 tot haar zeventigste jaar was zij werkzaam als hoofdlerares solozang, zangmethodiek en –pedagogiek aan het Amsterdamse conservatorium. Zij was een expert op het gebied van buik- middenrif- en borstademhaling.

Coby Riemersma  thuis zangles gevend aan Rob de Nijs in 1973
Coby Riemersma tijdens een les aan de tenor Tom Hofman, destijds verbonden aan de Hoofdstad Operette.

Omdat pensionering niet in haar vocabulaire voorkwam, bleef zij doorwerken in haar huis aan de Blekersvaartweg. Van talrijke namen, grote en minder bekende namen in het klassieke genre dan wel populaire repertoire, wist zij hun stem te vormen, doch ook aan jonge vocalisten, die zingen als pure liefhebberij beoefenen, gaf zij veel aandacht. Om enkele van haar talrijke leerlingen te vermelden: Christina Deutekom, Jennie Veeninga, Helen Shepherd, Martine Bijl, Marco Bakker (1), Maja van ’t Oever (2), Bert Simhoffer, Jan Blinkhof, Ans Philippo, Annett Andriessen, Jan Derksen, Jacco van Renesse, Han le Fèvre, Elly Jens, Antoinette Tiemessen, Ciska Peters, Renée Wagenaar, Nora Tours, Willem Ruis, André van Duin, Margriet de Groot, Rob de Nijs, Willem Nijholt, Lee Towers Didi Sanders, Herman Bardeloos en vele anderen.

Didisanders

Jos de Klerk over de Leidse promotie van Didi Sanders in het Haarlem’s Dagblad (1958) ‘Het Nederlandse Kinderlied van 177-1940’, bij welke  gelegenheid Coby Riemersma als paranimf optrad.

Met Bep Ogterop (1910-1993) wordt zij tot de meest legendarische zangpedagogen van ons land gerekend. Centraal bij het zingen stond voor haar de ademhaling. Haar kwaliteiten waren ademtechniek en stemoefeningen. Citaat: “Zingen werkt ontspannend, omdat het iets ontladends, iets bevrijdens heeft. Het ontlast een mens van zijn zorgen. Het is bovendien een weldaad voor het hart. Wie goed wil zingen, moet goed kunnen ademen en een goede ademkunst bevordert in hoge mate de bloedsomloop. Men ademt van zijn geboorte tot zijn dood. Het is de moeite waard het goed te doen.”

Coby Riemersma (links) als gast in het tv-programma Voor de vuist weg van Willem Duys (rechts) met twee van haar leerlingen: Martine Bijl en Marco Bakker (Beeld en Geluid)

In 1961 richtte zij de vereniging ‘Vrienden van het Lied’ op. Gesticht uit liefde voor het lied en om de negentiende-eeuwse traditie van huisconcerten nieuw leven in te blazen. Anno 2012 zijn de leden verspreid over 23 regionale afdelingen en worden jaarlijks gemiddeld 60 liederenrecitals verzorgd. Eén jaar nadat haar zuster Miep van Luin-Riemersma deze eer te beurt viel, werd haar in 1981 de Jos de Kerk-prijs toegekend, omdat zij met zulke allure zich ten doel stelde het muziekleven in en rond Haarlem te verrijken. De Haarlemse burgemeester Jan Reehorst reikte een aangenaam verraste Coby Riemersma de hierbij behorende erepenning uit. Toen componist en organist Albert de Klerk de partituur schreef: ‘Vocalise: voor hoge stem en piano: 1974’ (Amsterdam, Donemus, cop. 1981) droeg hij deze op aan Coby Riemersma.

Tekst uit brochure: Uitreiking van de Jos de Klerk-prijs 1981 aan Coby Riemersma, Anton de Beer en Daaf Geluk

Portret uit dezelfde brochure uit 1981 van de Jos de Klerk Stichting

Burgemeester Jan Reehorst van haarlem reikt legpenning van Jos de Klerk-penning uit aan Coby Riemersma
Burgemeester Jan Reehorst van Haarlem reikt legpenning van Jos de Klerk-penning uit aan Coby Riemersma
Penning De Klerk (op tentoonstelling Mari Andriessen in de Bavo kathedraal – foto J.P.Teengs)
formulieren van Amsterdamsch Conservatorium betreffende Bert Olsson (die o.a. in het seizoen 1976-1977 de rol van Tevje vertolkte in de musical “Fiddler on the Roof’) en mw.Chrisje Gastel-v.d. Putten als leerlingen van Coby Riemersma
André van Duin (overhandigt zijn nieuwe plaat ‘Een andere André’ aan directeur Hein Uitendaal, directeur van restaurant landgoed Groenendaal, De dames Ton Sprangers (van het Heemstede-Leamington Comité) en zangpedagoge Coby Riemersma kijken toe (Heemsteedse Koerier)

