k

Voortreffelijk beoefenaar van de grafische kunst

Prinsengracht, hoek Brouwersgracht Amsterdam. Ets door Dirk Harting uit omstreeks 1915

 

harting2

Schilderij van de heer K.van den Bosch, dat hij ooit in Engeland aanschafte. Vermoedelijk vergelijkbare locatie in Amsterdam, hoek Brouwersgracht/Prinsengracht vanuit een iets andere zijde, zie daarboven de ets van Harting. Ongesigneerd. Heeft iemand een idee?

 

DIRK HARTING (1884-1970) Herman Heuff (1875-1945) was zowel kunstschilder als kunstgraveur, zijn Heemsteedse vakbroeder Dirk Harting echter vrijwel uitsluitend graficus, vooral een knap etser. Laatstgenoemde graveerde ook postzegels en exlibris en maakte verder litho’s en tekeningen en een enkele maal aquarellen alsmede schilderijen in olieverf.

Paneel van stadsgezicht bij nacht in lantaarnlicht door Dirk Harting (Korst van der Hoeff)

Zijn thema’s waren: stadsgezichten (torens, stegen, grachten, hofjes, poorten en kerken), landschappen (duin- en zeegezichten), portretten, bloemen en bomen. In de Nederlandse grafiektraditie bereikte Harting een grote hoogte. Zijn adagium was: “Ik wil dat een ets ook inderdaad een prent zal zij en niet een verkapt schilderij of de imitatie van een aquarel”. Harting gaf de werkelijkheid nuchter en zakelijk weer, zonder invloed van enig ‘isme’, maar louter zoals hij de dingen zag. Zijn etsen geven ons de artisticiteit van het métier zelve, zijn persoonlijke visie op de realiteit weer. Wat in de etsen van Harting treft is zoals Herman Moerkerk heeft opgemerkt: “de zuivere trouwhartige weergave van lijn verhouding.” De ambachtelijk werkende kunstenaar had een sterke opmerkingsgave ontwikkeld en zijn techniek was een minutieuze. Dirk Harting woonde en werkte achtereenvolgens in Amersfoort, Utrecht, Amsterdam (Sloten), Haarlem en van 1923 tot 1970 In Heemstede. Hij is 86 jaar geworden en verreweg het grootste deel daarvan, namelijk sinds 1923 woonachtig geweest op het adres Jan Miense Molenaerplein 2 waar ook zijn drukpers stond. Toen hij zich hier vestigde was de omgeving vrijwel onbebouwd en moest bijvoorbeeld de Heemsteedse Dreef nog aangelegd worden en was de verbinding tussen Haarlem vanuit de Hout en Heemstede een in 1857 aangelegde grindweg. De huizen J.M.Molenaerplein 1-7 zijn ontworpen door het architectenbureau De Bruin en Jonkheid. Toen Harting een verbouwing van zijn woonhuis niet rond kon krijgen mocht hij voor een groot deel met etsen betalen.

Ansichtkaart van Jan Miense Molenaerplein

Levensloop Dirk Herman Michaël Harting is op 8 maart 1884 te Salatiga op Java geboren. Bijna acht jaar later volgde in Batavia zijn broer Pieter, die korte tijd leraar aan de HBS in Haarlem was, filoloog, en vanaf 1925 hoogleraar in de Engelse taal- en letterkunde (eerst in Groningen, sinds 1937 in Amsterdam). De familie keerde uit Nederlands-Indië terug naar het vaderland en vestigde zich in Amersfoort, een gemeente die die in het grafisch werk van Dirk Harting een centrale plaats inneemt. Als kind reeds bleek zijn aanleg voor tekenen. Na de middelbare school werd Dirk ingeschreven op de Veeartsenijschool in Utrecht, maar op 20-jarige leeftijd schakelde hij over op de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten in de hoofdstad. Zes jaar duurde deze voortreffelijke leerschool, van 1904-1910, onder leiding van professor P.Dupont voor de grafische vakken en van professor August Allebé. Uit 1907 dateren zijn eerste werkstukken en uit maart 1908 stamt zij ets voorstellende een antieke drukpers, vervaardigd ter herinnering aan he in gebruik nemen der plaatdrukpers bij de Amsterdamse Academie. Voorts zijn ets van de Grimnessersluis in Amsterdam nabij het Rokin verkreeg Harting in 1913 de Willink van Collenprijs en vijf jaar later verwierf hij een zilveren medaille van de stad Utrecht voor zijn bekende ets van van de Amerfoorte O.L.Vrouwekerk. Hij was lid van de kunstenaarsgenootschappen ‘Arti et Amicitiae’ en ‘St. Lucas’ in Amsterdam en van ‘Pulchri Studio’ in Den Haag. Toen hij in 1912 voor het eerst sedert de  Nederlandse Etsclub ‘De Grafische’ ontstond, voluit geheten ‘Vereniging tot Bevordering der Grafische Kunst’, sloot Harting zich aan met o.a. Veldheer, Moulijn, Derkzen van Angeren, Jan Poortenaar, Dirk Nijland, J.M.Graadt van Roggen en Huib Luns – tegenwoordig klinkende namen in de grafische kunst. In de jaren vòòr 1940 is ‘De Grafische’ een vitale kracht geweest die heeft gerust op de brede onderstroom van realisten en decoratieven. Met Aart van Dobbenburgh, Dake en Jan Sluijters leverde Harting tevens bijdragen aan een in 1914 gestarte serie wandgrafiek en verder was hij van 1946-1949 voorzitter van de etsclub. In 1929 is de  kunstenaarsvereniging ‘De Spaak ‘ opgericht die tot doel had voor-  en najaar verkooptentoonstellingen te organiseren. Tot de leden behoorde in de loop van haar bestaan o.a. Dirk Harting, Gerard Huijsser, Julia Giesberts, Ben Kamp, E.L.E.Woutersen-van Doesburg, Chr. Bartels, Cor Dik, J.Veringa, Tom Grootens en Waalko. Van enige tientallen etsen van Harting zijn afrdukken verschenen als ansichtkaart, kalenderplaat of illustratie in topografische boeken. Als ‘kunstgraveur in Sloten’ ontving hij van de Nederlandse Posterijen opdracht voor een postzegel in boekdruk van koningin Wilhelmina en profil.

Postzegel in 1913 ontworpen door D.H.M.Harting

Deze verscheen in 1913 (tot 1931) op de markt evenals in Curaçao en Nederlands-Indië. Buitengewoon fraai en karakteristiek is het exlibris ontworpen voor F.Bothma. Het is een penseeltekening met Oost-Indische inkt en stelt een duinlandschap voor, één van zijn favoriete motieven. Bovenaan in het beeld staat de tekst ‘Aimer à travers tout’ en onderdaan de naam en aanduiding ‘exlibris’, alles in duidelijk eenvoudige, maar zuiver gevormde letters. Van 1936 tot 1948 was Harting privaatdocent in de grafische vakken aan de Technische Hogeschool Delft en hij doceerde bovendien een tiental jaren aan de Haagse Technische Academie. Dirk Harting gaf les en raadgevingen aan de talrijke jongere etsers en graveurs, en aldus bracht hij zijn moeizaam verworven wetenschap en kunstzinnigheid over een nieuwe generatie. Van hen kunnen worden genoemd: D.R.v.d.Berg, G.J.M.Lutz, S.A.Velsen, D.P.H.Wentzel, W.A.de Wijn, W.C.Gerritsma en D.van Hessen.