Coby Riemersma noemde Rob de Nijs een talentvolle en zeer goede leerling

De Franse zanger Julien Clerc tijdens een repetitie van de ‘Willem Ruis Show’, met rechts Coby Riemersma (Privé, 21-8-1982)
Zangpedagoge Coby Riemersma 500ste lid van de discotheek, verbonden aan de gemeentelijke openbare bibliotheek Heemstede(Haarlems Dagblad, 5 oktober 1974)

Verdiensten voor Heemstede

Behalve de muziek hadden historie en natuur (met daarin de mens centraal) haar voortdurende belangstelling. Zij stond aan de wieg van het culturele centrum ‘Het Oude Slot’, waar een aantal jaren op zaterdag en zondag een vocale workshop voor amateurs onder haar leiding op het programma stond. In 1974 werd zij erelid van de gemeentelijke fonotheek. Met Lies Visser (zelf blekersdochter) en Willem Snitker, met een atelier en galerie aan deze vaart, verzorgde zij in 1973 een geslaagde tentoonstelling over de historie van de wasserijen. Coby Riemersma zei er toen zelf over: “De mensen weten niet meer dat de blekerijen de glorie zijn geweest van Heemstede. Wat een kostelijk stuk nijverheid al die oude geslachten hebben. Er staat nog zoveel moois: een lindeboom van 300 jaar, een muurtje en een schuurtje van ongeveer dezelfde leeftijd. Om te voorkomen dat dat verloren gaat, hebben wij deze tentoonstelling ingericht.”

Coby Riemersma woonde op het adres Blekersvaartweg 31, Heemstede
Coby Riemersma woonde op het adres Blekersvaartweg 31, Heemstede
Schoonmaakactie van de Blekersvaart in1972, georganiseerd door CobyRiemersma uiterst rechts op de brug) en Lies Visser die naast haar staat.

In 1982 ontving zij het erelidmaatschap van de Vereniging Oud Heemstede-Bennebroek vanwege haar onvermoeide strijd voor het behoud van de Blekersvaart en haar grote inzet voor alles wat met het oude Heemstede te maken had. Veel van haar tomeloos lijkende energie stak zij voorts in de vriendschapsbanden met het Engelse Royal Leamington Spa. Aan erkenning heeft het haar niet ontbroken. Op 4 oktober 1974 werd bij gelegenheid van haar 50jarig jubileum als zangpedagoge een grootse hulde gebracht in het Haarlemse Concertgebouw in aanwezigheid van meer dan 800 vrienden, leerlingen en bewonderaars. Dit huldebetoon was georganiseerd door haar leerling en protégé Herman Bardeloos.

Bardeloos
Herman Bardeloos en echtgenote bij het afscheid in Heemstede van burgemeester jhr. Quarles van Ufford in 1978  (NHA)

Namens de gemeente Heemstede roemde burgemeester Quarles van Ufford haar aandacht voor de medemens en intense geëngageerdheid met hetgeen er in Heemstede plaats vindt. Nadat een persoonlijke brief van koningin Juliana was voorgelezen, werden haar de versierselen van het Ridderschap in de Orde van Oranje-Nassau opgespeld.

Uitnodigingskaart voor huldigingsavond in 1974
Burgemeester Quarles van Ufford begeleid Coby Riemersma naar de grote zaal van het Haarlemse Concertgebouw
Burgemeester Quarles van Ufford begeleid Coby Riemersma naar de grote zaal van het Haarlemse Concertgebouw
Inleiding bij programmablad jubileum Coby Riemersma
Inleiding bij programmablad jubileum Coby Riemersma
Programma jubileumavond Coby Riemersma 4 oktober 1974
Programma jubileumavond Coby Riemersma 4 oktober 1974
Op 4 oktober 1974 is Coby Riemersma door de Nederlands muziekwereld en haar vrienden op grootse wijze gehuldigd in het Concertgebouw te Haarlem. Burgemeester jhr.mr. W.H.D.Quarles van Ufford van Heemstede reikte haar bij die gelegenheid een koninklijke onderscheiding uit.
Coby Riemersma zingt met de aanwezigen het gezin Quarles van Ufford toe bij het afscheid van de burgemeester van Heemstede, 29-9-1978 (NHA)
Coby Riemersma zingt met de aanwezigen het gezin Quarles van Ufford toe bij het afscheid van de burgemeester van Heemstede, 29-9-1978 (NHA)