Portret van Dirk Harting op latere leeftijd

Bekwaam etser Etsen: (een tekening door middel van een zuur op een metalen plaat laten inbijten) heeft Nederland sinds Lucas van Leyden en Rembrandt, meer dan enig andere grafische techniek internationale belangstelling bezorgd. Omstreeks de vorige eeuwwisseling was het Willem Witsen (1860-1923) die het geëtste stadsgezicht nieuwe impulsen gaf waarvoor een nieuwe markt was ontstaan en op welk motief vele jongeren, waaronder Harting zich toelegden. Dirk Harting trad in het voetspoor van de al op 40-jarige leeftijd overleden Pieter Dupont (1870-1911). Ook de Amsterdamse etser-impressionist Maurits W.van der Valk (1857-1935) beïnvloedde hem. Harting’s etsen zijn nauwkeurige gedetailleerde karakterbeelden genoemd, waarin sfeer en stemming subliem zijn weergegeven, veelal exacter van weergave dan de meer artistieke benadering van zijn leermeester of Witsen. Door zijn via oefening en studie de techniek geheel eigen te maken ontwikkelde hij als het ware een grafisch oog. Elke prent vergde weken, soms zelfs maanden van geduldige arbeid. Centimeter voor centimeter is zo’n etsplaat tot in de finesses bewerkt. Zij kracht was z’n enorme geduld. Etsen van Harting zijn op enige afstand soms nauwelijks te onderscheiden van foto’s. Wellicht mede ten gevolge van de donkerbruine tot komt zijn etswerk soms wat zwaar en droefgeestig over. Hij was overigens veel minder productief dan bijvoorbeeld Marius Bauer en Willem Witsen. Het meest van zijn werk heeft betrekking op stadsgezichten in Amsterdam en Amersfoort. Daarnaast maakte hij prenten naar gebouwen of oude buurtjes in Utrecht, Groningen, Den Haag en Enkhuizen.

Jan Miense Molenaerplein anno 1912 (foto Nationale Beeldbank)

Vanaf 1923 in Heemstede woonachtig, dicht bij het Spaarne, heeft hij in alle vier jaargetijden het Zuiderbuitenspaarne getekend en geëtst”. Typisch is dat wij op deze, meestal maar smalle strookjes papier toch juist een treffende indruk krijgen van de wijde ruimte, die de hemel en zijn weerspiegeling in deze panorama’s scheppen” meent J.D.Voskuil. Harting vervaardigde ook talrijke duinlandschappen rond Zandvoort en Velsen. Verder in Haarlem de r.k. kathedraal Sint Bavo, de straat Nieuw Heiligland, de Amsterdamse Poort, de uitgang van het Proveniershuis en Houtzaagmolen aan het Spaarne (1). Van de Cruquius-poldermolen maakte hij een aquarel. Van zijn reizen naar Portugal en Spanje bracht Harting zorgvuldig behandelde tekeningen terug.

Aquarel van Cruquiusstoomgemaal door Dirk Harting

(1) In catalogus ‘Harlemia Illustrata’ (Haarlem, 1983) zijn de volgende 7 etsen van Dirk Harting uit de regio Haarlem van omstreeks 1930-1935 vermeld: – 1360 De Amsterdamse Poort, circa 1935, 35 x 23 cm. – 1361 De Nieuwe Kerk, 32 x 15 cm. – 1362 Houtzaagmolen aan het Spaarne (De Eenhoorn), 10 x 33 cm., circa 1920, afdruk in groen.

Harting1

                                                            Winters watergezicht door Dirk Harting

 

Dirk Harting. Tekening van het Zuiderbuitenspaarne te Heemstede (FHM)

Dirk Harting. Tekening van het Zuiderbuitenspaarne te Heemstede (FHM)

Zuider Buiten Spaarne met ‘de Eenhoorn’ Ets van D.Harting uit circa 1920.

 

 

– 1363 De Kathedraal St.Bavo, 56 x 43 cm.

Basiliek Sint Bavo Haarlem

– 1364 Het Zuider buiten Spaarne met de Grote Kerk aan de horizon. Een zeer fraaie ets, 15 x 49 cm, afdruk in groen, circa 1930 – 1365 Duingezicht bij IJmuiden

Harting1

Ets van Dirk Harting (nummer 48 tijdschrift Halycon), gedrukt door Ets- en plaatdrukkerij J.H.A.Hodiamont in Maastricht.