Strijdbare vrouw

Wonende in het hart van de Blekersvaartweg leefde Coby Riemersma mee met het wel en wee van de buurtbewoners. Ze was energiek en impulsief, soms – zeker voor vreemden – op het brutale af. Ze nam nooit een blad voor de mond, met een hard stemgeluid echter altijd eerlijk en oprecht uitkomende voor haar mening. Zelf gaf ze overigens als eerste toe voor ‘autoriteiten’ wel eens vreselijk lastig te zijn, al was het nooit haar bedoeling iemand te kwetsen. Hoewel geen gemakkelijke vrouw was zij tegelijkertijd opgewekt en kon zij vaak ontwapenend uit de hoek komen. In dit verband is de volgende gebeurtenis karakteristiek. Op een moment dat het haar uitkwam, ging zij buiten de officiële bezoekuren een bekende in het ziekenhuis opzoeken. De dienstdoende verpleegkundige wees op de regels, maar toch wist zij haar dol simpelweg te bereiken met de welgemeende woorden: “Mijn bezoek zal de gezondheid van deze zieke zeer ten goede komen.” In de bibliotheek sprak ik haar ooit over straatnamen in Heemstede. Ze zei toen: “naar mij zal wel nooit een straatnaam worden genoemd, want ik ben altijd veel te kritisch tegenover de gemeente geweest.” Ik antwoordde dat ze wel eens ongelijk zou kunnen hebben. Heemsteedse bestuurders mogen dan soms ‘kleinlich’ zijn, maar zeker niet rancuneus. Nog in het  jaar van haar overlijden kreeg Coby Riemersma haar straat, de Coby Riemersmalaan, in de nieuwe wijk Merlenhoven. Mede te danken aan een initiatief van de vrouwelijke gemeenteraadsleden toen alle wegen naar vrouwen van betekenis zijn vernoemd. Toen ik een keer een boek thuis bij haar bezorgde was op dat moment Willem Ruis aanwezig die zangles had. Kennelijk liep het niet zo lekker, want in de gang zei ze me: “Die jongen leert het nooit.” [het zingen dan]. Enthousiaster was ze over het stemgeluid van André van Duin. Schroom kende zij niet of nauwelijks. Bij het vertrek van een burgemeester die promotie had gemaakt zat ik met haar in een burgercomité voor een afscheidscadeau. Ik stelde voor een brief te formuleren, maar dat vond ze te veel bureaucratische rompslomp. Coby pakte de telefoon en begon directeuren van lokale (winkel)bedrijven te bellen. Wanneer de telefoniste niet meteen doorverbond naar de baas zei ze dat het persoonlijk en zeer dringend was. Als dan aan de andere kant van de lijn werd getwijfeld of zoiets werd gezegd als “daar nog eens over na te denken” was het antwoord van Coby: “Ik zal het de burgemeester mededelen”, waarna in de regel snel een bedrag werd toegezegd en overgemaakt.

Bij het afscheid van burgemeester Quarlesvan Uffor, 29-9-1978. Vooraan v.l.n.r. mw. Saskia Noorman-den Uyl, Ruud Weeteling, Ad van Amerongen. Daarachter 2e van links Hans Krol, dan Coby Riemema (leden van het afscheidscomité).
Bij het afscheid van burgemeester Quarles van Ufford, 29-9-1978. Vooraan v.l.n.r. mw. Saskia Noorman-den Uyl, Ruud Weeteling, van Amerongen. Daarachter 2e van links Hans Krol, dan Coby Riemersma en rechts Lies Visser (leden van het afscheidscomité). (NHA)