Harting

Hoge struiken in de  Kennemerduinen; ets door Dirk Harting

Harting1

Ets (épreuve)natuurlandschap omgeving Haarlem; door Dirk Harting

Duinen in Kennemerland

Zandverstuining1. Ets door Dirk Harting

Zandverstuiving 1. Ets door Dirk Harting

Zandverstuiving. Ets door Dirk Harting

Zandverstuiving 2. Ets door Dirk Harting

Ets Duinlandschap door Dirk Harting.

Ets Duinlandschap met hoge struiken door Dirk Harting.

– 1366 ‘Julidag’ (aan het Spaarne), ets in groen, 7,5 x 28 cm. A.G.van der Steur voegt hieraan toe: “Verschillende van zijn etsen zijn in de zogenaamde droge naald techniek uitgevoerd, de afdrukken zijn in diverse kleuren inkt en op diverse soorten papier. Net als de Amsterdamse etser Willem Witsen experimenteerde Harting met zijn fraaie materialen en de resultaten mogen er zijn!” Verzamelaar Behalve etser was Harting ook een groot kenner en verzamelaar van prenten van voorgangers en zijn tijdgenoten, die vaak via ruil of schenking verkregen werden. In 1960 omvatte zijn collectie die hij ook voor studie gebruikte meer dan 2000 stuks en een selectie uit dat materiaal is in december van genoemd jaar tentoongesteld in het Bloemendaalse kunstcentrum Bloemenheuvel. Naast de inkomsten van zijn colleges in Delft moest Harting leven van zijn ambacht en kunst. Hij kreeg soms opdrachten, zoals voor Duin en Kruidberg in Santpoort en de kathedraal in Haarlem of voor portretten. Veel van zijn grafisch werk is verkocht via kunsthandel Koch en de Bijenkorf in Amsterdam. Een kleine ets was al voor tien euro verkrijgbaar, maar na de Tweede Wereldoorlog was moderne grafiek vrijwel onverkoopbaar. Harting reisde overal in het land om etsen te ruilen en verkopen. Hij was op zijn vakgebied hoogontwikkeld, belezen en muzikaal aangelegd, maar geen wereldse man. Zijn echtgenote mevrouw Harting-Tichelaar, die hij lang overleefde, was oorspronkelijk zangeres. Uit het huwelijk is één dochter geboren, mevrouw Giesberger-Harting, die begin jaren 80 vanuit Heemstede naar Haarlem is verhuisd. Intussen ben ik er via mevrouw Annemarie Harting (die een stamboom Harting bijhoudt) dat de enige dochter van Dirk Harting: mw, Johanna (‘Hansje’) Giesberger-Harting op 2 december 2000 op 88-jarige leeftijd is overleden, blijkens een rouwadvertentie in De Volkskrant en NRC van 8 december 2002.

Foto van de zesde klas van de Voorwegschool in 1923 onder leiding van hoofdmeester J.de Jong die veel voor de school heeft gedaan en zelfs leerlingen uit Haarlem aantrok met helemaal links Sem Hartz, de latere grafisch ontwerper, een zoon van Louis Hartz

De enige dochter van Dirk Harting (later mw. H. Giesberger-Harting) bezocht de Voorwegschool. Foto van de zesde klas in 1923 onder leiding van hoofdmeester J.de Jong die veel voor de school heeft gedaan en zelfs leerlingen uit Haarlem aantrok. Op de klassefoto zien we v.l.n.r.: Sem Hartz (zoon van de kunstenaar Louis Hartz en latere grafisch ontwerper), Dik Zuidhof, onbekend, Anton Duiveman, Gré de Jong, Bernard Cliteur, Marijke van Doorn (dochter van burgemeester Van Doorn in Heemstede), Tinus Slinger, Ali Wildeboer, Hugo Sauman, Trees Stijnhof, Willem Eveleens, Frans Kleibrink, HANSJE HARTING, Piet Visser, Peter Woudenberg, onbekend.

Harting was een trouw lid van de Rotary en rookte in zijn lange leven vele duizenden sigaren. Hij had een goede neus om bijvoorbeeld Rembrandt-etsen op te sporen. De laatste jaren van zijn leven nam alle belangstelling af en hield hij zich nog slechts bezig met beuzelarijen. Zijn levenslange vriend S.L.Hartz karakteriseerde hem in het jaarboek Haerlem 19170 als een “goede en bovenal trouwe vriend” en voegde daaraan toe: “Dirk was de meest genereuze gever van alle verzamelaars die ik ooit gekend heb.” Gedurende oorlog drukte Harting op zijn pers een door Sem Hartz in koper gegraveerd (fraudebestendig) paspoort, waarvan de ontwerper tegen Lisette Lewin (‘Het clandestiene boek 1940-1945’) zei; “Al mijn kennis, opgedaan bij het vervaardigen van bankbiljetten zat in dat paspoort.” Waardering Harting exposeerde op de ‘Vierjaarlijksche’ te Rotterdam en Amsterdam, in Utrecht (1918), de wereldtentoonstellingen in New York en Budapest en op de internationale tentoonstelling van 1916 te San Diego. Bij gelegenheid va zijn 70ste verjaardag vond een ere-tentoonstelling plaats in ‘Het Huis van Looy’ te Haarlem (catalogus, juli 1954). Op zijn 75ste had bovendien een expositie plaats in zijn vroegere woonplaats Amersfoort. Bijna een eeuw na zijn geboorte, van 5 tot 27 november 1983, zijn in cultureel centrum ’t Oude Slot in Heemstede ongeveer 90 werken uit particulier bezit uitgestald, na een officiële opening door H.L.Prenen. Uiteraard voorkomende in de gespecialiseerde encyclopedieën, is over zijn werken de volgende tijdschriften gepubliceerd: ‘Morks Magazijn’ (1914), ‘Eigen Haard’ (1914), ‘Op de Hoogte’ (1939) en in ‘Halycon’ . Vooral de Haarlemse kunstcriticus Jan D.Voskuil heeft zijn werk raak getypeerd evenals de kunstenaar Herman Moerkerk. In het gezochte Winterboek 1934/1935 (Haarlem, De Spaarnestad, 1935) is naar een eerder bekroonde ets van Harting op groot-formaat de Grimnessersluis te Amsterdam afgebeeld. Portretten heeft hij in verhouding weinig gemaakt; tot de fraaiere werken op dit terrein behoren steendrukken van prins Hendrik der Nederlanden, de Bloemendaalse kunstenaar Oscar Mendlik, vrouwenarts dr.Frieda C.van Hasselt, en van J.E.de Vos van Steenwijk, van 1937 tot 1941 burgemeester van Haarlem en na de oorlog commissaris van de koningin in Noord-Holland.

Zelfportret van Dirk Harting. Mezzotint op papier

 

Harting8

Getekend zelfportret van Dirk Harting (Frans Hals Museum)

Reclame proefdruk Droste's chocolade tulpen (litho door Dirk Harting)

Reclame proefdruk Droste’s chocolade tulpen (litho door Dirk Harting)