Blekersvaartactiviste

Gedurende een reeks van jaren heeft Coby Riemersma zich met haar persoonlijkheid ingezet voor het behoud van de Blekersvaart. In de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw waren er plannen voor demping van de vaart, teneinde het parkeerprobleem in het centrum van Heemstede op te lossen. Omwonenden, Coby Riemersma voorop, waren fel tegen en dienden in 1963 een bezwaarschrift in bij de gemeente. Zij stelden in hun verweer dat de Res Novabrug en de schilderachtige bruggetjes over het water typisch oud dorpsschoon was, dat niet verloren mocht gaan. Het Wilhelminaplein en de Blekersvaartweg zijn de weinige overblijfselen van het oude Heemstede. De Vereniging Oud Heemstede-Bennebroek steunde dit bezwaarschrift. Het plan tot demping is niet uitgevoerd. Niet ontkend kan worden dat zij met open vizier (in dit geval tevergeefs) gestreden heeft dat het natuurgebied achter de Blekersvaartweg met o.a. bijzondere vogelsoorten (ze ontdekte er zelfs een zeldzaam voorkomende ijsvogel) zoveel mogelijk intact zou blijven. Ze was ook een liefhebster van bloemen en planten. In het blad ‘Fuchsiana’ van juni 1982 vertelde ze in haar artikel ‘Mijn 100 jarige Fuchsia’ , dat ze een fuchsiaplant uit de erfenis van haar moeder nog steeds in leven had, waarvan ze wist dat haar moeder de plant in 1882 op de markt had gekocht, toen dus een eeuw geleden. Ofschoon ongehuwd gebleven en kinderloos was Coby Riemersma altijd zeer met hen toegedaan zoals ik uit eigen ervaring weet.

Kaart in 1984 door ‘tante’ Coby Riemersma gezonden aan de toen 4-jarige Jolanda Krol

Een plotseling ernstige orgaanaandoening heeft deze sterke vrouw niet overleefd. Zij overleed in het ziekenhuis en is op 17 november 1984 begraven op de Algemene Begraafplaats in Heemstede (locatie RB-055H).

Rouwadvertentie Coby Riemersma, 14 november 1984 uit het Haarlems Dagblad
Riemersma
Begrafenis Coby Riemersma (H.D., 19 april 1984)
Graf van haar ouders en Coby Riemersma in Heemstede
Grafsteen met een foutje: 13 november 1985 moet zijn 1984, maar met voor haar een toepasselijk citaat van de romeinse schrijver Vergilius: “Gelukkig is hij, die wat hij bemint, met kracht durft te verdedigen.”

Bijlage: een greep uit de talrijke activiteiten van Coby Riemersma:

Coby Riemersma in cultureel centrum het Oude Slot met achter de vleugel gemeenteambtenaar en pianist Freek Rot.

– Oprichtster van de Vereniging ‘Vrienden van het lied’

– Oprichtster van de Stichting ‘Herman Schey-Steunfonds’ voor jonge zangers en zanglessen

– Beschermvrouwe van het TRAZOM-koor

– Mede-oprichtster ‘Kennemer Dierentehuis’

– Initiatiefneemster tot oprichting Stichting ‘Vrienden van Hongarije’

– Medewerkster aan de oprichting van een tehuis voor bejaarde gevluchte Grieken die om politieke redenen moesten wijken

– Bestuurslid van de Heemsteedse Kring voor Internationale Vriendschap (HKIV) (3)

– Samenstelling van een leergang voor stemmen, zangstudie in 6 talen (methodiek)

– Erelid van gemeentelijke fonotheek, van de Vereniging ‘Oud Heemstede-Bennebroek’ (VOHB) en carnavalsvereniging ‘De Biggenvangers’.