Harting’s grafisch werk bevindt zich onder meer in de Rijkscollectie, Provinciale Atlas/Noord-Hollands Archief in Haarlem, het Postmuseum (Den Haag), museum Boymans van Beuningen (Rotterdam), Rijksprentenkabinet (Amsterdam), Teylers Museum , Frans Hals Museum), Universiteitsbibliotheek Leiden. In het buitenland in de Bibliothèque Nationale (Parijs), British Museum, (Londen), het museum in Saint Louis (USA) en andere particuliere en openbare verzamelingen in de Verenigde Staten. Een collectie van meer dan 100 prenten is bijeengebracht door mevrouw J.A.Strootman-Erenst in Velsen. Diverse prenten zijn ook aanwezig in de collectie van de Historische Vereniging Heemstede Bennebroek/Bibliotheek Heemstede (1). Werk van Harting wordt nog regelmatig via kunst- en boekveilingen aangeboden. Bij gelegenheid van zijn tachtigste verjaardag is hij door heel kunstminnend Haarlem en vakvrienden uit het gehele land op initiatief van W.J.Gorter stijlvol gehuldigd in het Frans Hals Museum. Ook talrijke autoriteiten waren aanwezig, zoals burgemeester mr.A.G.A.Ridder van Rappard die om de herkenbaarheid een bewonderaar was van deze meester in de kunst. Barend Rijdes, zelf ziek zijnde was niet aanwezig, wèl zijn echtgenote en schreef over de bijeenkomst in zijn uitgegeven ‘Literair Dagboek’ op 9 maart 1964: Gorter hield de feestrede, maar maakte daarbij zonder bronvermelding gebruik van Harry Prenens’ vers in Haarlems Dagblad – wat des te pijnlijker werd toen Harry daarna daarna aan de beurt was (waarschijnlijk zonder Gorter gehoord te hebben) en….zijn vers voordroeg! De verzen van Harry, dit tussen haakjes, zijn niet van deze tijd maar ik heb er een zwak voor, door de spitse woordspelingen die hij erin aanwendt – in hun soort zijn zij kunst. Harting werd de moeite van een antwoord (waar hij erg tegenop zag) bespaard; de ‘versnaperingen’ werden betaald door de Rotary”. De heer Gorter overhandigde bij die gelegenheid aan de jubilaris een dummy van een aan Harting te wijden boek, dat nochtans nimmer verschenen is.

De heer W.J.Gorter overhandigt in dummy-vorm met een bandontwerp van S.L.Hartz het aan Dirk Harting te wijden vriendenboek (dat door omstandigheden niet is verschenen)

(1) Door D.Stigter geschonken gravures van Dirk Harting: – O.Z.Achterburgwal Amsterdam, 30 x 11 cm. – litho 22 x 17 cm. Monogram. Epreuve d’Artiste. Gesigneerd. Portret van dr.F.C.van Hasselt, aet.66 – Zuiderkerk Amsterdam. 59×29,5 cm. Op Van Gelder koperdrukpapier. Rechtsonder in koperdruk: D. Harting ’46. – Kerktoren te Amersfoort. 59×29,5 cm. Proef op wit papier. – Enkhuizen. 48,5x 62,5 cm. Proefdruk. Linker-stuk ten dele gegraveerd.

 

Harting5

Tekening met portret van Pieter Harting (1813-1885) door Dirk Harting

Bitter

Proefdruk ets van Dirk Harting voor W.Bitter

 

Harting6

          Portret (ets) van de kunstschilder Oskar Mendlik (1871-1963)  door Dirk Harting, 1941

Harting6

Dirk Harting: ets van prins Hendrik van Mecklenburg Schwerin, 1934

Jacob Evert baron de Vos van Steenwijk (1889-1978). In 1941 op 52-jarige leeftijd gelithografeerd door Dirk Harting (1884-1970). Was burgemeester van Haarlem (1937-1941) en commissaris van de Koningin van Noord-Holland van 1945-1954. Deze steendruk (30,5 x 24 cm.) is afkomstig uit de nalatenschap van de kunstenaar.

 

Harting

H.J.van der Lee berichtte me dat in Amersfoort bij Museum Flehite in Amersfoort opnieuw een prent is opgedoken, gesigneerd door D.Harting. Hans van Westing vond de oplossing dat dr. Frieda van Hasselt (1891-1979) is afgebeeld.

Hasselt.jpg

Foto van het afscheid van dr.W.Mol van het EG op het landgoed Eykengaarde Aerdenhout in 1951. V.l.n.r.: zittend: P.A.Heeres, J.Ph.Joosten Hattink, zr. Rasmussens, mr.O.P.F.M.Cremers, mw.L.Mol-Koning, dr.W.Mol, zr.A.J.Ybes, dr.Tj.Halbertsma, mw.dr F.C.VAN HASSELT, dr.F.E.Posthumus Meyes, dr.G.L.van der Zwaag. Staand: dr.H.A.Ph.Hartog, dr.,W.H.Bierman, zr.W.Kuls, H.Burger, zr., Koster, dr.F.Lein, dr.F.de Boer, dr.O.H.Dijkstra, A.H.Garrer, hr.de Vrieze, mw.S.Pannekoek, J.Schilder, C.C.van Rappard, mw.L.Hak, R.Vedder

hasselt

Fotoportretje van dr.Frieda C.van Hasselt. Uit Jaarboek Haerlem 1979, waarin Sem Hartz een necrologie publiceerde. Zij was een voortreffelijk gynaecologe in het St.Elizabeth’s Gasthuis. Artsen uit de verre omgeving stuurden hun vrouwen naar haar en ook heeft zij een groot aandeel gehad in de opleiding van toen nog jonge vrouwenartsen

 

 

Dr.L.C.Kersbergen, directeur van St.Elisabeth's Gasthuis Haarlem, getekend door Dirk Harting in 1958

Dr.L.C.Kersbergen, directeur van St.Elisabeth’s Gasthuis Haarlem, getekend door Dirk Harting in 1958

Litho van een in 1941 door Dirk Harting (nog) onbekende persoon, die in dat jaar 49 jaar was. Herkomst: nalatenschap van de kunstenaar.

oudhollands

                                                     Dirk Harting: portret van een oud-Hollandse heer

Harting10

Ets van een historische figuur door Dirk Harting

 

1970 en daarna

De grafisch kunstenaar Dirk Harting is 28 augustus 1970 op 86-jarige leeftijd overleden en het stoffelijk overschot werd op Westerveld in Driehuis gecremeerd. Meer dan een halve eeuw heeft Dirk Harting zich met perfect vakmanschap bezig gehouden met het ambacht en de kunst van de grafiek. Ongeveer 37 jaar heeft hij in zijn thuis-atelier in Heemstede gewerkt en daarna nog één decennium hier gewoond. Van 5 t/m 27 november 1983 zijn 90 etsen, vervaardigd tussen 1927 tot begin jaren 60  tentoongesteld geweest in het Oude Slot (geopend door drs.H.L.Prenen); 9 april 1989 verscheen een uitvoerig artikel van ondergetekende over Dirk Harting in  de Heemsteedse Courant; 1990 gevolgd door een overzichtsexpositie in de gemeentelijke openbare bibliotheek Heemstede. Grafisch werk van Dirk Harting wordt regelmatig aangeboden via kunsthandels, antiquariaten en op veilingen. Een grotere collectie van ‘Philip J.’, ten dele oorspronkelijk van mw. Giesberger-Harting, is op 1 december 2000 geveild bij Bubb Kuyper in Haarlem. Hans Krol P.S. Gedicht van Harry Prenen uit 1964 gewijd aan Dirk Harting: “Temidden van veel slap en vaag gedoe Smolt zijn karakter nooit in vernis moe. Haarscherp en als met droge naald gesneden Heeft hij de regels van zijn vak beleden Want niemand in ons huidig vaderland Heeft zó zeer haar geheimen in de hand. De weg naar zulk een weg was geen korte; Zijn Aqua Vitae was het Aqua Forte! Hij zelf heeft, in die zwarte kunst volleerd, Zijn naam voorgoed in koper gegraveerd. Wij wensen op zijn feest hem veel geluk Zijn verdere leven zij een schone druk In mezzo-tint, fluwelig van nature. Zijn ouderdom mag zò nog jaren duren”.

Een herinnering aan Dirk Harting, gepubliceerd in de Heemsteedse Courant van 19 mei 1969

ETSEN VAN DIRK HARTING

Ets van straatje en gracht in Amersfoort door Dirk Harting

Ets van de Zuidsingel in Amersfoort door Dirk Harting

Ets van de Zuidsingel in Amersfoort door Dirk Harting

Zicht op de Kamperbinnenpoort in Amersfoort vanaf de Weverssingel Ets van Dirk Harting.