Bericht uit de Heemsteedse Courant van 1 juli 1982 betreffende ere-lidmaatschap Coby Riemersma van de historische vereniging
In de jaren 1960-1980 had jaarlijks een voetbalwedstrijd plaats van de Blekersvaartbewoners op het weiland aan de Vrijheidslaan. Ultieme doel was de onderlinge vriendschap te verstevigen. In 1978 vloog de bal tweemaal in de sloot en elk keer in het net. De jongeren wonnen met 7-4 van de ouders. Op deze foto op de voorste rij van links naar rechts: Joop Visser, Willem Snitker, H.Smit, Cees Juffermans, Marcel van Houten, Paul Koning, Jan Willem Post. Staande: J.Kleinhorst, Gerard van Houten, de dames Coby Riemersma en Lies Visser als ‘verzorgsters’, Herman Bardeloos, Theo Siemerink, Lout Post en scheidsrechter Gerard Ree.
het affiche voor de voetbalwedstrijd dat op het prikbord hing van de Heemsteedse bibliotheek
Zuster en pianiste Miep van Luin-Riemersma (1911-1997) die in de Bronsteeweg woonde, echtgenote van de gewaardeerde huisarts J.J.van Luin. Miep van Luin vormde gedurende 55 jaar een klavierduo met de op 7 januari 1997 gestorven (en schuin tegenover haar aan de Bronsteeweg wonende) Ans Bouter(foto Noord-Hollands Archief).
J.J.van Luin. Haarlem’s Dagblad, 25-11-1953
Dokter J.J.van Luin en echtgenote bij zijn zilveren jubileum als huisarts in 1953 (NHA-Cees de Boer)
Vrijdag 23 augustus 1940 werd in Heemstede door de Luchtbeschermingsdienst getoond, hoe er na een gasaanval gehandeld moet worden. Op bovenstaande afbeelding kan men zien, hoe slachtoffers van gasvergiftiging worden geholpen in de Kleuterschool aan de Lieven de Keylaan. Onder de belangtellenden waren v.l.n.r. wethouder C.A.M.Jonckbloedt, dr.J.J.VAN LUIN, jonkheer A. van de Pol, loco-burgemeester, en de gemeetesecretaris de heer N.Vos (Haarlem’s Dagblad, 24 augustus 1940)
Gemeenteraadsstuk 30 oktober 1969. In 1973 nam dr.J.J.van Luin na ruim 40 jaar afscheid
Graf van dokter J.J. van Luin op de Algemene Begraafplaats Heemstede
dr.Jaap van Luin, zoon van het echtpaar Van Luin-Riemersma, werkte als psychiater in he Kennemer Gasthuis (St.Elizabeth’s Gasthuis)
Bij het afscheid van dr.Jaap van Luin  in 2002 verscheen het boek ‘Struisvogel mon oeuvre…met pootafdruk’
Dr.J.F.van Luin, als psychiater verbonden aan het St.Elisabeth’s Gasthuis in Haarlem, 1971

Noten

(1) Uit een interview met baritonzanger Marco Bakker: “Ik moest zangles nemen. De moeder van een vriendinnetje wist wel een docente: Coby Riemersma. Dat was een zangpedagoge. Ze vond dat ik talent had, dat ik naar het conservatorium moest. Voor mij betekende het dat ik stopte met de kweekschool. Mijn ouders vonden dat ik het financieel dan ook zelf maar moest uitzoeken. Ik kon de lessen bij Coby niet betalen maar dat vond ze niet erg. Ze gaf gratis les in ruil daarvoor moest ik klusjes voor haar doen. Ik heb een heel tuinhuis voor haar gebouwd.”

(2) Op haar site schrijft operettezangeres en docente Maja van ’t Oever: “De langste periode had ze les van Coby Riemersma, die een grootheid was in haar soort. Coby gaf op een zeer bijzondere wijze les, erg indringend en persoonlijk, maar daarbij zeer natuurlijk. Maja leerde bij haar, hoe belangrijk het is, vooral los te laten en ontspannen te zingen, dat is ook de wijze waarop Maja lees geeft.”

(3) Na haar overlijden verscheen eind november 1984 een extra kwartaalblad van de Heemsteedse Kring voor Internationale Vriendschap met bijdragen van Herman Bardeloos, Peter Barton, O.R. van den Bosch, Harm Botman, Ray Carnet, Wouter Goedhart,  Ton van ’t Hof, Johan van Kempen, Hans Krol, Paul Koning, Ko van Leeuwen, W.H.D.Quarles van Ufford, Pat en Syd Robinson, Bert Simhoffer, Willem Snitker, Cees Sprangers, Lies Visser, en Edward van der Zwaag. In het boek over 50 jaar Kunst & Cultuur in Heemstede, een uitgave uit 2003 van de Heemsteedse Kunstkring, wijdde Ko van Leeuwen een hoofdstuk aan Coby Riemersma, pagina’s 24-29.