Amersfoort: Kapelhuisje, door Dirk Harting

Gravure door Dirk Harting van koopmanshuis Van Eeghen, Herengracht 462 Amsterdam

Ets van Poortje in Amsterdam door Dirk Harting

Ets van Poortje naar het voormalige Zuiderkerkhof in de Sint Anthoniebreestraat  in Amsterdam door Dirk Harting, circa 1930

Lijn

                              Lijnbaansgracht Amsterdam. Est door Dirk Harting (1884-1970)

Amsterdam Keizersgracht; door Dirk Harting

Amsterdam Oude Zijds Voorburgwal; ets van Dirk Harting

Ets door Harting van Korte Dijkstraat in de Amsterdamse Jodenbuurt, circa 1920, als briefkaart vervaardigd)

Amsterdam, Brouwersgracht door Dirk Harting, circa 1915

– Enkhuizen ================================================

Ets van de Kathedraal Sint Bavo in Haarlem door Dirk Harting

Ets van de Kathedraal Sint Bavo in Haarlem door Dirk Harting

Amsterdamse Poort Haarlem; door Dirk Harting

nieuwekerk

Ets van de Nieuwe Kerk in Haarlem door Dirk Harting

 

Hofje Haarlem. Drukwerk naar aanleiding van ets door Dirk Harting

Dirk Harting: Nieuw Heiligland in Haarlem

Dirk Harting: Nieuw Heiligland in Haarlem

===============================================================

Oude Kerk Amsterdam; door Dirk Harting

het Kolkje te Amsterdam; ets van Dirk Harting

Grimnessesluis 1 in Amsterdam

Grimnessesluis II in Amsterdam; door Dirk Harting

Kuipersgrachtje Amsterdam; door Dirk Harting

Zwarte Bijlsteeg Amsterdam; door Dirk Harting

Oude Gracht Utrecht; drukwerk n.a.v. ets door Dirk Harting

Het Binnenhof in ‘s-Gravenhage; door Dirk Harting

Harting2.png

Dirk Harting: aquatint van hangende fuchsia. 1934

Harting3.png

Dirk Harting: aquatint van jasmijn, 1934

harting4

Dirk Harting: gekleurde potloodtekening van blauwe iris uit 1934

 

 

 

CATALOGUS VAN ETSEN DIRK HARTING UIT 1983 NAAR AANLEIDING VAN EEN TENTOONSTELLING IN HET OUDE SLOT, HEEMSTEDE  

Dirk Haring, ets van de Amsterdamse Poort in Haarlem

Dirk Harting, ets van de Amsterdamse Poort in Haarlem

 BIJLAGE: OVERZICHT VAN 55 ‘ETSEN VAN DIRK HARTING 1927’ MET PRIJSOPGAVE UIT DAT JAAR , WELWILLEND TER BESCHIKKING GESTELD DOOR DIRK JAN HARTING

(1)

Dirk Harting (1)

(2)

Dirk Harting (2)

(3)

Dirk Harting (3)

(4)

Dirk Harting (4)

(5)

Dirk Harting (5)

Dirk Harting (6)

Dirk Harting (6)

Dirk Harting (7)

Dirk Harting (7)

Dirk Harting (8)

Dirk Harting (8)

Ets van Dirk harting. Mogelijk 'Plaslandschap', nummer 55 uit catalogus Oude Slot [Frank Kortstee]

Ets [Epreuve d’artiste] van Dirk Harting. Gesigneerd en zonder titel. Gelet op de afmetingen vrij zeker ‘Plaslandschap’, ofwel nummer 55 uit catalogus Oude Slot, 1983 [Frank Kortstee]

Harting2

Nog een ets van Wilg(en) aan een water; épreuve d’artiste Dirk Harting [A.Schelling-Mattheus] Zie catalogus Oude Slot, nummers 56,57, 58: knotwilg.

 

Ets van een molen door Dirk Harting

Ets van een molen door Dirk Harting

Tekening van gladiolen door Dirk Harting

Tekening van gladiolen door Dirk Harting

Aquarel van irissen; door Dirk Harting

Aquarel van irissen; door Dirk Harting

Harting3

De heer van der Lee uit Amersfoort berichtte me dat zich in het museum van Amersfoort zich een beeldje bevindt, gedateerd 1938 als keramisch object, welk portret zeer waarschijnlijk Dirk Harting voorstelt.