Hans Krol

coby
Necrologie Coby Riemersma, door Ko van Leeuwen (Haarlem Dagblad,18-3-2003)
Vertaling van een Engels lied voor de Heemsteedse Kring voor Internationale Vriendschap (HKIV)
riem
Coby Riemersma tussen twee jeugdige voetballertjes (foto Jan Bomans, in de Heemsteder van 22 november 1991)
Afscheidstekening voor Coby Riemersma van kunstenaar Paul Koning: met rechts huizen aan de Blekersvaartweg en links de Res Novabrug
coby
Coby Riemersmalaan, uit: Het Heemstede Boek, 2016 (Chris Hoefsmit, Fred Icke, Jurriaan Hoefsmit)
Coby Riemersmalaan Heemstede

MIEP VAN LUIN

Affiche concert van Ans Bouter en Miep van Luin piano in de  Kerk aan het Wilheminaplein Heemstede
Graf van de musici Ans Bouter, pianist, (1914-1997) en Jan Hesmerg, violist,  (1914-2001) op de algemene begraafplaats Heemstede
Luin1
Miep van Luin-Riemersma overleden (Haarlems Dagblad 14-4-1997)
Luin2
Necrologie Miep van Luin (Haarlems Dagblad 14-4-1997)
De Jos de Klerk-prijs 1981 is behalve aan Coby Riemersma ook toegekend aan Anton de Beer en Daaf Geluk
Anton de Beer, musicus (1924-2000)
Toekenning Jos de Klerk-prijs aan Anton de Beer 1981
Daaf Geluk (wethouder in Haarlem van 1945 tot 1974)
In 1990 verscheen “mijn hobby heet Haarlem’ Dertig jaar [Daaf] Geluk in de gemeentepolitiek Geschreven door Joop H.Bartman, met medewerking van Kees Sipkes
Toekenning Jos de Klerk-prijs aan D.J.A.Geluk

HAN LE FEVRE (1912-2008) tenor

han5

De familie Le Fèvre woonde o het adres Oude Posthuisstraat 22. In het bovenraam zien we Ton, Han en Johan, beneden moeder met rans en pa staande in de tuin.

han6

Rechtsboven vader en moeder  Le Fèvre, linksboven Han en in het midden Frans. Verder  v.l.n.r. Ton, de zusjes Annie, Willie,  en broer Johan 

Zangpedagoge Coby Riemersma heeft aan tientallen zangers en zangeressen les gegeven, onder wie ook de sinds 1922 in Heemstede woonachtige tenor Han le Fèvre, over wie 30 december 2008 een in memoriam verscheen in weekblad de Heemsteder.
Zangpedagoge Coby Riemersma heeft aan tientallen zangers en zangeressen les gegeven, onder wie ook de sinds 1922 in Heemstede woonachtige tenor Han le Fèvre, over wie 30 december 2008 een in memoriam verscheen in weekblad de Heemsteder.
Han1
Artikel over Han le Fèvre van Ko van Leeuwen, in: 50 jaar Kunst &  Cultuur in Heemstede, Heemsteedse Kunstkring, 2003. (1)
Han2.jpg
Vervolg Han le Fèvre; door Ko van Leeuwen.
Fevre1
‘Han en Mies le Fèvre hun leven lang in de muziek’ door Arie Kramer (de Heemsteder, 3-1-1996)
Fevre2
CV Han le Fèvre, in Dutchdivas
Fevre3
Aankondiging van opera  ‘Der Fliegende Holländer’ van Richard Wagner door Haarlem’s Gemengd Koor met Han le Fèvre in de rol van Erik
Fevre4
Overlijdensbericht Han Le Fèvre (Haarlems Dagblad van 30 december 2008)
Graf van Han Le Fèvre en van Mies Le Fèvre -de Wit (1918-2009) op het r.k. kerkhof Berkenrode in Heemstede

Jeanne van Praag-Companjen (1933-2021), sopraan zangeres, opera-coach en oprichtster van Opera Triofono

Necrologie Jeanne Companjen door Jaap Timmers (Haarlems Dagblad, 6 juli 2021)
Huwelijkaankondiging J.C.van Praag en Jeanne Companjen (Het Vaderland, 21-3-1959) In 1961 is in Haarlem een zoon geboren
Vanuit haar adres Bronsteeweg 68 in Heemstede richtte Jeanne Companjen productiebedrijf Triofono Opera op in 1998 en was zij artistiek leider tot 2013. Vijf jaar later in 2018 ophegeven.